Wasiirka warfaafinta Koonfur Galbeed oo sharraxay sababta uu isku casilay

Tebin toos ah

1. 25 Disembar 2022Galmudug oo soo qabatay 'odeyaal la macaamilayay' Al-Shabaab

   Ciidamada ammaanka ee Galmudug ayaa sheegay inay gacanta ku soo dhigeen odayaal la sheegay inay la macaamileen ururka Al-Shabaab.

   Odayaasha oo gaaraya saddex, ayaa sida la sheegay ka soo laabtay deegaanno ay maamulaan Al-Shabaab oo ka tirsan Galmudug, waxaana la qabtay kaddib markii ay ka war bixiyeen heshiis ay sheegeen inay la galeen Shabaab.

   Haddaba muxuu yahay heshiiskaas? waxaan faahfaahin intaas dheer weydinnay wasiirka amniga Galmudug, Maxamed Cabdi Aadan Gaboobe oo marka hore ka war-bixinayaa odayaasha la soo qabtay.

2. 25 Disembar 2022Xaalad degdeg ah oo looga dhawaaqay gobolka Darfur

   Mas’uuliyiinta dalka Sudan ayaa xaalad degdeg ah uga dhawaaqay koonfurta gobolka Darfur kadib dagaal beeleedyo ka dhacay halkaas oo ay ku dhinteen ugu yaraan 12 qof.

   Sida laga soo xigtay wakaaladda wararka ee Sudan, dad goobjoogayaal ah ayaa sheegay in dagaal uu ka dhex qarxay beelaha Dajo iyo Rizeigat ee wada dego gobolka.

   Darfur waxaa ka dhacay colaad u dhexeysa qowmiyadaha beeraleyda ah iyo xoola dhaqatada ah taasoo lala xiriiriyay dhinaca kheyraadka.

   

   Xigashada Sawirka, Getty Images

3. 25 Disembar 2022Madaxweyne Erdogan iyo Muslimiinta kale ee dunida ugu saameynta badan?

   Machadka Royal Al-Bayat ee Fikirka Islaamka ee Jordan ayaa shaaca ka qaaday liiska 500 oo qof oo Musilimiin ah oo saameyn ku leh daafaha caalamka.

   Dadkan ayaa saameyn ku leh arrimaha bulshada, warbaahinta, sayniska, farshaxanka, dhaqanka iyo ciyaaraha.

   Liiska ayaa waxaa qaybta kowaad kaga jira Boqoka Sacuudiga Salmaan bin Cabdulcasiis, hoggaamiyaha ruuxiga ah ee Iiran Ayatollah Cali Khamenei, ayaa qaybta labada ku jira halka Amiirka Qadar Sheikh Tamim bin Hamad al-Thani, uu yahay qofka saddexaad.

   Madaxweynaha dalka Turkiga Recep Tayyip Erdogan ayaa isna ah qofka afaraad, madaxweynaha Imaaraadka Carabta Sheekh Maxamed bin Zayed Al-Nahyan ayaa ku jira lambarka sideedaad ee liiskaan.

   Dhaxal sugaha Sacuudiga Maxamed bin Salmaan ayaa nambarka tobnaad ah, Joko Widodo, madaxweynaha Indonesia, oo ah dalka ugu Muslimiinta badan caalamka ayaa ah qofka 15-naad ee dadka ugu saameynta badan caalamka.

   Halkan ka akhri faahfaahinta:

4. 25 Disembar 2022Dibadbaxyo rabshada wata oo ka dhacay Paris

   

   Xigashada Sawirka, Reuters

   Dibad baxyo qallaase wata ayaa ka dhacay magaalada caasimadda ah ee Paris ee dalka Faransiiska kuwaasi oo ka dhashay dad Kurdiyiin ah oo Faransiiska lagu dilay.

   Dadka dibadbaxyada dhigaya ayaa dab ku tuurayay booliska halka booliska ay ugu jawaabayeen sunta dadka ka ilimeysiisa.

   Ma ahan markii ugu horreysay ee Kurdiyiinta ku nool Paris lagu weeraray dalkaasi, qaar ka mida dadka Kurdiyiinta ah oo la hadlay warbaahinta ayaa sheegay in careysanyihiin isla markaana murugeysan yihiin oo ay hadda u baahanyihiin caddaalad.

