You’re viewing a text-only version of this website that uses less data. View the main version of the website including all images and videos.
AKP, CHP, MHP ve İYİ Parti, ortak bir bildiriyle İdlib'de 33 askerin yaşamını yitirdiği saldırıyı kınadı. Bildiride, saldırılara karşılık verme hakkı saklı kalmak kaydıyla bölgedeki soruna ilişkin “siyasi çözüm” vurgusu yapıldı. Meclis salı günü toplanacak. MSB'nin bu akşam da bir askerle ilgili açıklamasının ardından İdlib'de yaşamını yitiren asker sayısı 34 oldu.
Anadolu Ajansı, İdlib'deki saldırı sonrası Cumhurbaşkanlığı'nda, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın başkanlığında acil olarak düzenlenen güvenlik zirvesinin sona erdiğini duyurdu.
Toplantı yaklaşık 6 saat sürdü.
NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg sözcüsü aracılığıyla yaptığı açıklamada İdlib’deki saldırıyı kınadı.
AFP’nin haberine göre sözcü, Stoltenberg’in Çavuşoğlu’yla yaptığı görüşme sonrası şu açıklamayı yaptı:
“Mr. Stoltenberg, Suriye rejimi ve destekçisi Rusya tarafından İdlib vilayetinde ayırım gözetmeden düzenlenen hava saldırılarını kınadı ve taraflara saldırılara son vermeleri, uluslararası hukuka saygı göstermeleri ve BM’nin barışçıl çözüm için çabalarına destek çıkmaları çağrısında bulundu.”
“Stoltenberg, tüm taraflara bu tehlikeli gerilimlin azaltılması ve bölgedeki korkunç insani durumun daha fazla kötüleşmesine engel olunması uyarısında bulundu.”
İdlib’de Suriye hükümetine bağlı birliklerin saldırısında 29 Türk askerinin öldürülmesi dünya basınında da geniş yer buldu.
Gazetelerin saldırıyla ilgili haberlerinde şu ifadeler var:
New York Times: “Türk ordusu, Suriye’nin kuzeybatısındaki hava saldırısında büyük kayıp yaşadı. Bu saldırı Suriye’deki savaşın seyrini değiştirebilir.
“Türk yetkililer saldırının Suriye hükümetine bağlı birlikler tarafından gerçekleştiğini söyledi, ama son haftalarda bölgede hava saldırıları düzenleyen taraf Rus savaş uçaklarıydı.”
“Muhalefet, Türkiye’nin Amerikan veya NATO veya hava desteği olmadan Suriye’de müdahalede bulunmasını sorguluyor.”
Guardian gazetesi: “Hayatını kaybeden Türk askerinin sayısının 22 ila 70 arasında değiştiğine dair haberler geliyor.”
“Türk kaynaklar saldırıdan Suriye rejimini suçladı ama İdlib’deki bazı kaynaklar ve teyit edilemeyen gece görüntüleri saldırının Rus hava kuvvetleri tarafından gerçekleştirilmiş olabileceğine işaret ediyor. Rusya üç aydır İdlib’de Şam’a yardım ediyordu.”
“Ankara ile Moskova arasında önemli ticaret, enerji ve savunma bağları olsa da, iki ülke arasındaki ilişkiler Suriye’deki şiddet olayları nedeniyle bir sınavdan geçiyor, farklı tarafları destekliyorlar.”
Financial Times gazetesi: “Türkiye’de bir ay içinde hayatını kaybeden asker sayısı 43’e çıktı.
“Saldırı, Türkiye’yi Suriye rejimi ile Rus müttefiklerine karşı topyekûn bir çatışmaya itme riski taşıyor. Erdoğan, Esad birliklerinin bölgeden çekilmesi için Şubat ayı sonuna kadar süre tanıdı ve çekilmemeleri durumunda Türkiye’nin zorla birlikleri bölgeden uzaklaştıracağı tehdidinde bulundu.
“Bu saldırıyla, İdlib’deki insani krizi ve mülteci akınını önlemeye çalışan Türkiye, Nato üyesi müttefiklerinden destek çağrısını yineleyecektir. Şimdiye kadar hiçbir Nato üyesi 5. Maddenin resmi olarak devreye girmesi için görüşmelerde bulunmadı."
3 Şubat’ta İdlib’deki çatışmalarda 7’si asker 8 Türk vatandaşı hayatını kaybetmiş, saldırının Suriye ordusu tarafından düzenlendiği açıklanmıştı.
4 Şubat’ta Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Rus lider Vladimir Putin bir telefon görüşmesi yaptı. Ankara, açıklamasında Erdoğan’ın "İdlib'deki saldırının barış çabalarına darbe vurduğunu" söylediğini belirtti.
Kremlin ise “Putin’in Erdoğan’a teröristlerin faaliyetlerin arttığını ve birlikte gerilimi durdurmak için adımlar atılması gerektiğini söylediğini” duyurdu.
