Moja kwa moja, Marekani yaanzisha mashambulizi mapya dhidi ya Iran huku Trump akiionya Tehran kuishi kwa nidhamu

Moja kwa moja

Na Mariam Mjahid & Ambia Hirsi

1. Dakika 39 zilizopitaMaandamano yazuka Ukraine kupinga hatua ya Zelensky ya kumfuta Waziri wa Ulinzi

   

   Chanzo cha picha, Getty Images

   Maandamano yamekuwa yakifanyika katika miji kadhaa ya Ukraine kupinga hatua ya kushtukiza ya Rais Volodymyr Zelensky kumfuta kazi Waziri maarufu wa Ulinzi Mykhailo Fedorov.

   Umati wa watu - wengi wao wakiwa vijana - walikusanyika mjini Kyiv, wakishikilia mabango yaliyoandikwa "Hands off Fedorov" na "Acha kuhujumu ushindi!" na kusema neno "Aibu! kwa pamoja ".

   Rais Zelensky hajatoa tamko lolote kuhusiana na uamuzi huo, ambao umeibua mjadala mkubwa miongoni mwa wachambuzi na baadhi ya mashirika ya kiraia.

   Fedorov, mwenye umri wa miaka 35, aliteuliwa Januari mwaka huu lakini amesifiwa kwa kuipa wizara hiyo nguvu mpya, kuongoza harakati dhidi ya ufisadi na kutumia data kuchambua na kujaribu kuboresha utendakazi kwenye mstari wa mbele.

   Wabunge walitarajiwa kupiga kura leo Alhamisi kuimuidhinisha aliyependekezwa kuchukua nafasi ya waziri wa ulinzi Ihor Klymenko, ambaye kwa sasa anaongoza wizara ya mambo ya ndani.

   Kama sehemu ya mabadiliko ya Zelensky, bunge liliidhinisha uteuzi wa mkuu wa mafuta na gesi wa serikali Serhiy Koretsky kama waziri mkuu, baada ya Yuliia Svyrydenko kujiuzulu mapema wiki hii.

   Kumekuwa na uvumi kwamba kufukuzwa kwa Mykhailo Fedorov kulihusishwa na mvutano kati yake na Kamanda Mkuu Oleksandr Syrskyi.

   Katika mkutano na waandishi wa habari siku ya Alhamisi, Fedorov alithibitisha hilo, akisema alikuwa amewasilisha pendekezo kwa Zelensky kuwabadilisha Syrskyi na Mkuu wa Wafanyikazi Mkuu Andrii Hnatov.

2. Saa 1 iliyopitaSyria yakamata shehena ya silaha zilizokuwa zikisafirishwa kisiri kwa kundi la Hezbollah

   Shirika la habari la serikali ya Syria, SANA, limeripoti kuwa mamlaka nchini humo limetibua njama ya usafirishaji wa siri wa shehena ya silaha za kisasa na makombora katika mpaka wa Iraq na Syria.

   SANA ilikinukuu chanzo cha Wizara ya Mambo ya Ndani ya nchi ikiongeza kuwa uchunguzi wa awali unaonyesha kuwa shehena hiyo ilikusudiwa kupelekwa kwa kundi la Hezbollah nchini Lebanon.

   Rais wa Marekani Donald Trump alitangaza mwezi Juni kuwa alizungumza na Rais wa Syria, Ahmed al-Sharaa, kuhusu kulikabili kundi la Hezbollah.

   Makundi ya zamani ya waasi ambayo sasa yanatawala Syria yamepambana na Hezbollah kwa miaka mingi kwa sababu kundi hilo lilituma vikosi kumuunga mkono Rais wa zamani wa Syria, Bashar al-Assad, wakati wa vita vya wenyewe kwa wenyewe nchini humo.

   Ofisi ya Rais wa Lebanon, Joseph Aoun, pia ilitangaza kuwa Ahmed al- Sharaa alimhakikishia kuwa Syria haitaingilia kati wala kuegemea upande wowote katika masuala ya ndani ya Lebanon.

   Soma pia:

   Je, vitisho vya Trump vitaishinikiza Iran kurejea kwenye mazungumzo?

   Kwa nini ndege ndogo zisizo na rubani za Hezbollah zimekuwa tatizo kwa Israel?

   Hezbollah inapata wapi pesa zake?

