ሓደ ቢልዮን ዜጋታት ዓለም ብኮቪድ-19 ክልከፉ ከም ዝኽእሉ ተገሊጹ

ቀጥታዊ ሸፈነ

1. 28 ሚያዝያ 2020ኣብ ኤርትራ 6 ተወሰኽቲ ሰባት ካብ ኮሮናቫይረስ ሓውዮም

   ሚኒስትሪ ጥዕና ኤርትራ ሎሚ 28 ሚያዝያ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፡ ሽዱሽተ ካብቶም ሕክምናዊ ናብዮት ክግበረሎም ዝጸንሑ ተሓከምቲ ኮሮናቫይረስ ምሉእ ንምሉእ ሓውዮም ነናብ ቤቶም ከምዝፋነዉ ገሊጹ።

   ኣብ ኤርትራ ብጠቕላላ 39 ብኮሮናቫይረስ ዝተለኸፉ ሰባት ክህልዉ እንከለዉ ካብዚኦም ነዞም ናይ ሎሚ ሓዊስካ ብጠቕላላ 19 ምሉእ ንምሉእ ሓውዮም ነናብ ቤቶም ተፋንዮም ኣለዉ።

   ኤርትራ 21 መጋቢት ናይ መጀመርታ ብኮሮናቫይረስ ዝተለከፈ ሰብ ምስ ረኸበት፡ ቅልጡፍ ስጉምትታት ብምውሳድ ነቲ ቫይረስ ኣብ ምቁጽጻር ኣወንታዊ ምጽኢት ኣብ ምምዝጋብ ትርከብ።

   ኣብዚ ሕጂ እዋን 20 ተሓከምቲ ኮቪድ-19 ጥራይ ኣብ ሕክምና ክህልዉዋ እንከለዉ ካብ ዕለት 18 ሚያዝያ ጀሚራ ንዝሓለፈ 10 መዓልታት ዝኾነ ሓዲሽ መልከፍቲ ኮሮናቫይረስ ኣየመዝገበትን።

   ኤርትራ ካብተን መዳውብታ ዝኾና ሃገራት ኣፍሪቃ እታ ዝውሓዱ ብኮሮናቫይረስ ዝተለከፉ ዘለዉዋ ሃገር እያ።

   ኣስታት 50 ሚእታዊት ካብቶም ብኮሮናቫይረስ ዝተለኸፉ ምሕዋዮምን ኣብታ ሃገር ብኮቪድ-19 ዝሰዓበ ሞት ዘይምህላዉን ድማ ብፍሉይ ክጥቅሳ ይኽእል'ዩ።

   

   ምንጪ ስእሊ, Getty Images

2. 28 ሚያዝያ 2020መንገዲ ኣየር ብሪጣንያ ኣስታት 12 000 ሰራሕተኛታት ከፋኑ’ዩ

   መንገዲ ኣየር ብሪጣንያ (ብሪቲሽ ኤየር ዎይስ) ኣስታት 12 ሽሕ ሰራሕተኛታት ከፋኑ መደብ ከምዘለዎ ኣፍሊጡ።

   ለበዳ ኮሮናቫይረስ፡ ኣብ ልዕሊ ብዙሓት ዓበይቲ መንገዲ ኣየራት ከቢድ ሃስያ ኣውሪዱ’ሎ።

   ብዙሓት ሃገራት ኣዊጀንኦ ብዘለዋ ናይ ዕጽዋን እገዳታት ምንቅስቓስን፡ በረራታት ዳርጋ ደው ኢሉ ይርከብ። ኣብ ገለ ሃገራት’ውን በረራተት ኣየር ምሉእ ብምሉእ ተኣጊዱ’ሎ።

   መንግስቲ ብርጣንያ “ንኣገደስቲ” ዝበሎም ሰራሕተኛታት ዝገብሮ ዘሎ መርመራ ኮቪድ-19 ከስፍሖ ምዃኑ፡ ብምግላጽ፡ ኣብ መዓልቲ 100 000 ክምርምር መደብ ኣዊጺኡ ይርከብ።

   ኣብታ ሃገር ክሳብ ሕጂ፡ 21 678 በቲ ቫይረስ ክሞቱ እንከለዉ፡ ልዕሊ 161 ሽሕ ከምዝተለኽፉ ተፈሊጦም ኣለዉ።

   

