Dünya Kupası

Türkiye

İran Savaşı

Dünya

Ekonomi

Kadın

Sağlık

Bilim

Teknoloji

Haberler

Turkce

Suriye'de Beşar Esad yönetiminin devrilmesinden bir ay sonra, sayısız aile ürkütücü bir sorunun yanıtını arıyor: Ülkenin kayıp çocuklarına ne oldu?

Suriye'nin kayıp çocukları: Acılı aileler yakınlarının akıbetini öğrenmeye çalışıyor

2024, dünya nüfusunun yaklaşık yarısının sandık başına gittiği bir yıl oldu. ABD'de Donald Trump yeniden Başkan seçildi. Türkiye'de ise yerel seçimlerde AKP iktidara geldiği 2002'den bu yana ilk kez sandıktan birinci parti çıkamadı. CHP, 1977 yılından bu yana ilk kez birinci parti oldu. 

2024'te neler oldu, BBC Türkçe'de en çok hangi haberler okundu?

Bir zamanlar, modernleşen Suriye'nin yüzü olarak sunulan Londra doğumlu 49 yaşındaki Esma Esad, iç savaşın başladığı 2011'den bu yana dikkatlerden uzak kalmayı tercih etti. 

Esma Esad: Bir zamanlar 'Suriye'nin modern yüzü' olarak sunulan Londra doğumlu First Lady

HTŞ lideri Ahmed eş-Şera yönetimi ele geçirdikten sonra takım elbiseli röportajlar verdi, Suriye'de farklılıklara saygı duyacağını söyledi. Ancak kökenlerinin cihatçı örgütlere dayanıyor olması, geçiş hükümeti başbakanının ilk toplantısında kelime-i tevhid yazılı bayrakla görüntü vermesi ve kimi şehirlerde sokaktaki kadınlara başlarını örtmelerinin söylendiği yönündeki haberler HTŞ yönetimi altında kadınları nasıl bir geleceğin beklediğine dair soruları beraberinde getirdi. BBC Türkçe’den Berza Şimşek’in haberi.

Suriye'de HTŞ yönetimi altında kadın hakları nasıl şekillenecek?

Beşar Esad'ın 24 yıllık iktidarına son veren muhaliflerin saldırısı, ülkeyi belirsiz bir gelecekle baş başa bıraktı. BBC İzleme Servisi'nden cihatçı medya uzmanı Mina Al-Lami'ye göre, bu sırada ülkedeki liberaller ve sertlik yanlısı radikal İslamcılar arasında denge bulmak HTŞ'nin en büyük sorunu olacak. 

HTŞ'nin cihatçı geçmişinden koptuğu söylemine güvenilebilir mi? 

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, geleneksel yıl sonu toplantısında yaklaşık dört buçuk saat boyunca gazetecilerden ve halktan gelen soruları yanıtladı. Putin böylece Suriye'de Beşar Esad yönetiminin devrilmesi sonrasında ilk kez konuşmuş oldu.

Putin dört saati aşkın soru yanıtladı: 'Suriye'de olanlar Rusya için yenilgi değil'

Suriye'de Esad yönetimini devirerek Şam'da ve diğer kentlerde kontrolü sağlayan isyancı örgüt Heyet Tahrir eş-Şam (HTŞ) lideri Ahmed eş-Şera, BBC'nin kıdemli editörü Jeremy Bowen'ın sorularını yanıtladı. HTŞ lideri, ülkedeki tüm grupların yönetimde temsil edileceğini savunarak, Suriye'ye yaptırımların kalkması çağrısını yaptı.

HTŞ lideri BBC'ye konuştu: Suriye Afganistan'a dönüşür mü, mezhep ayrımları nasıl yönetilecek?

Suriyeli muhaliflerin kurduğu Suriye Geçici Hükümeti oluşumunun başkanı Abdurrahman Mustafa, BBC Türkçe'nin sorularını yanıtladı. Mustafa, HTŞ'nin son adımlarının sevindirici olduğunu ancak kaygılarının da olduğunu belirtti. SMO'nun olası bir Kobani operasyonu konusunda ise Mustafa, "Şartlar oluşursa olur tabii ki" dedi. 

