You’re viewing a text-only version of this website that uses less data. View the main version of the website including all images and videos.
Hay'adda amniga badda ee UK ayaa sheegtay in markabkan ay saarnaayeen lix qof oo hubaysan wuxuuna marayay meel qiyaastii 136 mayl badeed bari ka xigta Yemen, kaasoo ku yaal dhinac ka mid ah Gacanka Cadan.
Gantaallo Ruushku leeyahay ayaa ku dhacay caasimadda Ukraine, waxaana ku dhintay ugu yaraan shan qof.
Dadaallo ayaa weli socda si korontada loogu soo celiyo qaybo ka mid ah Kyiv.
Burburka dhismayaasha ayaa laga cabsi qabaa in dad ku hoos jiraan.
Dadka qaarkii waxay door-bidaan inay qubaystaan subaxdii, qaar kalena fiidkii. Yaa saxan labadan kooxood?
Dunidan aan ku nool nahay ee ay ku sii kordheyso kala qaybsanaanta, waxaa jirta hal su'aal oo laga yaabo in ay ina kala qaybiso si ka badan kuwa kale - ma waxaad qubeyska ka dhigtaa waxa ugu horreeya subaxdii, ama waxa ugu dambeeya habeenkii? Ama laga yaabee inaad tahay mid ka mid ah 34% dadweynaha Mareykanka ee aan qubaysan maalin kasta.
Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ayaa ku dhawaaqay “hawlgal dhaqaale oo aan hore loo arag” oo ka dhan ah Iran.
Trump wuxuu sheegay in Iran ay diidday fursado badan oo heshiis lagu gaari lahaa, sidaas darteedna Mareykanku bilaabayo dagaal dhaqaale iyo go’doomin ballaaran.
Wuxuu sidoo kale ka digay in dalalka ama shirkadaha ka caawiya Iran dhinaca maaliyadda, shidaalka, maraakiibta ama bangiyada ay wajihi doonaan cunaqabateyn dhaqaale oo culus.
Trump wuxuu hawlgalkan ku tilmaamay tallaabo taariikhi ah oo lagu wiiqayo awoodda Iran, wuxuuna xulafada Mareykanka ugu baaqay inay taageeraan.
Saacad ka hor, Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ayaa mar kale sheegay in marinka Hormuz uu furan yahay.
Isagoo ka jawaabaya su’aal ku saabsan in cunaqabateyn cusub lagu soo rogo Iran, Trump wuxuu sheegay in xannibaadda badeed ee marinka Hormuz ay tahay mid “aad waxtar u leh”, isagoo intaas ku daray in muddo aysan jirin maraakiib u kala gooshay marinka Hormuz iyo Iran.
“Wax bay noo sheegaan, wax kalena way sameeyaan,” ayuu yiri isagoo ula jeeday mas’uuliyiinta Iran.
Trump wuxuu sheegay in mas’uuliyiinta Iran ay filayeen in qiimaha saliiddu gaari doono $350 foostadii kasta haddii marinka Hormuz la xiro, halka qiimuhu hadda yahay qiyaastii $84 ilaa $85 halkii foosto. Wuxuu sidoo kale sheegay in Mareykanku uu marinka Hormuz kala baxayo xaddi badan oo saliid ah.
Trump, isagoo ka hadlayay dhismaha tiro aan hore loo arag oo dhuumaha shidaalka ah ee laga dhisayo meelo kala duwan, wuxuu sheegay inuu aaminsan yahay in marinka Hormuz mustaqbalka uu lumin doono muhiimaddiisa.
Xogtii ugu dambeysay ee maanta waxay muujinaysaa in xaaladda weli muran ka taagan tahay. Trump wuxuu sheegay in marinku furan yahay, halka Iran ay sheegtay inuu weli xiran yahay; Reuters-na waxay sheegtay in isu-socodka maraakiibtu aad u yaraaday, iyadoo lix markab oo badeecooyin wada oo keliya ay marinka ka gudbeen Talaadadii.
Taliyihii hore ee Hawlgalka Midowga Afrika ee Nabadd Ilaalinta Soomaaliya (AMISOM), Sarreeye Guud Tgabu Yilma, ayaa loo magacaabay Taliyaha Booliska Gobolka Amxaarada.