   ምንጪ ስእሊ, Getty Images

3. 28 ሚያዝያ 2020ህንዲ ካብ ቻይና ዝጠለበቶ መመርመሪ 'ዘይብቑዕ' ብምባል መሊሳቶ

   ህንዲ ካብ ቻይና ዝኣዘዘቶ መመርመሪ መሳርሒታት “ዘይብቑዕ” ኮይኑ ስለዝረኸበቶ፡ ነቲ ጠለብ ሰሪዛቶ።

   ድሮ ኣብ ስራሕ ዝነበረ መሳሪሒታት’ውን ከም ዝሳሓብ ገይራ ኣላ።

   እቲ ቀልጢፉ፡ ኣብ ውሽጢ 30 ደቓይቕ ውጽኢት ክነግር ትጽቢት ዝተገብረሉ መሳርሒታት፡ ኣብቶም ብኮሮናቫይረስ ተጠቒዖም ዝሓወዩ ዘሎ ናይ ምክልኻል ባእታ (ኣንቲቦዲስ) ንምልላይ ዝሕግዝ’ዩ።

   ይኹን እምበር፡ ቻይና ንብረታ ጥዑይ ምዃኑ ብምምጓት፡ ነቲ ህንዲ ዘቕረበቶ ጥርዓን ነጺጋ።

   

   ምንጪ ስእሊ, Getty Images

4. 28 ሚያዝያ 2020ኣብ ቡሩንዲ ዝካየድ ዘሎ ኣሽሓት ህዝቢ ዝተሳተፎ ጉስጓሳት ምርጫ ሻቕሎት ለበዳ ፈጢሩ

   

   ምንጪ ስእሊ, AFP

   ኣብ ቡሩንዲ ትማሊ ሰኑይ ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ሰባት ኣብ ፖለቲካዊ ጎስጓስ ምክፋሎም፡ ናህሪ ለበዳ ኮሮናቫይረስ ከየስዕብ ሻቕሎት ፈጢሩ።

   ከምዚ ዓይነት ምትእኽኻብ ሰባት፡ ነቲ ቫይረስ ብናህሪ ክላባዕ ዝሕግዝ ምዃኑ ሰብሞያ ጥዕና ኣጠንቂቖም።

   ውድብ ጥዕና ዓለም፡ ነቲ ለበዳ ንምግታእ፡ ሰባት ኣካላዊ ምፍንታት ክገብሩ ከምዘለዎም’ዩ ዝመክር። ብዘይካኡ’ውን ኢድካ ምሕጻብ ኣገዳሲ’ዩ።

   ዋላ’ኳ ኮሚሽን ምርጫ’ታ ሃገር፡ ኣብቲ ኣብ ከተማታት ጊተጋን ንጎዚን ዝተኻየዱ ኣኼባታት መሕጸቢ ኢድ እንተቐረበ፡ ብሰንኪ ብዝሒ ህዝቢ፡ እኹል ከምዘይነበረ ተሳተፍቲ ተዛሪቦም።

   ኣብታ ንሰባት ዶባታ ዓጽያ ዘላ ቡሩንዲ፡ ዛጊት 14 በቲ ቫይረስ ክልከፉ እንከለዉ፡ ሓደ ሞይቱ’ሎ።

   መንግስቲ ብሩንዲ፡ እቲ ኣብ ዝመጽእ 20 ግንቦት ክካየድ ተመዲቡ ዘሎ ምርጫ፡ እቲ ለበዳ ብዘየገድስ ኣብ ዝተመደበሉ ግዜ ክካየድ ኣለዎ በሃላይ’ዩ።

5. 28 ሚያዝያ 2020ኣፍሪቃውያን ስደተኛታት ካብ ምብራቕ ሊብያ ይጥረዙ ኣለዉ- ሕቡራት ሃገራት

   ሰብመዚ ምብራቕ ሊብያ፡ ንዘለዎም ዓለምለኻዊ ሓላፍነት ሰባዊ መሰላት ብምጥሓስ ስደተኛታት ይሰጉ ኣለዉ ክብል ሕቡራት ሃገራት ከሲሱ።

