İzmir depremi: AFAD ve Kandilli Rasathanesi arasındaki 0,3 puanlık farkın nedeni ne?

İzmir depreminin büyüklüğü konusunda yaşanan ölçüm karmaşası netleşmiş değil. İçişleri Bakanlığı'na bağlı AFAD, büyüklüğü 6,6 olarak açıklarken, Kandilli Rasathanesi büyüklüğü resmi raporlarında 6,9 olarak veriyor.

ABD Jeolojik Araştırmalar Kurumu (USGS) ise depremin aletsel büyüklüğünü 7 olarak açıkladı.

Peki ölçümlemedeki bu fark neden kaynaklanıyor?

İTÜ Avrasya Yer Bilimleri Enstitüsü öğretim üyesi olan Profesör Doktor Celal Şengör, İzmir depreminde değerlendirmeye alınması gereken ölçümün Kandilli Rasathanesi'nin verisi olduğunu söyledi.

BBC Türkçe'ye konuşan Şengör, AFAD'ın "doğru ölçümleme yapamadığını" ve depremin büyüklüğünün 7 olduğunu savundu.

ABD Jeolojik Araştırmalar Kurumu'nun verilerinin de doğru olduğunu düşündüğünü söyleyen Şengör, bu kurumun soğuk savaş döneminde Rusya'da yapılan nükleer denemeleri kaydedebilmek için 60'lı yıllarda yerleştirdiği sismograflardan yararlandığını söyledi.

AFAD ise farklı parametrelerle ölçümleme yaptıklarını, kendi uzmanlarına güvendiklerini açıkladı.

Kurumdan bir yetkili, ölçümler arasında farkların olabileceğini söyledikten sonra "Ama bu kez biraz daha farklı olmuş olabilir. Bu da çok dikkat çekti" dedi.

Aynı yetkili BBC Türkçe'nin, farka ilişkin sorularına şu yanıtları verdi:

"AFAD, Avrupa'nın en büyük ikinci deprem istasyonuna sahip kurumudur. Bizim bin 111 istasyonumuz var Türkiye'de. AFAD'ın çok ciddi bir ölçüm birikimi var. Bizim de kendi ölçüm metodlarımız var. Çok farklı parametreler var. Biz buna dayanarak 6,6 olarak ölçtük.

"Bilgi işlem dairesine gelen çok fazla parametre var. Kırılan kabuk yapısı, hız modeli, istasyonların geometrik dağılımı, sayısı, algoritmalar… Bu parametreler gereği çözümleme yapılıyor. Bu çözümleme sonrası bir rakam bulunuyor. 10-20 yıl deneyimi olan uzmanlarımız var. Onlar da 6,6 olarak ölçtüler."

'Bu kez biraz farklı oldu.'

AFAD yetkilisi, "0,3" puanlık farkın kabul edilebilir olup olmadığına ilişkin soruya da şu yanıtı verdi:

"Yanlış ölçüm diye bir şey yok, farklı parametreler var. Bunlara göre bir ölçüm yapılıyor. 6,6 yanlıştır, 7 yanlıştır gibi bir şey yok. Elazığ depreminde ve 17 Ağustos depreminde de farklı ölçümler yapılmıştı. Ama bu kez biraz farklı oldu. Farklar olabilir. Ama bu kez biraz daha farklı olmuş olabilir. Bu da çok dikkat çekti."

Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü görevini yapan Haluk Özener, depremin aletsel büyüklüğünü 6,9 olarak açıklamıştı.

Kandilli Rasathanesi, BBC Türkçe'nin görüş talebini, son depremle ilgili yeniden bir görüş vermek istenmediğini söyleyerek geri çevirdi.