ኣብ ኢትዮጵያ 169 ተወሰኽቲ ሰባት ኮሮናቫይረስ ተረኺብዎም

ቀጥታዊ ሸፈነ

1. 5 ሰነ 2020ብሪጣንያ፡ ቁጽሪ ብኮቪድ-19 ዝሞቱ ልዕሊ 40, 000 በጺሑ

   ሰብመዚ ጥዕና ሎሚ ኣብ ዝሃብዎ ሓበሬታ፡ ቁጽሪ ናይቶም ብኮሮናቫይረስ ዝሞቱ 40,261 በጺሑ’ሎ።

   ካብ ትማሊ ሓሙስ ክሳብ ሎሚ ኣብ ዝነበረ ግዜ ጥራይ፡ 357 ሰባት በቲ ቫይረስ ሞይቶም።

   ዓባይ ብሪጣንያ፡ ብብዝሒ ሞት: ኣብ ዓለም ካልኣይ ደረጃ ሒዛ ትርከብ። ኣብታ ኣብ ቀዳማይ ደረጃ ዘላ ኣመሪካ፡ ልዕሊ 108 000 ሰባት ግዳያት እቲ ቫይረስ ኮይኖም ኣለዉ።

   ሚኒስተር ጥዕና ማት ሃንኮክ ኣብ ዝሃቦ ጋዜጣዊ መግለጺ፡ በጻሕቲ ሆስፒታላትን፡ ሰራሕተኛታት ጥዕናን ኩሉ ግዜ መሸፈኒ ኣፍን ኣፍንጫን ክገብሩ መምርሒ ወጺኡ ከምዘሎ ሓቢሩ።

   ካብ 15 ሰነ ጀሚሩ፡ ኩሉ ህዝባዊ መጓዓዝያ ዝጥቀም ሰብ መሸፈኒ ክገብር ክግደድ ምዃኑ መንግስቲ ኣፍሊጡ’ሎ።

   እቲ ሚኒስተር፡ ነቲ ለበዳ ንምግታእ ህዝቢ ኣብ ዓበይቲ ሰለማዊ ሰልፍታት ከይሳተፍ ተማሕጺኑ።

2. 5 ሰነ 2020ኣብ ኢትዮጵያ 169 ተወሰኽቲ ሰባት ኮሮናቫይረስ ተረኺብዎም

   ኣብዘን ዝሓለፋ 24 ሰዓታት፡ ን5789 ሰባት ብዝተገብረሎም መርመራ፡ 169 ካብኦም በቲ ቫይረስ ተለኺፎም ከም ዝጸንሑ ሰብመዚ ጥዕና ኣፍሊጦም።

   ሓደ ወዲ 35 ዓመት’ውን በቲ ሕማም ሞይቱ’ሎ። እቲ ግዳይ፡ ድሕሪ ሞቱ ኣብ ዝተገብረሉ መርመራ’ዩ እቲ ቫይረስ ከም ዝነበሮ ክፍለጥ ተኻኢሉ።

   እቶም 58 ደቂ-ኣንስትዮ ዝርከብኦም ተሰከምቲ ኮቪድ-19፡ ካብ 1 ክሳብ 78 ዕድመ ዘለዎም ምዃኑ’ውን እቲ ሎሚ ዝወጸ ሓበሬታ የረድእ።

   ካብቶም 169፡ 111 ኣብ ኣዲስ ኣበባ፡ 11 ኣብ ክልል ኦሮሚያ፡ 4 ክልል ትግራይ፡ 4 ክልል ደቡብ፡ 6 ካብ ክልል ኣምሓራ፡ 5 ኣብ ክልል ሶማሊ፡ ሓደ ድማ ኣብ ክልል ሃረሪ ዝተረኽቡ’ዮም።

   ብሃገር ደረጃ፡ ዛጊት 1805 ሰባት ክልከፉ እንከለዉ፡ 19 ካብኦም ሞይቶም፡ 262 ድማ ሓውዮም ኣለዉ።

3. 5 ሰነ 2020ሓንቲ ኤርትራዊት ስደተኛ ኣብ ኢትዮጵያ ብኮቪድ-19 ተለኺፋ

   ኣብ መዓስከር ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ኢትዮጵያ ተዓቚባ ዝነበረት ሓንቲ ኤርትራዊት ኮሮናቫይረስ ከምዝተረኸባ ሰብመዚ ጥዕና ክልል ትግራይ ሓቢሮም።

