Erdoğan: Türkiye tarihi bir karar verdi

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan referandum sonucu ile ilgili ilk açıklamasında, "Türkiye yönetim sistemi konusunda tarihi bir karar verdi" dedi. Destekçilerine hitaben yaptığı konuşmada "Boşuna uğraşmayın, atı alan Üsküdar'ı geçti" diye Erdoğan, gerekirse idam konusunda da bir halkoylaması yapacaklarını söyledi. Gelişmeleri canlı anlatım sayfamızda aktardık.

Canlı yayın

  1. Yurt dışında 'Evet' oyları önde gidiyor

    Yurt dışında sandıkların %7,2'si açıldı 

    Evet: %59,7 

    Hayır: %40,3

  2. Muhalif vekillerden Anadolu Ajansı'nın yayınladığı sonuçlara tepki

  3. Son dakika, TSİ 18.05 itibariyle Türkiye geneli son durum:

    Açılan sandık oranı: %40,17

    Evet: %59,41 (9.737.168)

    Hayır: %40,58 (6.648.571)

  4. TSİ 18.00 itibariyle üç büyük ilde son durum

    REFERANDUM

    Kaynak, Reuters

    İstanbul:

    Açılan sandık oranı: %7,46

    Evet: %54,93

    Hayır: %45,07

    Ankara:

    Açılan sandık oranı: %13,79

    Evet: %61,11

    Hayır: %38,89

    İzmir:

    Açılan sandık oranı: %10,01

    Evet: %36,89

    Hayır: %63,11

  5. YSK'nın 'mühürsüz oy pusulası' kararına tepkiler

    X paylaşımını geçin, 1
    X içeriğine izin veriyor musunuz?

    Bu makalede X içeriği bulunmaktadır. Çerez ve diğer teknolojileri kullanıyor olabilirler, bilgisayarınıza herhangi bir şey yüklenmeden önce sizin rızanızı alırız. İzin vermeden önce çerez politikasını okumak ve gizlilik politikasına göz atmak isteyebilirsiniz. Bu içeriğe ulaşmak için lütfen "kabul et ve devam et" seçeneğine tıklayın.

    Uyarı: BBC üçüncü taraf sitelerin içeriğinden sorumlu değildir.

    X paylaşımının sonu, 1

    X paylaşımını geçin, 2
    X içeriğine izin veriyor musunuz?

    Bu makalede X içeriği bulunmaktadır. Çerez ve diğer teknolojileri kullanıyor olabilirler, bilgisayarınıza herhangi bir şey yüklenmeden önce sizin rızanızı alırız. İzin vermeden önce çerez politikasını okumak ve gizlilik politikasına göz atmak isteyebilirsiniz. Bu içeriğe ulaşmak için lütfen "kabul et ve devam et" seçeneğine tıklayın.

    Uyarı: BBC üçüncü taraf sitelerin içeriğinden sorumlu değildir.

    X paylaşımının sonu, 2

    X paylaşımını geçin, 3
    X içeriğine izin veriyor musunuz?

    Bu makalede X içeriği bulunmaktadır. Çerez ve diğer teknolojileri kullanıyor olabilirler, bilgisayarınıza herhangi bir şey yüklenmeden önce sizin rızanızı alırız. İzin vermeden önce çerez politikasını okumak ve gizlilik politikasına göz atmak isteyebilirsiniz. Bu içeriğe ulaşmak için lütfen "kabul et ve devam et" seçeneğine tıklayın.

    Uyarı: BBC üçüncü taraf sitelerin içeriğinden sorumlu değildir.

    X paylaşımının sonu, 3

  6. En yüksek 'Evet' Bayburt'ta, en yüksek 'Hayır' Tunceli'de

    TSİ 17.50 itibariyle en yüksek 'Evet' oranı sandıkların yüzde 91,6'sının açıldığı Bayburt'ta çıktı. Bayburt'ta 'Evet' oylarının oranı yüzde 81,9 oldu.

    En yüksek 'Hayır' oranı ise yüzde 78,2 ile Tunceli'de görülüyor. Tunceli'de şu ana kadar sandıkların yüzde 60,6'sı açıldı.

  7. Son dakika, İlk sonuçlar gelmeye başladı

    Anadolu Ajansı'nın aktardığı ilk sonuçlara göre sandıkların yüzde 25'i açıldı.

    • Evet %63,2
    • Hayır %36,8
  8. BBC Dünya Servisi muhabirleri Ankara ve İstanbul'dan bildiriyor

    BBC Dünya Servisi’nin İstanbul’daki muhabiri Mark Lowen, oylar saymaya devam edilirken ilk haberlerin yüksek katılıma işaret ettiğini yazdı: “Türkiye’de insanlar siyaset konusunda tutkulu, hangi tarafa oy verirlerse versin”

    BBC Dünya Servisi’nin Ankara’daki muhabiri John Simpson ise “Muhalif bir parti oy oranı arttıkça ‘hayır’ ihtimalinin artacak diyor” ifadelerini kullandı.

