Moja kwa moja, Gwiji wa muziki wa country Dolly Parton afariki dunia akiwa na miaka 80

Moja kwa moja

Na Beldeen Waliaula & Sarafina Robi

1. Saa 1 iliyopitaWatu 17 wafariki dunia kufuatia mafuriko ya ghafla Nepal

   Takriban watu 17 wamefariki dunia na wengine karibu 400 hawajulikani walipo baada ya mafuriko ya ghafla na maporomoko ya udongo kusomba vijiji na kuharibu barabara pamoja na miundombinu katika eneo la mpakani kati ya Nepal na Tibet.

   Mafuriko hayo yalitokea mapema Jumatano katika eneo la Rasuwa, kaskazini mwa Kathmandu, mji mkuu wa Nepal. Taarifa za awali zinaeleza kuwa huenda yalisababishwa na tetemeko la ardhi lililosababisha maporomoko ya theluji, na kusababisha maji ya theluji iliyoyeyuka kutiririka kwa nguvu kuelekea mto Bhote Koshi.

   Shughuli za uokoaji zinaendelea pande zote mbili za mpaka kati ya Nepal na Tibet. Hadi sasa, watu 12 wameokolewa.

   Vyombo vya habari vya serikali ya China, inayodhibiti Tibet, vimeripoti madhara makubwa, huku maafisa wa Nepal wakisema wanatarajia "hasara kubwa".

   Bodi ya Utalii ya Nepal imesema juhudi zinaendelea kubaini walipo watalii 291 na raia 93 wa Nepal, wakiwemo waongoza watalii, ambao walikuwa katika eneo lililoathiriwa.

   Miongoni mwa watu hao ni wasafiri 12 kutoka Uingereza, pamoja na raia wa Marekani, Malaysia, Afrika Kusini na India.

   Picha za video zinaonyesha maji yakitiririka kwa nguvu na kusomba sehemu za vijiji. Msemaji wa Polisi ya Nepal, Abhi Narayan Kaphle, ameiambia BBC kuwa vikosi vyote vya usalama vinashirikiana katika shughuli za uokoaji.

   Maeneo kadhaa yaliyo chini ya mkondo wa mto Bhote Koshi, unaotoka Tibet na kuingia Nepal, yako katika tahadhari kubwa. Barabara, mawasiliano na huduma za umeme zimekatizwa katika maeneo yaliyoathiriwa.

   Mamlaka pia zimesema barabara kuu inayounganisha eneo hilo na Kathmandu imefungwa.

2. Saa 1 iliyopitaTrump aagiza bendera za Marekani kupeperushwa nusu mlingoti kumuenzi Dolly Parton

   Rais wa Marekani Donald Trump ameagiza bendera za Marekani kupeperushwa nusu mlingoti kwa wiki moja, kwa heshima ya mwimbaji mashuhuri Dolly Parton, aliyefariki dunia akiwa na umri wa miaka 80.

   Mwandishi wa BBC America, Anthony Zurcher, amesema hatua hiyo ni nadra sana nchini Marekani.

   Katika ujumbe aliouchapisha kwenye mtandao wa Truth Social, Trump alisema kifo cha Parton ni "hasara kubwa kwa mamilioni ya watu", akiongeza kuwa "hakujawahi kuwa na mtu kama yeye, na hakutakuwa na mtu kama yeye tena."

   Alimalizia ujumbe wake kwa kusema: "Dolly, pumzika kwa amani. Dunia inakupenda."

   Marais wote wa zamani wa Marekani ambao bado wako hai pia wametoa salamu za rambirambi, wakisifu muziki wa Parton, kazi zake za hisani na mchango wake katika utamaduni wa Marekani.

   Bill Clinton

   Rais wa zamani Bill Clinton alimwelezea Parton kama mtunzi wa nyimbo na msanii "wa kipekee", aliyesimulia maisha ya Wamarekani wa kawaida kwa uhalisia, unyenyekevu na hisia za dhati.

