Abiy Axmed oo ku gacan seyray codsi ka yimid dhinaca Tigray

Tebin toos ah

1. 11 Nofembar 2020Gobol uu Biden ku guuleystay oo codadkiisa dib loo tirinayo

   

   Xigashada Sawirka, Reuters

   Mas'uuliyiinta gobolka Georgia ee dalka Mareykanka ayaa ku dhawaaqay in mar kale dib loo tirin doono dhammaan codadkii doorashada madaxweynaha ee gobolkaas laga dhiibtay.

   Qaabka tirinta ayaa noqon doona mid gacanta loo adeegsado.

   Xog hayaha Georgia, Brad Raffensperger, ayaa warfidiyeenka ku yidhi: "Waan xisaabi doonnaa warqad kasta - cod kasta oo la dhiibtay, mid walba oo ka mid ah codadkii sida sharciga ahayd loo soo gudbiyay."

   Tallaabadan ayaa ah tii uu Talaadadii codsanayay ololaha Trump.

   Gobol kasta oo ka tirsan Mareykanka wuxuu leeyahay sharci u gaar ah oo ku saabsan dib u tirinta codadka, laakiin waxay ka siman yihiin in codadka mid mid loo xisaabiyo.

   Meelaha qaarkood codadka ayaa gacanta lagu tiriyaa si loo hubiyo in qalabka tirinta loo adeegsado uu si sax ah u shaqeynayo.

   Hase yeeshee, waxaa dhif ah in dib u tirintaasi ay wax ka baddasho natiijadii hore.

   Waxaa xusid mudan in xitaa haddii uu Biden ku guul darreysto gobolkaas, oo uu horay u qaatay, uu wali heysan doono codad gaadhaya 270 oo ku filan guushiisa madaxweynenimada.

   Waqtiga kama dambeysta ah ee gobolka Georgia uu u heysto natiijada ugu dambeysa ee doorashada waa 20-ka bishan November.

   Ololaha Trump ayaa horay u sheegay inay sidoo kale dalban doonaan dib u tirinta codadka gobolka Wisconsin.

   Barfasoor Richard Briffault, oo cilmiga sharciga ka dhiga jaamacadda Columbia, ayaa BBC-da u sheegay in sanadkii 2016-kii dib u tirinta codadka laga sameeyay Wisconsin, waxa isbaddalayna ay ahaayeen dhowr boqol oo cod.

   Dhanka kale, madaxweyne Trump ayaa markii ugu horreysay tan iyo intii ay doorashada dhacday kasoo muuqday meel fagaare ah, isagoo ka qeyb galay munaasabadda xuska halyeeyadii Mareykanka, oo ka dhacday meel u dhow Washigton.

   Waxaa wehlinayay xaaskiisa Melania iyo madaxweyne ku xigeenkiisa Mike Pence iyo xaaskka Mr Pence.

2. 11 Nofembar 20201 milyan oo doolar oo la siinayo qofkii caddeeya in lagu shubtay doorashada Mareykanka

   

   Xigashada Sawirka, Getty Images

   Siyaasi ku sugan gobolka Texas ee dalka Mareykanka ayaa sheegay inuu lacag dhan ilaa $1milyan (£750,000) siin doono qof walba oo keena xog ku saabsan in la musuqmaasuqay doorashadii Mareykanka, haddiiba xogtaas awgeed dad loo xiro.

   "Dadka macluumaadka xasaasiga ah haya iyo kuwa tilmaami karaba waa inay laamaha sharciga u yimaadaan," ayuu yidhi barasaabka Texas, Dan Patrick, oo bayaan soo saaray sida uu shaaciyay telefishinka CBS News.

   "Qof walba oo soo gudbiya macluumaad horseedi kara in la xiro oo la xukumo dad wax isdabamarin sameeyay waxaa lagu abaalmarin doonaa ugu yaraan $25,000," ayuu sii raaciyay hadalkiisa.