   ሓደ ሓላፊ ናይቲ ውድብ ከምዝበሎ፡ ካብ መጀመርታ ናይዚ ዓመት ጀሚሩ 1400 ሰባት ካብ ምብራቕ ሊብያ ተጠሪዞም ኣለዉ።

   እቶም ስደተኛታት ንድሕነቶም ውሕስነት ብዘየረጋግጽ መንገዲ ናብ ከም በዓል ሱዳንን ሶማልያን ዝበላ ሃገራት ትሕተ-ሳሃራ ኣፍሪቃ ክምለሱ ተገዲዶም ኣለዉ።

6. 28 ሚያዝያ 2020ሓደ ቢልዮን ዜጋታት ዓለም ብኮቪድ-19 ክልከፉ ከም ዝኽእሉ ተገሊጹ

   

   ምንጪ ስእሊ, AFP

   ኣስታት ሓደ ቢልዮን ህዝቢ ዓለም ብኮሮናቫይረስ ክልከፍ ከምዝኽእል፡ ሓደ ናይ ረዲኤት ትካል ኣጠንቂቑ።

   ኢንተርናሽናል ረስኲዩ ኮሚቲ (IRC)፡ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፡ ድኻታት ሃገራት ዓለም ደገፍ ክረኽባ እንተ ዘይኪለን እቲ ለበዳ ዝያዳ ክላባዕ ከም ዝኽእል ኣሚቱ።

   ከም ኣፍጋኒስታንን ሶርያን ዝበላ ሃገራት “ህጹጽ ምወላ” የድልየን ኣሎ ኢሉ።

   ዛጊት፡ ብዓለም ደረጃ፡ ልዕሊ 200 000 ሽሕ በቲ ቫይረስ ክሞቱ እንከለዉ፡ ልዕሊ 3 ሚልዮን ከም ዝተለኽፉ ተረጋጊጹ’ሎ።

7. 28 ሚያዝያ 2020ኤርትራ 10 መዓልታት ብዘይ ሓዲሽ መልከፍቲ ኮሮናቫይረስ

   

   ምንጪ ስእሊ, Yemane Gebremeskel

   ኤርትራ 18 ሚያዝያ 2020፡ ዕድሚኦም ካበ 22 ክሳብ 50 ዝኾኑ 3 ደቂ ኣንስትዮን 1 ወዲ ተባዕታይን ብኮሮናቫይረስ ከምዝተለኸፈ ድሕሪ ምግላጻ ኣብ ዝሓለፈ ዓሰርተ መዓልታት ዝኾነ ሓዲሽ ብኮሮናቫይረስ ዝተለኸፈ ቁጽሪ ኣየመዝገበትን።

   እታ ሃገር፡ ኣብ 21 መጋቢት 2020 ናይ መጀመርታ ብኮሮናቫይረስ ዝተለኸፈ ሰብ ክትረክብ ከላ ክሳብ 18 ሚያዝያ ኣብ ዝነበረ ግዜ እቲ ቁጽሪ ናብ 39 ክብ ኢሉ።

   ካብዞም 39 እውን ድሮ 13 ምሉእ ብምሉእ ካብቲ ሕማም ሓውዮም ነናብ ቤቶም ከምዝተመለሱ ካብ ሚኒስትሪ ጥዕና ኣብ በብመዓልቲ ክሕበር ዝጸንሐ ሓብሬታ የመልክት።

   በዚ መሰረት ኤርትራ ኣብዚ እዋን እዚ 26 ተሓከምቲ ኮሮናቫይረስ ጥራይ እዮም ዘለዉዋ።

   እዚ ኸኣ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ካብ ዘለዋ መዳውብታ ሃገራት ዝተሓተተ ቁጽሪ ኮይኑ ንረኽቦ።

   ኤርትራ ክሳብ ሕጂ ክንደይ ዝኣኽሉ መርሚራ ኣላ?