   Clinton alisema yeye na mkewe, Hillary Clinton, wamekuwa mashabiki wa Parton tangu walipokutana naye mwaka 1974. Pia alisifu mchango wake katika kuendeleza elimu ya kusoma na kuandika.

   George W Bush

   Rais wa zamani George W Bush alisema yeye na mkewe Laura walivutiwa na muziki na mtindo wa mavazi wa Parton.

   Alisema Parton alikuwa msanii aliyewaburudisha wengi, lakini zaidi ya yote alikuwa "mtu mwenye moyo wa upendo".

   Pia alisifu juhudi zake za kuendeleza elimu ya kusoma na kuandika, kuhamasisha maisha yenye afya na kusaidia jamii.

   Barack Obama

   Rais wa zamani Barack Obama alisema ni vigumu kumfikiria mtu mwingine aliyekuwa na ushawishi mkubwa kama Dolly Parton.

   Obama alitaja baadhi ya shughuli zake za hisani pamoja na tuzo nyingi alizopokea katika kipindi cha maisha yake.

   Joe Biden

   Rais wa zamani Joe Biden alisema Parton alikuwa "mtetezi asiyechoka wa haki za wanawake na usawa".

   Aliongeza kuwa, zaidi ya mafanikio yake katika muziki na kazi za kijamii, Parton alikuwa mtu aliyewatendea wengine kwa "wema na heshima".

3. Saa 2 zilizopitaAjuza wa miaka 101 akamatwa kwa kuuza bangi

   Ajuza, ambaye mamlaka zinaamini kuwa na umri wa miaka 101, amekamatwa nchini Nigeria kwa madai ya kuuza bangi, katika tukio lililowavutia wengi.

   Esther Ogunmabo, anayefahamika kama bibi mkongwe, alikamatwa Jumamosi katika Jimbo la Ogun, kusini-magharibi mwa nchi hiyo, kulingana na taarifa ya Shirika la Kitaifa la Kudhibiti Dawa za Kulevya (NDLEA).

   Femi Babafemi, Mkurugenzi wa mawasiliano wa shirika hilo, alisema kuwa mwanamke huyo mwenye umri wa zaidi ya miaka 100 alikutwa akiwa na "vifurushi vilivyokusudiwa kwa ajili ya kuuzwa rejareja vya 'skunk', aina ya bangi yenye uzito wa gramu 90, ambayo anadai kuwauzia wakazi wa eneo hilo."

   Shirika la NDLEA lilieleza kuwa mtuhumiwa aliwaambia wachunguzi kuwa alianza kujihusisha na biashara hiyo haramu ya dawa za kulevya baada ya duka lake kuteketezwa kwa moto.

   Aliachiwa kwa dhamana.

4. Saa 4 zilizopitaMarekani yasitisha kwa muda utoaji wa viza

   Rais wa Marekani Donald Trump amesitisha kwa muda, utoaji wa viza, kwa wanaotaka kusafiri nchini humo kutoka maeneo tofauti duniani.

   Msemaji wa Wizara ya Mambo ya Kigeni wa Marekani, amesema kuwa wizara hiyo imeanzisha mpango wa kutoa mafunzo katika balozi zake kote duniani, na watarekebisha jinsi huduma ya kutoa viza inavyoendeshwa.

   Marekani imekuwa ikiendeleza kampeni kali ya kuwafurusha wahamiaji wasio na vibali vya kuishi nchini humo.

   Kulingana na Marekani, hii ni mojawapo ya hatua za kuimarisha usalama wa ndani wa taifa hilo.

   Waziri wa Mambo ya Kigeni wa Marekani, Marco Rubio, ametetea msimamo mkali wa serikali ya taifa hilo, akisema kuingia Marekani kunapaswa kuamuliwa kwa kuzingatia maslahi ya kitaifa ya nchi hiyo.