3. Saa 2 zilizopitaUganda yamruhusu mgonjwa wa mwisho wa Ebola kurejea nyumbani

   

   Chanzo cha picha, Getty Images

   Mgonjwa wa mwisho wa Ebola nchini Uganda ameruhusiwa kutoka hospitalini baada ya kupona kabisa katika Hospitali ya Kitaifa ya Rufaa.

   Waziri wa Afya, Dkt. Chris Baryomunsi, alimkabidhi cheti cha kuruhusiwa kutoka hospitalini, akielezea kupona kwake kama hatua muhimu katika juhudi za Uganda za kudhibiti mlipuko huo.

   "Hii inathibitisha kwamba kufikia Julai 2026, mtu huyo aliyepona hawezi kuambukiza watu wengine baada ya vipimo kuonyesha hana virusi vya Ebola," alisema Dkt. Baryomunsi.

   Aliongeza kusema kuwa hali ya afya ya mtu huyo sio tishio tena kwa jamii na kwamba anaweza kurejea nyumbani na kuendelea na shughuli zake za kila siku.

   Tangu mlipuko huo ulipoanza mwezi Mei, Uganda imeimarisha juhudi za kinga, ikiwa ni pamoja na kudhibiti kutangamana kwa watu katika maeneo yanayopakana na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Congo (DRC), kuzingatia karantini ya lazima kwa wasafiri wanaotoka Congo, na kuendesha kampeni kubwa za uhamasishaji wa umma kuhusu kinga dhidi ya Ebola.

   Uganda imethibitisha kuwa na wagonjwa 20 Ebola, wawili kati yao walifariki dunia na 18 wakatibiwa na kupona.

   Kulingana na Wizara ya Afya ya nchi hiyo, watu 15 kati ya wale waliopatikana na maambukizi ya ugonjwa huo walitokea DR Congo .

   Mkuu wa Kituo cha Habari cha Serikali ya Uganda, Allan Kasujja, alisema katika ujumbe kwenye mtandao wa X: "Siku 42 zikitapita bila visa vipya vya maambukizi, miongozo ya Shirika la Afya Duniani (WHO) inaelekeza kuwa tutatangazwa kuwa huru dhidi ya Ebola."

   Soma zaidi:

   Mlipuko wa Ebola nchini DR Congo unatia wasiwasi kiasi gani?

   Wakati mila za mazishi zinapokutana na tishio la Ebola

   Magonjwa 7 hatari zaidi kuwahi kutokea duniani

4. Saa 3 zilizopitaIran yashambulia kambi za kijeshi za Marekani katika mataifa ya Ghuba

   

   Chanzo cha picha, Reuters

   Tehran imefanya mashambulizi mapya dhidi ya kambi za kijeshi za Marekani katika mataifa jirani ya Ghuba, huku Washington ikiendelea kushambulia maeneo mbalimbali nchini Iran usiku wa kuamkia leo.

   Tehran ilisema imeshambulia mataifa kadhaa katika eneo hilo, ikiwa ni pamoja na Jordan, Kuwait na Bahrain, huku siku ya sita ya mapigano mapya yakitia dosari makubaliano yao ya awali ya kusitisha vita.

   Wakati huo huo, jeshi la Marekani limesema kuwa limefanya mfululizo wa mashambulizi kwa takriban saa sita katika maeneo kadhaa ili "kudhoofisha uwezo wa Iran wa kutishia mabaharia wasio na hatia" katika Mlango wa Bahari wa Hormuz.

   Mashambulizi hayo ya hivi karibuni yalitokea baada ya Rais wa Marekani Donald Trump kuionya Iran kuwa "kuwa na nidhamu" la sivyo ikabiliwe na hatua zaidi za kijeshi ikiwa haitarejea kwenye meza ya mazungumzo.

   Mpatanishi mkuu wa Iran, Mohammad Bagher Ghalibaf, aliambia vyombo vya habari vya serikali kuwa Tehran "haina sababu" ya kuzingatia makubaliano yoyote ambayo hayana manufaa kwake.

   Aliongeza kuwa usalama wa taifa la Iran unategemea kudumisha kile alichokiita "mipango ya Iran" katika Lango la bahari la Hormuz.

   Katika mashambulio ya hivi karibuni, Marekani ililenga mifumo ya ulinzi wa anga, na vituo vya ufuatiliaji wa pwani kote nchini Iran—ikiwemo katika mji wa bandari wa Bandar Abbas na Kisiwa cha Greater Tunb—kulingana na taarifa ya Kamandi Kuu ya Marekani (Centcom).