   Donald Trump ayaa ku gacan seyray inuu aqbalo guushii uu Joe Biden kasoo hoyiyay doorashada, wuxuuna sheegay in la musuqmaasuqa codadka, inkastoo uusan wax caddeyn ah soo bandhigin.

   Xeer ilaaliyaha guud ee Mareykanka, William Barr, ayaa oggolaaday in dacwad oogeyaasha federaalku ay baaraan arrimo sharcidarro ah oo ka dhacay doorashada madaxweynaha.

   Patrick wuxuu sheegay in lacagta uu ku yaboohay ay ka imaan doonto dhaqaalaha ololihiisii doorashada, si uu "u garab istaago" Trump. Wuxuu intaas ku daray inuu doonayo waxa uu ugu yeeray "sidii loo xaqiijin lahaa in qof walba codkiisa si sharciga waafaqsan loo tiriyo".

3. 11 Nofembar 2020Trump oo gobol kale ku guuleystay

   

   Xigashada Sawirka, EPA

   Donald Trump ayaa ku guuleystay codadkii doorashada madaxweynaha ee gobolka Alaska, isagoo sidaas ku helay 3 ergo oo dheeraad ah.

   Tirada guud ee codadka loo yaqaanno "electoral college" ee madaxweyne Trump ayaa hadda noqotay 217, halkii ay markii hore ka ahayd 214, sida ay soo tabisay shirkadda cilmibaasta sameysa ee Edison.

   Natiijada kasoo baxday gobolkaas waxba kama baddaleyso xaaladda doorashada Madaxweynaha Mareykanka oo uu horayba ugu guuleystay musharraxa Dimuqraaddiga, Joe Biden, kaasoo helay 279 cod.

   Biden wuxuu dhaafay tiradii loo baahnaa ee ahayd 270.

   Trump ayaa wali diiddan inuu aqbalo guul-darradii uu kala kulmay doorashadii dhacday 3-dii bishan November, wuxuuna dacwad maxkamadeed la tiigsanayaa dhowr gobol oo uu sheegay in musuqmaasuq laga sameeyay.

4. 11 Nofembar 2020Joe Biden oo ku dhawaaqay koox ka shaqeyn doonto sidii uu xilka ula wareegi lahaa

   

   Xigashada Sawirka, Getty Images

   Kooxda ololaha Biden ayaa shaaca ka qaaday koox gaar ah oo ka shaqeyn doonto sidii uu si nabad ah ula wareegi lahaa xilka madaxweynaha marka la gaaro bisha Jannaayo.

   Kooxdan oo gaareysa 500 ayaa ha'yadaha federaalka kala duwan kala shaqeyn doontaa sidii loo diyaarin lahaa qorshaha Biden uu ku tegayo Aqalka Cad 20-ka bisha Jannaayo ee sanadka 2021-ka, sida lagu daabacay website-ka kooxda.

   Tallaabadan ayaa u muuqataa mid caddeyn u ah guusha uu gaaray Biden inkasta uu Trump uu diidan in uu aqbalo guusha.

   Kooxda waxay rumeysan yihiin inay bilaabi doonaan isbaddalo ku aadan maamulka Biden inkasta oo aysan weli sii buuxda ula wareegin wasaaradaha.

5. 11 Nofembar 2020Heshiiska nabadeed Azerbaijan iyo Armenia

6. 11 Nofembar 2020Abiy Axmed oo ku gacan seyray codsi ka yimid dhinaca Tigray

   

   Xigashada Sawirka, Reuters

   Ra'iisul Wasaaraha Itoobiya Abiy Axmed ayaa diiday codsi ahaa in wadahadal nabadeed lagu soo afjaro dagaalka ka socda gobolka Tigray.

   Madaxweynaha gobolka TigrayDebretsion Gebremichael ayaa codsi Midowga Afrika kaas oo ah in wadahadal lagu dhameeyo xiisadda.

