You’re viewing a text-only version of this website that uses less data. View the main version of the website including all images and videos.

Take me to the main website

ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ: ਤਾਲਿਬਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਵਾਅਦਾ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਯੂਐੱਨ ਦੀ ਇਹ ਹੈ ਖੁਫ਼ੀਆ ਰਿਪੋਰਟ

ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਇਹ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਫੌਜ 31 ਅਗਸਤ ਤੱਕ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ 'ਚੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ, ਹੁਣ ਫੌਜ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਿਨ ਵੀ ਉੱਥੇ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ

ਲਾਈਵ ਕਵਰੇਜ

  1. ਤੁਹਾਡਾ ਧੰਨਵਾਦ

    ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਉੱਤੇ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਬਾਬਤ ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਇਹ ਲਾਈਵ ਪੇਜ਼ ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਹੀ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਨਵੀਂਆਂ ਤੇ ਤਾਜ਼ਾ ਖ਼ਬਰਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਮੁੜ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਵਾਂਗੇ। ਤੁਹਾਡਾ ਸਭ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ

    ਅੱਜ ਦੇ ਅਹਿਮ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮਾਂ ਦੇ ਸੰਖੇਪ ਵੇਰਵਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ:

    • ਯੂਐੱਨ ਦੀ ਖੁਫ਼ੀਆ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਤਾਲਿਬਾਨ ਨਾਟੋ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਲੱਭ ਰਿਹਾ ਹੈ
    • ਬਾਇਡਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਫੌਜ ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਡੈੱਡਲਾਇਨ ਇਸ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਕਿੱਥੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹਾਂ
    • ਤਾਲਿਬਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਦੇਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਅਫ਼ਗਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਲਾਂਘਾ ਦੇ ਕੇ ਉਹ ਵਾਅਦਾ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਹਨ
    • ਕੌਮੀ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਮੁਜ਼ਾਹਰੇ ਹੋਰ ਕਈ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿਚ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ
    • ਆਈਐੱਮਐੱਫ਼ ਨੇ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਹੋਰ ਫੰਡ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ
    • ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਾਬੁਲ ਏਅਰਪੋਰਟ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ
  2. ਕਾਬੁਲ ਏਅਰਪੋਰਟ ਲਾਗੇ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਛੱਡੇ ਹੰਝੂ ਗੈਸ ਦੇ ਗੋਲ਼ੇ

    ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਮੰਜ਼ਰ ਕਾਬੁਲ ਏਅਰਪੋਰਟ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ‘ਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਲੋਕ ਕੰਧ ‘ਤੇ ਚੜ੍ਹਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਦਿਖੇ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਭੀੜ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਹੰਝੂ ਗੈਸ ਦੇ ਗੋਲੇ ਛੱਡੇ ਗਏ।

    ਭੀੜ ‘ਚ ਕਈ ਅਫ਼ਗਾਨ ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਜੋ ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਤੋਂ ਕੰਧ ‘ਤੇ ਚੜ੍ਹਣ ਲਈ ਮਦਦ ਮੰਗਦੀਆਂ ਦਿਖੀਆਂ।

  3. ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕਾਬੁਲ ਏਅਰਪੋਰਟ ਕੋਲ ਹਵਾਈ ਫਾਇਰਿੰਗ ਇਹ ਤਸਵੀਰਾਂ, ਇਹ ਵੀਡੀਓ 17 ਅਗਸਤ 2021 ਦਾ ਹੈ।

    ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਲਾਗੇ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਗੋਲੀਆਂ ਚੱਲਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਹਵਾਈ ਫਾਇਰ ਤੋਂ ਘਬਰਾਏ ਲੋਕ ਇੱਧਰ ਉੱਧਰ ਭੱਜਦੇ ਨਜ਼ਰ ਆਏ।

    ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 16 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਕਾਬੁਲ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਤੇ ਬੜੇ ਹੀ ਖੌਫ਼ਨਾਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦੇਖੇ ਗਏ। ਮੁਲਕ ਵਿੱਚ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਮਗਰੋਂ ਘਬਰਾਏ ਲੋਕ ਕਾਬੁਲ ਏਅਰਪੋਰਟ ਪਹੁੰਚੇ।