8-10 Şubat - Ankara
8 Şubat’ta Rusya ve Türkiye’den, dışişleri ve savunma bakanlıkları ile istihbarat birimlerinden yetkililerin olduğu heyetler Ankara’da bir araya geldi. Görüşmeler bir gün aranın ardından 10 Şubat günü de devam etti. Rusya’nın Suriye özel temsilcisi Aleksander Lavrentyev başkanlığındaki heyet, Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın’la da görüştü. Ancak toplantılardan bir sonuç çıkmadı.
Görüşmelerle ilgili yapılan açıklamada “Askerlerimize ve gözlem noktalarımıza yönelik saldırıların derhal durdurulması gereği şiddetle vurgulanmıştır. Soçi Mutabakatı’nın açıkça ihlal edildiği belirtilerek Rusya Federasyonu’nun üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmesi gerektiği mesajı verilmiştir” denildi.
Erdoğan ve Putin bir haftada ikinci kez telefon görüşmesi yaptı
Görüşmelerden iki gün sonra, 12 Şubat’ta Erdoğan ve Putin bir telefon görüşmesi daha gerçekleştirdi. Kremlin'den yapılan açıklamada "Erdoğan ile Putin'in Suriye konusundaki mutabakatın uygulanmasında mutabık kaldıkları" ifade edildi.
Kremlin'in açıklamasının ardından Cumhurbaşkanı Erdoğan da grup toplantısı çıkışı “Karşılıklı askerlerimizin, rejim güçlerinin, hatta Rusya'nın vermiş olduğu hasarlar konusunu ele aldık. Bu konuyla ilgili olarak askerlerimizin Türkiye'de, dışişleri savunma istihbaratın Moskova'da bir araya gelmeleri konusunda mutabakata vardık. En kısa sürede görüşmeleri yapacaklar" ifadelerini kullandı.
17-18 Şubat - Moskova
Türkiye’den Dışişleri Bakan Yardımcısı Sedat Önal liderliğindeki heyet, Moskova’da ikinci tur görüşmelere 17 Şubat’ta başladı. Bu sırada İdlib’deki çatışmalarda hayatını kaybeden asker sayısı 13’e çıkmıştı.
İki gün süren görüşmelerin ardından resmi açıklama yapılmadı ancak diplomatik kaynaklar, “Görüşmelerde İdlib’de Soçi mutabakatı kapsamında varılan mutabakatların tam olarak uygulanması ve ihlallerin engellenmesi amacıyla alınabilecek önlemlerin istişare edildiğini" belirtti.
Erdoğan ve Putin’in telefon görüşmesi sonrası iki farklı açıklama
21 Şubat’ta iki lider bir kez daha telefonda görüştü. Ankara'dan yapılan açıklamaya göre Erdoğan yeniden "rejimin İdlib'de dizginlenmesinin ve insani krizin durdurulmasının şart olduğunu" söyledi.
Kremlin’den yapılan açıklamada ise Putin'in Erdoğan'a, İdlib'deki cihatçıların "saldırgan" eylemleri konusunda “ciddi kaygı duyduğunu” ifade ettiği aktarıldı.
25 Şubat’ta Erdoğan, 5 Mart’ta Putin ile görüşebileceğini açıkladı.
26-27 Şubat - Ankara
Rus ve Türk heyetlerin üçüncü tur görüşmeler de 26 Şubat’ta Ankara’da, Dışişleri Bakanlığı’nda yapıldı. İkinci günü, yani 27 Şubat’ta 3,5 saat süren görüşmelerin ardından diplomatik kaynaklar açıklama yaptı:
“Türk heyeti, bir an evvel ateşkes sağlanması gerektiğini Rus tarafına belirtti. Bu amaçla, sahada atılması gereken adımlar üzerinde duruldu ve Soçi Anlaşması'nın tam olarak uygulanmasına atfedilen önem, Türkiye tarafından kayda geçirildi.”
Aynı gün Kremlin sözcüsü Dimitri Peskov, "Putin'in 5 Mart’ta Erdoğan ile görüşmek için bir planı yok, o gün başka çalışma planları var" açıklaması yaptı.
Ancak aynı gün Suriye savaş uçaklarının bombardımanı sonucu İdlib’in güneyinde 29 Türk askeri hayatını kaybetti.
CHP sözcüsü Faik Öztrak:
"Türk ordusu TBMM ordusudur, onlarca şehidimiz varken TBMM’nin buna sessiz kalmasını beklemememiz gerekir. CHP olarak konuyu görüşmek üzere yarın TBMM’yi kapalı oturumla toplantıya çağırıyoruz.
"Soru almayacağım çünkü soruyu cevaplaması gereken başkaları."
Eski başbakan yardımcısı ve ekonomiden sorumlu devlet bakanı olan Ali Babacan İdlib'deki saldırıda hayatını kaybeden askerler için Twitter'dan başsağlığı mesajı gönderdi.
Hatay Valisi Rahmi Doğan, İdlib'deki saldırının ardından üçüncü kez kameraların karşısına geçerek hayatını kaybeden askerlerin sayısının 29'a çıktığını duyurdu.