   Saddex qof ayaa ku dhimatay weerarkii Jimcihii ka dhacay Paris kadib markii la beegsaday maqaaxi iyo dhaqanka qaabilsan oo ay leeyihiin Kurdiyiinta.

   Ninka weerarka qaaday oo isku tilmaamay nin cunsuri ah ayaa waxaa lagu hayaa xarun lagu daweeyo xanuunada dhimirka inkasta oo sababa caafimaad looga sii daayay halkaas.

5. 25 Disembar 2022

6. 25 Disembar 2022In ka badan 50 qof oo ku dhaawacantay shil ka dhacay Canada

   In ka badan 50 qof ayaa ku dhaawcantay shil ka dhacay gobolka British Columbia ee dalka Canada.

   Shilkan tareen ayaa ka dhacay meel u dhaw magaalada Merrit halkaasoo uu heerka qabowga uu gaaray -3.9C.

   Lama ogo waxa sababay shilkan.

   Guddoomiyaha gobolka David Eby ayaa sheegay in uu ka naxay markii uu maqlay dhacdadan shilka.

   

   Xigashada Sawirka, Getty Images

7. 25 Disembar 2022Shaqaale ku dhintay howlo miino baaris ah gudaha Ukraine

   

   Xigashada Sawirka, Getty Images

   Saraakiisha ku sugan dalka Ukraine ayaa sheegay in saddex ka mid ah shaqaalaha gurmadka degdegga ah lagu dilay hawlgallo miino baaris ah oo Sabtidii ka dhacay gobolka Kherson ee koonfurta dalkaasi.

   Maamulka ayaa sheegay in ay ka shaqeynayeen deegaan laga xoreeyay ciidamada Ruushka.

   Waxaa ku qarxay miino xilli ay doonayeen inay ka saaraan halkaas.

   Duqeymaha Ruushka ayaa Sabtidii waxaa ku dhintay ugu yaraan toban qof oo rayid ah gudaha magaalada Kherson.

   Weerarada ayaa ka mid ahaa kuwii ugu dhimashada badnaa ee ka dhaca Kherson tan iyo markii ciidamada Ruushka laga saaray bishii hore.

   Madaxweyne Volodymyr Zelensky oo farriin soo diray xaley, wuxuu sheegay in duqeymaha Ruushka aysan waxyeello u geysan doonin waxa uu ugu yeeray dadka reer Ukraine ee aan gabban.

8. 25 Disembar 2022Wasiirka warfaafinta Koonfur Galbeed oo sharraxay sababta uu isku casilay

   Wasiirkii Warfaafinta ee maamulka Koonfur Galbeed Ilyaas Cali Nuur oo iska casilay xilkii wasiirnimo ee uu ka hayey maamulkaasi ayaa ku eedeeyey madaxweynaha maamulka Koonfur Galbeed mas'uuliyadda dagaal dhowaan ka dhacay magaalada Baydhabo.

   Iscasilaaddiisa ayaa salka ku heysa xiisadda siyaasadeed ee ka taagan halkaasi iyo dagaalkii dhowaan ka dhacay magaalada Baydhabo oo sida uu sheegay ay horey uga digeen.

   Ilyaas Cali Nuur ayaa BBC-da u sheegay sababta uu iska casilay.

   Wararka kale:

   Macallin dugsigii wasiirka noqday iyo sababta uu TikTok Muusig u soo geliyo

   Wasiir 12 saacadood oo dabaal ah isku badbaadiyay

   Ugaas Xasan: Wasiir Soomaali ah oo sheegay in shaqadiisa uu ku waayay cod sir ah oo laga duubay

9. 25 Disembar 2022

   Asalaamu Caleykum!

   Kulanti wacan kusoo dhawaada tebinta tooska ah oo aan idiin kuugu soo gudbinno wararkii ugu dambeeyay ee Soomaalida iyo Caalamka.

10. 24 Disembar 2022Madaxweynaha Soomaaliya oo digniin adag u diray 'ciidamada fududeeya' qaraxyada

    

    Xigashada Sawirka, SNTV

    Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud oo digniin u dirayay ciidamada dowladda ayaa sheegay in qarax kasta oo ka dhaca magaalada Muqdisho lasoo marsiiyo baraha koontrool ay ciidamada joogaan isla markaana aysan macquul aheyn in arrintaas mar kasta dhacdo.