  4. 38 ਦਿਨਾਂ ( 9 ਜੁਲਾਈ - 15 ਅਗਸਤ ) ਵਿਚ ਬਦਲ ਗਿਆ ਅਫ਼ਗਾਨ ਨਕਸ਼ੇ ਦਾ ਰੰਗ

    ਤਾਲਿਬਾਨ ਦਾ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ’ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਗ੍ਰਾਫਿਕ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਸਮਝੋ ਕਿਵੇਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਤਾਲਿਬਾਨ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ’ਤੇ ਕਾਬਜ਼ ਹੋਇਆ ਹੈ।

    2001 ’ਚ ਤਾਲਿਬਾਨ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੁਲਕ ’ਤੇ ਹੋਏ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਪਨਾਹ ਦੇਣ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ’ਚ ਸੱਤਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

    ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ’ਚ ਨਾਟੋ ਗਠਜੋੜ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਹਵਾਈ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਤਾਲਿਬਾਨ ਨੂੰ ਖਦੇੜ ਦਿੱਤਾ। ਤਾਲਿਬਾਨ ਨੇ ਹਾਰ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ ਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਫੌਜਾਂ ਨਾਲ ਦੋ ਦਹਾਕੇ ਲੜਦਾ ਰਿਹਾ, ਹੁਣ ਇਨ੍ਹਾਂ ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਮੁਲਕ ਛੱਡਦਿਆਂ ਹੀ ਤਾਲਿਬਾਨ ਮੁੜ ਸੱਤਾ ’ਤੇ ਕਾਬਜ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

  5. ਤਾਲਿਬਾਨੀ ਸੱਤਾ ਮੁਲਕ ਨੂੰ 'ਅੱਤਵਾਦ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ' ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਬਣਾਵੇਗੀ

    20 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਲਿਬਾਨ ਅਤੇ ਅਲ-ਕਾਇਦਾ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਦੀ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਭਰੀ ਰਵਾਨਗੀ ਨੇ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮ-ਵਿਰੋਧੀ ਜੇਹਾਦੀਆਂ ਦੇ ਹੌਂਸਲੇ ਬੁਲੰਦ ਕੀਤੇ ਹਨ।

    ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸੰਭਾਵਤ ਲੁਕਣਗਾਹਾਂ ਜੋ ਹੁਣ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਰਹਿਤ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸਲਾਮਿਕ ਸਟੇਟ (ਆਈਐੱਸ) ਦੇ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਲਈ, ਇਹ ਇੱਕ ਆਕਰਸ਼ਕ ਤੋਹਫ਼ਾ ਹੈ ਜੋ ਇਰਾਕ ਅਤੇ ਸੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਵੈ-ਘੋਸ਼ਿਤ ਖਲੀਫ਼ਾ ਦੀ ਹਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਅੱਡਾ ਲੱਭਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

    ਪੱਛਮੀ ਜਰਨੈਲ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਅਲ-ਕਾਇਦਾ ਦੀ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਵਾਪਸੀ 'ਅਟੱਲ' ਹੈ।

  6. ਤਾਲਿਬਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਅਸੀਂ ਵਾਅਦਾ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਹਾਂ

    ਤਾਲਿਬਾਨ ਨੇ ਖ਼ਬਰ ਏਜੰਸੀ ਰਾਇਟਰਜ਼ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਲਿਜਾਉਣ ਵਿਚ ਮਦਦ ਕਰ ਕੇ ਜਥੇਬੰਦੀ ‘‘ਆਪਣਾ ਵਾਅਦਾ ਨਿਭਾ’’ ਰਹੀ ਹੈ।

    ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ‘‘ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਵਿਦੇਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਅਫ਼ਗਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਾਹ ਦੇ ਰਹੇ ਹਾਂ।’’

    ‘‘ਅਸੀਂ ਹਰ ਕਿਸੇ ਹੀ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਰੋਕ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਏਅਰਪੋਰਟ ਉੱਤੇ ਅਫ਼ਗਾਨਾਂ, ਵਿਦੇਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਤਾਲਿਬਾਨ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਸ਼ਬਦੀ ਝੜਪਾਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।’’

    ਅਜਿਹੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਤਾਲਿਬਾਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਾਬੁਲ ਏਅਰਪੋਰਟ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਰੋਕ ਰਹੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਟਰੈਵਲ ਵੀਜ਼ਾ ਵੀ ਹੋਵੇ।

    ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰਜ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਮੁਤਾਬਕ ਤਾਲਿਬਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਬੜੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭਾਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਟੋ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜਾਂ ਦਾ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

    ਇਸ ਖੁਫ਼ੀਆ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਬੰਧੀ ਨਾਰਵੇ ਦੇ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਗਲੋਬਲ ਐਨਾਲਾਇਸਿਜ਼ ਨੇ ਇੱਕ ਗੁਪਤ ਪੇਪਰ ਯੂਐਨਓ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਹਨ।

    ਬੀਬੀਸੀ ਨੇ ਵੀ ਇਹ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਦੇਖਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ , “ਤਾਲਿਬਾਨ ਆਪਣੇ ਨਿੱਜੀ ਟਾਰਗੈੱਟ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਤਮ-ਸਮਰਪਣ ਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸੂਤਰ ਵਿਚ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰਨ, ਕਤਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਫੜ੍ਹਨ ਦੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।”

  7. ਨਾਟੋ ਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ਼ਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਭਾਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਲਿਬਾਨ

    ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰਜ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਮੁਤਾਬਕ ਤਾਲਿਬਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਬੜੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭਾਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਟੋ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜਾਂ ਦਾ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

    ਇਸ ਖੁਫ਼ੀਆ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਬੰਧੀ ਨਾਰਵੇ ਦੇ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਗਲੋਬਲ ਐਨਾਲਾਇਸਿਜ਼ ਨੇ ਇੱਕ ਗੁਪਤ ਪੇਪਰ ਯੂਐਨਓ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਹਨ।

    ਬੀਬੀਸੀ ਨੇ ਵੀ ਇਹ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਦੇਖਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ , “ਤਾਲਿਬਾਨ ਆਪਣੇ ਨਿੱਜੀ ਟਾਰਗੈੱਟ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਤਮ-ਸਮਰਪਣ ਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸੂਤਰ ਵਿਚ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰਨ, ਕਤਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਫੜ੍ਹਨ ਦੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।”

    ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਫੌਜ, ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਜਾਂਚ ਕੇਂਦਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖਾਸ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ।

    ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿਚ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਲਿਬਾਨ ਅਜਿਹੇ ਬੰਦਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਨਾਖ਼ਤ ਕਰ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।

    ਤਾਲਿਬਾਨ ਲੜਾਕੇ ਕਾਬੁਲ ਏਅਰਪੋਰਟ ਰਾਹੀ ਮੁਲਕ ਛੱਡਣ ਵਾਲੇ ਇਕੱਲੇ ਇਕੱਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਬਾਰੇ ਵੀ ਪੜਤਾਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

    ਨਵੀਂ ਸਰਕਾਰ ਲਈ ਤਾਲਿਬਾਨਖੁਫ਼ੀਆ ਤੰਤਰ ਵੀ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

  8. ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੇ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ 'ਚ ਕਬਜ਼ੇ ਮਗਰੋਂ ਭਾਰਤ ਲਈ ਕੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਕੀ ਹਨ

    ਤਾਲਿਬਾਨ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪੂਰੇ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ’ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੇ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਦੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕੂਟਨੀਤੀ ਦੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਸੋਚਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ।

    ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਚੀਨ ਸਣੇ ਕਈ ਮੁਲਕ ਆਪਣੇ ਲਈ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਨ ਜਦਕਿ ਭਾਰਤ ਲਈ ਕਈ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਹਨ।

    (ਰਿਪੋਰਟ- ਵਿਕਾਸ ਪਾਂਡੇ, ਐਡਿਟ- ਰਾਜਨ ਪਪਨੇਜਾ)

  9. ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੇ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ 'ਚ ਕਬਜ਼ੇ ਮਗਰੋਂ ਕਾਬੁਲ ਦੇ ਹਾਲਾਤ

    ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਣ ਅਤੇ ਕਬਜ਼ੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤਾਲਿਬਾਨ ਨੇ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਦਹਿਸ਼ਤ ਦੇ ਅੱਡੇ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ 'ਇਸਲਾਮੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ' ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

    ਪਰ ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਕਾਬੁਲ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਹੋਲੀ-ਹੌਲੀ ਪੱਟੜੀ 'ਤੇ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਰਹਿੰਦੇ ਲੋਕ ਅਜੇ ਵੀ ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਇੱਥੇ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਬਣ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

    ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਗਏ ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਔਰਤਾਂ, ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਕੀ ਅਰਥ ਹੋਵੇਗਾ।

    ਬੀਬੀਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸਿਕੰਦਰ ਕਿਰਮਾਨੀ ਦੀ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕਾਬੁਲ ਤੋਂ ਰਿਪੋਰਟ।

  10. ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ: 50 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਦੇਸ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੀ ਦੇਖ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਜਾਓਗੇ

    50 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਅੱਜ ਦੇ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ ਸਨ।

    ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਬੁਰਕਾ ਪਾਉਣ ਦੀ ਮਜਬੂਰੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਹ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਾਲ ਕਾਬੁਲ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ’ਤੇ ਘੁੰਮ ਸਕਦੀਆਂ ਸਨ। ਪਰ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਨੇ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ।

  11. ਕਾਬੁਲ ਏਅਰਪੋਰਟ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਤੁਰਕੀ ਨੇ ਜਤਾਈ ਇੱਛਾ

    ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਕਪਤੀ ਰੇਕੇਪ ਤਯੀਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਰਕੀ ਅਜੇ ਵੀ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੇ ਰਾਜ ਹੇਠਾਂ ਆਏ ਕਾਬੁਲ ਏਅਰਪੋਰਟ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ।

    ਤੁਰਕੀ ਨੇ ਕਾਬੁਲ ਏਅਰਪੋਰਟ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜ਼ਾਹਿਰ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਇਹ ਏਅਰਪੋਰਟ ਇੱਕ ਹੋਰਨਾਂ ਮੁਲਕਾਂ ਲਈ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਕੂਟਨੀਤਿਕ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ।

    ਇੱਕ ਟੀਵੀ ਸਪੀਚ ਦੌਰਾਨ ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰੇਕੇਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤੁਰਕੀ ਅਜੇ ਵੀ ਏਅਰਪੋਰਟ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਮੰਸ਼ਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।

    ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ''ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਪੂਰੇ ਮੁਲਕ 'ਤੇ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਤਸਵੀਰ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉੱਭਰ ਰਹੀ ਹੈ।''

    ''ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪਲਾਨ ਇਸ ਨਵੀਂ ਰਿਐਲਟੀ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਾਂ।''

    ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਤਾਲਿਬਾਨ ਲੀਡਰਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸਨ।

  12. ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਨਿਕਲੇ ਲੋਕ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਪਹੁੰਚ ਰਹੇ

    ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਿਕਲ ਕੇ ਲੋਕ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਰਹੇ ਹਨ।

    ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਿੱਲੀ ਸਣੇ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੁਲਕਾਂ ਦੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ ਦੇ ਏਅਰਪੋਰਟ ਤੋਂ ਇਹ ਲੋਕ ਨਿਕਲਦੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।

    ਇਹ ਉਹ ਲੋਕ ਹਨ, ਜੋ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਰਕਾਰਾਂ ਲਈ ਕਾਬੁਲ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ।

    ਬਹੁਤੇ ਲੋਕ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣਾ ਮੁਲਕ ਛੱਡ ਆਏ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵੀ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ 'ਚ ਹੀ ਰਹਿ ਗਏ ਹਨ।

    ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਅਜੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੈ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਬਾਹਰਲੇ ਮੁਲਕ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਫ਼ਰ 'ਚ ਨਵੀਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਆਗਾਜ਼ ਹੈ।

