Türk Böbrek Vakfı (TBV) Başkanı Timur Erk, deprem bölgesinde "Şimdiye dek 1600 civarında ezilme sendromu (crush sendromu) yaşamış hastamız bildirildi. Bu 1600 hastanın da 1200'ünde akut böbrek yetmezliği gelişmiş" dedi.
Kahramanmaraş merkezli büyük deprem felaketinde binlerce vatandaş yaralanırken, bunlardan pek çoğu da crush (ezilme) sendromu nedeniyle akut böbrek yetmezliğine girerek geçici diyaliz tedavisi görmek zorunda kaldı.
11 ilde büyük hasar yaratan depremlerin ardından bölgedeki diyaliz merkezlerinden bazıları zarar gördü.
Bölgede diyalize girmesi gereken 8 binden fazla hastanın yaklaşık bini, çevre illere transfer edilerek tedavileri sürdürüldü.
Erk, " Diyarbakır'da 778 diyalize giren hasta varken, bu sayı deprem sonrasında bin 250’ye düştü; Adana'da bin 700 hasta varken 2 bine çıktı. Civarda daha müsait olan yerlere kaydırma oldu. Burada en önemli konu, hep dedik ya artık herkes öğrendi, crush sendromlu hastaların durumu. Şimdiye dek bin 600 civarında ezilme sendromu yaşamış hastamız bildirildi. Bu bin 600 hastanın da bin 200'ünde akut böbrek yetmezliği gelişmiş" dedi.
Tümur Erk, deprem bölgesinde diyalize girmeye devam eden hastaların özel bir beslenme diyetine ihtiyaç duyduğunun da altını çizdi:
"11 ilde halen diyalize devam eden 7 bine yakın hastamızın barınma, gıda sorunu. Çünkü bu hastaların özel bir beslenmeye ihtiyaçları var, diyetisyen desteğine ihtiyacı var, psikolog desteğine ihtiyacı var. Sağlık Bakanlığı’na başvuruda bulunduk. Bize en fazla ihtiyaç gösterilen bölgede, o bin civarı çevre illere gitmiş hastaların tekrar geri dönüşünde diyaliz tedavilerini sağlamak üzere imkan yaratacağız. 10 üniteli bir diyaliz merkezi kurmak üzere seferber olduk."
TBV Yönetim Kurulu Üyesi ve Nefroloji Uzmanı Prof. Dr. Mehmet Şükrü Sever crush sendromuyla böbrek yetersizliğinin gelişimini şöyle aktardı: “Çok sayıda mekanizma var böbreklerin yetersizliğe girmesine yol açan. En önemlisi, dolaşan kan hacmindeki azalma. Bunun da temel nedeni, ezilmiş olan kasların içerisine hasta enkazdan çıkartıldıktan sonra fazla miktarda sıvı hücum ediyor.
"Kompartman sendromu dediğimiz bir tablo gelişiyor ve bu (kas) kompartmanlarının içerisinde 4 ila 10 litreye kadar sıvı birikebiliyor. Dolaşan kan hacmi azaldığı için böbreklerde bir kansızlık söz konusu oluyor, bu da yetmezliğe yol açabiliyor. Bir de ezilen kaslardan açığa çıkan miyoglobin isimli bir protein var. Bu protein, hem doğrudan böbreklerde tahribat yapabiliyor, hem de böbrek tüpleri içerisinde bir takım tıkanmalara yol açabiliyor. Hasta bu tablolar sonrası ne kadar süre diyaliz desteğine ihtiyaç duyar veya ne kadar süre idrarı azalabilir? Bu süre ortalama 1 ila 3 hafta arasında değişir. Nadiren bu olay bir aya kadar uzayabiliyor."