Madaxweyne Farmaajo: Faragelin shisheeye ayaa ku badan arrimaha doorashada

Tebin toos ah

1. 6 Febraayo 2021Militariga Myanmar oo xiray khadkii internet-ka ee dalkaas

   Saraakiisha militariga ee Myanmar ayaa xiray khadka internet-ka ee dalkaas kaddib markii kumanaan dad ah ay isugu soo baxeen mudaharaadkii ugu ballaarnaa ee looga soo horjeedo afgambigii Isniintii dhacay.

   Dadka isugu soo baxay waddooyinka magaalada Yangon, ayaa ku dhawaaqayey “kaligii-taliska militarigu, ka dhoco, ha dhoco; dimuqraadiyaddu, ha guulaysato, ha guulaysato”.

   Booliiska rabshadaha ka hor taga ayaa xiray waddooyinka waaweyn ee dhex mara bartamaha magaalada.

   Xiritaanka internet-ka ayaa yimid saacado uun kaddib markii militarigu ay xireen baraha ay bulshadu kuwada xiriirto ee Twitter iyo Instagram si dadka looga joojiyo in ay is abaabulaan. Facebook-ga ayaa asna la mamnuucay maalin ka hor.

2. 6 Febraayo 2021Joe Biden: Trump laguma aamini karo warbixinnada sirdoonku ay bixiyaan

   Madaxweynaha Maraykanka Joe Biden, ayaa sheegay in madaxweynihii xilka uga horreeyey ee Donald Trump ay habboon tahay in aanu helin warbixinnada sirdoonka ee dalkaas “habdhaqankiisa oo xun" awgiis.

   Dalka Maraykanka ayaa waxaa caado ka ah in Madaxweyneyaashii hore la siiyo xog iyo warbixinno dhanka sirdoonka ah oo la xiriira ammaanka dalka.

   Hase ahaatee madaxweyne Biden oo ka jawaabayey su’aal ay waydiisay warbaahinta CBS News oo ahayd in Donald Trump uu heli doono warbixinnadaas iyo in kale ayuu ku jawaabay: ”u malayn mayo”. Wuxuuna intaas ku daray in “Habdhaqanka Trump” awgiis aan lagu aamini Karin xogta sirta ah ee qaranka.

3. 6 Febraayo 2021Maraykanka oo liiska argagixisada ka saaray Xuutiyiinta Yemen

   Dowladda Maraykanka ayaa ka laabatay go’aankeedii ay horay ‘’liiska aragagixisada’’ ugu dartay kooxda Xuutiyiinta ee ka dagaallanta dalka Yemen.

   Maraykanka ayaa sheegay in arrintaasi ay xayiraadda ka qaadayso dalkaas si loo gaarsiiyo gargaarka bini’aadanimo.

   Dhinacayada ku dagaallamaya dalka Yemen ayaa soo dhaweeyey tallaabada madaxweyne Biden oo ay ku tilmaameen mid gacan ka geysanaysa nabadda.

   Dagaalka dalka Yemen ee halkaa ka socday ku dhawaad lixda sano ayaa waxaa ku dhintay kumaaan qof halka malaayiin kalena ay ku barakaceen, arrintaas oo Qaramad Midoobay ay ku tilmaantay xaaladdii bini’aadanimo ee ugu xumayd caalamka oo idil.

4. 6 Febraayo 2021Xuska 20 sano guuradii kasoo wareegtay aasaaska jaamacadda Jabuuti

   Jamaacadda dalka Jabuuti ayaa maanta laga xusay 20 sano guuradi kaso waregtay marki la asaasay.

   Waxaana ka qaybgalay munaasabadda xuska tiro mas'uuliyiin ka socotay jaamacadaha Geeska Afrika.

   Halkan ka dhageyso warbixinta weriye Maxamuud Cismaan Bulxan.

5. 6 Febraayo 2021Madaxweyne Farmaajo: Faragelin shisheeye ayaa ku badan arrimaha doorashada

   Madaxweynaha Soomaaliya Maxamed Cabdullaahi Farmaajo ayaa sheegay in faragelin shisheeye ay harreysay arrimaha doorashada taasina ay horseeday in xaaladda ay sii cakirnaato.

