Dünya Kupası

Türkiye

İran Savaşı

Dünya

Ekonomi

Kadın

Sağlık

Bilim

Teknoloji

Haberler

Turkce

İran’da Mahsa Amini’nin ahlak polisi tarafından gözaltına alınması ve gözaltındayken hayatını kaybetmesinin ardından başlayan kitlesel protesto gösterileri günlerdir sürüyor. Peki yıllardır toplumsal hareketlenmelerle çalkalanan İran'da bu son protestoları farklı kılan ne? Kadınların öncülüğünde gerçekleşen bu eylem dalgası İran rejimi için ne ifade ediyor? Selin Girit, İran uzmanlarına sordu.

İran’da Mahsa Amini protestoları: 'Halk, İran İslam Cumhuriyeti’nin varlık nedenini sorguluyor'

İran, 2009'dan bu yana yaşanan en büyük kitlesel eylemlere sahne oluyor. Ama ne bu tür kitlesel hareketlere ne de devrimlere yabancı bir ülke. Son yüzyılda büyük bir devinim içinde olan İran'ın devrimler yüzyılını, 2007'de BBC Türkçe radyosu için hazırlamış olduğumuz 8 bölümlük dizide ele almıştık.

İran'ın Devrimler Yüzyılı 1. Bölüm: İran Kimliği

B﻿u tarihi şekillendiren objelerle dolu yer, belki de dünyadaki en alışılmadık ve özel müzelerden biri. 

C﻿IA Müzesi: Dünyanın en gizli müzesinde neler var? 

İran'da Mahsa Amidi'nin ölümüyle başlayan protestolar, haftasonu boyunca dünyanın farklı bölgelerinden dayanışma gösterileriyle destekteklendi. Londra'da Pazar günü düzenlenen protestolarda 12 kişi tutuklandı. 

L﻿ondra'da Mahsa Amini protestolarında 12 kişi gözaltına alındı 

Instagram, Whatsapp, Skype gibi uygulamalara erişimin ve internetin büyük ölçüde kısıtlandığı İran'da, Elon Musk'ın Starlink projesi internet sorununa çözüm olabilir mi? Mevcut şartlarda bu sorunun cevabı "kısa vadede hayır". Starlink ile ilgili bilinenleri derledik. 

S﻿tarlink: Elon Musk'ın uydu interneti İran'a internet sağlayabilir mi? 

İran’da Mahsa Amini protestoları devam ederken konuyu ilk haberleştirenlerden Nilüfer Hamedi'nin de gözaltına aldığını bildirdi.

İ﻿ran'da Mahsa Amini'nin ölümünü haberleştiren kadın gazeteciler gözaltına alındı

İ﻿ran'da 22 yaşındaki Mahsa Amini'nin gözaltındayken ölmesiyle başlayan eylemler devam ediyor.  Peki eylemler nereye varabilir, hükümet nasıl bir tepkiverdi? Protestocuların talepleri ve geçmişteki kitlesel eylemlerden farkları ne? Oxford Brookes Üniversitesi'nden öğretim üyesi, İran uzmanı Dr. Agah Hazır BBC Türkçe'nin sorularını yanıtladı. 

İ﻿ran'da başörtüsü: Devrimin ilk siyasi geriliminden bugüne toplumsal rolü

İran'da Mahsa Amini'nin zorunlu başörtüsü yasalarını uygulayan ahlak polisi tarafından gözaltına alınmasının ardından ölmesiyle ilgili protestolar 80'den fazla kent ve kasabaya yayıldı. Protestolarda en az 17 kişinin hayatını kaybettiği aktarıldı.

İran'da Amini'nin ölümüyle başlayan protestolar 80'den fazla yerleşim yerine yayıldı

G﻿özaltına alındıktan sonraki ölümüyle, İran'da protesto dalgasına yol açan 22 yaşındaki Mahsa Amini'nin babası, yetkilileri yalan söylemekle suçladı. 

M﻿ahsa Amini'nin babası: "Kızımı görmek istedim, bırakmadılar"

C﻿NN televizyonunun ünlü muhabirlerinden Christane Amanpour, İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi ile New York'ta yapacağı röportajın, başörtüsü takması talebini reddetmesi üzerine iptal edildiğini açıkladı. 

C﻿NN muhabiri Amanpour, başörtüsü takması istenince İran Cumhurbaşkanı Reisi'yle söyleşisini iptal etti

İran'da 22 yaşındaki Mahsa Amini'nin "başörtüsünü düzgün takmadığı gerekçesiyle" ahlak polisi tarafından gözaltına alınmasından sonra hayatını kaybetmesi, ülke çapında protestoların başlamasına yol açtı. Peki İran'ın 'ahlak polisi' kimdir?

İ﻿ran'ın "ahlak polisleri" kimdir?

İ﻿ran'da ahlak polisi tarafından gözaltına alındıktan sonra hayatını kaybeden 22 yaşındaki Mahsa Amini’nin ölümü ülke çapında protestolara ve sosyal medyada tepkilere yol açtı.