  9. Son dakika, YSK: Dışarıdan getirildiği kanıtlanmayan mühürsüz oylar sayılacak

    Yüksek Seçim Kurulu tarafından yapılan duyuruda, bazı sandık kurullarının seçmene oy pusulası ve zarflarını sandık kurulu mührüyle mühürlemeden verdikleri yolundaki yoğun şikayetler üzerine Kurul üyelerinin toplandığı belirtildi.

    Kurul kararını ise internet sitesinden bir belge yayınlayarak duyurdu.

    YSK'nın internet sitesinde yayınlanan duyuru

    Kaynak, YSK

    Fotoğraf altı yazısı, YSK'nın internet sitesinde yayınlanan duyuru
  10. CHP ve HDP'den 'Sandıklara sahip çıkın' çağrıları

    Kampanya süreci boyunca 'Hayır' kampanyası yürüten HDP ve CHP'den 'sandıkları terk etmeyin' çağrıları yapılıyor.

    CHP Milletvekili Mahmut Tanal'dan da CHP'lilere sandıkların başından ayrılmamaları yönünde çağrı geldi. 

  11. Son dakika, Oy verme işlemleri sonlandı

    Referandum

    Kaynak, AFP

    Anayasa değişikliği referandumunda oy verme işlemleri ülke genelinde sona erdi. 17.00 itibarıyla sadece sandık kuyruğunda bekleyen seçmenlerin oy kullanmasına izin verilecek. Oyların sayımına geçiliyor.

  12. Diyarbakır'da oy sayma işlemi başladı

    BBC

    Kaynak, Hatice Kamer

  13. Engelliler oy kullanmakta zorluk çekti

    Yurt genelinden gelen görüntülerde, sandık kurulan okullarda asansör ve engelli merdivenleri bulunmaması nedeniyle, bazı engelli seçmenlerin zorluk yaşadığı görülüyor. 

    İstanbul Eyüp'teki Silahtarağa İlköğretim Okulu'nda bir engelli, okulun asansörünün bozuk olması nedeniyle elleri üstünde merdivenleri çıkmak zorunda kaldı. 

    Nevşehir'de Turgut Akdecelioğlu İlkokulu'nda da akülü arabasıyla oy kullanmaya gelen bir kişi, okulun merdivenlerini aracından inerek elleri üstünde çıktı. Mustafa Bıyıklı ardından okulda bekletilen tekerlekli sandalyeye bindirildi. 

    DHA ise Kocaeli'de 73 yaşındaki felçli Burhan Topal'ın, okul önüne kadar arabayla getirilmiş olmasına rağmen 3. kattaki sandığa ulaşamayınca oyunu kullanamadan geri döndü. 

    X paylaşımını geçin
    X içeriğine izin veriyor musunuz?

    Bu makalede X içeriği bulunmaktadır. Çerez ve diğer teknolojileri kullanıyor olabilirler, bilgisayarınıza herhangi bir şey yüklenmeden önce sizin rızanızı alırız. İzin vermeden önce çerez politikasını okumak ve gizlilik politikasına göz atmak isteyebilirsiniz. Bu içeriğe ulaşmak için lütfen "kabul et ve devam et" seçeneğine tıklayın.

    Uyarı: BBC üçüncü taraf sitelerin içeriğinden sorumlu değildir.

    X paylaşımının sonu

  14. 32 ilde sandıklar kapandı

    Referandumda oy verme işleminin saat 07.00'de başladığı 32 ilde sandıklar saat 16.00 itibarıyla kapandı.Adıyaman, Ağrı, Artvin, Bingöl, Bitlis, Diyarbakır, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Gaziantep, Giresun, Gümüşhane, Hakkari, Kars, Malatya, Kahramanmaraş, Mardin, Muş, Ordu, Rize, Siirt, Sivas, Trabzon, Tunceli, Şanlıurfa, Van, Bayburt, Batman, Şırnak, Ardahan, Iğdır ve Kilis bu iller arasında.Diğer illerde ise oy verme işlemi saat 17.00'ye kadar devam edecek.

    Oy kullanımı

    Kaynak, AFP

  15. Son dakika, Doğu illerinde sandıklar kapandı

    Sadece sandık kuyruklarında bekleyenlerin 16.00'dan sonra oy kullanmasına izin verilecek.

  16. X paylaşımını geçin
    X içeriğine izin veriyor musunuz?

    Bu makalede X içeriği bulunmaktadır. Çerez ve diğer teknolojileri kullanıyor olabilirler, bilgisayarınıza herhangi bir şey yüklenmeden önce sizin rızanızı alırız. İzin vermeden önce çerez politikasını okumak ve gizlilik politikasına göz atmak isteyebilirsiniz. Bu içeriğe ulaşmak için lütfen "kabul et ve devam et" seçeneğine tıklayın.