   "Waxaan idiin sheegayaa arrimaha doorashooyinka iyo guud ahaan xaaladda Soomaaliya ay ku jirto waxaa ku jiraa faragelin shisheeye, aniga marna ma oranayo hebel iyo gobol hebel yaa faragelinta ku badan tahay ama ka yartahay laakiin xaqiiqada jirta taas weeye oo aad moodeyso in aysan waxbo noogu hagaageyn"

   Wuxuu sidoo kale sheegay inay qaban doonaan kulamo kale oo looga hadlayo khilaafka doorashada.

   Madaxweynaha ayaa hadalkan sheegay xilli maanta uu la hadlayay Golaha Shacabka uu uga warbixinayay khilaafka ku aadan arrimaha doorashada.

6. 6 Febraayo 2021War deg deg ah, Madaxweyne Farmaajo oo bilaabay in uu la hadlo baarlamaanka

   Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka ee Soomaaliya Maxamed Cabdullaahi Farmaajo ayaa baarlamaanka warbixin ka siinayaa ismari-waaga harreeyay doorashada Soomaaliya.

   Wuxuu sheegay in dowladda ay sameysay tanaasul si heshiis looga gaaro hanaanka doorashada.

   Wuxuu sidoo ka dhawaajiyay in dowladda ay diyaar u tahay dhaqan gelinta heshiiskii bishii September ay wada gaareen Maamul Goboleedyada iyo Dowladda Dhexe.

7. 6 Febraayo 2021Mursal Cabdiraxmaan: Xalka doorashada baarlamaanka ayaa keeni doonaa

   Guddoomiyaha Golaha Shacabka ee baarlamaanka Federaalka Maxamad Mursal Sheekh Cabdiraxmaan ayaa faahfaahiyay waxyaabaha madaxweynaha uu kala hadlayo xildhibaanada.

   Wuxuu sheegay in kulanka looga hadlayo hanaanka doorashada balse aanan looga hadleyn muddo kororsi.

   “Waxaa laga hadlayaa waa doorasho goormaa la qabanayaa halka looma fadhiyo muddo kororsi wax la yiraahdo”

   “Ajanadaha maanta waxaa waaye qodobka 90 ee dastuurka kumeel gaarka ah madaxweynaha Jamhuuriyadda federaalka ee Soomaaliya wuxuu u ogolaanayaa Golaha Shacabka mar walbo in uu la hadli karo”

   Wuxuu dhanka kale sheegay in kulanka maanta uusan aheyn mid wadajir ah balse madaxweynaha uu la hadli xildhibaanada Golaha Shacabka isla markaana ay ka shaqeynayaan sidii xal loogu heli lahaa ismari-waaga ku saabsan doorashada.

   "Golaha Shacabka diyaar uma aha khilaafka in uu kamid noqdo wuxuu diyaar u yahay xalka mar walbo in uu qeyb ka ahaado"

   "Kulanka waa kulan Golaha Shacabka kaliya ah uu leeyahay waaye, warbixinna waxaa laga dhageysan doonaa Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya"

8. 6 Febraayo 2021“Seddaxdan arrimood midkood ayaa Farmaajo maanta la gudboon”

   MadaxweynahaSoomaaliya ayaa lagu wadaa inuu maanta khudbad ka hor jeediya golaha shacabka xilli uu fashilmay shirkii Dhuusamareeb uu kula lahaa madaxda maamul goboleedyada.

   Ilaa iyo hadda ma jira heshiis siyaasadeed oo ku aadanqabashada doorashada iyadoo muddo xileedkii madaxweynaha ay 2 maalmood uun ka harsan tahay.