   Balse Abiy, qoraal uu soo dhigay Twitter-ka wuxuu ku sheegay 'In aysan jirin doonin wax wadahadal ah tan iyo inta sharciga iyo kala danbeynta dib loogu soo celinayo'

   Boqolaal qof ayaa ku dhintay dagaallada ka socda Tigray.

   Sidoo kale,guddoomiyaha guddiga Midowga Moussa Faki Mahamat ayaa shaley baaq u diray labada dhinac si xabadda loo joojiyo.

   Ra'iisul Wasaaraha Itoobiya Abiy Axmed wuxuu sheegay in howlgalka militeri ee ka dhanka ah Tigray loo fulinayo qaabkii loo qorsheeyay.

   Wuxuu intaas ku daray in howlgalka la joojin doonto tan iyo inta hub ka dhigis lagu sameynayo kooxaha abaabulan ee dambiilayaasha ah.

7. 11 Nofembar 2020Waa kuma madaxweynaha cusub ee la doortay ee Hirshabeelle?

   Article Information

   • • 
     • Author, Ibrahim Aden
     • Role, BBC Africa, Mogadishu

   

   Cali Cabdullaahi Xuseen (Cali Guudlaawe) waxa uu Dhashay sanadkii 1974-tii.

   Waxa uu Ku dhashay Degmada Mahadaay ee Gobolka Shabeellaha Dhexe.

   Waxbarashada dugsiyada hoose dheexe iyo sare waxa uu kusoo qaatay Magaalada Jowhar.

   Wuxuu waxbarashada heerka koowaad ee jaamacadda ka qaatay Somali International University.

   Waxaa uu horay u soo noqday Madaxii Maaliyadda Maamulka Gobolka Shabeellaha Dhexe, Xilligii Maamulkii Maxamed Dheere 2001-2006-dii.

   Waxaa uu noqday Guddoomiye kuxigeenka gobolka Shabeellaha Dhexe xilligii dowladdii KMG aheyd sanadihii 2007-2009-kii.

   Guddoomiyaha gobolka Shabeellaha Dhexe ayuu soo ahaa sanadihii 2014 2016-kii.

   Bishii October sanadkii 2016-kii ayaa loo doortay Madaxweyne kuxigeenka Dowlad Goboleedka Hirshabeelle.

8. 11 Nofembar 2020War deg deg ah, Natiijada doorashada madaxweynaha Hirshabeelle oo lagu dhawaaqay

   Waxaa haatan si rasmi ah loogu dhawaaqay natiijada doorashada madaxweynaha Hirshabeelle, waxaana ku guuleystay Cali Guudlaawe Xuseen uu helay codad gaarayo 86 halka ninkii la tartamayay Cabdiraxmaan Jimcaale Cismaan uu helay 13 cod.

   Cali Guudlaawe waxaa uu horey u ahaa madaxweyne ku-xigeenka maamulka uu waqatigiisu dhamaaday ee maamulkii Maxamed Cabdi Waare.

9. 11 Nofembar 2020Codeynta doorashada madaxweynaha Hirshabeelle oo bilaabatay

   Waxaa magaalada Jowhar ka socotaa codeynta doorashada madaxweynaha Hirshabeelle iyadoo haatan xildibaanada ay codkooda dhiibanayaan.

   Labo murashax ayaa u tartamaya xilka madaxweynaha kuwaas oo kala ah Cali Cabdillaahi Xuseen oo loo yaqaano Guudlaawe iyo Cabdiraxmaan Jimcaale Cismaan.

   Labada murashax midkood waxa uu horey u ahaa madaxweyne kuxigeenka maamulka waqtigiisu dhamaaday, halka murashaxa kale aan sidaa loo aqoon.

   Kaddib marka la tiriyo codadka ayaa lagu dhawaaqi doonaa natiijada doorashada.