Suriyeli muhalif lider yorumladı: SMO, HTŞ'ye nasıl bakıyor? Kobani operasyonu gündemde mi?

Suriye'de iktidarı ele geçiren HTŞ ve Türkiye sınırında etkin olan SMO geçmişten bu yana "rakip" iki grup olarak konumlanıyor. Bölgeyi yakından takip eden uzmanlar, Türkiye'nin SMO ve HTŞ arasında "uzlaşı ve birlik" sağlamasının, Suriye'nin yeni dönemde istikrarı açısından önemli olduğunu vurguluyorlar. 



Suriye'de HTŞ ve SMO, Esad sonrası dönemde birlikte çalışabilecek mi? 

Suriye'de Heyet Tahrir eş-Şam (HTŞ) örgütünün Esad yönetimini devirerek Şam ve diğer kentlerde hakimiyet kurması, ülkenin en batısında Alevi nüfusun yoğunlaştığı Lazkiye'de korku ve belirsizliğin hakim olmasını beraberinde getirdi. BBC Muhabiri Quentin Sommerville Lazkiye'den bildiriyor.

Suriye'de Alevi nüfusun yoğunlaştığı Lazkiye'de korku ve belirsizlik hakim

Suriye Devlet Başkanlığı'nın Telegram hesabında, ülkenin devrik lideri Beşar Esad'a ait olduğu iddia edilen bir açıklama yayımlandı. Açıklamada, isyancıların askeri harekatı sonrası ordunun çöktüğü ve Esad'ın da Rusya'nın talebi üzerine Suriye'den ayrıldığını öne sürüldü. Söz konusu Telegram hesabını kimin kontrol ettiği bilinmiyor.   

Esad'a atfen Telegram'da açıklama yayınlandı: 'Rusya'nın talebi üzerine Suriye'yi terk ettim'

Beşar Esad yönetiminin devrilmesiyle İran en büyük bölgesel müttefiklerinden birini kaybetti. İran'ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney de bu süreçte isim vermeden Türkiye'yi eleştirdi. Peki Esad sonrası dönemde Ankara-Tahran hattını neler bekliyor? Uzmanlar BBC Türkçe için değerlendirdi.

Türkiye-İran ilişkileri Esad sonrası dönemde nasıl ilerleyecek?

Beşar Esad'ın 8 Aralık Pazar günü devrilmesiyle sadece 24 yıllık devlet başkanlığını değil, ailesinin 50 yılı aşkın süren Suriye yönetimi de sona ermiş oldu.

Esad ve ailesi neden Rusya'da, yargılama yolu açık mı?

Yıllardır Beşar Esad yönetimine destek veren Rusya'nın Suriye'de iki askeri üssü bulunuyor. Esad yönetiminin hızla çökmesinden sonra bu üslere ne olacağı sorusu kolay yanıt bulmayacak gibi görünüyor. 

Suriye'deki Rus askeri üslerine ne olacak? 

Suriye'de Beşar Esad'ı devirerek yönetimi ele geçiren Heyet Tahrir eş-Şam (HTŞ) liderliğindeki muhalifler üç aylık geçiş dönemi ilan ederek, anayasayı ve parlamentoyu bu süre boyunca askıya aldı. 61 yıldır ülkeyi yöneten Baas Partisi döneminin sona ermesi nedeniyle bugün ülkede kitlesel kutlamalar düzenlendi.

Suriye'de HTŞ'nin çağrısıyla birçok kentte Esad'ın devrilmesi kutlandı

BBC Arapça, eski Suriye yönetiminin zanlıları gözaltında tutup, işkenceden geçirdiği gizli güvenlik ve istihbarat kuruluşlarının içine girdi. 