İran’da Amini’nin ölümü: Protestolarda en az iki kişinin hayatını kaybettiği, yaklaşık 10 kişinin ise yaralandığı aktarılıyor

İ﻿ran'da, iddiaya göre başçrtüsü takma kurallarına uymadığı gerekçesiyle ahlak polisi tarafından gözaltına alındıktan sonra komaya giren Mahsa Amini isimli 22 yaşındaki bir kadın hayatını kaybetti.

İ﻿ran'da ahlak polisi tarafından gözaltına alındıktan sonra komaya giren kadın hayatını kaybetti

Arnavutluk Başbakanı Edi Rama, İran'ı 15 Temmuz'da ülkesine yönelik büyük bir siber saldırı düzenlemekle suçladı. Rama, Arnavutluk'un İran ile diplomatik ilişkileri kestiğini duyurdu. 

Arnavutluk, 'siber saldırı' ile suçladığı İran'la diplomatik ilişkilerini kesti 

İran'da insan hakları örgütleri, LGBT aktivisti iki kadının idam cezasına çarptırıldığını açıkladı. Batı Azerbaycan bölgesinin en büyük şehri Urmiye'deki bir mahkeme 31 yaşındaki Zahra Seddiqi Hamedani ve 24 yaşındaki Elham Choubdar'ı ""yeryüzünde fesat çıkarmaktan" suçlu buldu.


İran'da 'fitne çıkarmakla' suçlanan iki LGBTQ aktivisti  idama mahkum edildi  

ABD, Salı günü Suriye’de İran destekli milislerin hedef alındığı saldırı açıklamasının ardından, ülkedeki üslerine yönelik füze saldırıları gerçekleştirildiğini; bir ABD askerinin hafif şekilde yaralandığını duyurdu.

ABD ordusu, Suriye'deki üslerine füze saldırısı düzenlendiğini duyurdu

ABD'de İranlı bir şüpheliye eski ABD Başkanı Donald Trump'ın Ulusal Güvenlik Danışmanı John Bolton'a suikast girişimi suçlaması yöneltildi. 


İranlı zanlıya John Bolton'a suikast girişimi suçlaması 

İran'da birçok genç erkek, kadın ve aileleri için evlilik öncesi bekaret önemli bir konu. Bazı erkekler bekaret sertifikası bile talep ediyor. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) bu uygulamayı insan haklarına aykırı görüyor. Ülkede bekaret sertifikasına karşı kampanya yürütenlerin sayısı giderek artıyor.

İran'da evlenmek için bekaret sertifikası almaya zorlanan kadınlar anlatıyor: 'Gururum incindi, intihara kalkıştım'

İran Atom Enrejisi Kurumu Başkanı Muhammed İslami, ülkesinin nükleer bomba yapabilecek kapasiteye sahip olduğunu ancak böyle bir planları bulunmadığını söyledi.

İran Atom Enerjisi Kurumu Başkanı: Nükleer bomba üretme kapasitemiz var ama böyle bir planımız yok

İran İnsan Hakları Örgütü, ülkede geçen hafta 32 kişinin idam edildiğini açıkladı. Örgüt İran'da ayrıca Çarşamba günü de, eşlerini öldüren 3 kadının ölüm cezalarının infaz edildiğini duyurdu.

İran İnsan Hakları Örgütü: Ülkede bir günde 3 kadın, geçen hafta 32 kişi idam edildi

Brüksel Mahkemesi, terörizm suçlamasıyla Belçika’da 20 yıl hapis cezasına çarptırılan İranlı diplomat Esadullah Esedi’nin ülkesine iade edilmesini geçici olarak durdurdu. 

Belçika mahkemesi terör hükümlüsü İranlı diplomatın ülkesine iadesini durdurdu  

Belçika Temsilciler Meclisi, İran ile mahkumların karşılıklı olarak iadesine izin veren tartışmalı yasayı onayladı.

Belçika'da parlamento İran'la mahkum takası anlaşmasını onayladı, muhalefet tepkili  

Astana Süreci ortakları Türkiye, İran ve Rusya liderlerinin gerçekleştirdikleri Tahran Zirvesi beklendiği gibi Türk Silahlı Kuvvetleri’nin olası bir Suriye operasyonu ve Karadeniz’de tahıl koridoru oluşturulması gündemine odaklandı.
İran dini lideri Hamaney’in açık bir şekilde karşı çıktığı, Rusya’nın da dolaylı olarak İran’ı desteklediği Türkiye'nin operasyonu konusuna zirvede yeşil ışık çıkmadı.

Tahran Zirvesi: Tahıl koridoru ve Suriye operasyonu konularında hangi sonuçlar çıktı? 

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, İran'daki temasları sonrası uçakta gazetecilerin sorularını yanıtladı. Erdoğan'ın Suriye'nin kuzeyinde yeni bir harekât düzenlenmesinin, Türkiye'nin milli güvenlik endişeleri giderilmediği sürece gündemde olmaya devam edeceğini söyledi. Erdoğan, "Amerika, Fırat’ın doğusunu terk etmek durumunda" dedi. 