   ብዙሓት ሃገራት፥ ቁጽሪ ብኮሮናቫይረስ ዝተለኸፉ ሰባት ክሕብራ እንከለዋ፡ ክንድዚ መርሚርና ካብኦም ክንድዚ ዝኣኽሉ እቲ ቫይረስ ተረኺብዎም እናበላ እየን ዝሕብራ።

   እታ ዛጊት 39 ብኮሮናቫይረስ ዝተለኸፍዋን ካብዚኦም 13 ዘሕወየትን ኤርትራ ግን ክንደይ ሰባት መርሚራ'ያ ነዚ ቁጽሪ እዚ ረኺባ ብንጹር ዝተሓበረ ነገር የለን።

   ካብቲ ካብ ሚኒስትሪ ጥዕና ዝውሃብ መምርሒታት ኣብቲ ኣብ 6 ሚያዝያ 2020 ዝወጽአ ሓበሬታ 14 ሰባት ተመርሚሮም ክልተ ሰባት እቲ ቫይረስ ከምዝተረኸቦም ከምኡ'ውን 8 ሚያዝያ፡ 20 ሰባት ተመርሚሮም 2 እቲ ቫይረስ ከምዝተረኸቦም ኣብ ዝሕብር ክልተ መግለጺታት ጥራይ'ዩ ብዝሒ ዝተመርመሩ ተገሊጹ።

   ኣብ ዝተረፈ ኩሉ ሓበሬታታት ሚኒስትሪ ጥዕና ግን ቁጽሪ ብኮሮናቫይረስ ዝተለከፉን፡ ተመርሚሮም ካብቲ ቫይረስ ነጻ ምዃኖም ዝተረጋገጹን ጥራይ እዩ ዝጠቅስ።

   ነቲ ካብ ምኒስትሪ ጥዕና ዝተወሃበ ሓበሬታ ምርኵስ ብምግባር ኣብ ቁጽሪ ዝተመርመሩ ዘይተሓበረ ነገር እንተዘይሃለዩ [ንምንታይ እዩ'ሞ ዘይሕበር?] ኣብ ኤርትራ ክሳብ እዛ ዕለት 69 ተመርሚሮም ካብዚኦም 39 ብኮሮናቫይረስ ዝተለኸፉ ምኻኖም ክረጋገጽን እንከሎ 13 ድማ ምሉእ ንምሉእ ሓውዮም ነናብ ቤቶም ተፋንዮም ኢልካ ክዝረብ ይከኣል'ዩ።

   ምሉእ ትሕዝቶ ንምንባብ ኣብዚ ጠውቑ

8. 28 ሚያዝያ 2020መንግስቲ ብሪጣንያ ብዛዕባ ኤርትራ ዘውጽኦ መተሓሳሰቢ ኣሪምዎ

   መንግስቲ ብሪጣንያ፡ ብዛዕባ ናብ ኤርትራ ዝግበር መገሻ ዝሃቦ መጠንቀቕታ ትማሊ 27 ሚያዝያ ኣሪምዎ ክብል ሚኒስተር ዜና ኤርትራ ኣቶ የማነ ገብረመስቀል ሓቢሩ።

   እቲ ሚኒስተር ኣብ ትዊተር ኣብ ዝዘርግሖ ሓበሬታ፡ "ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢን ኮመን ዌልዝን፡ ብቓል ንመንግስቲ ኤርትራ ኣብ ዝሃቦ መተሓሳሰቢ፡ ኣብቲ ኣቐዲሙ ዘውጽኦ ቅዳሕ፡ ብጌጋ ዘይግቡእ ቃላት ከም ዝተጠቕመን 'ዘይንጹርነት" ከም ዝነበሮን ተኣሚኑ" ኢሉ።

   ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ብሪጣንያ፡ ትማሊ ኣብ ዘውጽኦ ዝተኣረመ መተሓሳሰቢ: ነቲ ኣቐዲሙ ዝተጠቕመሉ "ብቕልጡፍ ዝቕየር ዘሎ ኩነታት ኣብ ግምት ብምእታው" ዝብል ሓረግ ኣልይዎ።

   ድሕሪ'ቲ ፈለማ ዝወጸ ቅዳሕ፡ ብዙሓት ኤርትራውያንን ተኸታተልቲ ጉዳያት ኤርትራን፡ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ግምታቶም ክህቡ ደፋፊእዎም ቀንዩ ነይሩ።

   ብኤምባሲ ኣመሪካ ኣብ ኤርትራ ወጺኡ ዝነበረ ናይ መገሻ መተሓሳሰቢ'ውን፡ ተመሳሳሊ ትርጉማት ተዋሂቡዎ ብምንባሩ፡ እቲ ኤምባሲ ካልእ ትርጉም ክወሃቦ የብሉን ዝብል መግለጺ ክህብ ተገዲዱ'ዩ።