Hücreler, mayınlar ve gizli dosyalar: Esad yönetiminin acımasız istihbarat kuruluşları

HTŞ'nin geçiş dönemi başbakanı Beşir'in ilk konuşmasında, arkasında biri "devrim bayrağı" ve diğeri Taliban'ınkine benzer iki bayrak vardı. Suriye'de hükümetin Taliban modelini izleyebileceğine ve şeriatla yönetilen bir İslam devleti kurabileceğine dair endişeler dile getiriliyor.

Suriye'de kullanılan bayrak, ülkenin geleceğiyle ilgili nasıl bir mesaj veriyor? 

Esad ailesinin on yıllarca süren baskıcı yönetiminin, Heyet Tehrir eş Şam (HTŞ) öncülüğündeki saldırıdan sonra yıkılması, ülkenin geleceğine dair büyük soru işaretlerini beraberinde getirdi. Durum hızla değiştiğinden, Suriye'nin geleceğini tahmin etmek zor. Ancak BBC'nin görüş aldığı uzmanlar, ülkenin geleceği adına üç muhtemel senaryodan bahsetti. 

Suriye'de şimdi ne olabilir? Üç muhtemel senaryo 

Hamza el Hatib, 2011'de 13 yaşındayken hükümet karşıtı bir gösteride tutuklanmış ve işkence görmüş bedeni ailesine verilmişti. Hamza'nın öldürülmesi, Esad yönetiminin devrilmesiyle sonuçlanan iç savaşı tetiklemişti. 

Öldürülmesi Suriye protestolarını ateşleyen 13 yaşındaki Hamza'nın annesi: 'Esad inşallah bedelini öder'

Suriye'de yönetimi ele geçiren Heyet Tahrir eş-Şam'ın (HTŞ), geçiş döneminde başbakanlık için örgüt içinden bir isim seçtiği öne sürüldü. Muhammed el-Beşir, aslen elektrik-elektronik mühendisi. Ancak daha sonra şeriat hukuku da okudu. El-Beşir hakkında neler biliniyor?

Suriye'de 'geçiş dönemi başbakanı' Muhammed el-Beşir kimdir?

Yıllardır Türkiye'de yaşayan Suriyeliler, 61 yıllık Baas yönetiminin yıkılmasını büyük bir coşkuyla karşıladı. Sokaklar, ilk fırsatta ülkesine döneceğini söyleyen Suriyelilernin kutlamalarıyla dolup taştı. Toplumun önemli bir kısmı, Suriyelilerin artık evine dönmesi gerektiğini düşünüyor. Peki, yaklaşık üç milyon Suriyelinin yakın zamanda ülkesine dönmesi ne kadar mümkün? Uzmanlara göre geri dönüşler düşünüldüğü kadar kolay olmayabilir.

Suriyelilerin gönüllü geri dönüşü ne kadar gerçekçi, nasıl mümkün olabilir? 

Suriye Orta Doğu'nun merkezinde ve Esad rejiminin düşmesi, bölgede ve dünyadaki güç dengesini yeniden şekillendirecek. Rusya, İran, Lübnan'daki güçler, Türkiye, ABD ve Suudi Arabistan 14 yıllık iç savaşa müdahil oldu. Peki, yaşananlar bu ülkeler için ne anlama geliyor? 

Beşar Esad'ın düşmesi dünya için ne anlama geliyor? 

Beşar Esad yönetiminin Pazar günü düşmesinden beri, yakınlarından haber almayı uman Suriyeli siviller ülkenin en gizli ve en kötü şöhretli hapishanesi Sednaya'ya akın ediyor. İnsan hakları kuruluşlarınca "insan mezbahası" adıyla anılan Sednaya çok sıkı saklanan bir sırdı. 

Şam'daki Sednaya Hapishanesi: Esad yönetiminin 'insan mezbahası' 

Suriye'de İslamcı muhalif grupların 27 Kasım'da başlattığı harekat, Beşar Esad'ın 8 Aralık'ta ülkeyi terk etmesiyle sonuçlandı. Aynı süreçte, başta Türkiye olmak üzere küresel ve bölgesel aktörleri de içine çeken yoğun bir diplomasi trafiği yaşandı. Türkiye bu süreçte kimlerle görüştü, hangi adımları attı?