27 uçuş, 24 maç: FIFA Başkanı Infantino'nun seyahatlerinin çevreye maliyeti

FIFA Başkanı Gianni Infantino, 2026 Dünya Kupası kapsamında Kuzey Amerika genelinde iki haftayı biraz aşkın bir süre içinde 24 maça katılmak için binlerce kilometrelik uçuşlar yaptı.

Turnuva; ABD, Kanada ve Meksika olmak üzere üç ülkeye ve 16 ev sahibi şehre yayılmış durumda ve ayrıca grup aşamasının genişletilmesiyle birlikte her zamankinden daha fazla maç oynanıyor.

Infantino FIFA'nın 2026 Dünya Kupası sürdürülebilirlik ve insan hakları stratejisi kapsamında "İster iklim, ister insan hakları, hastalıklar veya engellilik konuları olsun, üzerimize düşeni yapmaya kararlıyız" demişti.

BBC Verify ve BBC Spor, FIFA ve Infantino ile bağlantılı özel bir jeti takibe aldı. Söz konusu jet, FIFA başkanının maçları izlerken görüntülendiği şehirlere turnuva boyunca 27 uçuş yaptı.

Bu jetin iki haftalık süreçteki tahmini iklim etkisi, ortalama 78 kişinin bir yıl boyunca yarattığı etkiye kabaca eşdeğer.

FIFA Başkanı ne kadar seyahat etti?

Infantino, turnuvanın grup aşaması boyunca, çoğu zaman aralarında yüzlerce kilometre mesafe bulunan şehirlere, birçok kez günde iki maça katıldı. Hatta bazı günlerde üç ayrı uçuş yaptı.

FIFA Başkanı daha önce de bir Katar Havayolları özel jetini kullanırken görüntülenmişti. Bu Dünya Kupası sırasında ise bir Gulfstream G650ER ile seyahat ettiği bildirildi.

BBC, FIFA'dan bu bilgiyi teyit etmesini istedi. FIFA yanıt vermedi. a

Ancak biz uçak takip verilerini kullanarak söz konusu uçağın uçuş rotasını haritalandırdık, ve her bir seyahatin varış noktası, Infantino'nun aynı tarihlerde ve aynı şehirlerdeki stadyumlarda çekilmiş ve yayımlanmış fotoğraflarıyla örtüşüyor.

Infantino'nun ilk iki hafta içinde yaptığı en uzun uçuş, Kanada'daki Avustralya-Türkiye maçını izledikten sonra 13 Haziran'da Vancouver'dan Miami'ye yaptığı 4.507 kilometrelik yolculuktu.

FIFA Başkanı daha kısa mesafeli yolculuklar da yaptı. Örneğin 22 Haziran'da özel uçağıyla Philadelphia'dan New Jersey'deki Teterboro Havalimanı'na 148 kilometre uçtu.

Infantino orada herhangi bir maçı izlemedi ancak ertesi sabah komşu eyalet New York'taki Fox News stüdyosunda bir röportaj verdi ve ardından aynı gün içinde Boston ile Toronto'daki maçları izlemek üzere tekrar yola çıktı.

Gece uçuşları hariç tutulduğunda, tek bir günde katettiği en uzun mesafe 15 Haziran'daydı. O gün Belçika-Mısır maçını izlemek üzere Miami'den Seattle'a, yani ABD'nin bir ucundan diğerine 4.000 kilometreden fazla uçtu. Ardından güneye, Los Angeles'a yaklaşık 1.545 km yol yaptı ve akşam saatlerinde İran-Yeni Zelanda karşılaşmasını izledi.

Bir diğer yoğun seyahat günü ise 26 Haziran'dı. Özel uçak Miami'den havalanıp Dallas'ta kısa bir mola verdikten sonra Seattle'a devam etti ve Infantino burada Mısır-İran maçında görüntülendi.

Uçak, Seattle'a vardıktan yaklaşık beş saat sonra oradan ayrılarak 4.345 km daha uçtu ve ertesi sabah Miami'ye iniş yaptı.

Infantino, grup aşamasındaki 24. ve son maçını ertesi gün Miami'de, Portekiz ile Kolombiya arasındaki karşılaşmayı izleyerek tamamladı.

Yaptığımız analizler, turnuvanın başlangıcı ile 27 Haziran tarihleri ​​arasında özel uçağın toplamda en az 50.122 kilometre yol katettiğini ve havada 66 saatten fazla zaman geçirdiğini gösteriyor.

Ne kadar karbon salımı söz konusu?

Özel jetle seyahat etmek, karbon yoğunluğu en yüksek seyahat yöntemi olarak kabul ediliyor. Çünkü bu yöntem, atmosferi ısıtan ve küresel ısınma ile iklim değişikliğini körükleyen sera gazlarının açığa çıkmasına neden oluyor.

Infantino'nun kullandığına inanılan Gulfstream G650ER model uçağın ortalama yakıt tüketimi saatte yaklaşık 1.817 litre. Bu da İngiltere hükümetinin sera gazı dönüşüm katsayıları baz alındığında, grup aşamasındaki seyahatlerinin tahminen 516 ton karbondioksit eşdeğeri emisyona yol açtığı anlamına geliyor.