  13. 170 ਫੁੱਟ ਉੱਚਾ ਬਾਮੀਆਨ ਬੁੱਧ ਤਾਲਿਬਾਨ ਨੇ ਕਿਵੇਂ ਤੋੜਿਆ ਸੀ

    ਮਿਰਜ਼ਾ ਹੁਸੈਨ ਉਸ ਸਮੇਂ 26 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਤਾਲਿਬਾਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਮੀਆਨ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਬੁੱਧ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਲਈ ਉਸ 'ਚ ਵਿਸਫੋਟਕ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

    ਪੁਰਾਣੇ ਰੇਤ ਦੇ ਪੱਥਰ (ਬਲੁਆ ਪੱਥਰ) ਨਾਲ ਬਣੀ ਇਹ ਮੂਰਤੀ ਕਿਸੇ ਜ਼ਮਾਨੇ 'ਚ ਦੁਨੀਆ ਭਰ 'ਚ ਬੁੱਧ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਮੂਰਤੀ ਹੋਣ ਦਾ ਮਾਣ ਰੱਖਦੀ ਸੀ।

    ਮੀਟਰਾਂ ਵਿਚ ਇਸ ਦੀ ਉਚਾਈ 55 ਮੀਟਰ ਹੈ ਅਤੇ ਫੁੱਟਾਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਇਹ 170 ਫੁੱਟ ਦੇ ਕਰੀਬ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

    ਪੂਰਾ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।

  14. ਹੁਣ ਤੱਕ ਕਿਹੜੇ ਦੇਸ਼ ਨੇ ਕਿੰਨੇ ਜਣੇ ਕੱਢੇ

    ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਤਾਲਿਬਾਨ ਨੇ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰ ਹੇਠ ਲਿਆ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਦੇਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮੁਲਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਛੱਡ ਕੇ ਜਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਅੱਡੀ ਚੋਟੀ ਦੇ ਯਤਨ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।

    ਹੁਣ ਤੱਕ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਵਿਪਤਾ ਮਾਰੀ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਕੱਢਿਆ ਹੈ।

    ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਹੁਣ ਤੱਕ 5200 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੱਢਿਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 2000 ਜਣੇ ਪਿਛਲੇ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਬਾਹਰ ਕੱਢੇ ਗਏ ਹਨ। ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ 22,000 ਅਫ਼ਗਾਨ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ 15000 ਆਪਣੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਉੱਥੋਂ ਕੱਢੇਗਾ।

    ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਨੇ ਹੁਣ ਤੱਕ 1200 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਐਤਵਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੱਢਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਗਾਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦਾ ਟੀਚਾ ਹੈ ਕਿ 1000 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਉੱਥੋਂ ਕੱਢੇਗਾ।

    ਜਰਮਨੀ ਨੇ ਐਤਵਾਰ ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ 500 ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਉਥੋਂ ਕੱਢਿਆ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 100 ਅਫ਼ਗਾਨ ਹਨ।

    ਫਰਾਂਸ ਨੇ 209 ਲੋਕ ਕੱਢੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 184 ਅਫ਼ਗਾਨ ਹਨ।

    ਸਪੇਨ ਨੇ 500 ਜਣੇ ਕੱਢੇ ਹਨ।

    ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਆਪਣੇ 35 ਨਾਗਰਿਕ ਅਤੇ 1000 ਅਫ਼ਗਾਨ ਕਾਮਿਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕੱਢਣ ਦਾ ਟੀਚਾ ਲੈ ਕੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ।

    ਡੈਨਮਾਰਕ ਨੇ 84 ਜਣੇ ਕੱਢੇ ਹਨ।

    ਹੰਗਰੀ ਨੇ 26 ਹੰਗਰੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੱਢਿਆ ਹੈ।

    ਪੋਲੈਂਡ ਨੇ 50 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੱਢਿਆ ਹੈ।

    ਤੁਰਕੀ ਨੇ ਆਪਣੇ 552 ਲੋਕ ਕੱਢੇ ਹਨ।

    ਭਾਰਤ ਨੇ 170 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢਿਆ ਹੈ।

    ਚੈਕ ਰਿਪਬਲਿਕ ਨੇ 46 ਲੋਕ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਗਾਨ ਕਾਮੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਕੱਢੇ ਹਨ।