   እታ ጓል 16 ዓመት ኤርትራዊት ኣብ መዓስከር ዓዲ ሓሩሽ ዝነበረትን ማይጸሎት ክትሕጸብ ናብ ከባቢ ገዳም ዋልድባ ከይዳ ምንባራን ካብ ምምሕዳር መዓስከር ኤርትራውያን ስደተኛታት ዝረኸብናዮ ሓበሬታ የረድእ።

   ኣብዚ እዋን ኣብ ኣክሱም ማእኸል መሐከሚ ኮሮናቫይረስ ክትኣትው ከምዝግብር ድማ ኣብ ትግራይ ኣተሓባባሪ ሕክምና ሕሙማት ኮሮናቫይረስ ዶ/ር ኣቤንኤዘር እፀድንግል ገሊፆም።

   ብተመሳሳሊ፡ ኣብ ዩጋንዳ 11 ኤርትራውያን በቲ ቫይረስ ተለኺፎም ከም ዘለዉ ይፍለጥ።

   ኣብ ኬንያ’ው ሓደ ኤርትራዊ ብኮቪድ-19 ተታሒዙ ኣሎ።

4. 5 ሰነ 2020ምፍናው ኣስክሬን ጆርጅ ፍሎይድ፡ "እግርኹም ካብ ክሳድና ኣልዕሉ"

5. 5 ሰነ 2020ክታበት ኮቪድ-19፡ ቀልጢፉ ንክበጽሕ ናይ 2 ቢልዮን ዶላር ስምምዕ ተፈሪሙ

6. 5 ሰነ 2020መወሸቢ ማእከላት ኬንያ መሊኦም

   ሚኒስትሪ ጥዕና ኬንያ፡ መንግስቲ ዘዳለዎም መወሸቢ ማእከላትን ሆስፒታላትን ብሕሙማት ኮሮናቫይረስ ስለ ዝመልኡ፡ ኣብ ቀረባ ኣብ ገዛ ገዛ ዝወሃብ ኣገልግሎት ሕክምና ኮቪድ-19 ክጅምር እየ ኢሉ።

   ሙታሂ ካግዌ፡ ሆስፒታላት ኣጋጢሙወን ዘሎ ጸገም ንምቕላል፡ እቶም ሕሙማት ናብ ስድርኦም ቅድሚ ምሕዋሶም ኣብ ገዛ ብዛዕባ ህወሃብ ኣገልግሎት ጥዕና መምርሒ ከነውጽእ ኢና ኢሉ።

   እዞም ኣብ ገዝኦም ኮይኖም ክሕከሙ ናብ ስድርኦም ዝልኣኹ፡ ካብ ሰባት ተነጽሎ ንከይገጥሞም ጥንቃቐ ክግበር ኣተሓሳሲቡ።

   ኣብ ናይሮቢ፡ ክልተ ኣገልግሎት ሕክምና ኮሮናቫይረስ ዝወሃበሎም ማእከላት እኳ እንተሃለው፡ ክልቲኦም መሊኦም ኣለው።

   ብሓሙስ፡ 124 ሓደሽቲ ብኮሮናቫይረስ ዝተለኸፉ ሰባት ስለ ዝተረኸቡ፡ ቑጽሪ ኣብታ ሃገር በዚ ቫይረስ ዝተትሓዙ ሰባት 2340 በጺሑ ኣሎ።

   ካብዚኦም እቶም 592 ክሓውዩ ከለው፡ 78 ሰባት ሞይቶም ኣለው።

   ኣብ ገዛ ኮይኖም ዝሕከሙ ሰባት፡ ንበይኖም ሓደ ክፍሊ ተፈልዩሎም ክቕመጡ ከም ዘለዎም ምስ ካልኦት ሰባት ምትንኻፍ ክፈጥሩ ከም ዘይግባእን፡ መምርሒ ኣተኣላልያ ሕሙማት ኮሮናቫይረስ ውድብ ጥዕና ዓለም ይሕብር።

