'Israeli iliokolewa na silaha za Marekani'

"Kama ningekuwa katika baraza la mawaziri la Israel, nisingemshambulia mshirika mwenye nguvu zaidi niliyesalia duniani... Theluthi mbili ya silaha ambazo zimeokoa nchi yako katika miezi mitatu iliyopita zilitengenezwa Amerika, na zililipwa na walipa kodi wa Marekani."

J.D Vance ameongeza kuwa alisikitishwa kuona matamshi yanayotolewa na mawaziri wa Israel yakimlenga mkuu wa nchi ambayo inamuhurumia na yenye nguvu kubwa duniani.

"Hata kama Waziri Mkuu wa Israel Netanyahu hatafuata njia hii, ningependa kutuma ujumbe kwa mawaziri hao ambao wanamlenga Rais Trump-wanapaswa kufungua akili zao na kuzingatia hali halisi badala ya kumkosoa Rais Trump," Makamu wa Rais wa Marekani alisema.

Baadhi ya mawaziri wa serikali ya Israel walikosoa mkataba wa maelewano kati ya Marekani na Iran wakisema, "Hatufungwi na makubaliano ya Trump, ambayo hayatuhakikishii usalama wa taifa letu."

Akionyesha kukerwa na operesheni ya Israel huko Beirut kabla ya makubaliano hayo, Rais Trump alisema, "Si lazima kujumlisha jengo zima kila wakati unapotaka kupata mtu mmoja."

"Hafurahishwi na tabia ya Israel nchini Lebanon. Iwapo Israel haiwezi kukomesha hili bila kuua kila mtu, mtu mwingine atafanya hivyo, Syria," alisema.

Hata kabla ya kauli ya Vance, rais wa Marekani alikuwa amesema katika taarifa zake kwamba Israel inapaswa kuishukuru Marekani.

Baadhi ya wataalamu wanaelezea ukosoaji wa Israel unaofanywa na Rais wa Marekani na kisha Makamu wa Rais wa Marekani kuhusu vita vya Iran kuwa ni mpasuko unaoongezeka kati ya nchi hizo mbili.

Nchi hizo mbili zilisalia katika maelewano hadi Marekani na Israel zilipoishambulia Iran tarehe 28 Februari na kutangaza kusitisha mapigano. Hata hivyo, Israel imeelezea wasiwasi wake kuhusu usitishaji vita mwezi Aprili, mazungumzo yaliyofuata, na hati ya sasa ya makubaliano yenye pointi 14.

Serikali ya Israel tayari imeweka wazi kuwa haishiriki katika makubaliano hayo.

Tunasonga mbele katika njia yetu kwa hekima na uamuzi mzuri'

Waziri Mkuu Benjamin Netanyahu yuko chini ya shinikizo la kisiasa nchini Israel kuhusu Mkataba wa Maelewano kati ya Marekani na Iran na masharti yake.

"Ninamwomba waziri mkuu ajitokeze na kuwafahamisha watu wa Israel na dunia nzima kuwa sisi si sehemu ya makubaliano haya," alisema Avigdor Lieberman, mkuu wa chama cha siasa cha upinzani.

"Hatukubali uhusiano wowote kati ya safu ya vita ya Irani na safu ya vita ya Lebanon."

"Tunatenda kwa maslahi ya Israeli pekee, si kulingana na bei ya mafuta kwenye soko la hisa la kimataifa," aliongeza.

"Hatufungwi na makubaliano ya Trump. Hatutakuwa sehemu ya makubaliano ambayo hayatuhakikishii usalama wetu," Waziri wa Ulinzi wa Kitaifa wa mrengo mkali wa kulia wa Israel Itamar Ben-Gveir alisema katika chapisho kwenye mtandao wa kijamii Jumatatu [Juni 15].

Waziri Mkuu wa Israel Netanyahu hakuzungumzia moja kwa moja kuhusu mkataba huo wa maelewano. Hata hivyo, akizungumza katika hafla ya Alhamisi jioni [Juni 18], Netanyahu alisema kuwa Israel itahakikisha amani katika miji na vijiji vya kaskazini mwa Israel, sawa na ilivyorejesha usalama na ustawi katika maeneo karibu na Ukanda wa Gaza.

Waziri Mkuu wa Israel aliongeza kuwa kuna haja ya kudumisha eneo la amani kusini mwa Lebanon, na hawatarudi nyuma.

"Mapambano yetu bado hayajaisha. Kuna changamoto zaidi mbele yetu. Ni lazima tuhakikishe usalama wetu na wakati huo huo kuhifadhi uhusiano wetu na marafiki zetu wa Marekani ambao walipigana bega kwa bega nasi, na kwa hilo tunawashukuru," Waziri Mkuu wa Israel alisema.

Kauli ya Makamu wa Rais wa Marekani kuhusu Israel pia inajadiliwa kwenye mitandao ya kijamii, huku watumiaji wa mitandao ya kijamii wakiitaja kuwa ni ishara ya kuongezeka kwa tofauti kati ya nchi hizo mbili.

Ukosoaji wa J.D. Vance uliishangaza serikali na jeshi la Israeli, aliandika Shel Ben-Efraim katika X, mtaalam wa uhusiano wa Marekani na Israeli. Pia alisema wanashuku kuwa ukosoaji huo ulitolewa kwa ombi la Rais Trump.

Kulingana naye, ingawa Netanyahu mwenyewe amejizuia kujibu suala hilo, baadhi ya mawaziri wa Israel wanaelezea mashaka yao.

Mtaalamu wa masuala ya Mashariki ya Kati Moin Rabbani ameandika chapisho kwenye ukurasa wa X akisema kuwa haya yote ni kurushiana maneno tu, kwamba hayana madhara makubwa na kwamba hakutakuwa na mabadiliko yoyote katika sera ya Washington dhidi ya Israel.

Lakini alisema kuwa ingawa kulikuwa na ripoti za hapo awali kwamba uongozi wa Marekani ulikuwa na hasira na Israeli, sasa unaonyeshwa wazi.

Maafisa wa Israel wanaamini kuwa Rais Trump anaweza kuchelewesha uwasilishaji wa silaha siku zijazo au kuweka vikwazo vya silaha kwa Israeli ikiwa Netanyahu hataondoa wanajeshi kutoka Lebanon, mchambuzi Dominic Michael X aliandika katika barua.