   Ma cadda waxyaabaha uu uga hadli doono madaxweynaha khudbadiisa, balse agaasimaha machadka Heritage Cabdirashiid Xaashi ayaa bartiisa Twitterka ku soo qoray in madaxweynahaay la gudboon tahay saddex arrimood midkood:

   1.Inuu calaacala, qof dhibbane ahna iska dhiga, dalbadana in wakhtiga loogu daro

   2.Inuu aqbalo in mudda xileedkiisauu dhammaanaya 8-da Febraaya, islamarkaana u is casilo

   3.Ama inu heshiis wada oggol ah la gaara kuwa ay siyaasadda isku hayaan, waxaana u dhiman 36 saacadood

   Wasiirka warfaafinta Soomaaliya ayaa xalay fashilka shirka Dhuusamreeb ku eedeeyay qaar ka mid ah madaxda maamul goboleedyada.

   Cismaan Duube ayaa sheegay inmar haddii la isku mari waayay arrimahaasi waxa uu madaxweynaha Soomaaliya Maxamed Cabdullaahi Farmaajo ku taliyay in shir dambe la isugu soo noqdo oo muddadiisa iyo madashiisuba dib laga soo sheegi doono, si wadahadalladu halkaa looga sii wado.

9. 6 Febraayo 2021Hubaanti la'aan soo wajahday doorashada Soomaaliya kaddib fashilka shirka Dhuusamareeb

   Waxay u muuqataa in dib u dhac uu ku yimid wakhtigii loogu talagalay qabashada doorashada Soomaaliya kaddib markii uu fashil kusoo dhammaaday shirka ka dhacay Dhuusamareeb ee u dhexeeyay Dowladda Dhexe iyo Maamul Goboleedyada.

   Muddo xileedka madaxweyna ayaa ku eg Isniinta soo socota xilli uu muran ka taagan yahay hanaanka doorashada Soomaaliya.

   Bishii September ee sanadkii lasoo dhaafay ayay aheyd markii madaxda dowladda Federaalka iyo Maamul Goboleedyada ay wada gaareen heshiis ku saabsan qaabka ay u dhaceyso doorashada balse wuxuu khilaaf ka taagan yahay sidii loo dhaqan gelin lahaa heshiiskaas.

   Arrimaha uu khilaafka ka taagan yahay waxaa kamid ah xiisadda ka taagan gobolka Gedo.

   Ma cadda waxa xigi doono inkasta madaxweyne Farmaajo maanta lagu wado in uu la hadlo xildhibaanada baarlamaanka inkasta oo uu kulankaas ku gacan seyray guddoomiyaha Aqalka Sare.

10. 6 Febraayo 2021Farmaajo oo lagu wado in uu la hadlo baarlamaanka iyadoo Cabdi Xaashi uu ku gacan seyray kulanka

    Waxaa maanta lagu wadaa in madaxweyne Maxamed Cabdullaahi Farmaajo uu kulan la yeesho xildhibaanada labada aqal, waxaana hadda socotaa qabanqaabada kulanka.

    Illaa hadda ma cadda waxyaabaha uu madaxweynaha kala hadli doono xildhibaanada

    Dhanka kale, Guddoomiyaha Aqalka Sare , Cabdi Xaashi Cabdullaahi ayaa sheegay in uusan dhici doono kul dhexmari doono xildhibaanada labada aqal iyo madaxweynaha.

    Wuxuu sheegay in kulanka madaxweynaha uu ka codsaday xildhibanada ee baarlamaanka uusan waafaqsaneyn dastuurka isla markaana ku wargeliyay xildhibaanada in kulankaas uusan qabsoomin doonin.

    Dhawaan ayay aheyd markii gudoomiyaha Aqalka Sare ee Barlamaanka Federaalka Soomaaliya Cabdi Xaashi Cabdullaahi uu ku eedeeyay madaxweyne Farmaajo in uusan qaddarin waajibaadka dastuurka uu siiyay Aqalka Sare.

    Arrintani ayaa kusoo begmeysaa xilli xaley uu fashil kusoo dhammaaday shirka madaxda dowladda Federaalka iyo Maamul Goboleedyada uga socday Dhuusamareeb.