7. 5 ሰነ 2020ጸለምቲ ኣመሪካውያን፡ ምስጢር እታ ቐጠልያ መጽሓፍ

8. 5 ሰነ 2020ኣብ ፔሩ ሕጽረት ንሕሙማት ዝወሃብ ኦክስጂን ኣጋጢሙ

   መንግስቲ ፔሩ፡ ሕሙማት ኮሮናቫይረስ ንምሕካም ዝውዕል ከቢድ ሕጽረት ኦክስጅን ከም ዘጋጠሞ ብምግላጽ፡ ሆስፒታላት ዘድልየን “ስትራቴጂካዊ ቀረብ” ከናድያ ገሊጹ።

   ማዕከን ኤኤፍፒ ከምዝሓበሮ፡ ኣብዚ እዋን ስርዓት ጥዕና ፔሩ ኣብ ጫፍ ምዕናው ዘሎ ኮይኑ፡ ልዕሊ 9000 ሕሙማት ኣብ ሆስፒታል ይርከቡ።

   ፕረዚደንት ማርቲን ቪዝካራ፡ ንጥዕናዊ ኣገልግሎት ዝውዕል ኦክስጅን ካብቲ “ንኢንዳስትሪ ዝውዕል ቐዳምነት ክወሃቦ ኣለዎ” ኢሉ።

   ኣብታ ሃገር፡ ልዕሊ 183 ሽሕ ሰባት ብዚ ቫይረስ ክትሓዙ ከለው፡ ኣብ ላቲን ኣሜሪካ ድሕሪ ብራዚል ኣዝያ ዝተጠቕዐት ሃገር ኮይና'ላ።

   ክሳብ ሕጂ 5 ሽሕ ሰባት ሞይቶምዋ ኣለው።

9. 5 ሰነ 2020ኣብ ብራዚል ቑጽሪ ብኮቪድ-19 ዝሞቱ ሰባት ካብ ናይ ጥልያን ዛይዱ

   ኣብ ብራዚል፡ ብሰንኪ ኮሮናቫይረስ ዝሞቱ ሰባት ቑጽሮም ካብቲ ኣብ ጥልያን ዘጋጠመ ንላዕሊ ከምዝኾነ ተገሊጹ።

   ትማሊ ምሸት፡ 1473 ሰባት ክሞቱ ከለው፡ ኣብ መላእ እታ ሃገር ክሳብ ሕጂ 34 ሽሕ ሰባት ሞይቶም ኣለው።

   ብዝሒ በቲ ቫይረስ ዝተለኸፉ ሰባት’ውን፡ 580 ሽሕ በጺሑ'ሎ።

   ንዝሓለፉ ሰለስተ መዓልታት፡ ልዑል ቑጽሪ ሞት ክተመዝግብ እንከላ፡ መንግስቲ ድማ ከምቲ ሕሉፍ ብዛዕባ ኮሮናቫይረስ ዝምልከቱ ሓበሬታታት በቲ ዝተለመደ ሰዓትን መገድን ምፍናው ጠጠው ኣቢሉ'ሎ።

   ቅድሚ ሕጂ፡ ኩል ግዜ ድሕሪ ቐትሪ ምስ ኮሮናቫይረስ ምትእስሳር ዘለዎም ሓበሬታታት የቕርብ ነይሩ።

   ካብ ቀረባ መዓልታት ግን እዚ ተሪፉ ናብ ናይ ምሸት እዋጅ ዜና ተመሓላሊፉ።

   ፕረዙደንት ቦልሶናሮ፡ ብፌስቡክ ኣብ ዘመሓላለፎ መልእኽቲ፡ መንግስታት ክልላት እታ ሃገር ዝወሰዱዎ ስጉምቲ ምግዳብ ምንቅስቓስ ዜጋታት ብምንቃፍ ዝህቦ ዝነበረ ርኢይቶ ገዲፉ፡ ሓደጋ እዚ ቫይረስ ካብቶም ህይወቶም ዝሰኣኑ ንላዕሊ ክኸውን ይክእል እዩ ኢሉ።