   

   ምንጪ ስእሊ, Getty Images

9. 28 ሚያዝያ 2020ሕሙማት ኮሮናቫይረስ ክትሕክም ዝጸንሐት ኣሜሪካዊት ዶክተር ነፍሰ-ቅትለት ፈፂማ

   

   ምንጪ ስእሊ, DR LORNA BREEN / FACEBOOK

   ብኮሮናቫይረስ ኣዝያ ኣብ ዝተጠቕዐት ከተማ ኒውዮርክ፡ ኣብ ቅድሚት ተሰሊፋ ኣንፃር ኮሮናቫይረስ ትሰርሕ ዝነበረት፡ ዶክተር፡ ዓርሰ-ቅትለት ፈፂማ።

   ኣብ ኒውዮርክ ማንሃተን ኣብ ዝርከብ ሆስፒታል ፕሪስቢቴሪያን አለን ትሰርሕ ዝነበረት፡ ጓል 49 ዓመት ዶክተር ሎርና በሬን፡ ዳይሬክተር ክፍሊ ጥቡቅ ክትትል ሕክምና እያ ነይራ።

   ኣብ ዝሓለፈ ሰንበት ድማ፡ ንባዕላ ብምጉዳኣ፡ ህይወታ ከምዝሓለፈት ፖሊስ ገሊፁ።

   ወላዲኣ ዶክተር ፊሊፕ በሬን፡ " ክሳብ ሕዚ ስርሓ ክትሰርሕ እያ ፀኒሓ፤ ስርሓ ግና ነዚ ኣብቂዕዋ" ክብል፡ ንኒውዮርክ ታይምስ ተዛሪቡ።

   ዶክተር ሎርና በሬን፡ ምስ ስድርኣ ኣብ ትነብረሉ መንበሪ እያ ሞይታ ተረኺባ።

   ኣብ ኣሜሪካ ብኮሮናቫይረስ ካብ ሞንጎ ዝተለኸፉ 56 ሽሕ ሰባት፡ እቶም 17500 ኣብ ኒውዮርክ እዮም።

   ሙሉእ እቲ ዛንታ ኣብዚ ኣንብቡ!

10. 28 ሚያዝያ 2020ቢልየነር ጃክ ማ፡ ምስ ኮሮናቫይረስ ዝገብሮ ዘሎ ቃልሲ ንምስሊ ቻይና ይቕይሮዶ ይኸውን?

    

    ምንጪ ስእሊ, Getty Images

    እቲ ዝበለጸ ሃብታም ቻይና፡ ንፈለማ እዋን ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ እዩ ትዊተር ተጠቃሚ ኾይኑ። ሕማም ኮሮናቫይረስ ምስ መጽአ።

    ዝጥቀዖም ጽሑፋት ድማ፡ እዚ ለበዳ ንምግታእ ዳርጋ ኣብ መላእ ዓለምና፡ ንሕድሕድ ሃገር ዝገብሮ ዘሎ ጎስጓስ ዝምልከት እዩ።

    'ሓደ ቓልሲ፡ ንሓንቲ ዓለም' ጃክ ኣብ ናይ ፈላማይ ጊዜ ዝጠቀዖ ጽሑፉ እንትኸውን፡ ቅንይ ኢሉ ድማ፡ 'ብሓባር ክነዐውቶ ንኽእል ኢና" ክብል ጨሪሑ።

    እዚ ፈጣሪ ስራሕ ዝኾነ ቢልዮነር፡ እቲ ኣብዚ ቀጢን እዋን፡ መድሕን ህይወት ኮይኑ ዘሎ ናይ መተንፈሲ መሳርሕን [ventilator] መሸፈኒ ኣፍን ኣፍንጫን ካብ ሓደ ጫፍ ዓለም ናብ ካሊእ ጫፍ ከገዓዝ ምኽንያት ዝኾነ ሰብ እዩ።