11. 6 Febraayo 2021Jubaland iyo dowladda Federaalka oo midba midka kale ku eedeeyay fashilka shirka Dhuusamareeb

    Madaxweynaha Jubaland Axmed Madoobe ayaa sheegay in madaxweyne Farmaajo uu faragelin ku hayo gobolka Gedo isla markaana uu doonayo in uu maamulo doorashada gobolkaas xilli uu shir jaraa’id ku qabtay Dhuusamareeb.

    “Madaxweynaha wuxuu kusoo koobay in isku koobo sheegasho hal gobol iyo hal degmo oo Soomaaliya kamid ah oo degmo kamid ah gobolka Gedo kuraas ay taallo uu yiraahdo aniga uun baa tallinayaa”

    Wuxuu dhanka kale sheegay in aysan suurtagal aheyn in madaxweynaha uu doorashada maamulo xilli uu wakhtigiisa sii dhamaanayo

    “ Madaxweynaha waqtiga ka dhamaaday sidee buu Soomaaliya u xukumi karaa hadduu hal degmo sheegtay oo yiri annaa leh, anaa ka soo jeeda oo reerkeyga dega, anaa maamulaya oo doorashadeeda maamulaya, suurta gal miyay noqoneysaa Madaxweynuhu in Soomaaliyada kale oo dhan inuu isaga mas'uul ka noqdo oo yiraahdo anaa Madaxweyne ka ah, deegaan heerkaas la eg uu ku kooban yahay wax dhici kara maaha, waa Nasiib darro"

    Wasiirka warfaafinta Soomaaliya Cismaan Dubbe oo xalay xilli dambe weriyeyaasha kula hadlay magaalada Dhuusamareeb ayaa sheegay in dowladda federaalka ay tanaasul uga sameysay arrinta Gedo.

    “Waxaa la soo jeediyay in doorashada ay maamulaan oo ay degmada Garbahaarey tagaan ciidamo boolis ah oo ka socda nabad-ilaalinta Amisom, taana waa ay diideen maamulka Jubbaland. Waxaa la soo jeediyay in guddi xaqiiqo raadin ah loo diro gobolka Gedo iyo Garbahaarey”

12. 6 Febraayo 2021Hablaha garsooreyaasha ciyaaraha Jabuuti

13. 6 Febraayo 2021Xaaladda caafimaad ee Jawaar Maxamed oo laga deyriyay

    Jawaar Maxamed oo ah siyaasi mucaarad ah oo ku xiran dalka Itoobiya ayaa laga deyriyay xaaladdiisa caafimaad kaddib markii in ka badan toddobaad uu ka soomay cuntada.

    Qareenkiisa wuxuu sheegay in Jawaar uu wajahayo caafimaad darro kaddib cunto ka soomista uu ku dhaqaaqay.

    Jawaar Maxamed, Bekele Gerba, Hamza Adane iyo Shemsadi Taha, ayaa dhammaantoodba maanta ku jiray gadood cunto ka soomid ah.

    Maxkamadda ayaa oggolaatay in ay arkaan dhakhtar gaar ah oo aan ahayn dhakhaatiirta dowladda.

    Markii la weydiiyay sida ay tahay xaaladda caafimaad ee Jawaar, ayuu Maxamed Jimma yidhi: "Si shakhsi ahaan ah waxaan u dareemay in Jawaar ay baahida si gaar ah u saameysay. Aad bay u daciifeen mana hadli karaan. Aad bay u xanuunsan yihiin."

    Jawar Maxamed ayaa lagu sheegaaa inuu yahay ninki sababta u ahaa inuu isbeddel uu ka dhaca dalka Itoobiya, gaar ahaana inuu is casilo Ra'iisal wasaare Dr Hailemariam Desalegn, isaga oo hoggaaminayey mudaharaadyadii Itoobiya ka billawday 2016-kii.

14. 6 Febraayo 2021

    Asalaamu Calaykum.

    Subax wanaagsan. Kusoo dhawaada tebinta tooska ah ee BBC Somali. Maanta oo Sabti ah waxaan idin kugu soo gudbinaynaa wararkii ugu dambeeyay ee Soomaalida iyo caalamka.