10. 5 ሰነ 2020ኣብ ቀረባ ሆስፒታላት ደቡብ ኣፍሪቃ ብሕሙማት ክጨናነቓ እየን ተባሂሉ

    ሆስፒታላት ደቡብ ኣፍሪቃ፡ ኣብ ውሽጢ ሰሙናት ብሕሙማት ኮሮናቫይረስ ክጨናነቓ ከም ዝኽእላ፡ ላዕለዋይ በዓል ሞያ ክታበት እታ ሃገር ገሊጹ።

    ኣብዚ እዋን፡ ኣብ ኬፕታውን ዝርከኑ ሆስፒታላት ልዕሊ ዓቕሞም ብሕሙማት ከም ዝመልኡ ብምግላጽ፡ ኣብታ ሃገር ቑጽሪ ብኮቪድ-19 ዝትሓዙ ሰባት ይውስኽ ኣሎ ኢሉ።

    ሰብ ሞያ’ውን፡ ኣብ ቀረባ እቶም ሆስፒታላት ልዕሊ ዓቕሞም ዝኾኑ ሕሙማት ክቕበሉ ክንጽገም ኢና ኢሎም።

    ኣብ ምብራቕ ኬፕታውን፡ ትካላት ሕክምና ካብ ዓቐን ንላዕሊ እየን ተሓከምቲ ዘተኣናግዳ ዘለዋ።

    በዓል ሞያ ክታበት ፕሮፌሰር ሻቢር ማዲሂ፡ እቲ ኩነታት “ዘሰንብድ’ዩ” ክብል እንከሎ፡ ካልኦት ከባቢታት እታ ሃገር ካብዚ ክመሃራ ኣለወን ኢሉ።

11. 5 ሰነ 2020"ኣብ ኣፍደገ ቤተክርስትያን ሞይቶም ዝተረኸቡ ሰባት ኮሮናቫይረስ ተረኺብዎም": ዶክተር ሊያ

12. 5 ሰነ 2020ድሓን'ዶ ሓዲርኩም?, ናብ ቢቢሲ ትግርንኛ እንኳዕ ድሓን መጻእኩም

    • ሆስፒታላት ደቡብ ኣፍሪቃ ብሕሙማት ኮሮናቫይረስ ክጨናነቓ እየን ተባሂሉ
    • ሕብረት ኤውሮጳ፡ ዶባት ኣብ ‘መወዳእታ ሰነ’ ክኽፈት ኣለዎ ኢሉ
    • ኣብ ዓዲ ኢንግሊዝ፡ ካብ 15 ሰነ ጀሚሩ ኣብ ናይ ህዝቢ መጓዓዝያ መሸፈነ ኣፍን ኣፍንጫን ምጥቃም ግድን ክኸውን እዩ
    • ፔሩ፡ ንሆስፒታላት ዝህሉ ቐረብ ኦክስጂን ‘ስትራቴጂካዊ ሃብቲ’ እዩ ኢላ
    • በደረጃ ዓለም፡ 6.6 ሚሊዮን ሰባት ብኮሮናቫይረስ ክጥቅዑ ከለው፡ እቶም 388 ሽሕ ሞይቶም

    ጥዕናኹምን ጥዕና ሕብረተሰብኩምን ንምሕላው፡ ኢድኩም ብማይን ሳሙናን ተሓጸቡ፣ ኣካላዊ ርሕቐትኩም ሓልው፣ ሰብ ብብዝሒ ኣብ ዝእከበሎም ቦታታት መሸፈኒ ኣፍን ኣፍንጫን ተጠቐሙ።

    ናይ ትማሊ ዝወዓሉ ምዕባለታት፡ ንታሕቲ ውርድ ኢልኩም ክትረኽብዎም ትኽእሉ።

    ሰናይ መዓልቲ

13. 4 ሰነ 2020ብቅትለት ጆርጅ ፍሎይድ ዝተኸሱ ሰለስተ ኣባላት ፖሊስ ነበር ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም

    እቶም ክሱሳት፡ ኣብታ ዝሞተላ ከተማ ሚኒያፖሊስ ስነስርዓት ቀብሩ ኣብ ዝካየደሉ ዘሎ እዋን’ዮም ንፈለማ ግዜ ኣብ ቤትፍርዲ ቀሪቦም።

    ቶማስ ሌን፡ ጀይ ኣለክሳንደር ኩንግን ቶው ታውን፡ ጆርጅ ፍሎይድ ንክመውት ኢድ ነይሩኩም ተባሂሎም’ዮም ብኻልኣይ ደረጃ ቅትለት ተኸሲሶም።

    ገበነኛታት ኮይኖም እንተ ተረኺቦም፡ ክሳብ ናይ 40 ዓመት ማእሰርቲ ክፍረዱ ይኽእሉ’ዮም።

    ናይ ዋሕሶም ገንዘብ ሓደ ሚልዮን ክኸውን ተወሲኑ’ሎ።

    እቲ ቀንዲ በቲ ቅትለት ተኸሲሱ ዘሎ፡ ኣብ ክሳድ ጆርጅ ፍሎይድ ብብርኩ ተምበርኪኹ ዝተራእየ ብጻዮም፡ ደረክ ሻውቪን ድማ ብካልኣይ ደረጃ ቅትለት ን8 ሰነ ኣብ ቤት ፍርዲ ክቐርብ ትጽቢት ይገብር።

14. 4 ሰነ 2020መንግስቲ ኤርትራ፡ ንክስታት ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት መልሲ ሂቡሉ

15. 4 ሰነ 2020ኣብ ዓዲ-እንግሊዝ ተጠቀምቲ ህዝባዊ መጓዓዝያ መሸፈኒ ኣፍን ኣፍንጫ ክገብሩ ዘገድድ መምርሒ ወጺኡ

    ኣብ ዓዲ-እንግሊዝ (ኢንግላንድ)፡ ካብ 15 ሰነ ጀሚሩ፡ ተጓዓዝቲ ህዝባዊ መጓዓዝያ ናይ ኣፍን ኣፍንጫን መሸፈኒ ክገብሩ ዘገድድ መምርሒ ወጺኡ።

    ሚኒስተር መጓዓዝያ፡ ግራንት ሻፕስ ሎሚ ኣብ ዝሃቦ ጋዜጣዊ መግለጺ፡ እገዳታት ዕጽዋ ኣብ ዝፈኹሰሉ ዘሎ እዋን፡ እቲ እናወሰኸ ዝኸይድ ዘሎ ተጠቃሚ ህዝባዊ መጓዓዝያ ጥንቃቐታት ክገብር ከም ዘለዎ ተዛሪቡ።

    ኣካለ-ስንኩላንን ናይ ምስትንፋስ ጸገም ዘለዎም ሰባት ሕድገታት ክግበረሎም ምዃኑ’ውን ኣፍሊጡ።

    እቲ ውሳነ፡ ኣብ ኣውቶቡሳት፡ ባቡራት፡ ነፈርትን፡ ጃላቡን ክትገበር’ዩ። ኣብ ብሪጣንያ ቁጽሪ ብኮሮናቫይረስ ዝሞቱ 39, 904 በጺሑ’ሎ።