Dr. Zelem Kingdome, oo shantii sano ee la soo dhaafay ahaa madaxa Agaasinka Guud ee Booliska Gobolka Amxaarada, ayaa dib ugu laabtay xilalkiisii hore.
Taliyaha cusub, Sarreeye Guud Tgabu, waxaa magacaabay madaxa Gobolka Amxaarada, Arga Kebede, sida lagu sheegay qoraal uu ku daabacay boggiisa Facebook.
Mas’uuliyiinta Lubnaan ayaa Arbacadii ku wareejiyay Dimishiq sarkaal sare oo hore uga tirsanaa ciidanka Suuriya, si maxkamad loo soo taago, sida ay sheegtay Wasaaradda Arrimaha Gudaha ee Suuriya.
Sida ay werisay wakaaladda wararka ee Reuters, sarkaalkii hore ayaa wajahaya eedeymo ay ka mid yihiin dil iyo jirdil.
Tani waa markii ugu horreysay ee Lubnaan ay Suuriya ku wareejiso sarkaal ciidan oo ka tirsanaa xukuumaddii Bishar al-Assad.
Major General Adel Issa, oo hore u ahaa taliyihii Qaybta 17-aad ee ciidanka Suuriya, kadibna noqday taliyaha ciidamada dhulka ee gobolka Deir Ezzor ee bariga Suuriya, ayaa horraantii bishan lagu xiray Lubnaan.
Sida ay sheegtay Wasaaradda Arrimaha Gudaha ee Suuriya, Issa waxaa loo raadinayay eedeymo ay ka mid yihiin dilka ugu yaraan laba qof, gacan kagaysashada dil, jirdil sababay dhimasho, iyo dambiyo loogu talagalay hurinta dagaal sokeeye iyo colaad diimeed. Wasaaraddu waxay intaas ku dartay in kiiskiisa hadda uu marayo habraacyada maamulka, ka hor inta aan loo gudbin maxkamadda dambiyada.
Sida ay sheegtay Reuters, Issa wuxuu diiday eedeymaha loo jeediyay intii uu ku xirnaa Lubnaan.
Adel Issa, oo 67 jir ah, ayaa la xiray Talaadadii, 8-dii Agoosto, kaddib markii uu booqday safaaradda Suuriya ee Beyruut si uu u dhammaystiro dukumentiyo.
Wareejintan ayaa noqon karta bilowga tallaabo lagu soo celinayo tobannaan sarkaal oo hore uga tirsanaa hay’adaha amniga iyo militariga Suuriya, kuwaas oo la rumeysan yahay inay u baxsadeen dhinaca xuduudaha kaddib markii Bishar al-Assad xukunka laga tuuray Diseembar 2024.
Bishii Janaayo, waxaa la soo sheegay in mas’uuliyiinta Suuriya ay hay’adaha amniga Lubnaan siiyeen liis ay ku jiraan in ka badan 200 oo sarkaal sare oo hore, kuwaas oo ay Dimishiq doonayso.
Milatariga Israa’iil ayaa markii ugu horreysay xaqiijisay in ciidamadoodu rasaas ku fureen gaari ay saarnayd gabar yar oo Falastiiniyad ah oo shan jir ahayd, Hind Rajab, taas oo lagu dilay lix xubnood oo qoyskeeda ka tirsanaa Qasa sannadkii 2024-kii.
Ciidanka Difaaca Israa’iil ayaa bilaabaya baaritaan dembiyeed oo ku saabsan dhimashadooda iyo dilka laba shaqaale caafimaad oo gurmad ahaa oo loo diray inay badbaadiyaan Hind. Baaritaan kale oo gaar ah ayaa lagu eegi doonaa dilka 15 shaqaale oo gurmad iyo gargaar ahaa oo lagu dilay Rafah sannadkii hore.
Milatarigu wuxuu sheegay in uu dib u baaro dhacdooyinka aan caadiga ahayn si waafaqsan sharciga. Hase yeeshee, kooxda xuquuqda aadanaha ee Israa’iil ee Yesh Din ayaa sheegtay in baaritaannada noocan ah ay dhif iyo naadir ku dhammaadaan dacwado rasmi ah oo loo gudbiyo eedeysanayaasha.