   

   Chanzo cha picha, Reuters

   Milipuko ilisikika kote nchini Iran na mifumo ya ulinzi wa anga iliamshwa mjini Tehran, vyombo vya habari vya serikali ya Iran viliripoti.

   Soma zaidi hapa:

   Je, vitisho vya Trump vitaishinikiza Iran kurejea kwenye mazungumzo?

   Mambo matano yanayoifanya Iran ya sasa kuwa tofauti kabisa na ilivyokuwa awali

   Kwa nini makubaliano ya kusitisha mapigano kati ya Iran na Marekani yamevunjika?

   Jinsi Trump anavyohangaika kumaliza vita na Iran

5. Saa 4 zilizopitaPolisi watanda huku uchaguzi mdogo wa Ol Kalou Kenya ukianza rasmi

   

   Chanzo cha picha, NMG

   Upigaji kura unaendelea katika uchaguzi mdogo wa ubunge wa Ol Kalou, kaunti ya Nyandarua,Kenya huku vituo vya kupigia kura vikifunguliwa kwa wakati Alhamisi asubuhi na wapigakura wakijitokeza kumchagua mwakilishi wao mpya bungeni.

   Mchakato huo umeanza kwa utulivu katika vituo mbalimbali vya kupigia kura, huku maafisa wa uchaguzi wakisema hakujaripotiwa hitilafu zozote katika saa za mwanzo za zoezi hilo. Foleni za wapigakura zilianza kuonekana mapema katika Shule ya Msingi ya Huruma na vituo vingine ndani ya eneo bunge hilo.

   Usalama umeimarishwa katika maeneo ya kupigia kura, ambapo maafisa wa polisi wameendelea kufanya doria. Kamishna wa Kanda ya Kati, Joshua Nkanatha, ameonya kuwa magari yote yasiyo na nambari za usajili yatakamatwa endapo yataonekana katika eneo la uchaguzi.

   Mgombea wa chama cha UDA, Samuel Muchina Nyaga, amepiga kura katika Shule ya Msingi ya Huruma iliyoko Wadi ya Kaimbaga, huku mgombea wa DCP, Sammy Douglas Kamau Waweru, akitarajiwa kupiga kura katika Shule ya Msingi ya AC mjini Ol Kalou.

   Tume Huru ya Uchaguzi na Mipaka (IEBC) imeweka zaidi ya vituo 100 vya kupigia kura kwa ajili ya uchaguzi huo, ambapo zaidi ya wapigakura 70,000 waliosajiliwa wanatarajiwa kushiriki.

   Uchaguzi huo unafanyika kujaza nafasi iliyoachwa wazi baada ya kifo cha aliyekuwa mbunge wa Ol Kalou, David Njuguna.

   Soma zaidi:

   Kwa nini Kenya inapaswa kuwa na wasiwasi kuhusu kuongezeka kwa magenge ya wahuni?

   'Tulipoingia ndani ya bunge la Kenya tulifyatuliwa risasi'

   Siasa za Afrika zinavyojengwa 'kihuni'

6. Saa 4 zilizopitaMarekani yaidhinisha uuzaji wa silaha kwa Saudi Arabia na Kuwait

   

   Chanzo cha picha, Reuters

   Wizara ya Mambo ya Nje ya Marekani imeidhinisha mauzo ya silaha ya thamani ya takriban dola bilioni 1.96 kwa Saudi Arabia ili kuimarisha mifumo ya ulinzi wa anga ya nchi hiyo. Hatua hiyo inakuja wakati ambapo migogoro katika Mashariki ya Kati inazidi kuongezeka.

   "Uuzaji huu unaendana na sera za kigeni na malengo ya usalama wa taifa ya Marekani kwa kuimarisha usalama wa mshirika muhimu asiye wa NATO. Saudi Arabia ina jukumu muhimu la kuleta utulivu wa kisiasa na maendeleo ya kiuchumi katika eneo la Ghuba," Wizara ya Mambo ya Nje ilisema katika taarifa.

   Wizara hiyo pia ilisema kwamba mkataba uliopendekezwa kwa Saudi Arabia unajumuisha hadi vitengo 20,000 vya mwongozo kwa ajili ya "mfumo wa silaha wa hali ya juu" kuimarisha ulinzi wa angani hadi ardhini.