    ኣብ 150 ሃገራት ናይ ብዙሓት ህይወት ድማ ኣትሪፉ።

    ንምዃኑ፡ ጃክ ዓለማዊ ምስሊ ቻይና ድዩ የዕሪ 'ሎ? ወይስ ነጻ ኾይኑ ግን፡ ንህዝባዊ ርክባትን ፕረፖጋንድን እቲ ገዛኢ ፓርቲ መሳርሒ ይውዕል ኣሎ?።ሙሉእ ትሕዝቶ እቲ ትንታነ ኣብዚ ኣንብቡ

11. 28 ሚያዝያ 2020ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ ኣዋጅ ህጹጽ እዋን ኣሳቢበን ናይ ሓይሊ ስጉምቲ ንዝወስዳ ሃገራት ኣጠንቂቑ

    

    ምንጪ ስእሊ, AFP

    ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ ነዚ መጠንቀቕታ ዝሃበ፡ ገለ ሃገራት ምስ ለበዳ ኮሮናቫይረስ ተታሓዙ፡ ናይ ሓይሊ ስጉምቲ ይወስዳ ብምህላወን እዩ።

    ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ፡ “ እቲ ፀገም ምስቲ ቫይረስ’ምበር ምስ ሰባት ኣይኮነን፤ መንግስታት ነዚ ክርድኡ ይግባእ" ኢሉ።

    ኮሚሽነር ሚሼል ባቼሌት፡ ሃገራት ዜጋታተን ንምስቓይ፡ እዚ ኣዋጅ ህፁፅ ግዘ ከም መመኽነይታ ክጥቀማሉ ኣይግባእን ኢላ።

    መዓልታዊ እንጀረኦም ክደልዩ፡ ኣዋጅ እቶ እቶ ዝጠሓሱ ሰባት ምቕታል፣ ምእሳርን ምጥቃዕን፡ ተቐባልነት ዘይብሉን ዘይሕጋውን ተግባር ከምዝኾነ ገሊፃ።

    ብሰንኪ እዚ ልዕሊ 17 ሽሕ ደቡብ ኣፍሪቃውያን ከምዝተኣሰሩ ድማ፡ ሚሼል ባቼሌት ሓቢራ።

    ኣብ ኬንያ እውን፡ ኣብታ ሃገር ንዝተኣወጀ ኣዋጅ እቶ እቶ ዝጠሓሱ ሰባት ናብ መወሸቢ ማእኸላት ክኣትዉ ተገይሩ እዩ።

    ነዚ ስዒቡ ኣስታት 27 ተሓለቕቲ ሰብኣዊ መሰላት፡ መንግስቲ ካብዚ ተግባሩ ንክቑጠብ፡ ደብዳበ ፅሒፎም እዮም።

12. 28 ሚያዝያ 2020ኣብ ኢንዶኔዥያ ልዕሊ 2 ሽሕ ሞት ኣይተመዝገበን ተባሂሉ

    

    ምንጪ ስእሊ, AFP

    ናይ ብዙሓት ኣብ ምዕባይ ዝርከባ ሃገራት፡ ብኮሮናቫይረስ ናይ ዝተትሓዙ ወይ ድማ ናይ ዝሞቱ ሰባት ኣሃዝ፡ እቲ ብወግዒ ዝተመዝገበ ትሑት ከምዝኾነ እዩ ዝግለፅ።

    ቁፅሪ ግዳያት ልዕሊ እቲ መንግስታት ዘፍለጥዎ ክኸውን ከምዝኽእል ድማ ይግለፅ።

    ሮይተርስ ዘዳለዎ መፅናዕቲ ከምዝሕብሮ፡ ኣብ ኢንዶኔዥያ፡ ምልክታት ኮቪድ-19 ዘርኣዩ ልዕሊ 2200 ሰባት ሞይቶም እዮም።

    ይኹን’ምበር እዚ ኣሃዝ ፡ ሰብመዚ እታ ሃገር ብወግዒ ኣብ ዘፍለጥዎ ብዝሒ መወትቲ፡ ኣይተኻተተን።

    ኣብ ኢንዶኔዥያ፡ ትሕቲ 10 ሽሕ ሰባት በቲ ቫይረስ ከምዝተለኸፉን፡ 765 ሰባት ጥራሕ ከምዝሞቱን እዩ፡ መንግስቲ እታ ሃገር ዝገልፅ።እታ ሃገር ብዝሒ እተካይዶ ምርመራታት ትሑት ብምዃኑ ድማ፡ ብዝሒ ብኮሮናቫይረስ ዝልከፉ ሰባት ልዑል ክኸውን ከምዝኽእል ስግኣት ኣሎ።

13. 28 ሚያዝያ 2020ዕጫ ቶክዮ ኦሎምፒክ፡ 2020... 2021...2022?