    ਜਪਾਨ ਨੇ ਸਫ਼ਾਰਤਖਾਨੇ ਦੇ 12 ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਕੱਢਿਆ ਹੈ।

    ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਨੇ 26 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੱਢਿਆ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਗਾਨ ਨਾਗਰਿਕ ਵੀ ਕੱਢੇ ਹਨ। ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਲਈ ਸਾਰੇ ਅਫ਼ਗਾਨ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।

    ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ 230 ਅਫ਼ਗਾਨ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਕੱਢਣ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਰੱਖ ਰਿਹਾ ਹੈ।

  15. ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਨੇ

    ਕੰਮ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਦਾਈ ਨੂਰੀਆ ਹਯਾ ਪੁਰਸ਼ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੀਆਂ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ।

    ਉਹ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਅਤੇ ਇਸ਼ਕਾਮਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪੇਂਡੂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ।

    ਇਹ ਇਲਾਕਾ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪੂਰਬੀ ਸੂਬੇ ਤੱਖਰ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਤਜਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਸਰਹੱਦ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।

    ਪਿਛਲੇ ਦਿਨੀਂ 29 ਸਾਲਾ ਨੂਰੀਆ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਮਰਦ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਗੱਲਬਾਤ ਉੱਪਰ ਰੋਕ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।

    ਨੂਰੀਆ ਮੁਤਾਬਿਕ ਤਾਲਿਬਾਨ ਵੱਲੋਂ ਇਲਾਕੇ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਹੁਕਮ ਸੀ।

    ਪੂਰਾ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।

  16. ਤਾਲਿਬਾਨ 'ਤੇ ਵਿੱਤੀ ਦਬਾਅ ਪਾਉਣ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਸਣੇ ਪੱਛਮੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੇ ਫੰਡਾਂ ਨੂੰ ਫਰੀਜ਼ ਕੀਤਾ

    ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੇ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮਰੀਕਾ ਤੇ ਹੋਰ ਪੱਛਮੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਸੇ ਦੇ ਸਰੋਤ ਰੋਕ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।

    ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਗਰੀਬ ਮੁਲਕਾਂ 'ਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮਦਦ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਦੇ ਜੀਡੀਪੀ ਦਾ 43 ਫੀਸਦ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।

    ਬਰੁਕਿੰਗਸ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੀ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਮਾਹਿਰ ਵੈਂਡਾ ਫੈਲਬੈਬ-ਬਰਾਊਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਹਾਇਤਾ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਪੈਸਾ ਤਾਲਿਬਾਨ ਨੇ ਇੱਕਠਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਇਹ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਹਾਇਤਾ ਉਸ ਤੋਂ 10 ਗੁਣਾ ਜਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਹੈ।"

    ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅਮਰੀਕੀ ਜਾਂ ਯੂਰੋਪੀ ਬੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਨੇ ਇਸ ਤੱਕ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

    ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਮੌਨੀਟਰੀ ਫੰਡ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨੂੰ ਰੋਕ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਅਜੇ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਤਾਲਿਬਾਨ ਨੂੰ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਮਾਨਤਾ ਮਿਲੇਗੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।

  17. ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਫੌਜ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਖੜ ਸਕੀ

    ਇਸ ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਰੁਖ਼ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ 15 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਪਲਟ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਤਾਲਿਬਾਨ ਨੇ ਕੁੱਲ 398 ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ 345 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਕਬਜ਼ਾ ਜਮਾ ਲਿਆ।

  18. ਕਾਬੁਲ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਦਾ ਖ਼ੌਫ਼ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਤੋਂ

    ਇਹ ਇਹ ਕਾਬੁਲ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਉੱਪਰ ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਫ਼ਸ ਗਏ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਦੀ ਹੱਡਬੀਤੀ ਹੈ।

    ਬੱਚੇ ਨਾਲ ਬੀਬੀਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਜ਼ਰਗੁਨਾ ਕਾਰਗਰ ਨੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ। ਬੱਚੇ ਦੀ ਉਮਰ ਕਾਰਨ ਨਾਂ ਨਹੀਂ ਛਾਪਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਪਰ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਗੱਲਬਾਤ ਛਾਪਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