16. 4 ሰነ 2020ክታበት ኮቪድ-19 ንምርካብ ዋዕላ 50 መራሕቲ ሃገራት ይካየድ ኣሎ

    ብሪጣንያ እትመርሖ ንክታበት ኮሮናቫይረስ ዝምልከት ዋዕላ ብመንገዲ ኢንተርነት ይካየድ ኣሎ።

    ኣብቲ ዋዕላ፡ ኣስታት 50 መራሕቲ ሃገራትን፡ ሃብታማት ውልቀሰባትን፡ ዓበይቲ ትካላትን ይሳተፉ ኣለዉ።

    እቲ ተበግሶ ብመሪሒነት ቀዳማይ ሚስተር ቦሪስ ጆንሰን ዝጀመረ እዩ።

    ቀንዲ ዕላማታት ናይቲ ኣኼባ፡

    • ንክታበት ድኻታት ሃገራት ዝውዕል እንተወሓደ 7.4 ቢልዮን ዶላር ንምእካብ
    • ኣስታት 300 ሚልዮን ቆልዑ ናይ ንፍዮ፡ ፐልዮን ዝበሉ ለበዳታት ክታበት ክረኽቡ
    • ነቲ ዝማዕበለ ክታበት ኮቪድ-19 ብቑልጥፍ ንምብጽጻሕ ዝውዕል ካልእ ማዕከን ገንዘብ ክህሉ
    • ነቲ ክታበት ንምርካብ፡ ኣብ መንጎ ትካላት መፍረ መድሃኒትን መራሕቲ ዓለምን ምውህሃድ ክጅመር ዝብሉ’ዮም።

    ኪኢላታት ጥዕና ከም ዝበልዎ፡ ብሰንኪ ብለበዳ ኮሮናቫይረስ ዝሰዓበ፡ ምትእጉጓል ካልኦት ክታበታት፡ ብሚልዮናት ዝቑጸሩ ቆልዑ ብካልኦት ሕማማት ክሞቱ ይኽእሉ’ዮም።

17. 4 ሰነ 2020ካብ ቦርሳኹም ክፍለዩ ዘይብሎም ኣርባዕተ ኣገደስቲ ነገራት

18. 4 ሰነ 2020ኣብ ኢትዮጵያ፡ ብኮሮናቫይረስ ዝተታሕዙ 150 ተወሰኽቲ ሰባት ተረኺቦም

    ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ዝሓለፉ 24 ሰዓታት፡ ኣብ 5141 ሰባት ብዝተገበረ መርመራ፡ 150 ሰባት ኮሮናቫይረስ ከምዝተረኸቦም ሚኒስትሪ ጥዕና ገሊጹ።

    ካብዚኦም 150 ብኮሮናቫይረስ ዝተለኽፉ ሰባት እቶም 123 ካብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ኮይኖም፡ ዛጊት ኣብ ኢትዮጵያ በዝሒ በቲ ቫይረስ ዝተትሓዙ ሰባት 1636 በጺሑ ኣሎ፡፡

    ብተመሳሳሊ ሓደ ወዲ 30 ዓመት ኢትዮጵያዊ ዝሞተ ኮይኑ፡ ቁጽሪ በቲ ቫይረስ ዝሞቱ ሰባት 18 በጺሑ ኣሎ፡፡

19. 4 ሰነ 2020ጆርጅ ፍሎይድ፡ ብኮሮናቫይረስ ተታሒዙ ነይሩ ተባሂሉ

    ኣብ ኣሜሪካ፡ ፖሊስ ክሳዱ ምስረገጾ ዝሞተ ጆርጅ ፍሎይድ፡ ብኮሮናቫይረስ ተለኺፉ ነይሩ እዩ ተባሂሉ።

    20 ገጽ ዝሓዘ፡ ኣብ ሬሳ ጆርጅ ፍሎይድ ንዝተገበረ ምርመራ ዝግለጽ ጸብጻብ፡ ጆርጅ ፍሎይድ ብ 3 ሚያዚያ 2020፡ ብኮሮናቫይረስ ተታሒዙ ከም ዝነበረ ጠቒሱ።

    ይኹን’ምበር፡ እቲ ቫይረስ ምኽንያት ሞት ጆርጅ ፍሎይድ ከም ዘይኮነ ተገሊጹ ኣሎ።

    ጆርጅ ፍሎይድ ምልክት ሕማም ኮሮናቫይረስ ከይተርኣዮ እዩ ሓሊፉ ድማ ተባሂሉ።

    ፍሎይድ፡ ብ25 ግንቦት ኣብ ሚኒያፖሊስ፡ ብፖሊስ ክሳዱ ድሕሪ ምርጋጹ፡ ሕጽረት ኣየር ኣጋጢሙዎ ከም ዝሞተ፡ ኣብዚ ሰሙን ዝተረኽበ ውጽኢት መርመራ ሓቢሩ እዩ።

20. 4 ሰነ 2020ኣብ ኢትዮጵያ፡ ብምኽንያት ኮቪድ-19 ቑጽሪ ሸቕሊ ኣልቦነት ብሚልዮናት ክውስኽ እዩ