Hastanede 36 askerin de tedavisinin sürdüğünü duyurdu:
AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik, CNN Türk yayınında yaptığı açıklamada, “Rejim bütün kara ve hava unsurlarıyla düşman unsur halijne gelmiştir. Gerekli cevap verilmektedir. Rejim unsurları artık Türkiye Cumhuriyeti için düşman unsurdur." dedi:
Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü Büyükelçi İbrahim Kalın, İdlib'deki saldırının ardından ABD Ulusal Güvenlik Danışmanı Büyükelçi Robert O'Brien ile telefonda görüştü.
Cumhurbaşkanlığı'nın açıklamasında, konuşmanın içeriğine dair detay paylaşılmadı.
Reuters haber ajansının aktardığına göre ABD Senatörü Lindsey Graham, İdlib’de uçuşa yasak bölge ilan edilmesi çağrısında bulundu. Graham, Trump’tan sivillerin Suriye hükümetine bağlı birlikler tarafından öldürülmelerine son verilmesi için yardım talebinde bulundu.
Yazılı açıklamasında Graham, dünyanın ‘İdlib’in Esad, İran ve Ruslar tarafından yok edilmesini izlediğini’ söyledi ve ABD öncülüğünde dünyanın İran, Rusya ve Esad’a karşı durması, Suriye’deki savaşın sona ermesi için siyasi müzakerelerin önünü açması çağrısında bulundu.
'Türkiye Rusya'nın ne olduğunu görüyor'
ABD'nin NATO Büyükelçisi Kay Bailey Hutchison, saldırı sonrası açıklamasında "Türkler kimin güvenilir ortak olduğunu görmeli" dedi.
Hutchison, "Rusya'nın ne olduğunu görüyorlar, ne yaptığın görüyorlar" dedi ve Türkiye'ye S-400 füze alımından vazgeçmesi çağrısında bulundu.
Eski cumhurbaşkanı Abdullah Gül, İdlib'de hayatını kaybeden askerler için Twitter'dan başsağlığı mesajı paylaştı.
AA'ya konuşan Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Fahrettin Altun, "Rehime misliyle mukabele edilmesi kararlaştırılmıştır" dedi.
Cumhurbaşkanlığı'nın Türkiye saatiyle 21:30 sıralarında yaptığı duyuruda 2 saat sürdüğü ve bittiği belirtilen güvenlik toplantısıyla ilgili yeni bir açıklama yapıldı:
"Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde kurmaylarıyla gerçekleştirdiği güvenlik toplantısı devam etmektedir."
Toplantının bittiğinin duyurulmasının ardından Hatay Valisi Rahmi Doğan, 9 askerin İdlib'deki saldırıda hayatını kaybettiğini duyurdu. Ardından sayının 2'ye çıktığını duyurdu.
CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, Twitter'dan yaptığı açıklamada İdlib'deki saldırıda hayatını kaybeden askerler için başsağlığı diledi.
Kılıçdaroğlu, saldırı haberleri sonrası parti yönetiminin Ankara'da olan üyelerini de topladı.
Haziner ve Maliye Bakanı Berat Albayrak, İdlib'de Türk askerlerine düzenlenen saldırı sonrası Twitter'dan açıklama yaptı.
BBC'nin şu an Hatay'da bulunan prodüktörü Riam Dalati, Reyhanlı Devlet Hastanesi'nin önünde halkın toplandığını, sakin ancak gergin bir bekleyişin sürdüğünü sosyal medya hesabından paylaştı.
Polisin hastanenin acil servisi girişinde kordon çektiğini belirten Dalati, Vali'nin aracının da acil servis girişinde olduğunu yazdı.
Hatay Valisi Rahmi Doğan, İdlib'deki saldırıda hayatını kaybeden askerlerin sayısının 22'ye çıktığını, ağır yaralı askerlerin tedavisinin devam ettiğini açıkladı:
"Üzülerek belirtiyorum ki bu sayı 22’ye çıkmıştır. Şu an tüm askerlerimiz Cilvegözü Sınır Kapısı'ndan içeri alınmıştır. Yaralılarımız Reyhanlı'da hastanededir."
Reuters haber ajansı, üst düzey bir Türk yetkiliye dayandırdığı haberinde Türkiye'nin Suriyeli mültecilerin kara ya da deniz yoluyla Avrupa'ya geçişlerini durdurmama kararı aldığını duyurdu.
Türk yetkili sahil güvenliğe ve sınır polisine mültecileri engellememe emri verildiğini de ekledi.
Dışişleri Bakanlığı, "Sayın Bakanımız NATO Genel Sekreteri ile görüşmüştür" açıklaması yaptı.
NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, 11 Şubat'ta Brüksel'deki NATO Savunma Bakanları toplantısı öncesi yaptığı açıklamada "İdlib'deki saldırıları kınıyor, Esed rejimi ve Rusya'ya acilen saldırıları durdurma çağrısında bulunuyorum" demişti.
Türkiye'deki internet kullanıcıları bazı sitelere ve Twitter gibi sosyal medya platformlarına girmekte zorluk yaşadıklarını ifade ediyorlar.
Dünya çapında internet kesintilerini ve erişim sıkıntılarını takip eden Netblocks.org, Türk Telekom kullanıcılarının Türkiye saati ile 23:30 civarından itibaren Twitter'a ulaşamadığını duyurdu.