สมศักดิ์ เจียมธีรสกุล เฟซบุ๊กไลฟ์ ชวนผู้ติดตามช่วยนักกิจกรรมปฏิรูปสถาบันกษัตริย์สู้คดีนอกคุก
ที่มาของภาพ, Facebook/Somsak Jeamteerasakul account
นายสมศักดิ์ เจียมธีรสกุล ผู้ถูกหมายจับตามความผิดประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 ซึ่งลี้ภัยอยู่ในฝรั่งเศส ได้ออกอากาศสดผ่านเฟซบุ๊ก Somsak Jeamteerasakul ในวันสิ้นปี 31 ธ.ค. 2564 เพื่อ "สวัสดีปีใหม่ถึงเพื่อน ๆ ที่อยู่ในคุก"
นายสมศักดิ์ ออกอากาศสดเมื่อเวลา 16:12 น. ตามเวลาในประเทศไทย จากห้องพักในฝรั่งเศส โดยอุ้มแมวตัวโปรดตลอดการเฟซบุ๊กไลฟ์
ตลอดเวลาออกอากาศนาน 6:45 นาที นายสมศักดิ์ที่ล้มป่วยด้วยอาการเส้นเลือดในสมองแตกเมื่อ ส.ค. 2561 พูดอย่างช้า ๆ ติดขัดเป็นบางจังหวะ และยอมรับว่า "ถ้าผมได้เขียนจะสะดวกกว่า เพราะการพูด ไม่สะดวก อย่างที่ทุกคนได้เห็น"
ที่มาของภาพ, Facebook/Somsak Jeamteerasakul
"มาสวัสดีปีใหม่ถึงเพื่อน ๆ ที่อยู่ในคุกก่อนที่จะมีการ countdown ที่หน้าคุก ฝากไป countdown ด้วย... เป็นห่วงว่าเมื่อไร พวกเขาจะได้ออกเสียที" อดีตอาจารย์ภาควิชาประวัติศาสตร์ คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์เริ่มต้นบทสนทนา โดยไม่ได้เอ่ยชื่อถึงนักเคลื่อนไหวคนไหน
เว็บไซต์ของ ศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชน รายงานเมื่อ 31 ธ.ค. ว่า ตลอดปี 2564 ที่ผ่านมา ผู้ที่ยังคงถูกคุมขังในคดีทางการเมือง ซึ่งขณะนี้มีอยู่อย่างน้อย 20 คนที่ "ต้องสลัดทิ้งความฝัน ชีวิต และอิสรภาพ... ระหว่างถูกคุมขังอยู่ในห้องกรงสี่เหลี่ยม... แม้ว่าจะยังไม่เคยมีศาลใดตัดสินว่าพวกเขากระทำผิดและกำหนดโทษแล้วก็ตามแต่" และเรียกร้องว่า คืนสิทธิประกันตัว คือของขวัญปีใหม่ที่ดีที่สุด" ของคนเหล่านี้
นายสมศักดิ์คือ 1 ใน ผู้ถูกดำเนินคดีตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 112 และหนีมาอาศัยอยู่ในต่างประเทศ เขามีผู้ติดตามอย่างมากในขบวนการเคลื่อนไหวเพื่อการปฏิรูปสถาบันกษัตริย์ ล่าสุดเมื่อปลายเดือน พ.ค. ทางการไทยประกาศประสานฝรั่งเศสขอให้ส่งตัวนายสมศักดิ์กลับไทย พร้อมทั้งส่งหมายศาลทางเฟซบุ๊กให้นายแอนดรูว์ แม็คเกรเกอร์ มาร์แชล ผู้สื่อข่าวชาวสกอตแลนด์
ที่มาของภาพ, BBC Thai
หาทางร่วมมือกับนักการเมือง
ระหว่างการไลฟ์ นายสมศักดิ์แนะให้กลุ่มนักเคลื่อนไหวเพื่อการปฏิรูปสถาบันกษัตริย์ หาทางร่วมมือกับนักการเมืองในสภา ที่แม้คนเหล่านี้ จำนวนหนึ่ง "ทยอยออกมาแสดงความจงรักภักดี" แต่นายสมศักดิ์บอกว่านักการเมืองพวกนี้ "ลึก ๆ แล้ว ไม่ได้เชื่อตามที่เขาบอกจริง ๆ"
"เป็นไปไม่ได้ที่นักการเมืองเหล่านี้จะหายไปจากโลก ดังนั้น การเคลื่อนไหวเพื่อปฏิรูปสถาบันกษัตริย์ จะต้องอาศัยคนเหล่านี้อยู่ดี เป็นเรื่องใหญ่ที่อยากให้พวกเราช่วยกันคิด...อยากให้คิดว่าทำอย่างไรที่เราจะให้พวกเขา พูดในสิ่งที่พูดได้"