   Hatua hiyo inakuja miezi kadhaa baada ya Washington kutangaza mipango ya kupunguza kwa kiasi kikubwa idadi ya balozi za taifa hilo zilizoko barani Afrika.

   Soma pia:

   Pasipoti zenye nguvu zaidi Duniani 2026

   Nchi 10 za Afrika zilizoathirika na tathmini mpya ya 'Green Card', Tanzania ipo?

5. Saa 5 zilizopitaTakriban watoto 14 wameteketea wakiwa hospitalini, nchini Pakistan

   Takriban watoto wachanga 14 wamefariki baada ya moto kuteketeza wodi ya watoto katika hospitali moja mjini Islamabad, nchini Pakistan.

   Moto huo unasemekana kusababishwa na hitalafu ya mfumo wa kiyoyozi.

   Moto huo ulianza mapema leo asubuhi katika Taasisi ya Sayansi za Tiba ya Pakistan (PIMS), kwenye ghorofa la tatu lenye wodi ya mama na mtoto.

   Tukio hilo ni miongoni mwa matukio mabaya zaidi ya moto kuwahi kutokea katika hospitali nchini Pakistan.

   Kulikuwa na watoto wachanga 16 katika wodi hiyo wakati moto huo ulipozuka, mmoja aliokolewa.

   Waziri Mkuu wa Pakistan, Shehbaz Sharif, amezitaka mamlaka husika kufanya uchunguzi wa haraka kuhusu tukio hilo.

   “Wahusika wanapaswa kutambuliwa na hatua kali zaidi zichukuliwe,”

   Soma pia:

   Manowari mpya ya Hangor ya Pakistan ina nguvu kiasi gani?

   Lifahamu kombora la kisasa la Fateh III lililotengenezwa na Pakistan

6. Saa 6 zilizopitaMlango Bahari wa Hormuz bado umefungwa - Iran

   Naibu Waziri wa Mambo ya Kigeni wa Iran, Kazem Gharibabadi, amejibu madai ya Rais wa Marekani Donald Trump kuwa Marekani “imeondoa kabisa mabomu ya baharini” katika Mlango Bahari wa Hormuz.

   Gharibabadi amesema kuwa “Ikiwa kweli Marekani imeondoa mabomu hayo, kwa nini hakuna meli ambayo imeweza kupita katika Mlango wa Hormuz hadi sasa?”

   Ameongezea kuwa madai ya Marekani ni “uongo na propaganda”.

   Naibu huyo wa Waziri wa Mambo ya Kigeni wa Iran, pia alitishia kwamba ikiwa meli za Marekani za kuondoa mabomu ya baharini zitaingia katika eneo hilo, zitalengwa na Iran

   Kauli yake imekuja wakati Waziri wa Mambo ya Kigeni wa Oman yuko mjini Tehran, huku kukiwa na makubaliano kati ya Oman na Iran kuhusu kuanzishwa kwa njia mbadala ya kupitisha meli za kibiashara katika Mlango bahari wa Hormuz.

   Gharibabadi alisema hata kama makubaliano kati ya Tehran na Muscat yatakamilika, haimaanishi kuwa Mlango wa Hormuz utafunguliwa mara moja.

   Iran na Oman zimekubaliana nini kuhusu Mlango Bahari wa Hormuz?

   Akieleza kuhusu makubaliano hayo,Gharibabadi alisema njia ya kuingia katika Ghuba ya Uajemi itapitia katika maji ya Iran, huku njia ya kutoka ikipitia katika maji ya Oman. Hata hivyo, meli zinazosafiri katika pande zote mbili zitapita katika maji ya Iran.