Bunlar yalnızca tahminden ibaret çünkü gerçek emisyon miktarlarını kesin olarak bilmemiz mümkün değil ve yakıt tüketim oranları kalkış ile iniş sırasında genellikle daha yüksek.

AB verilerine göre, bir bireyin yıllık küresel ortalama sera gazı emisyonu 6,56 ton CO2e düzeyinde.

Dolayısıyla, Infantino'nun seyahatleri sırasında iki haftayı biraz aşkın bir sürede ortaya çıkan CO2e (karbondioksit eşdeğeri) miktarının, yaklaşık 78 kişinin bir yıl boyunca üretebileceği miktara eşdeğer olduğu tahmin ediliyor.

Uçak 19 kişiye kadar yolcu taşıyabiliyor ama her bir uçuşta kaç kişinin bulunduğu bilinmediğinden, yolcu başına düşen kesin emisyon miktarını hesaplamak mümkün değil.

Bir FIFA temsilcisi BBC Spor'a yaptığı açıklamada "FIFA Başkanı, işle ve turnuvayla ilgili konular nedeniyle ilgili yetkililerle birlikte düzenli olarak seyahat ediyor ve fırsat buldukça FIFA üyesi federasyonları ziyaret etmeye gayret ediyor" dedi.

Temsilci ayrıca "Seyahatler, koşullara göre hangisi daha verimli ve uygun maliyetliyse, bazen ticari havayollarıyla [düşük maliyetli havayolları dahil], bazen de özel kiralık uçaklarla gerçekleştirilmektedir" diye konuştu.

FIFA'ya, Dünya Kupası maçlarına yapılan uçuşlardan herhangi birinin ticari havayollarıyla yapılıp yapılmadığını, Qatar Executive jetinde kaç kişinin seyahat ettiğini ve FIFA'nın bu emisyonları telafi edip etmediğini sorduk ancak kurumdan bir yanıt gelmedi.

Spor alanında iklim eylemi çalışmaları yürüten Cool Down adlı ağda görev yapan Freddie Daley, Infantino'nun Dünya Kupası sırasında özel jet kullanmasını "FIFA'nın çevre ve sürdürülebilirlik konularındaki yetersizliklerinin bir göstergesi" olarak nitelendirdi.

İngiltere'deki Sussex Üniversitesi'nden araştırmacı Daley "Infantino'nun özel jet kullanmayı tercih etmesi, FIFA'nın zirvesinde çevre konularında görmemiz gereken liderlik düzeyiyle tamamen çelişiyor" diyor.

Avrupa Ulaşım ve Çevre Federasyonu'ndan sürdürülebilir seyahat uzmanı Denise Auclair, özel jetlerin "tamamen orantısız bir etkiye" sahip olduğunu belirtiyor.

"Bu uçaklar, ticari uçaklardan 5 ila 14 kat, trenlerden ise 50 kat daha fazla kirletici etkiye sahip."

Dünya Kupası'ndan önce FIFA'nın çevre vaatleri neydi?

FIFA, 2030 yılına kadar emisyonları %50 oranında azaltmayı ve 2040 yılına kadar net sıfır hedefine ulaşmayı taahhüt etti.

Dünya futbolunun yönetim organı, bu yılki turnuva için bir dizi çevresel taahhütte bulundu; bunlar arasında şunlar yer alıyor:

Ancak, turnuvanın ölçeği göz önüne alındığında, daha 11 Haziran'da ilk topa vurulmadan önce bile bazı iklim bilimciler duruma şüpheyle yaklaşıyordu.

Küresel Sorumluluk için Bilim insanları (SGR) tarafından hazırlanan 2025 tarihli bir rapor, bu Dünya Kupası'nın toplam karbon ayak izinin dokuz milyon ton CO2 seviyesine ulaşabileceğini öngörüyordu.

Raporda, bu miktarın son dört Dünya Kupası ortalamasının neredeyse iki katına denk geldiği ve böylece bu yılki turnuvanın şimdiye kadarki en yüksek emisyona yol açan turnuva olacağı belirtildi.

2023 yılında İsviçreli bir denetleme kurumu, FIFA'nın düşük karbonlu girişimlere yapılan yatırımlarla emisyonları dengeleyerek Katar 2022'nin tarihteki ilk karbon nötr Dünya Kupası olacağını iddia ederken "yanıltıcı beyanlarda bulunduğunu" açıkladı.

FIFA, bu karara cevaben, "iklim değişikliğinin çağımızın en acil sorunlarından biri olduğunun tamamen farkında olduğunu ve bu sorunun her birimizin acil ve sürdürülebilir iklim eylemi gerçekleştirmesini gerektirdiğine inandığını" ifade etti.

Infantino, kullanılan sekiz stadyumun birbirine en fazla bir saatlik sürüş mesafesinde olduğu Katar'daki son Dünya Kupası'nda oynanan 64 maçın tamamını izlemişti ama tüm bir kıtaya yayılan bu yılki turnuva çok daha farklı bir zorluk teşkil ediyor.

Katkıda bulunan: Mark Poynting

Orijinali İngilizce olan bu makalenin çevirisinde yapay zekadan yararlandık. Yayınlanmadan önce çeviriyi bir BBC gazetecisi kontrol etti. Yapay zekayı nasıl kullandığımız hakkında daha fazla bilgi burada.