เมื่อต้น พ.ย. พรรคประชาธิปัตย์ประกาศย้ำจุดยืนไม่แก้ ม.112 ภายหลังกลุ่มผู้เรียกตัวเองว่า "ราษฎรประสงค์ยกเลิก 112" จัดชุมนุมที่แยกราชประสงค์ เปิดรณรงค์รวบรวมรายชื่อ 10,000 ชื่อ เพื่อเสนอร่างกฎหมายยกเลิกประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 ส่วนพรรคเพื่อไทยออกจดหมายเปิดผนึก ยืนยันพรรคพร้อมนำข้อเสนอแก้กฎหมายอาญา ม.112 และ ม.116 เข้าไปพิจารณาในสภา
นายจุรินทร์ ลักษณวิศิษฏ์ หัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์กล่าวว่าทิศทางและจุดยืนของพรรค คือยึดมั่นในการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข และไม่มีความคิดที่จะแก้ไข ม.112 ส่วนนายชัยเกษม นิติสิริ ประธานคณะกรรมการยุทธศาสตร์และทิศทางการเมืองพรรคเพื่อไทย ระบุในแถลงการณ์ว่า ตามที่มีการเรียกร้องและเสนอในประเด็นนี้ "พรรคเพื่อไทยในฐานะพรรคที่มีเสียงสมาชิกมากที่สุดในสภาผู้แทนราษฎรพร้อมนำข้อเสนอดังกล่าวเข้าสู่วาระการประชุมรัฐสภา"
ทว่า อีก 2 วันต่อมา นายทักษิณ ชินวัตร โพสต์เฟซบุ๊ก มีใจความสำคัญว่า ตัวกฎหมายอาญามาตรา 112 ว่าด้วยการหมิ่นพระบรมเดชานุภาพ ซึ่งบังคับใช้มาเป็นเวลาหลายสิบปีแล้วนั้นไม่มีปัญหา แต่ปัญหาต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับกฎหมายข้อนี้ เช่น การละเมิดสิทธิมนุษยชน อยู่ที่การบังคับใช้กฎหมายของคนในกระบวนการยุติธรรม และคนที่นำประเด็นนี้มาสร้างความแตกแยก
"กฎหมายเองไม่เคยเป็นปัญหา แต่ปัญหาที่เกิดขึ้นทุกวันนี้ มันเกิดจากการปฎิบัติที่ไม่ถูกต้อง เพราะว่าบุคคลในกระบวนการยุติธรรมอาจจะเกิดจากความกลัวหรืออาจจะเกิดจากความอยากแสดงความจงรักภักดีโดยไม่ยึดหลักนิติธรรม แล้วเกิดการใช้อำนาจในทางที่ผิดหรือ Abuse of Power เพื่อหวังผล โดยเฉพาะอย่างยิ่งทางรัฐบาล เพื่อหวังผลทางการเมือง เลยทำให้เกิดความไม่พอใจ" นายทักษิณระบุ
ที่มาของภาพ, Facebook/Somsak Jeamteerasakul
นายสมศักดิ์ หรือ ที่ผู้สนับสนุนเรียกว่า สศจ. กล่าวปิดท้ายว่า "อยากฝากไว้ว่า พวกเราทั้งหลายแหล่ต้องช่วยกัน แล้วพยายามเอาพวกเราที่อยู่ในคุกออกมา...ต่อสู้คดีข้างนอก"
หลังการออกอากาศสดราว 4 ชั่วโมง มีผู้เข้ามาชมสะสมถึงเกือบ 9 หมื่นครั้ง
นักวิชาการวัย 63 ปี ผู้นี้ เป็นบุคคลหนึ่ง ที่คณะรัฐประหารนำโดย พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา ออกคำสั่งที่ 5/2557 ลงวันที่ 24 พ.ค. และคำสั่งที่ 65/2557 ลงวันที่ 13 มิ.ย. เพื่อเรียกให้ไปรายงานตัว แต่เขาไม่ไปตามคำสั่งดังกล่าว เขาหายจากสังคมไป จน 22 พ.ย. ปีเดียวกัน ก็กลับมาเผยแพร่ ข้อความผ่านเฟซบุ๊กอีกครั้ง
ช่วงปลาย ส.ค. 2561 นายสมศักดิ์ล้มป่วยด้วยอาการเส้นเลือดในสมองด้านซ้ายแตก ส่งผลกระทบต่อการเคลื่อนไหวของร่างกายฝั่งขวา และร่างกายค่อย ๆ ฟื้นตัวจน มิ.ย. 2562 เขาแสดงความเห็นออนไลน์ในการถ่ายทอดสดการเสวนาผ่านเพจ Textbooks Foundation - มูลนิธิโครงการตำราสังคมศาสตร์
ในการออกอากาศในวันสิ้นปี 2564 นายสมศักดิ์กล่าวถึงข่าวลือเกี่ยวกับสุขภาพเขาว่า "เรื่องตาย เตย ไม่จริง วันดีคืนดีก็มีตาย ประจำ แต่นี่หลัง ๆ ขี้เกียจ (ชี้แจง)"