   Marekani pia imeidhinisha kifurushi cha dola milioni 484 kwa ajili ya usaidizi wa kiufundi wa ndege kwa Kuwait.

   Makubaliano ya mauzo ya silaha kwa Kuwait pia yanajumuisha usaidizi wa kiufundi na vifaa vinavyohusiana kwa ndege za C-17, ikiwa ni pamoja na vipuri, huduma zautengenezaji, programu, mafunzo, na huduma za usafirishaji.

   Mauzo haya ya silaha yatakamilishwa na kutekelezwa baada ya Bunge kufanya tathmini yake.

   Maelezo zaidi:

   Je, ushindani wa silaha wa Saudia dhidi ya Iran unaingia katika awamu mpya?

   Je, nguvu za kijeshi za Saudia, Qatar na Kuwait zinawezaje kukabiliana na makombora ya Iran?

7. Saa 5 zilizopitaMarekani yawazuia wasafiri kutoka DRC kuingia nchini kutokana na Ebola

   

   Chanzo cha picha, Getty Images

   Ubalozi wa Marekani mjini Kinshasa umetangaza kuwa raia wa Marekani watakaoondoka Jamhuri ya Kidemokrasia ya Congo (DRC) hawataruhusiwa kupanda ndege zinazoelekea Marekani hadi watakapokaa nje ya DRC kwa siku 21, kufuatia mlipuko wa Ebola unaoendelea mashariki mwa nchi.

   Hatua hiyo inafuatia tahadhari iliyotolewa na Vituo vya Marekani vya Kudhibiti na Kuzuia Magonjwa (CDC), iliyosema wasafiri kutoka DRC, Uganda na Sudan Kusini watafuatiliwa kiafya kwa siku 21.

   Kwa mujibu wa CDC, watu wanaoondoka DRC wanaweza kuwekewa amri ya "Kutoabiri", inayowazuia kupanda ndege zinazoelekea Marekani hadi kipindi hicho cha ufuatiliaji kitakapokamilika.

   Wasafiri watakaoruhusiwa kuingia Marekani wataendelea kufanyiwa uchunguzi wa afya katika viwanja maalumu vya ndege, ikiwa ni pamoja na kupimwa joto la mwili na kufuatiliwa hali yao ya kiafya.

   Ubalozi wa Marekani umeonya kuwa raia wake walioko DRC wanapaswa kutarajia ucheleweshaji wa safari na huenda wakalazimika kupita katika nchi nyingine kabla ya kurejea Marekani. Hata hivyo, baadhi ya misamaha inaweza kutolewa kwa misingi ya kibinadamu.

   Wakati huo huo, Kituo cha Uendeshaji wa Dharura za Afya ya Umma cha DRC kimesema mlipuko wa Ebola unaendelea kuongezeka. Kufikia Julai 13, kulikuwa na wagonjwa 2,011 waliothibitishwa na vifo 754 katika majimbo matano, huku jimbo la Ituri likiwa na idadi kubwa zaidi ya maambukizi mapya.

   Maafisa wa afya pia wamesema maambukizi mapya katika jimbo la Haut Uélé yanaashiria kuwa mlipuko huo unaendelea kusambaa katika maeneo mapya.

   Kiwango cha vifo kutokana na mlipuko huo kimefikia asilimia 37.5, hali inayoonyesha ukubwa wa athari za aina ya Bundibugyo ya virusi vya Ebola.

   Unaweza kusoma:

   Mpelelezi wa virusi ambaye aligundua Ebola mwaka 1976

   Ebola ni nini na kwa nini kuzuia mlipuko huu ni vigumu sana?

8. Saa 7 zilizopitaSpishi mpya ya nyani wenye midomo ya rangi ya chungwa yagunduliwa msituni DRC

   

   Chanzo cha picha, Junior Amboko

   Nyani mwenye midomo ya rangi ya waridi inayokaribia chungwa, uso mweusi na anayeishi katika misitu ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Congo (DRC) amethibitishwa kuwa spishi mpya kwa sayansi.

   Nyani huyo mwenye manyoya meusi alionekana na kupigwa picha akiwa amejificha kwenye matawi ya juu ya miti katika msitu mnene wa kitropiki wa Hifadhi ya Taifa ya Lomami, iliyoko mashariki ya kati mwa DRC.

