Dalal badan oo Yurub ku yaalla oo qaati ka taagan kaneecada

Tebin toos ah

1. 12 Juunyo 2024Maxay maraakiibta dagaalka Ruushka ka dooneen Cuba?

   Afar maraakiibta dagaalka Ruusha oo uu ku jiro mid xambaarsan hubka nukliyeerka oo ah kuwa quusa ah ayaa iyadoo ay taagan tahay xiisadda Ruushka iyo reer galbeedka ku soo xirtay Cuba.

   Maraakiibta oo loo arkay in ay Cuba u yimaadaan ismuujin ayaa ku xirtay gacanka Havana kaas oo u jira 145 km gobolka Florida ee Mareykanka.

   Wasiirka difaaca Ruushka, Admiral Gorshkov, ayaa sheegay in hub casri ah ay ku xiran yihiin maraakiinta. Hubka waxaa ka mid ah gantaalada guuxooda ka dheereeya ee Zircon. Dhoolatus ayey hore uga soo sameeyaan Atlantic.

   Wasaaradda arrimaha dibadda Cuba ayaa sheegtay in maraakiibta aysan ku xirneyn hubka nukliyeerka, booqashadooda shanta maalmoodna khatar kuma ahan gobolka.

   Mareykanka waxay sheegeen in ay si dhow ula socdaan booqashada maraakiibtaas.

2. 12 Juunyo 2024Madaxweyne Nigeria oo kufay ka hor inta uusan fuulin gaarigii qaadi lahaa

   Madaxweynaha Nigeria Bola Tinubu ayaa simbiriiraxday oo dhacay ka hor xuska 25 guurada dimuqraadiyadda dalkaas.

   Madaxweynaha oo 72 jir ah ayaa dhacay isagoo korayay jaranjarada gaariga u qaadi lahaa fagaaraha Eagle ee caasimadda Abuja.

   Mid ka mid ah kaaliyayaashiisa ayaa ku tilmaamay in uu lugta la gafay jaranarajada, wuxuuna sheegay in ay u suuragashay in uu qeyb ka ahaado inta ka hartay barnaamijka.

   Shehu Sani oo ah siyaasi caan ah ayaa sheegay in aysan wax weyn aheyn, madaxweynahana uu san ka duwaneyn dadka caadiga.

   Inta badan dadka Nigeria ayaa u rajeeyay caafimaad balse qaar ayaa su’aalo ka keenay caafimaadkiisa taa oo la mid ah tii mucaaradka ay sheegeen ololihii doorashada ee sanadkii hore

3. 12 Juunyo 2024Mareykanka oo qiimeynaya jawaabta Xamaas ee qorshaha xabadjoojinta

   Kooxaha hubeysan ee Falastiin waxay sheegeen in ay diyaar u yihiin heshiis balse waxay si gaar ah u muujiyeen in ay u baahan yihiin in Israel ogolaato xabadjoojin rasmi ah.

   Israel weli kama hadal balse sarkaal magaciisa la qariyay ayaa sheegay in jawaabta Xamaas ay u muuqato diidmo. Masar iyo Mareykana oo dhexdhexaadinaya heshiiska ayaa doonaya in qorshaha la hirgeliyo. Xoghayaha arrimaha dibadda Mareykanka, Antony Blinken, wuxuu talaadadii sheegay in ra’iisul wasaaraha Israel u xaqiijiyay in ay ka go’an tahay heshiiska, Xamaasna ay mas’uuliyadda qaadeysa hadii aan wax horumar ah laga gaarin.

   Mr Netanyahu si cad uma aqbalin qorshaha uu madaxweyne Biden ku sheegay in Israel ay la timid markii uu soo bandhigayay 12 maalmood ka hor.

   Hadal kooban oo ay soo saartay Xamaas ayey si cad uga jawaabtay xabadjoojinta taas oo soo jiidatay taageero balaaran oo caalami ah. Xamaas waxay ku celisay dalabkooda ah in si buuxda loo joojiyo dagaalka Gaza iyo in ciidamada Israel ka baxaan dhulka Falastiin.

   Sarkaal Xamaas ka tirsan, Cisaat Al-rishqi, ayaa sheegay in jawaabta ay tahay mas’uuliyad, ayna furtay dariiq hehsiis lagu gaaro. Ra’iisul wasaaraha Israel lagama hayo jawaab rasmi ah oo tixraac leh.