    Wuxuu ku tilmaamay askarta fududeysa qaraxyada ay yihiin ‘kuwa dadka laayay’.

    “Baabuur kasta oo siday qarax kasta oo Muqdisho ka dhacay iyo waxa wax lagu qarxiyay bal kontarool buu soo maray , meel askari joogo buu soo maray, ama boolis ha ahaado ama nabad sugid ha ahaado ama militeri ha ahaado-meel askari taagan yahay buu soo maray..askariga qaraxda dadka kusoo daaynayo ogow dadka adaa dishay ”.

    Wuxuu intaa ku daray inay haatan ay socoto baaritaan lagu hayo saraakiil ka tirsan ciidamada oo ay la kaashanayaan hay’ado ajanabi ah kuwaasoo loo heystay inay baabuur siday qaraxyada ay ksoo daayeen baro kontarool.

    “Waa lagu daba joogaa maalin maalmaha kamid ahna waa lasoo qabanayaa”.

11. 24 Disembar 2022Qaar ka mid ah hoggaamiyeyaashii Al-Shabaab ee Taalibaan iyo Al-Qaacida la soo tababartay

12. 24 Disembar 2022Halkee ayay marayaan dadaallada lagu xallinayo khilaafka Baydhabo?

    Culimaa'udiinka gobolka Koonfur Galbeed oo ilaa shalay waday waanwaan ay ku deminayaan shaqaaqadii ka dhacday magaalada Baydhabo ayaa soo saaray baaq nabadeed oo ay u dirayaan labada dhinac, waxaanay wadaan isku dayo ay kula kulmayaan maamulka iyo mucaaradkaba.

    Shariif Maxamuud Sheekh Xasan oo ah gudoomiyaha gudidaa culimada ah ee dedaalka wadda ayaa BBC-da uga warramay halka ay wax marayaan.

13. 24 Disembar 2022Tallaabo ay qaadeen Taliban oo uu Imaamka weyn ee Al-Azhar sheegay inay shareecada kasoo horjeedo

    Imaamka weyn ee Masjidka Al-Azhar ee Masar ayaa sheegay in shareecada uu kasoo horjeedo in uu kasoo horjeedo go’aanka gabdhaha reer Afghanistan looga mamnuucay inay wax ka dhigtaan jaamacadaha dalkaas.

    Shekh Axmed Al Tayeb oo lagu tilmaamo in uu yahay waddaaadka ugu sameynta badan muslimiinta suniga ah ayaa ku baaqay ragga iyo dumarka inay wax bartaan.

    Wuxuu ku tilmaamay go’aanka mid naxdin leh, wuxuuna ka codsaday mas’uuliyiinta Taliban inay ka laabtaan go’aanka.

    Horraantii toddobaadkan ayay aheyd markii Taliban ay haweenka ka mamnuucday inay wax ka bartaan jaamacadaha ku yaalla Afghanistan ilaa amar dambe.

    Waxay amar ku siiyeen jaamacadaha inay qaabilin gabdhaha.

    Tallaabadan ayaa horseeday qeylo dhaan caalami ah.

    

    Xigashada Sawirka, EPA

14. 24 Disembar 2022Maxay tahay tallaabada uu u qaaday Mareykanka ee Shiinaha sida aadka ah uga ka careysiisay?

    

    Xigashada Sawirka, AFP/GETTY

    Shiinaha ayaa si xooggan u dhaleeceeyay tallaabada uu Mareykanka uu sare ugu qaaday kaalmada militeri uu siinayo Taiwan.

    Wasaaradda arrimaha dibadda Shiinaha ayaa sheegay in arrintani ay dhaawac weyn u geysatay amniga iyo xasiloonida ka jirta jasiiradda Taiwan.

    Dhaleeceynta Shiinaha ee Mareykanka ayaa timid iyadoo jawaab u ah xeerka kharashaadka gaashaandigga ee Mareykanka kaasoo ogolaanayo in toban bilyan oo doolar loogu deeqo Taiwan si looga taakuleeyo amniga iyo hubka.