   Wahifadhi wa mazingira wanaofanya kazi katika eneo hilo waliripoti kumuona mnyama huyo wa kipekee kwa mara ya kwanza mwaka 2008, lakini wakati huo walifanikiwa kupata picha moja tu isiyoeleweka vizuri.

   Baada ya kuonekana tena miaka 10 baadaye, timu ya kimataifa ya watafiti ilianzisha msako wa kumtafuta na kumchunguza, na hatimaye kuthibitisha kuwa alikuwa spishi ambayo haikuwa imewahi kutambuliwa na sayansi.

   Hii ni spishi ya tano pekee ya nyani barani Afrika kugunduliwa katika kipindi cha miaka 75 iliyopita.

   Junior Amboko, mwanafunzi wa shahada ya uzamivu katika Chuo Kikuu cha Florida Atlantic, aliongoza sehemu ya utafiti huo uliotumia kurekodi sauti, upigaji picha na uchambuzi wa kina wa vinasaba.

   Matokeo ya utafiti huo yamechapishwa katika jarida la kisayansi la PLoS One.

   Akizungumza na BBC News, Amboko alisema ilikuwa "hisia ya kipekee" kutazama uso wa mnyama ambaye watu wachache sana duniani walijua uwepo wake.

9. Saa 8 zilizopitaIran yadai kuidungua ndege isiyo na rubani ya Marekani

   

   Chanzo cha picha, EPA

   Iran imesema imeidungua na kuharibu ndege isiyo na rubani ya Marekani aina ya MQ 9, ambayo inadai ilikuwa ikiruka juu ya mji wa Andimeshk.

   Kwa mujibu wa Jeshi la Walinzi wa Mapinduzi ya Kiislamu (IRGC), ndege hiyo ilidunguliwa kwa kutumia mfumo wa kisasa wa ulinzi wa anga.

   Shirika la habari la Tasnim, linalohusishwa na IRGC, liliripoti kuwa operesheni hiyo ilifanikiwa, lakini halikutoa ushahidi wa kuthibitisha madai hayo.

   Hadi sasa, Marekani wala Kamandi Kuu ya Jeshi la Marekani (CENTCOM) hawajathibitisha rasmi madai ya Iran kwamba ndege hiyo ya MQ 9 ilidunguliwa.

   Soma Zaidi Hapa:

   Mambo matano yanayoifanya Iran ya sasa kuwa tofauti kabisa na ilivyokuwa awali

   Kwa nini makubaliano ya kusitisha mapigano kati ya Iran na Marekani yamevunjika?

10. Saa 8 zilizopitaJeshi la Marekani kuanza uchunguzi wa upungufu wa homoni ya testosterone kwa wanajeshi

    

    Chanzo cha picha, Anadolu via Getty Images

    Wizara ya Ulinzi ya Marekani imetangaza kuwa wanajeshi wote wenye umri wa miaka 30 na zaidi wataanza kufanyiwa uchunguzi wa upungufu wa homoni ya testosterone kama sehemu ya vipimo vyao vya afya vya kila mwaka.

    Waziri wa Ulinzi, Pete Hegseth, alisema katika video aliyochapisha kwenye mtandao wa X kwamba ameidhinisha mpango huo ili kuhakikisha wanajeshi wanakuwa na kiwango kinachofaa cha homoni hiyo na hivyo kurahisisha utekelezaji wa majukumu yao kwa ufanisi wa juu.

    Wanajeshi watakaobainika kuwa na kiwango cha chini cha testosterone watapewa fursa ya hiari ya kupata tiba ya kuongeza homoni hiyo. Kwa wanajeshi walio chini ya umri wa miaka 30, vipimo hivyo vitakuwa vya hiari.

    Hegseth hakufafanua iwapo mpango huo utawahusu pia wanawake, ambao viwango vya ostrojeni pia hupungua kadiri umri unavyoongezeka.

    "Tunawajibika kuwapatia wanajeshi wetu huduma bora zaidi za afya duniani, na mpango huu unatekeleza wajibu huo," alisema Hegseth.

    Aliongeza kuwa kulinda afya ya muda mrefu kunamaanisha kuhakikisha wanajeshi wanabaki imara, wenye uwezo wa kukabiliana na changamoto na tayari kutekeleza majukumu yao, si tu katika operesheni zinazofuata bali pia baada ya kustaafu utumishi wa kijeshi.

    Matumizi ya testosterone kwa sababu zisizo za kitabibu, kama vile kuongeza misuli bila agizo la daktari, yamepigwa marufuku ndani ya jeshi la Marekani.