    

    ምንጪ ስእሊ, AFP

    ፕረዝደንት ማሕበር ሜዲካል ጃፓን፡ ክታበት ኮሮናቫይረስ እንተድኣ ዘይተረኺቡ፡ ውድድራት ኦሎምፒክ ኣብ ቀፃሊ ዓመት ንምክያድ ከቢድ ከምዝኸውን ኣጠንቂቑ።

    “ጃፓን ንውድድር ኦሎምፒክ ክተሰናድእ ኣለዋ ወይ ድማ የብላን ኣይኮንኩን ዝብል ዘለኹ፤ ግና ከቢድ ክኸውን ይኽእል እዩ” ኢሉ ፕረዝደንት እቲ ማሕበር ዶክተር ዮሽታኬ ዮኮኩራ።

    ኣብ ቶክዮ ክሰናዳእ ተተሊሙ ዝነበረ ውድድራት አሎምፒክ ዋላ እኳ ናብ 2021 እንተተመሓላላፈ፡ ሰብሞያ ግና፡ ሕዚ እውን ኣብቲ ዝተቐመጠ ዓመት ክሰናዳእ’ዶ ይኽእል ዝብል ኣስጊእዎም ኣሎ።

    ኣብ መፈለምታ እዚ ወርሒ፡ ፕረዝደንት ፀዋታት ቶክዮ፡ ኣብቲ ዝመፅእ ዘሎ ዓመት እውን፡ ፀዋታት ከምዝካየዱ ቃል ክኣትዉ ከምዘይኽእሉ ምግላፆም ይዝከር።

14. 28 ሚያዝያ 2020ፕረዚደንት ትራምፕ 'ብቻይና ሕጉስ ኣይኮንኩን' ኢሉ

    

    ምንጪ ስእሊ, AFP

    ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ፡ ቻይና ብዝኸደቶ መገዲ ሕጉስ ከምዘይኮነ ንጋዜጠኛታት ገሊፁ።

    ቻይና፡ ኮሮናቫይረስ ገና ከይተላብዐ እንከሎ ክትቖጻጸሮ ትኽእል ከምዝነበረት ዝገለፀ ትራምፕ፡ "ዝኾነ ሰብ ነዚ ተፈጢሩ ዘሎ ሓንቲ ሃገር ተሓታቲት ክትኸውን እያ ኢሉ ኣይፅበን" ኢሉ።

    ቻይና ኮሮናቫይረስ ክላባዕ ምስ ጀመረ፡ ዘድልዩ ሓበሬታት ኣብ ምሃብ ግልፅነት ኣይነበራን ዝብሉ ተቓውሞታት ይስምዑ እዮም።

    ቻይና ግና ነዚ ኣይትቕበሎን።

15. 28 ሚያዝያ 2020ብኮሮናቫይረስ ዝተትሓዙ ህጻናት ዘይተለመደ ምልክት ኣርእዮም

    

    ምንጪ ስእሊ, Getty Images

    ሃገራዊ ኣገልግሎት ጥዕና ብሪጣንያ፡ በቲ ቫይረስ ተታሒዞም ኣብ ዝነበሩ ህጻናት ዘይተለመደ ምልከት ከምዝተራእየ ኣፍሊጡ።

    እዚ ሓደገኛ ዝበሎ ምልክት ትኹረት ክግበረሉ ድማ እቲ ትካል ኣጠንቂቑ።

    እዚ ንዶኳትር ዝተገለጸ፡ እቲ ተራእዩ ዝተብሃለ ምልክት፡ ናይቲ ቫይረስ ረኽሲ ክኸውን ይኽእል ካብ ዝብል ተበጊሶም እዮም።

    እቲ መልእኽቲ ኣብታ ሀገር ንዘለዉ ብሙለኦም ሓካይም እዩ ተላኢኹ።

    እቲ መልእኽቲ ድማ፡ ኣብ ለንደን ኮን ኣብ ካሊእ ከባብታት ብሪጣንያ ብፍደላይ በቲ በቫይረስ ተጠቒዖም ኣብ ጸኑዕ ክትትል ዝርከቡ ህጻናት ዝተፈለየ ምልክት ከምዘርአዩ ዘመልክት እዩ።