   Kulingana na shirika la habari la Iran, IRNA, Naibu Waziri huyo alisema njia hiyo itakuwa kama “barabara kuu yenye njia mbili”

   Hata hivyo, alisisitiza kuwa njia hiyo iliyokubaliwa kati ya Iran na Oman ni ya muda, na kwamba nchi hizo mbili zitafanya mazungumzo ndani ya siku 30 hadi 60 ili kuamua njia mpya ya kudumu.

   Gharibabadi,alisema kuwa baada ya makubaliano hayo, njia ya kusini ya Mlango bahari wa Hormuz itafungwa. Oman pia imekubali kufungwa kwa njia hiyo na itaarifu Shirika la Kimataifa la Usafiri wa Baharini kuhusu suala hilo.

   Kiongozi huyo wa Iran pia amesema kuwa iwapo hakutakuwa na maelewano ya kudumu, Mlango Bahari wa Hormuz utaendelea kufungwa.

   Soma pia:

   Mzozo wa Iran: Kwanini Trump anatishia kuishambulia Oman?

   Vita vilivyolenga kuidhoofisha Iran vimebadilisha nini?

7. Saa 7 zilizopitaBaraza la amani Gaza laonya Hamas kuhusu kuchochea vita

   Baraza linalosimamia amani eneo la Gaza, linaloongozwa na Marekani, limeionya kundi la Hamas, dhidi ya kurusha tiara au ndege za karatasi, baada ya Israel kutishia kufanya mashambulizi ya kulipiza kisasi.

   “Shughuli zozote za kijeshi huko Gaza lazima zisitishwe, ikiwemo kurusha ndege za karatasi,” afisa mmoja wa Baraza la Amani, ambaye hakutaka kutajwa jina, alisema. “Tumewasilisha ujumbe huu moja kwa moja kupitia utaratibu uliopo.”

   Aliongezea kuwa “Israel nayo lazima iheshimu usitishaji mapigano.”

   Ndege za karatasi zilizorushwa kutoka Ukanda wa Gaza siku za hivi karibuni zimeongeza tena mvutano katika maeneo yanayopakana na Gaza.

   Kulingana na vyombo vya habari vya Israel, takriban ndege 10 za karatasi zimepatikana au kuzuiwa katika siku za hivi karibuni, huku Israel pia ikiripoti kurusha ndege zisizo na rubani.

   Hamas imekanusha kuhusika na urushaji wa ndege hizo za karatasi, ikisema watoto walioko Gaza ndio waliozirusha.

   Shirika la Utangazaji la Israel, Kan, lilinukuu jeshi la Israel lilolosema kuwa ndege hizo zilizopatikana hazikuwa na vilipuzi wala vitu vya kutiliwa shaka.

   Soma pia:

   Je, Hamas inaweza kujiimarisha upya baada ya masaibu ya Israel?

   Ni upi mustakabali wa Hamas huko Gaza?

8. Saa 8 zilizopitaCanada yalipiza kisasi kwa kuongeza ushuru kwa bidhaa za Marekani

   Canada imetangaza ushuru wa kulipiza kisasi wa hadi asilimia 50 dhidi ya bidhaa mbalimbali kutoka Marekani, ikiwa ni hatua ya kujibu ushuru mpya kwa bidhaa za Canada, uliotangazwa na Rais Donald Trump mwishoni mwa wiki iliyopita.

   Ushuru huo wa Canada utatozwa kwa bidhaa za Marekani zenye thamani ya karibu dola bilioni 28 za Canada, sawa na dola bilioni 20 za Marekani, kuanzia bidhaa za chuma hadi samani,pamba na Samaki aina ya tuna.

   Orodha ya bidhaa za Marekani zitakazolengwa imeandaliwa ili kuendana na bidhaa za Canada ambazo zimewekewa ushuru na Marekani. Ushuru huo wa Canada utaanza kutekelezwa tarehe 8 mwezi Septemba.

   Hatua hii inajiri baadaya kuongezeka kwa mvutano wa kibiashara kati ya nchi hizo mbili, baada ya mazungumzo ya kibiashara kati ya Marekani na Canada kugonga mwamba wiki iliyopita.