Taliyaha guud ee ciidamada qalabka sida ee Israel, Eyal Zamir, ayaa sheegay in Israel aysan oggolaan doonin khatar kasta oo ku soo dhowaato ama dhul ka qabsato meelaha u dhow xuduudaheeda.
Wuxuu hadalkan sheegay Arbacadii maanta xilli uu booqanayay aag amni oo Israel ay ka maamusho koonfurta Suuriya.
Wuxuu sheegay in Israel aysan ka laaban doonin qorshaheeda, isla markaana aysan dooneynin inay ciidamadeeda kala baxdo meelaha dagaalladu ka socdaan, oo ay Suuriya ku jirto.
Ciidamada Israel ayaa aaggaas joogay tan iyo markii la afgambiyay dowladdii Bashar al-Assad bishii Diseembar 2024.
Booqashada Zamir ayaa timid maalin kadib markii Israel ay duqeysay saldhigga cirka ee Abu Dhuhr, oo ku yaalla gobolka Idlib ee waqooyi-galbeed Suuriya.
Isbahaysiga milatari ee NATO ayaa sheegay inuu diyaar u yahay inuu wajaho khatar kasta oo uga timaadda Iran, isla markaana uu qaadi doono tallaabooyinka ku habboon si uu u ilaaliyo dalalka xubnaha ka ah.
Hadalkan waxaa bixiyay sarkaal NATO ah, isagoo ka jawaabay warbixin ay qortay Financial Times oo sheegtay in Iran ay weerari karto saldhigyada milatari ee Maraykanka ee Yurub haddii Madaxweyne Donald Trump uu kordhiyo weerarrada ka dhanka ah Iran.
Sarkaalka NATO ayaa sheegay in awoodaha NATO ee ka-hortagga weerarrada iyo is-difaaca ay yihiin kuwo xooggan oo wax-ku-ool ah. Wuxuu tusaale u soo qaatay dhacdo horraantii sanadkan, markaas oo nidaamyada difaaca cirka ee NATO ay afar jeer qabteen gantaallo laga soo riday Iran oo ku wajahnaa Turkiga.
Financial Times, oo soo xiganaysa ilo ku dhow dowladda Iran, ayaa sheegtay in Tehran ay tixgelinayso suurtagalnimada inay weerarto saldhigyada ciidamada Maraykanka ee Yurub haddii Trump uu sii kordhiyo weerarrada. Iran ayaa sidoo kale raadineysa siyaabo ay ugu sii kordhin karto colaadda.
Wargeysku wuxuu intaas ku daray in ciidamada Iran ay qiimeyn ku sameynayeen hantida iyo saldhigyada Maraykanka ee ku yaalla qaar ka mid ah dalalka koonfur-bari Yurub, oo ay ku jirto Bulgaria. Bulgaria ayaa bishii hore oggolaatay in diyaaradaha Maraykanka ay isticmaalaan saldhig militari oo ku yaalla dalkaas si ay shidaal uga qaataan.
Madaxii sirdoonka Ecuador iyo xaaskiisii ayaa ku dhintay shil diyaarad helikobtar ah oo ka dhacay Kenya maanta.Afhayeen u hadlay Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Mareykanka ayaa xaqiijiyay in shan muwaadiniin Mareykan ah ay sidoo kale ku dhinteen shilka.
Michele Sensi-Contugi iyo xaaskiisa Stephany Hollihan ayaa ka mid ahaa toddobadii qof ee ku dhintay shilka, kaas oo ka dhacay ismaamulka Samburu qiyaastii 9:13 subaxnimo waqtiga Kenya ee saaka.
Hay’adda Duulista Rayidka Kenya, ayaa sheegtay in helikobtarku ay ku jirtay duulimaad dalxiis ahaa oo ka soo bilowday keydka duurjoogta ee Loisaba, kuna socday Ewaso Nyiro, oo ah webi mara dhowr deegaan mara.
Xafiiska Madaxweynaha Ecuador ayaa war-saxaafadeed uu soo dhigay X ku yiri:
“Dowladda Qaranka waxay tacsi tiiraanyo leh u diraysaa geerida naxdinta leh ee Michele Sensi-Contugi iyo xaaskiisa Stephany Hollihan.”