    Hegseth alisisitiza kuwa mpango huo haukusudii kuongeza uwezo wa mwili kwa njia isiyo ya kawaida, bali unalenga kuboresha huduma za afya kwa wanajeshi.

    Msemaji wa Pentagon, Sean Parnell, alisema mpango huo utaanza kutekelezwa mara moja kwa wanajeshi wote walio katika utumishi wa moja kwa moja na wa akiba wenye umri wa miaka 30 na zaidi.

    Alisema uchunguzi huo utaiwezesha Wizara ya Ulinzi kupata taarifa za msingi kuhusu afya ya wanajeshi na kutoa matibabu yanayolengwa kwa wale wenye upungufu wa testosterone, kwa lengo la kudumisha jeshi lenye afya, uwezo na utayari wa kutekeleza majukumu yake.

    Pentagon haikujibu iwapo wanawake pia watafanyiwa vipimo hivyo au kama watapatiwa tathmini ya tiba ya homoni ya oestrogen wanapoanza kipindi cha kuelekea ukomo wa hedhi.

    Soma zaidi:

    Je, sindano ya kuongeza testosterone inaweza kusaidia kurejesha hamu ya ngono?

11. Saa 9 zilizopitaKombe la Dunia: Argentina yafuzu fainali kwa shangwe, England yaondoka kwa majonzi

    

    Chanzo cha picha, Getty Images

    Argentina imefuzu fainali kwa mara ya pili mfululizo baada ya kuiondoa England katika mchezo wa nusu fainali ulioshuhudia hisia tofauti kwa timu hizo mbili.

    Baada ya filimbi ya mwisho, wachezaji wa Argentina walipiga magoti uwanjani wakisherehekea ushindi na tiketi ya kuelekea fainali, huku wachezaji wa England wakijilaza uwanjani kwa huzuni baada ya ndoto yao ya kutwaa ubingwa kuyeyuka.

    Argentina sasa itachuana na Uhispania katika fainali itakayopigwa Jumapili mjini New Jersey, ikilenga kutwaa taji hilo.

    Kwa upande wa England, itaelekeza nguvu zake katika pambano la kuwania nafasi ya tatu dhidi ya Ufaransa, baada ya kushindwa tena kufika fainali.

    Soma Zaidi:

    Nani kubeba Kombe la Dunia?.. Maoni kutoka kwa mashabiki wa timu zilizofuzu nusu fainali

12. Saa 9 zilizopitaShirika la habari la Fars: Makombora ya Marekani yamedondoka karibu na hospitali ya watoto wenye saratani

    

    Chanzo cha picha, Tasnim

    Shirika la habari la Iran, Fars News Agency, limesema makombora ya Marekani yamedondoka karibu na hospitali inayowahudumia watoto wenye saratani katika mji wa Ahvaz, kusini magharibi mwa nchi.

    Kwa mujibu wa shirika hilo, milipuko kadhaa ilisikika katika maeneo mbalimbali ya mji huo katika saa za hivi karibuni.

    Fars ilisema baadhi ya makombora hayo yalidondoka karibu na Hospitali ya Baghaei, ambayo hutoa huduma za tiba ya kemikali kwa wagonjwa wa saratani, hasa watoto.

    "Katika moja ya mashambulizi hayo, makombora kadhaa yalidondoka karibu na Hospitali ya Baghaei, inayotoa huduma za tiba ya saratani kwa watoto," ilisema Fars.

    BBC haijaweza kuthibitisha kwa njia huru madai hayo kutokana na ukosefu wa fursa ya kupata taarifa moja kwa moja kutoka ndani ya Iran.

    Soma Zaidi Hapa:

    Kiongozi Mkuu wa Iran Mojtaba Khamenei yuko wapi?

    Mambo matano yanayoifanya Iran ya sasa kuwa tofauti kabisa na ilivyokuwa awali

    Kwa nini makubaliano ya kusitisha mapigano kati ya Iran na Marekani yamevunjika?

13. Saa 9 zilizopitaTrump asema Iran itashindwa vitani huku Marekani ikiongeza mashambulizi

    

    Chanzo cha picha, Getty Images

    Rais wa Marekani Donald Trump amesema Iran “inataka sana” kufikia makubaliano na Marekani, lakini akasisitiza kuwa Washington ndiyo itakayoamua iwapo mazungumzo hayo yataendelea.