   Balse hadalka Israel waa mid uu sheegay sarkaal magciisa qarsoodi yahay kaas oo sheegay in Xamaas ay beddeshay dhammaan arrimahii ugu muhiimsanaa iyadoo diiday qorshaha lagu sii deynayo la haystayaasha ee uu sheegay madaxweyne Joe Biden.

   Qatar iyo Masar hadal ay wadajir u soo saareen ayey ku sheegeen in ay eegayaan jawaabta Xamaas, ayna la xiriirayaan dhinacyada ay quseyso wixii laga yeeli lahaa. Waxay sidoo kale ballanqaadeen in ay sii wadayaan dadaalada dhexdhexaadinta ilaa inta heshiis laga gaarayo.

4. 12 Juunyo 2024Dab qabsaday dhismo deegaan oo ay ku dhinteen 35 qof dalka Kuwait

   Ugu yaraan 35 qof ayaa ku dhintay dab ka kacay dhismo deegaan ahaa magaalada Mangaf ee dalka Kuwait sida ay sheegtay wasaaradda arrimaha gudaha.

   Muuqaal fiidiyow ah oo baraha bulshada lagu wadaagay ayaa lagu arkayay dab qabsaday dhismo dheer iyo qiiq madow oo ka soo baxay dabaqa ugu sareeya.

   Ugu yaraan 15 kale oo dhaawac ah ayaa loo qaaday isbitaalka sida ay sheegeen mas’uuliyiinta. Inta badan dadka wax noqday ayaa ahaa shisheeye dalka ka shaqeynayay oo halkaas ku noolaa.

   Ra’iisul wasaare ku xigeenka, Sheikh Fahad Yusuf al-Sabah, oo booqday goobta ayaa ku eedeeyay milkiilayaasha guriga in ay qeynuunada jibiyeen oo ay wax badan doonayeen sida ay sheegtay wakaaladda wararka Reuters.

   Warbaahinta gudaha ayaa sidoo kale sheegtay in dhismaha uu ahaa mid aad looga buuxay. Sida uu sheegay taliyaha booliska dad badan ayaa joogay dhismaha markii uu dabka qabsaday.

   Wax faahfaahin ah lagama bixin ilaa hadda dalalka ay ka soo jeedaan shaqaaha iyo wixii ay ka shaqeynayeen.

5. 12 Juunyo 2024Xisbullah ayaa weerartay Israel taas oo jawaab u aheyd dilka afar xubnood oo hoggaamiye ku jiro

   Militeriga Israel ayaa sheegay in madaafiic gaareysa 90 oo laga soo tuuray Lubnaan ay ku soo dhaceen waqooyiga Israel shalay kaddib markii duqeyn lagu dilay hoggaamiye ka tirsan Xisbullah koonfurta Lubnaan maalin ka hor.

   Qoraal ka soo baxay ciidamada wax yar ka hor ayaa lagu sheegay “90 madfac oo laga soo tuuray dhinaca Lubnaan ayaa badidooda laga hortagay” inkastoo qaarkood ay ku dhaceen waqooyiga Israel. Qaar ku soo dhacay dhulka waxay sababeen in ay dab ka kicyaan halkaas.

   Wararka waxay sheegayaan in Xusbullah ay ay hal mar ku soo tuurtay 200 oo gantaal waqooyiga Israel iyagoo bartilmaameed ka dhigtay gobolka Tiberias markii ugu horeysayilaa dagaalkii Xibsullah iyo Israel ee 2006-dii.

   Habeenkii talaadada ayey ciidamada Israel weerareen guri ku yaal Joya iyagoo halkaas ku dilay hoggaamiye iyo saddex dagaalyahan.

   Xisbullah waxay sheegeen in uu ahaa hoggaamiyaha lagu dilay duqeynta cirka Israel Talib Sami Abdullah oo 54 jir ahaa loona yaqaanay Abu Talib.

6. 12 Juunyo 2024Ten Hag oo sii ahaanaya maamulaha Man Utd

   Erik Ten Hag ayaa sii ahaanaya maamulaha Manchester United kadib qiimeyn uu sameeyay guddiga naadiga.

   Waxaa loo maleynayaa inay haatan Ten Hag kala hadlayaan in qandaraaska loo dheereeyo.

   United ayaa sameeyay qiimeyntooda wax yar kaddib fiinaalkii FA Cup.