   Soma pia:

   Je, Elon Musk na Jeff Bezos hufadhili vipi mashindano yao ya kwenda anga za juu?

   China yafuta ushuru kwa mataifa yote ya Afrika isipokuwa taifa hili

9. Saa 8 zilizopitaTumeondoa mabomu yote ya baharini katika Mlango wa Hormuz - Trump

   Rais wa Marekani Donald Trump amesema Jeshi la Wanamaji la Marekani limeondoa na kulipua mabomu yote ya baharini katika Mlango Bahari wa Hormuz,ambayo ni njia muhimu ya majini ambayo Iran kwa kiasi kikubwa imeifunga tangu kuanza kwa vita Mashariki ya Kati.

   “Iran imearifiwa kwamba meli au boti yoyote itakayoweka mabomu mapya ya baharini itateketezwa mara moja,” Trump alisema kupitia mtandao wake wa Truth Social.

   Kufungwa kwa Mlango huo kumesababisha kupanda kwa bei ya mafuta katika masoko ya dunia. Trump amekuwa akisema mara kwa mara kwamba Marekani inadhibiti eneo hilo, huku Iran ikifyatulia risasi meli zilizojaribu kuvuka bila idhini yake.

   Soma pia:

   Tunajua nini kuhusu mapendekezo kwa Iran kuhusu Mlango bahari wa Hormuz?

   Mythos ni nini na kwa nini inaonekana kuwa tishio kubwa kuliko Mlango bahari wa Hormuz?

10. Saa 9 zilizopitaGwiji wa muziki wa country Dolly Parton afariki dunia akiwa na miaka 80

    Mwanamuziki mashuhuri wa muziki wa country, Dolly Parton, amefariki dunia akiwa na umri wa miaka 80, familia yake imetangaza kupitia mitandao yake ya kijamii.

    "Maumivu yako kwetu, si kwa Dolly," alisema mpwa wake, Brian Seaver, katika video iliyotangaza kifo chake.

    Parton, aliyekulia katika Milima ya Smoky katika jimbo la Tennessee, atakumbukwa kwa nyimbo zake zilizokuwa zikisimulia hadithi za maisha, zikiwemo Coat of Many Colors, Jolene na I Will Always Love You.

    Gwiji huyo wa muziki wa country aliuza zaidi ya rekodi milioni 100 duniani kote na aliandika zaidi ya nyimbo 3,000.

    Parton aliuchukulia uandishi wa nyimbo kwa uzito mkubwa na alijitambulisha zaidi kama mtunzi wa nyimbo.

    "Ni njia yangu ya kujieleza. Ni tiba yangu," aliwahi kusema.

    Mbali na muziki, Parton alikuwa mfanyabiashara mahiri. Ucheshi na haiba yake vilimsaidia kudumu katika tasnia ya burudani kwa zaidi ya miaka 60.

    "Dolly aliishi katika mwanga na sasa yuko mikononi mwa Yesu, bila shaka," alisema mpwa wake.

    Dolly Parton alizaliwa mwaka 1946 katika familia maskini ya wakulima iliyokuwa ikiishi katika nyumba ndogo yenye chumba kimoja kando ya Mto Little Pigeon huko Tennessee.

    Alikuwa wa nne kati ya watoto 12. Baba yake, Robert Lee Parton, alikuwa mkulima wa tumbaku na alilipa misionari kwa gunia la unga wa mahindi ili amsaidie kumleta duniani.

    Parton alisema mama yake, Avie Lee, alikuwa akiimba nyimbo za jadi mara kwa mara. Pia alipewa msukumo na shangazi yake, aliyekuwa akipiga gitaa na kutunga nyimbo.

11. Saa 9 zilizopitaHujambo natumai umzima karibu kwa matangazo ya moja kwa moja ya tarehe 26/08/2026.