Madaxweynihii hore ee Ecuador, Guillermo Lasso, ayaa sidoo kale baraha bulshada uga tacsiyeeyay labada marxuum.
Sensi-Contugi, oo ahaa 44 jir, waxaa sannadkii 2024 loo magacaabay agaasimaha guud ee Xarunta Sirdoonka Istiraatiijiga ah ee Ecuador.
Ra’iisul Wasaaraha Ciraaq Cali al-Zaidi ayaa ammaanay “mowqifka taageerada ah” ee Iiraan ay ka qaadatay Ciraaq, isagoo sheegay in taageerada Tehran ay ahayd mid muhiim ah, gaar ahaan xilligii Ciraaq ay dagaalka kula jirtay kooxda Daacish qiyaastii toban sano ka hor.
Sida ay sheegtay wakaaladda wararka ee dowladda Iiraan, al-Zaidi ayaa hadalkan jeediyay intii uu kulan la lahaa Guddoomiyaha Baarlamaanka Iiraan, Maxamed Baqir Qalibaaf, kaas oo Baqdaad ku tagay booqasho rasmi ah oo saddex maalmood ah.
Intii uu socday kulanka, labada hoggaamiye waxay ka wada hadleen sidii loo horumarin lahaa iskaashiga dhinacyo kala duwan, fursadaha lagu fulin karo hindisayaal wadajir ah iyo siyaabaha loo sii xoojin karo xiriirka laba geesoodka ah.
Dhankiisa, Maxamed Baqir Qalibaaf ayaa bogaadiyay dadaallada dowladda Ciraaq ay ugu jirto sii ballaarinta xiriirka u dhexeeya Iiraan iyo Ciraaq. Wuxuu sheegay in ay lagama maarmaan tahay in la sii xoojiyo iskaashiga labada dal, iyadoo la tixgelinayo danaha wadajirka ah ee shacabka labada waddan.
Laba markab oo shidaal qaada oo laga leeyahay Shiinaha ayaa la sheegay inay ka gudbeen marin-biyoodka Hormuz, balse markii dambe waxay joojiyeen safarkoodii, waxaana ay ku xannibmeen aaggaas.
Mid ka mid ah maraakiibta, Sea V, ayaa Talaadadii saliid cayriin ka soo qaaday Ciraaq, ka hor inta uusan u dhaqaaqin dhanka marin-biyoodka Hormuz.
Balse markii dambe ayuu dib u soo laabtay, waxaana uu hadda ku xanniban yahay marin-biyoodka.
Markabku wuxuu sitaa calanka Hong Kong, xogta la socodka maraakiibtuna waxay muujinaysaa in shirkad laga leeyahay Shiinaha ay leedahay.
Markabka labaad, Hestia, oo isna sita calanka Hong Kong, ayaa horraantii toddobaadkan yimid Gacanka Faaris, isagoo galay marin-biyoodka Hormuz, balse markii dambe jihadiisa u beddelay dhanka Gacanka Cumaan.
Waxaa la rumeysan yahay in dhammaan shaqaalaha markabku ay ahaayeen muwaadiniin Shiinays ah.
Arrintan ayaa ku soo beegmaysa xilli shirkadaha waaweyn ee maraakiibta ee Shiinaha ay joojiyeen in maraakiibta shidaalka ay maraan marin-biyoodka Hormuz iyo Bab al-Mandab, sababo la xiriira khatarta sii kordhaysa ee diyaaradaha aan duuliyaha lahayn iyo gantaallada.
Ugu yaraan 30 qof oo dahab qodayay ayaa dhintay kaddib markii uu dumay god dahab laga qodayay oo ku yaalla galbeedka Jamhuuriyadda Bartamaha Afrika, meel u dhow xadka Cameroon. Dhacdadu waxay Talaadadii ka dhacday deegaanka Abba ee gobolka Nana-Mambéré.
Godka ayaa dumay xilli ay socotay hawsha dahab-qodista, waxaana qaar ka mid ah dadkii dahabka qodayay ay ku hoos xannibmeen halka shilku ka dhacay. Hawlgallada samatabbixinta ayaa socda si loo raadiyo dadka la rumeysan yahay inay goobta ku xanniban yihiin, halka qaar ka mid ah dadka dhaawacmayna ay helayaan daryeel caafimaad.