    Uyarı: BBC üçüncü taraf sitelerin içeriğinden sorumlu değildir.

    X paylaşımının sonu

  17. YSK Başkanı: 'EVET' mührünün basıldığı oy pusulaları geçerli sayılacak

    Mühür

    Kaynak, Getty Images

    Yüksek Seçim Kurulu Başkanı Sadi Güven, oy pusulalarıyla ilgili bir açıklama yaptı. 'TERCİH' mührü yerine 'EVET' mührü basılan ve arka yüzü yerine ön yüzüne mühür basılan oy pusulalarının geçerli olacağını söyledi:

  18. Demirtas ve Yüksekdağ cezaevinde oy kullandı

    Demirtaş

    Kaynak, AFP

    Fotoğraf altı yazısı, HDP'nin mitinglerine katılanlar, ellerinde tutuklu eş genel başkanlar Demirtaş ve Yüksekdağ'ın fotoğraflarını taşıyordu.

    HDP Eş genel başkanları Selahattin Demirtaş ve Figen Yüksekdağ, DBP Eş Genel Başkanı Sebahat Tuncel, 11 HDP’li milletvekili ve 83 belediye eşbaşkanı bulundukları cezaevinde oy kullandı. 

    Selahattin Demirtaş, Edirne F Tipi Kapalı Cezaevinde, Eş genel başkanı Yüksekdağ ise Kandıra F Tipi Kapalı Cezaevi’nde oy kullandı. 

    Yine tutuklu HDP’li milletvekilleri Çağlar Demirel, Gülser Yıldırım ve Besime Konca, Kocaeli 1 Nolu F Tipi Kapalı Cezaevi’nde, Nursel Aydoğan, Meral Danış Beştaş, Selma Irmak, Nihat Akdoğan ve Ayhan Bilgen, Silivri 9 Nolu Kapalı Cezaevi’nde, Abdullah Zeydan Edirne F Tipi Cezaevi’nde ve Ferhat Encu ve İdris Baluken de Kandıra F Tipi Kapalı Cezaevi’nde oylarını kullandı.HDP’li milletvekillerinin yanı sıra yerlerine kayyum atanan Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Eşbaşkanları Gültan Kışanak ve Fırat Anlı’nın da aralarında bulunduğu 83 belediye eş başkanı cezaevinde oy kullandı. 

  19. İnsan Hakları Derneği'nden usulsüzlüklere ilişkin ara rapor

    Oy pusulası

    Kaynak, Reuters

    İnsan Hakları Derneği (İHD) '16 Nisan 2017 Anayasa Değişikliği Halkoylaması ile İlgili İHD’ye Ulaşan ve Tespit Edilebilen İhlal İddialarına İlişkin Ara Rapor'u internet sitesinden yayınladı.

    İl il sandık ihlallerinin yer aldığı ara raporda öne çıkan bazı başlıklar:

    • Kampanya materyallerinin hemen hemen Türkiye’nin tamamında durması yüzünden seçim yasakları ihlal ediliyor.
    • Kürt seçmenin ağırlıklı olduğu seçim çevrelerindeki okullarda asker, polis, jandarma ve korucu sayısı yüksek, sandıktan en az 15 metre uzakta bulunması gereken güvenlik görevlilerinin bu kurala uymadığı gözlemleniyor.
    • İHD gözlemcilerine önceki seçimlerden farklı olarak bağımsız gözlem yapma imkanı tanınmıyor ve engel çıkarılıyor.
    • Fiziksel engelli seçmenlerin oy kullanmasına ilişkin zorluklar ve engellemeler görülüyor.
    • Diyarbakır'daki silahlı kavgada ölenlerin sayısı üçe yükseldi

      Diyarbakır’ın Çermik İlçesi’ne bağlı Yabanardı Köyü'ndeki oy verme merkezi önünde çıkan silahlı kavgada hayatını kaybedenlerin sayısı üçe yükseldi.

      BBC Türkçe’nin sorularını yanıtlayan CHP İlçe Başkanı Mehmet Emin Ekinci, hayatını kaybeden köylüleri tanıdığını belirtti ve şunları aktardı:

      “Sabah saatlerinde köyde gerginlik yaşandığı haberi üzerine jandarmayı aradım. 1115 numaralı sandıkta kavga olduğu söylendi. Köyün muhtarı Hıdır, amcasının oğlu Abdulrezak'ı ve oğlu Şehmus'u vurdu. Kavganın ‘Evet’ – ‘Hayır’ oyları yüzünden çıktığını öğrendik. Hıdır, AKP'liydi. Öldürülenler ise ‘Hayır’ oyu kullananlar. Hepsi akraba. Olayda yaralanan İdris'in de az önce hayatını kaybettiğini öğrendik. Olay kısaca ‘Evet’ – ‘Hayır’ kavgası maalesef"