10. 11 Nofembar 2020Ninkii ka dambeeyay muuqaalkii been abuurka ah ee arooska madaxweyne Buhari oo dacwad lagu soo oogay

    

    Xigashada Sawirka, EPA

    Maxkamad ku taalla waqooyiga Kano ayaa dacwad kusoo oogtay nin lagu eedeeyay in uu sameeyay isla markaana baahiyay muuqaalkii been abuurka ahaa ee ku saabsanaa madaxweynaha Nigeria Buhari oo xaas labaad guursanayo.

    Muuqaalka ayaa muujinayay madaxweyne Buhari oo la aqal galayo wasiirka qaabilsan arrimaha banii'aadanimada Sacdiya Cumar Faaruuq.

    Kabiru Mohammed oo ah ninka lagusoo eedeeyay in ka dambeeyay muuqaalka been abuurka ah arooska madaxweyne ayaa la xiray bishii Jannayo balse ayaa lagu soo oogay dacwadda.

    Dowladda waxay sheegtay in ninkan uu qirtay in isaga uu sameeyay muuqaalka.

    Maxkamadda waxay sheegtay in muuqaalka uu waxyeelleen u geystay sumcadda madaxweynaha iyo dadkii lala xiriiriyay falalkaas beenta ah.

    Waxaana laga codsaday maxkamadda in Kabiru Mohammed loo diido in lagu soo daayo damaanad isla markaana la bilaabo baaritaan ku aadan arrintaas si talooyin dhanka sharciga ah looga raadsado wasaaradda caddaallada ee gobolka Kano.

    Balse maxkamadda ayaa damaanad kusii daaysayn ninkan, waxaana la filayaa in dhageysiga dacwadda loo heysto ay bilaabato 5-ta bisha Febraayo ee sanadka 2021-ka.

    Sanadkii hore ayay aheyd markii baraha bulshada la isla dhexmarayay wax lagu sheegay in madaxwayne Buhari uu guursaday Sadiya Faruuq oo ka mid ah golaha wasiirada.

11. 11 Nofembar 2020Senetarada Kenya oo loo ogolaaday in kalfadhiyada ay la tegi karaan dharka hiddaha iyo dhaqanka

    

    Xigashada Sawirka, Ledama ole Kina

    Guddoomiyaha Aqalka Sare ee Kenya ayaa xildhibaanada senetka u ogolaaday in kalfadhiyada aqalka ay imaan karaan iyago xiran dharka hiddaha dhaqanka u gaarka ah xildhibaanada kala duwan.

    Horraan, xildhibaanada rag iyo dumarba looma ogoleyn in dharka hiddaha iyo dhaqanka ay soo xirtaan marka ay ku sugan yihiin aqalka baarlamaanka.

    Guddoomiyaha senetka Ken Lusaka, ayaa Talaadadii sheegay in dastuurka dalkaas uu u ogolaanayo in dadka ay soo bandhigi karaan dhaqankooda xilli uu ansixinayay go'aankan.

    Senetarka laga soo doorto Wajeer Cabdullaahi Cali ayaa dhankiisa sheegay in arrintani ay horseedi doonto in baarlamaanka ay xildhibaanada la yimaadaan labis kasta oo ay damcaan.

    Mid kamid ah senetarada Kenya ayaa bartiisa Twitter-ka soo geliyay isaga oo xiran dharka hiddaha iyo dhaqanka isla markaana u mahadcelinayo guddoomiyaha aqalka senetka.

    Ka bood X boggan

    Oggolow X macluumaadka

    Macluumaadkan waxaa daabacay X. Waxaan dalbanayenaa fasaxaaga ka hor inta aan la furin, waxaa laga yaabaa inay isticmaalayaan cookies iyo farsamooyin kale. hadii aad u bahato akhri X xeerarka cokie iyo kan ku saabsan xogta gaarka ah ka hor inta aadan aqbalin. si aad u aragto xogta guji ‘aqbal oo soco’.