Muuqaallo laga duubay goobta ayaa muujinayay samatabbixiyeyaasha oo isku dayaya inay meydadka ka soo saaraan godka, iyadoo laga cabsi qabo in tirada dadka dhintay ay korodho. Sababta keentay burburka godka weli lama go’aamin.
Dhakhaatiirta Qasa ayaa sheegay in ugu yaraan sagaal qof lagu dilay, 15 kalena lagu dhaawacay duqeyn cirka ah oo Israa’iil ay ku qaaday saldhig booliis.
Ilo-wareedyo ka tirsan booliiska ayaa sheegay in qaar ka mid ah dadka dhintay ay ahaayeen saraakiil sare.
Gelinkii hore ee maanta, weerar kale oo Israa’iil ay ku qaaday xerada qaxootiga Nuseirat ee bartamaha Qasa ayaa lagu dilay hal qof.
Sida ay sheegeen ilo caafimaad, toddobo qof, oo uu ku jiray ilmo, ayaa lagu dilay weerar ay Israa’iil Talaadadii ku qaaday maqaaxi ku taalla xeebta.
Kororka weerarradan ayaa yimid kaddib booqasho uu gobolka ku tagay ergayga Maraykanka Jared Kushner, kaas oo ku guuldarreysatay inuu gacan ka geysato horumarinta qorshaha.
Hadalladiisii ugu dambeeyay ee ku saabsan wada-hadallada Iran, Madaxweynaha Maraykanka Donald Trump waxaa uu sheegay in “mar uun ay dhici karaan wada-hadallo lala yeesho Iran,” balse uu sheegay in xaaladdu “hadda aad u wanaagsan tahay.” Wuxuu carrabka ku adkeeyay in wada-hadal lala yeesho Iran uu ku xiran yahay in dalkaasi “si buuxda uga tanaasulo” helitaanka hub nukliyeer ah.
Wuxuu sheegay inuusan oggolaan doonin in Iran ay hesho hub nukliyeer ah, wuxuuna yiri “sababtoo ah way adeegsan doontaa.”
Madaxweynaha Maraykanka ayaa sidoo kale ku celiyay in ciidamada Maraykanku ay “si buuxda gacanta ugu hayaan” marin-biyoodka Hormuz, wuxuuna sheegay in maraakiib badan ay xalay ka gudbeen marinkaasi.
Inkastoo ay weli socdaan weerarro diyaaradaha aan duuliyaha lahayn oo goos-goos ah, ayuu yiri, haddana wuxuu muujiyay in aysan sidaa u badneyn”, mana aysan carqaladeyn maritaanka qaybo ka mid ah maraakiibta.
Donald Trump wuxuu intaa sii raaciyay: “Qiimaha saliiddu hadda waa $83, $84 ama $85, marka, aad ayuu hoos ugu dhici doonaa.”
Isagoo ka hadlayay gacan ku haynta Maraykanka ee marin-biyoodka Hormuz, wuxuu yiri: “Saliid badan ayaa jirta, mid ka mid ah sababaha qiimuhu uusan waligiis u gaarin $300 ama $350 waa in saliid badan ay soo socoto.”
Laga soo bilaabo afaafka Zanbaq ee magaalada Kabul, dhinaca dugsiga sare ee Amani, waxaa isku marta waddada Ariana oo ku geynaysa Afaafka Ariana ka dibna Qasriga Madaxtooyada ee Arg. Jidkan dhalinyaro badan maanta ayay u rkaan wax cusub, laakiin dadka waayeelka ah ee reer Afgaanistaan waxay u tahay xusuus hore.
Waxaan ahay saxafigii ugu horeeyay ee muddo shan sano ah tan iyo markii ay xukunka qabatay xukuumadda Taalibaan ee gudaha u galay Qasriga Arg oo ah xarunta ugu muhiimsan ee awoodda iyo talada Afgaanistaan, isagoo kamarad gacanta ku haya.
Waxaan Ra'iisul Wasaaraha xukuumadda Taalibaan kula hadlay anigoo kamaradda horteeda fadhiya, waxaana sidoo kale halkaas kula kulannay dad aanan filayn inaan la kulanno.