    እቲ ምልክት ኣብ ርእሲ ሰዓል [ፍሉ]፡ ዝተፈላለየ ክፍልታት ኣካላቶም ብሓደ ጊዘ ናይ ምቑጣዕ ባህሪ የርኢ ዝብል እዩ።

16. 28 ሚያዝያ 2020ኒውዝላንድ ካብ ፅኑዕ ዕፅዋ ብመጠኑ ተኸፊታ

    

    ምንጪ ስእሊ, Getty Images

    መንግስቲ ነቲ ኣብታ ሃገር ንሰሙናት ዝፀንሐ ዕፅዋ ምፍኳሱ ስዒቡ፡ ተዓፅዩ ዝነበረ ህዝቢ ካብ ገዝኡ ብምውፃእ ንመቕርባቱ ክረክብ፣ ሓገዝ ንዘድልዮም ክሕግዝ፣ ሰናይ ተግባር ክፍፅምን ዝተነፀሉ (ዝተወሸቡ) ሰባት ክሓትትን ይኽእል እዩ።

    ሰባት ናብ ስራሕ ክኸዱን፡ ኣብያተ ብልዒ ድማ ምትንኻፍ ዘይብሉ ኣገልግሎት (ቴክ ኣወይ) ክህባን እውን ተፈቒዱ እዩ።

    ዜጋታት ንክዛነዩ፡ ንሓፂር ርሕቐት ጥራሕ መኪና ክዝውሩ ዋላ እኳ እንተተፈቐደ፡ ሎሚ ንጉሆ ግና ሰባት ናብ ሕዛእትን ገማግም ባሕርን ክኸዱ ተራእዮም።

    ብመሰረት እዚ ሓድሽ መምርሒ ኣብያተ-ትምህርቲ እታ ሃገር እውን ዝኽፈታ እንትኾና፡ ማሕበራዊ ርሕቐት ዝሓለወ ምዃኑ ምርግጋፅ ከምዘድልይ ግና ተሓቢሩ እዩ።

    ህዝባዊ ምትእኽኻባትን፡ ህዝቢ ዝእከበሎም ቦታታትን ግና፡ ሕዚ እውን ኣይፍቀዱን።ቀዳማይቲ ሚኒስተር ጃሲንዳ ኣርደን፡ ዋላእኳ እቲ ዝነበረ ዕፅዋ እንተቐለለ፡ እታ ሃገር ክሳብ ሕዚ ገና ካብ ሓደጋ ኮሮናቫይረስ ከምዘይተናገፈት ብምግላፅ፡ ህዝቢ ኣብ ገዝኡ ኮፍ ክብል ኣጠንቂቓ።

    “እቲ ለበዳ ዳግማይ ንኽደግስ ዝደልይ ማንም የለን” ዝበለት እታ ቀዳመይቲ ሚኒስተር፡ ቀፀልቲ ሰሙናት ሰባት እንተኽኢሎም ካብ ገዛ ክሰርሑን፡ ኣብ ገዝኦም ኮፍ ምባል ክቕፅልሉን ድማ ኣገንዚባ።

17. 28 ሚያዝያ 2020ከመይ ሓዲርኩም?

    እንኳዕ ናብ ናይ ሎሚ መዓልቲ ቀጥታዊ ጸብጻብና ብደሓን መጻእኹም።

    ትማሊ፡ ዛጊድ ብሓፈሻ ኣስታት 3 ሚልዮን ሰባት ብኮሮናቫይረስ ከምዝተለኸፉ ትማሊ ጸብጺብና ነይርና። ኣብዚ ናይዚ ዕለት ናይ ቢቢሲ ትግርኛ ቀጥታዊ ጸብጻብ፡ ድማ ዓለማውን ኣህጉራውን ምዕባለታት ኮሮናቫይረስ ከንቕርበልኩም ኢና፡ ምሳና ጽንሑ። ሰናይ መዓልቲ ክኾነልኩም ንምነ!