    Aqbal horayna u soco

    Digniin: BBC macluumaadka ku qoran bog kale masuul kama ahan

    Dhammaadka X boggan

12. 11 Nofembar 2020Xildhibaannada Hirshabeelle oo dooranaya madaxweyne cusub

    Article Information

    • • Author, Ibrahim Mohamed Adan
      • Role, BBC Africa, Mogadishu

    

    Xigashada Sawirka, Radio Muqdisho

    Goordhow ayaa la filayaa inay magaalada Jowhar ka bilaabato doorashada madaxweynaha iyo kuxigeenkiisa ee maamulka Hirshabeelle.

    Labo murashax ayaa u tartamaya xilka madaxweynaha kuwaas oo kala ah Cali Cabdillaahi Xuseen oo loo yaqaano Guudlaawe iyo Cabdiraxmaan Jimcaale Cismaan.

    Labada murashax midkood waxa uu horey u ahaa madaxweyne kuxigeenka maamulka waqtigiisu dhamaaday, halka murashaxa kale aan sidaa loo aqoon.

    Xilka madaxweyne kuxigeenka iyana waxa u tartamaya labada murashax ee la kala yiraahdo Maxamad Maxamuud Cabdulle oo horey u soo noqday wasiirka maaliyadda ee Hirshabeelle iyo Yuusuf Axmed Hagar oo loo yaqaano dabogeed oo isna horey u soo noqday gudoomiyaha gobolka Hiiraan.

    Codeynta ayaa noqonaysa hal wareeg oo kaliya maadaama labo murashax oo qura ay ku tartamayaan kursi kasta. Sagaal iyo sagaashanka mudane ee ka tirsan golaha wakiilada ee Hirshabeelle ayaa codeynaya.

    Madaxweynaha cusub ee la doorto waxa uu badali doonaa madaxweynihii waqtigiisu dhamaaday isla markaana is casilay Maxamad Cabdi Waare.

13. 11 Nofembar 2020Kumanaan qof oo ka qaxay dagaalka ka socda Tigray

    

    Xigashada Sawirka, Reuters

    Saraakiisha Suudaan waxay sheegayaan in ugu yaraan 6,000 qof oo Itoobiyaan ah ay kasoo qaxeen dagaallada ka socda gobolka Tigray isla markaasna ay soo gaareen dalkaas.

    Mas'uuliyiinta waxay intaas ku dareen in maalmaha nagu soo aadan la filayo in 200,000 ay kasoo tallaabaan xadka Suudaan.

    Waxay sidoo kale sheegeen in xeryo ku meel gaar ah laga sameynayo deegaanka sii loo qaabilo dadka kasoo qaxaya dhinaca Itoobiya.

    Waxaa walaac laga muujiyay xaaladda banii'aadanimo ee gobolka Tigray xilli dagaalka uu ka socda halkaas.

    Ra'iisul Wasaaraha Itoobiya ayaa howlgal militeri ku qaaday Tigray kaddib markii uu ku eedeeyay maamulka inay wadaan dhaqdhaqaaqyo ka baxsan dastuurka.

    Waxaana lagu soo warramayaa in dagaalka ay ku dhinteen boqolaal qof.

    

14. 11 Nofembar 2020Itoobiya oo sheegtay inay dishay boqolaal kamid ah dagaalyahanada TPLF

    

    Xigashada Sawirka, Getty Images

    Warbaahinta dowladda Itoobiya ayaa ku warrantay in militeriga ay dileen 550 kamid ah dagaalyahanada TPLF xili uu dagaal ka socda gobolka waqooyiga ku yaalla ee Tigray.

    Inkasta oo aanan la xaqiijin wararka kasoo baxay dhinaca federaalka.

    Arrintani ayaa muujineysaa in labada dhinacba ay boqolaal qof kaga dhinteen dagaalka.

    Talaadadii, madaxa gobolka Tigray Debretsion Gebremichael wuxuu ku eedeeyay Eritrea inay weerar kusoo qaaday gobolka.

    Waxaana arrintaas beeniyay dowladda Eritrea iyo militeriga federaalka ee Itoobiya.