Suriye, Lübnan'da Hizbullah ile çatışmaya mı hazırlanıyor?

    • Yazan, BBC Monitoring
    • Bildirdiği yer, Londra
  • Yayın tarihi
  • Okuma süresi 3 dk

Suriye'de Şam yönetiminin Lübnan sınırına askeri yığınak yaptığına dair haberlerle birlikte Hizbullah ile çatışma söylentileri son dönemde yükselişe geçti.

ABD Başkanı Donald Trump, Hizbullah ile mücadelede İsrail'in "başarısız olduğu" yerde Şam'ın devreye girebileceğini tekrarlayan mesajlarıyla buna önemli bir katkı sağladı.

Şam yönetimi yakın döneme kadar Lübnan'a askeri müdahale iddialarını reddetti. Geçiş dönemi devlet başkanı Ahmed Şara, Trump'ın açıklamalarının yanlış anlaşıldığını söyledi.

Lübnan iddiaları spekülasyon olarak nitelendirdi.

Hizbullah ise bunların ABD ve İsrail'in grubu yok etme planının parçası olduğunu savundu.

BBC Monitoring medya izleme birimine göre Suriye İnsan Hakları Gözlemevi (SOHR), 24 Haziran'da Suriye askeri hareketliliğinin Humus vilayetindeki sınır boyunca devam ettiğini bildirdi.

Çatışmaları takip eden gözlemevi, yığınağın Şam kırsalı, Tartus ve Kalamun dağlarına doğru uzandığını söyledi. Ağır silahlar ve askeri araçların Halep'ten sınır bölgelerine sevk edildiğini belirtti.

SOHR aylardır benzer iddialarda bulunuyor.

Gözlemevi'nin Direktörü, 17 Haziran'da yayımlanan bir röportajında, Özbeklerin de olduğu savaşçıların Lübnan'a sızma senaryolarını simüle eden tatbikatlar yaptığını iddia etmişti.

Trump ne dedi?

Suriye'nin Hizbullah'a olası müdahalesi söylentileri büyük ölçüde, Trump'ın bu yönde tekrar eden açıklamalarından kaynaklanıyor.

ABD Başkanı bu fikri ilk kez 7 Haziran'da ABD'li yayın kuruluşu NBC'ye verdiği röportajda kamuoyu önünde dile getirdi.

Trump, Hizbullah'a karşı "daha cerrahi [noktasal]" bir saldırı görmek istediğini söyledi ve yardımcı olması için ABD'nin "Suriye'yi önerebileceğini" ifade etti.

16 Haziran'da Fransa'da düzenlenen G7 zirvesinde ise daha da ileri giderek İsrail'e, Şam'ın "daha iyi bir iş çıkaracağını" söyleyerek "Hizbullah'la Suriye'nin ilgilenmesine izin vermesini" önerdiğini belirtti.

21 Haziran'da Fox News, Trump'ın kanala İsrail'in Hizbullah'ı "ortadan kaldıramamasından" "hayal kırıklığı duyduğunu" söylediğini ve bu işi "Suriye'ye verme" noktasına yakın olduğunu aktardı.

Bu öneri, Trump'ın kamuoyu önündeki açıklamalarından önce de gündeme gelmişti.

Reuters haber ajansı mart ayında Washington'ın Hizbullah'ı silahsızlandırmaya yardımcı olması için Şam'ın doğu Lübnan'da devreye girmesi planına dair bir haber yayımlamıştı.

O dönem ABD'nin Suriye özel temsilcisi olan Tom Barrack bu haberi yalanladı.

Şam yönetimi ne diyor?

Suriye hükümeti ise iddiaları reddediyor.

Bir Suriye güvenlik kaynağı, 24 Haziran'da Lübnan basınına yaptığı açıklamada sınırda olağanüstü takviyeler olmadığını belirtti.

Adı açıklanmayan kaynak, söz konusu hareketliliğin normal bir askeri konuşlandırma kapsamında yapıldığını vurguladı.

Ahmed Şara ve diğer yetkililer, Suriye'nin Lübnan'a askeri müdahaleye hazırlandığı yönündeki iddiaları şimdiye kadar reddetti.

Şara, 13 Haziran'da yaptığı açıklamada, Lübnan'a müdahale söylentilerinin "yanlış" olduğunu söyledi.

Daha sonra, 21 Haziran'da Birleşik Arap Emirlikleri basınına verdiği demeçte de "Eğer bir çatışma ya da savaş alanına girmek isteseydik, bunu söylerdik… Lübnan'daki halkımız için iyilik dışında temennimiz yok" dedi.

Suriye'nin Lübnan'da bir çözüme yönelik "güvenli bir yol" bulunmasına yardımcı olabileceğini belirten Şara, bunun Suriye'nin komşusu üzerindeki eski "vesayetine" geri dönüş anlamına gelmediğini söyledi.

Beyrut ve Hizbullah ne yanıt verdi?

Lübnan resmi medyasına göre Devlet Başkanı Joseph Aoun, 24 Haziran'da yaptığı açıklamada, Şara'nın son açıklamalarının, Lübnan'da Suriye'nin askeri bir rol üstleneceğine dair söylentilere "son verdiğini" söyledi.

Başbakan Navvaf Selam da son televizyon röportajında Şara'nın "kardeşçe ve açık sözlü" olarak nitelendirdiği tutumunu övdü.

Selam, bu açıklamaların Suriye'nin Lübnan'a yönelik niyetine dair yanıltıcı varsayımları sona erdirdiğini söyledi.

Diğer yandan Hizbullah lideri Naim Kasım, 19 Haziran'da yaptığı bir konuşmada Suriye müdahalesi fikrinin, grubun ortadan kaldırılmasına yönelik ABD‑İsrail planının bir parçası olduğunu öne sürdü.

Planın, doğudan müdahale etmesi ve kuzeyden İsrail ile kıskaca alması için "Suriye'ye baskı" yapılmasını içerdiğini savundu.

Kasım, "Şükürler olsun ki Suriye yönetimi buna karşılık vermedi" diye ekledi.