    Wasaaradda arrimaha gaashaandhigga Taiwan ayaa bogaadisay xeerkan isla markaana sheegtay in uu muujinayo in muhiimadda uu Mareykanka siinayo sare u qaadidda amniga jasiiradda Taiwan.

15. 24 Disembar 2022Dadka kasoo barakacay abaaraha ka taagan Wajeer

    Ku dhowaad 400 oo qof oo ka barakacay deegaanka Ceeldhaas ee gobolka Wajeer, woqooyoi-bari Kenya, ayaa ku sugan deegaanka Dhagxantalaay. Dadkan ayaa waxaa saameyay abaar iyo cudur laayay xoolihii ay dhaqanaayeen.

    Waxay sheegeen in aysan helin wax kaalmo iyo gargara ah ilaa iyo hadda.

16. 24 Disembar 2022Dhageyso: Hooyo Soomaaliyeed iyo shan carruura ay dhashay oo ku dhintay dab ka kacay Faransiiska

    Magaalada Lyon ee dalka Faransiiska waxaa shalay lagu aasay lix qof oo Soomaali ah oo ku dhintay dab ka kacay dhisme ay degenaayeen toddobaad ka hor.

    Muna Budul iyo 5 caruura oo ay dhashay ayaa halkaa ku dhintay, dawladda ayaa baaris kuwadda sida wax u dhaceen.

    Cumar Cigaal Nuur waa Guddoomiyaha Jaaliyadaha Somaliland ee Faransiiska oo gurmadka ka qayb qaatay ayaa BBC-da uga warramay sida wax u dhaceen.

17. 24 Disembar 2022Baaq loo jeediyay maamulka Koonfur Galbeed iyo siyaasiyiinta mucaaradka ah

    

    Xigashada Sawirka, MADAXTOOYADA KOONFUR GALBEED

    Siyaasiyiin hore xilal muhiim ah uga qabtay dowladda Soomaaliya ayaa wada hadal ugu baaqat ugu baaqay maamulka koofur galbeed iyo siyaasiyiinta uu khilaafku Siyaasadeed ka dhaxeeyo .

    Khilaafkaas ayaasababay iska hor imaad iyo dagaal ka dhacay magaalada Baydhabo oo ay ku dhinteen dad

    Siyaasiyiinta baaqan soo saaray ayaa kala :

    Sheekh Shariif Sheekh Axmed , Madaxweynihii hore ee Soomalaiya, Cumar Cabdirashiid Cali Sharmaarke – Ra’iisul wasaarihii hore ee Soomaaliya, Xasan Cali Kheyre– Ra’iiul wasaarihii hore ee Soomaaliya Iyo Cabdi Weli Maxamed Cali Gaas oo isna ka mid ra'iisul wasaareyaashii soo maray Soomaaliya.

    Siyaasiyiintaas ayaa baaqoooda ku sheegay in xilligan Soomaaliya ay dagaal kula jirto Al-Shabaab ayna nasiib darro tahay sida ay yiraahdeen in dalka soomaaliya uu manta ka dhaco dagaal aan ahayn kan lagula jiro Al-Shabaab.

    Waxayna tacsi u direen dadkii ku dhintay iyagoo caafimaadqab Ilaah ug baryeyy intii kale ee ku dhaawacaantay .

    Waxay ugu baaqeen dhammaan siyaasiyiinta iyo maamulka Koonfur Galbeedin dhabbaha wadahadalka la qaado laguna qanco in Koonfur Galbeed laga hirgaliyo doorasho la isla oggol yahay.

    Shaley ayay aheyd markii dowladda federaalka ee Soomaaliya ayaa war-saxaafadeed ay soo saartay waxa ay ku sheegtay inay ka xun tahay shaqaaqooyin gacan ka hadal ah oo ka dhacay magaalada Baydhabo ee xarunta Dowlad Goboleedka Koonfuur Galbeed, sida ay sheegtay wakaaladda wararka ee SONNA.

18. 24 Disembar 2022

    Asalaamu Caleykum!

    Kulanti wanaagsan kuna soo dhawaada tebinta tooska ee aad kaga bogan doontaan wararkii ugu dambeeyay ee deegaanada Soomaalida iyo caalamkaba.