Kifo cha Abdul Qadir Khan, 'Baba wa Mradi wa Silaha za Nyuklia za Pakistan' - Yeye ni nani?
Chanzo cha picha, Getty Images
Abdul Qadir Khan, baba wa mradi wa nyuklia wa Pakistan, ameaga dunia huko Islamabad Jumapili asubuhi,akiwa na umri wa miaka 85.
A.Q. Abdul Qadir Khan, maarufu kama Khan, alizaliwa huko Bhopal, mji mkuu wa Madhya Pradesh.
AQ Khan, ambaye alipata maambukizi ya corona mwezi Agosti, amekuwa katika hali mbaya tangu wakati huo.
Abdul Qadir Khan, ambaye alichukua jukumu kubwa katika kuiweka Pakistan kama nchi ya kwanza ya Kiislamu yenye silaha za nyuklia, anaonekana kama shujaa wa kitaifa huko Pakistan.
Lakini pia anachukuliwa kama mmoja wa waanzilishi wa mbio za umiliki wa silaha za nyuklia katika ukanda wa Asia Kusini.
Mchango wa Khan kwa Pakistan kushindana na India
Abdul Qadir Khan alizaliwa mnamo 1935 huko Bhopal, mji mkuu wa Madhya Pradesh nchini India kwa familia rahisi.
Alihamia Pakistan mnamo 1952, miaka mitano baada ya mgawanyiko wa Indo-Pakistani.
Khan alihitimu kutoka Chuo Kikuu cha Karachi na kusoma masomo ya juu huko Ujerumani Magharibi na Ubelgiji. Alifanya kazi Ulaya mapema miaka ya 1970 na alirudi Pakistan mnamo 1976 kushiriki katika mpango wa silaha za nyuklia uliozinduliwa na serikali ya Waziri Mkuu wa zamani Zulfikar Ali Bhutto.
Redio Pakistan, vyombo vya habari vya serikali ya Pakistan, vinaripoti kuwa Abdul Qadir Khan alijiunga na juhudi za Pakistan kuwa taifa la nguvu za nyuklia baada ya India kujaribu silaha ya nyuklia mnamo 1974.
Chanzo cha picha, Getty Images
Wakati Indira Gandhi alipokuwa Waziri Mkuu, India ilifanya jaribio lake la kwanza la nyuklia mnamo Mei 18, 1974 huko Pokhran, Rajasthan chini ya jina "Operesheni ya tabasamu ya Buddha".
Abdul Qadir Khan, ambaye alianzisha Maabara za Utafiti za Khan mnamo 1976, amekuwa mwenyekiti wake na mkurugenzi kwa miaka mingi, kulingana na wavuti ya Radio Pakistan.
Abdul Qadir Khan alichukua jukumu muhimu katika jaribio la mafanikio ya nyuklia huko Pakistan mnamo mwezi Mei mwaka 1998, siku chache baada ya India kuzindua jaribio lake la pili la nyuklia huko Pokhran.
Pakistan ililipua na kujaribu silaha tano za nyuklia chini ya ardhi.
Aliwekwa kizuizini nyumbani kwake
Abdul Qadir Khan alisifiwa kwa kuongeza uwezo wa nyuklia wa Pakistan kushindana na India. Wakati huo huo, amekosolewa sana kimataifa kwa kushiriki teknolojia ya silaha za nyuklia na Iran, Libya na Korea Kaskazini kwa kukiuka sheria za Pakistan.
Mnamo Machi 2001, Khan aliteuliwa kuwa Mshauri wa Sayansi na Ufundi wa Rais wa wakati huo wa Pakistan, Jenerali Pervez Musharraf. Aliondolewa ofisini mnamo Januari 2004 wakati akichunguzwa kwa madai ya kushiriki teknolojia ya silaha za nyuklia nje ya nchi.
Aliwekwa kizuizini nyumbani huko Islamabad mnamo 2004 baada ya kukiri kuhusika kwake kushiriki teknolojia ya silaha za nyuklia na nchi hizo tatu.
Chanzo cha picha, Getty Images
Ingawa kifungo chake cha nyumbani kilibatilishwa na mahakama mwaka 2009, alibaki chini ya uangalizi mkali wa vikosi vya usalama vya Pakistani.
Maafisa wa usalama walikuwa na Khan kila alipotoka nyumbani.
Mkala hii imebeba madhui yaliyotoka kwenye mitandao ya kijamii. Tunaomba ruhusa yako kabla kitu chochote hakija pakiwa, sababu wanaweza wakawa wanatumia Cookies na tekinolojia nyingine. Unaweza ukasoma sera sera ya kutumia cookies katika mitandao ya kijamii kabla ya kukubali. Kutazama maudhui haya chagua accept and continue
Mwisho wa X ujumbe
Khan, ambaye aligunduliwa kuwa na saratani ya tezi dume mwaka 2006, alipona baada ya matibabu, vyombo vya habari vya Pakistani viliripoti.
Waziri Mkuu wa Pakistani Imran Khan na Rais Arif Ali Khan wametoa salamu za rambirambi baada ya kifo chake.