   Dhanka kale, Thomas Tuchel ayaa Isniintii sheegay inuusan damac uga jirin shaqada maamulaha kooxda Manchester United.

   Tababarihii hore ee kooxaha Bayern Munich iyo Chelsea coach ayaa loo maleynayay inuu ku jiro liiska magacyada ay kooxdu indha indheyneyso si loogu beddelo Erik ten Hag.

7. 12 Juunyo 2024Baasto ay cuniddeeda Youtuberrada isku xujeystaan oo laga mamnuucay dal Yurub ku yaalla

8. 12 Juunyo 2024Ururro caalami ah oo ku baaqay joojinta mamnuucidda xijaabka ee orod-yahannada Faransiiska

   Ururrada cayaaraha iyo kuwa xuquuqda aadanaha ayaa madaxweynaha Guddiga Caalamiga ah ee Olimbikada Thomas Bach ugu baaqay inuu gacan ka geysto laalidda mamnuucidda uu Faransiisku orod-yahannada ka mamnuucay xirashada xijaabka.

   Guddiga Caalamiga ah ee Olimbikada (IOC) ayaa bishii September ku dhawaaqay in orodyahannada ay xor u noqon doonaan xirashada xijaabka marka ay furmaan Cayaaraha Olimbikada ee Paris 2024.

   Si kastaba, Wasiirka Cayaaraha Faransiiska Amelie Oudea-Castera ayaa orodyahannada ka mamnuucday in tartamada ay ku xirtaan xijaabka, iyadoo sheegtay inay waajib ku tahay xushmeynta kala saaridda xooggan ee dalkaas uu kala saaray diinta iyo dalka.

   Shacabka Faransiiska ayaa xor u ah inay muujiyaan diintooda balse waxaa laga mamnuucday goobaha bulshada.

   Hay'adda Amnesty International iyo 10 kale oo kooxood ayaa warqad saxiixan u diray Bach, iyagoo sheegay in mamnuucidda ay kasoo horjeeddo cahdiga olimbikada.

9. 12 Juunyo 2024Mareykanka oo soo jeediyay qorshe kale haddii uu fashilmo qaraarka xabbad-joojinta Gaza

   Xoghayaha arrimaha dibadda ee Mareykanka ayaa sheegay in haddii qorshaha ugu dambeeyay ee nabadeed ee Gaza uu fashilmo ay hoos u dhigi doonto hogaamiyaha Xamaas ee Gaza.

   Antony Blinken, oo booqasho ku jooga Bariga Dhexe, ayaa sheegay in caqabada keliya ee hortaagan hindisaha ay tahay "hal nin oo ku qarinaya dhulka hoostiisa toban dabaq " –hadalkaas oo uu ula jeeday Yahya Sinwar.

   Ma jirto jawaab rasmi ah oo ka soo baxday Xamaas. Balse waxa ay soo dhaweysay go’aankii Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay uu Isniintii ku taageeray qorshaha xabbad-joojinta ee Mareykanka, waxaana sarkaal ka tirsan kooxda uu sheegay in ay diyaar u yihiin wada-xaajood.

   Mr Blinken ayaa sheegay in ra'iisul wasaaraha Israa'iil, Benjamin Netanyahu, uu dib u xaqiijiyay in uu aqbalay qorshahaas intii lagu jiray kulan ay la yeesheen.

10. 12 Juunyo 2024Dalal badan oo Yurub ku yaalla oo qaati ka taagan kaneecada

    Hay'adda caafimaadka ee Midowga Yurub ayaa ka digtay in kiisaska qandhada dengue iyo cudurrada kale ee ay qaaddo kaneecada ay si weyn ugu soo badanayaan qaaradda.

    Xarunta Yurub ee Kahortagga iyo Xakamaynta Cudurrada ayaa sheegtay in isbeddelka cimilada uu gabbaad wanaagsan u abuurayo kaneecada faafisa qandhada dengue iyo fayraska Zika.

    Ilaa 13 dal oo ka tirsan qaaradda Yurub, ayna ka mid yihiin Faransiiska, Spain iyo Giriigga, ayay kaneecadu faro kulul ku heysaa.

    Magaalada Paris, oo cayaaraha Olimbikada ay ka dhici doonaan dhammaadka July, ayaa dowladda Faransiiska waxay sheegeysaa inay isha ku hayaan ayna ka hortagayaan kaneecada.