Xilligii Jamhuuriyaddii hore ee Afghanistan, jidka taga Arg wuxuu ahaa mid qarsoodi ah oo dadka caadiga ah loo ogolaan jirin inay arkaan ama maraan.
Qalcadda dhagaxa ah ee Arg muddo hal qarni iyo bar ah waxay ahayd astaanta ilaalinta awoodda Afgaanistaan.
Madaxweyne Donald Trump ayaa sheegay inuu filayo in uu dabayaaqada sannadkan la kulmo hoggaamiyaha Kuuriyada Waqooyi, Kim Jong Un, taas oo noqonaysa kulankoodii ugu horreeyay intii lagu jiray muddo xileedkiisan labaad.
Hadalkiisa ayaa yimid saacado kaddib markii Kim Yo Jong, oo ah walaasha Kim Jong Un, ay sheegtay inaysan waxba ka ogeyn sheegashada Trump ee ahayd in labada hoggaamiye ay xiriir yeesheen.
Waxay sheegtay in xiriirka shakhsiga ah ee labada hoggaamiye uu weli wanaagsan yahay, balse waxay Washington ku eedeysay inay sii waddo siyaasad cadowtinimo ah oo ka dhan ah Pyongyang.
Kim Yo Jong ayaa sidoo kale ka gaabsatay go’aanka Maraykanka iyo Kuuriyada Koonfureed ay toddobaadkan samaynayaan dhoolatusyadooda milatari.
Milatariga Israa’iil ayaa markii ugu horreysay xaqiijiyay in ciidamadooda rasaas ku fureen gaari ay saarneyd Hind Rajab, oo ahayd gabar Falastiini ah oo shan jir ahayd, taasoo iyada iyo lix ka mid ah ehelkeeda lagu dilay Gaza sannadkii 2024.
Ciidamada Israa’iil ayaa furaya baaritaan dembiyeed oo ku saabsan dhimashadeeda iyo dilka laba ka mid ah shaqaalaha caafimaadka ee gurmadka ahaa, kuwaas oo loo diray inay badbaadiyaan Hind.
Baaritaan gaar ah ayaa sidoo kale lagu sameyn doonaa dilka 15 shaqaale gurmad iyo gargaar ah oo ka dhacay magaalada Rafah sannadkii hore.
Milatariga Israa’iil ayaa sheegay inuu baadho dhacdooyinka aan caadiga ahayn si waafaqsan sharciga. Hase yeeshee, hay’adda xuquuqda aadanaha ee Israa’iil, Yesh Din, ayaa sheegtay in baadhitaannada noocan ah ay dhif tahay in ay ku dhammaadaan in dad maxkamad la soo taago.
Dhaqaatiirta dalka Sri Lanka ayaa ka saaray kaadi-haysta nin dhagax miisaankiisu yahay 3.1kg; waxayna aaminsan yihiin inuu noqon karo dhagaxii ugu weynaa ee noociisa ah ee abid la diiwaangeliyo.
Qalliinka ayaa lagu sameeyay toddobaadkii hore isbitaal ku yaalla magaalada Trincomalee ee bariga dalka Sri Lanka.
Bukaanka oo 55 jir ah ayaa la dhigay isbitaalka ka dib markii uu ku dhacay istiroog (stroke). Hase yeeshee, intii lagu guda jiray daaweynta, markii ay dhaqaatiirtu dareemeen inuu dhibaato kala kulmayo kaadida, waxay ogaadeen inuu kaadi-haystiisa ku jiro dhagax.
Intii lagu guda jiray qalliinka, dhaqaatiirtu waxay ka saareen dhagax kaadi-haysta ku jiray oo miisaankiisu la mid yahay kan ilmo cusub oo waqtigiisii dhammaystay, cabbirkiisuna uu la ekaa ukunta geela.
Dr. Prahalahan Balakrishnan, oo hoggaaminayay qalliinka, ayaa u sheegay BBC Sinhala: "Marka loo eego xogta jirta, kani waa dhagaxii ugu weynaa ee kaadi-haysta laga saaro qalliin ahaan ee abid la diiwaangeliyo."