    Akizungumza Jumatano mjini Carlisle, Pennsylvania, Trump alisema pia kuwa Iran “itashindwa karibuni,” bila kutoa maelezo zaidi kuhusu kauli hiyo.

    Kauli yake imejiri wakati mvutano wa kijeshi kati ya Marekani na Iran ukiendelea kuongezeka.

    Jeshi la Marekani lilisema limeanzisha wimbi jipya la mashambulizi dhidi ya malengo ya kijeshi ya Iran, likidai yamelenga kupunguza uwezo wa Tehran wa kutishia meli zinazopita katika Mlango wa Hormuz.

    Kamandi Kuu ya Jeshi la Marekani (CENTCOM) ilisema mashambulizi hayo yalianza saa 19:00 GMT na yalilenga miundombinu ya kijeshi inayohusishwa na vitisho dhidi ya usafiri wa baharini katika eneo hilo.

    Wakati huo huo, shirika la habari la Mehr la Iran liliripoti kuwa milipuko ilisikika katika mji wa Bandar Abbas, kusini mwa Iran, na baadaye likasema makombora ya Marekani yaligonga eneo karibu na mji huo.

    Iran haikuwa imetoa taarifa rasmi kuhusu kiwango cha uharibifu au idadi ya walioathiriwa kufikia wakati wa kuchapishwa kwa taarifa hii.

    Soma Zaidi Hapa:

    Mambo matano yanayoifanya Iran ya sasa kuwa tofauti kabisa na ilivyokuwa awali

    Kwa nini makubaliano ya kusitisha mapigano kati ya Iran na Marekani yamevunjika?

14. 16 Julai 2026Marekani yaanzisha mashambulizi mapya dhidi ya Iran huku Trump akiionya Tehran kuishi kwa nidhamu

    

    Chanzo cha picha, CENTCOM,

    Marekani imesema imeanzisha wimbi jipya la mashambulizi dhidi ya Iran ikiwa ni usiku wa tano mfululizo, huku Rais Donald Trump akiionya Tehran kwamba "ni vyema ikaishi kwa nidhamu".

    Jeshi la Marekani limesema mashambulizi hayo yalilenga uwezo wa kijeshi wa Iran uliokuwa ukitumiwa kutishia meli zinazopita katika Mlango wa Bahari wa Hormuz. Pia limesema lilishambulia meli iliyodaiwa kujaribu kuvunja marufuku mpya ya usafirishaji kupitia bandari za Iran.

    Hatua hiyo imekuja baada ya Iran kudai kuwa ilishambulia maeneo ya kijeshi ya Marekani katika eneo la Ghuba, yakiwemo Bahrain na Kuwait, huku siku ya tano ya mapigano mapya ikizidi kuhatarisha makubaliano ya awali yaliyolenga kumaliza vita.

    Mjadala mkuu wa Iran, Mohammad Bagher Ghalibaf, ameiambia vyombo vya habari vya serikali kuwa Tehran "haina sababu" ya kuendelea kuheshimu makubaliano hayo ikiwa hayatakuwa na manufaa kwa nchi hiyo.

    Jumanne usiku, Trump alitishia kushambulia madaraja na miundombinu ya uzalishaji wa umeme nchini Iran iwapo Tehran haitarejea kwenye mazungumzo wiki ijayo.

    Alipoulizwa na waandishi wa habari Jumatano usiku iwapo angeweka muda wa mwisho kabla ya kuchukua hatua hiyo, Trump alisema:

    "Sipendi kuweka muda wa mwisho, lakini wanafahamu hali ilivyo. Ni vyema wakaishi kwa nidhamu."

    Baadaye, akihutubia mkutano wa viongozi wa masuala ya ulinzi, Trump alisema Iran haijafurahishwa na hali ya sasa.

    "Wanataka kufikia makubaliano kwa udi na uvumba. Hawafurahishwi na kile tunachofanya. Tutaona kama tutafikia makubaliano nao au kama tutamaliza suala hili kabisa," alisema.

    Soma Zaidi Hapa:

    Mambo matano yanayoifanya Iran ya sasa kuwa tofauti kabisa na ilivyokuwa awali

    Kwa nini makubaliano ya kusitisha mapigano kati ya Iran na Marekani yamevunjika?

15. 16 Julai 2026Hujambo, natumai umzima karibu kwa matangazo ya moja kwa moja.