    "ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਦੇਖਿਆ। ਉੱਥੇ ਪੰਜ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਕੁਝ ਮਰਦਾਂ ਸਮੇਤ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਅੰਦਰ ਲੰਘਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।”

    “ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਕਾਫ਼ੀ ਸਮਾਨ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਦਦ ਲਈ ਪੁੱਛਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਾਂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੈਗ ਫੜੇ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਚਲਿਆ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਔਰਤ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ- ਅੰਟੀ ਤੁਸੀਂ ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋ? ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਅਸੀਂ ਕੈਨੇਡਾ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ।”

    “ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕੀ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕੈਨੇਡਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਹਾਂ ਕਹਿ ਦਿੱਤੀ ਪਰ ਮੇਰਾ ਦੋਸਤ ਸ਼ਸ਼ੋਪੰਜ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਪਰ ਤਾਲਿਬਾਨ ਗੇਟ ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੋਲੀਆਂ ਚਲਾਉਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਵਾਪਸ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਵੱਲ ਭੱਜੇ।“

    “ਉੱਥੇ ਅਮਰੀਕੀ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਬੈਠਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਬੈਠ ਗਏ। ਉਹ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਅਸੀਂ ਲਗਭਗ ਦੋ ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ ਬੈਠੇ ਰਹੇ। ਸਾਨੂੰ ਪਿਆਸ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਥੋਂ ਨਿਕਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸੀ।”

    “ਪਰਿਵਾਰ ਚਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਉਡਾਣ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਗਿਆ। ਅਸੀਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਸੀ ਪਰ ਨਿਕਲ ਨਹੀਂ ਸਕੇ। ਸਵੇਰ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਜ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ ਪਹੁ ਫੁਟਾਲਾ ਹੋਇਆ ਪਰ ਅਸੀਂ ਅਜੇ ਵੀ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸੀ। ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਅਜੇ ਵੀ ਕੋਈ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਅਮਰੀਕੀਆਂ ਕੋਲ ਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਸੀ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਸੀ।”

    “ਦੋ ਜਹਾਜ਼ ਆਏ ਅਤੇ ਅਚਾਨਕ ਭਗਦੜ ਮੱਚ ਗਈ। ਤਾਲਿਬਾਨ ਗੋਲੀਆਂ ਚਲਾ ਰਹੇ ਸਨ ਅਮਰੀਕੀ ਵੀ ਗੋਲੀਆਂ ਚਲਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਮੈਂ ਇੱਕ ਜਹਾਜ਼ ਉਡਦਾ ਦੇਖਿਆ। ਲੋਕ ਉਸ ਨੂੰ ਚਿੰਬੜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਮੈਂ ਇੱਕ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਜਹਾਜ਼ ਤੋਂ ਡਿੱਗਦੇ ਦੇਖਿਆ। ਉਹ ਮਰ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਚੀਥੜੇ ਬਣ ਗਏ ਸਨ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਚਾਈ ਤੋਂ ਡਿੱਗਿਆ।”

    “ਇੱਕ ਹੋਰ ਜਹਾਜ਼ ਆਇਆ। ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬੈਠ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਅੰਦਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੇਟ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਇਹ ਸੌ ਮੀਟਰ ਤੱਕ ਗਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ। ਅਮਰੀਕੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ “ਚਲੋ ਚੱਲੀਏ” ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਜਹਾਜ਼ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਲੈ ਗਏ ਅਤੇ ਬੈਠਣ ਲਈ ਕਿਹਾ।”

    “ਮੈਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਕੈਨੇਡਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਸਕੂਲ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਕੋਈ ਪੜ੍ਹਾਈ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮੈਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਪਰ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਨਹੀਂ ਗਏ। ਮੈਨੂੰ ਤਾਲਿਬਾਨ ਤੋਂ ਖ਼ੌਫ਼ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਤੇ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਿਉਣੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।

    ‘(ਤਾਲਿਬਾਨ) ਬਹੁਤ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਹੁਣ ਗੋਲੀਆਂ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਰਹੇ ਹੋ? ਸਥਿਤੀ ਚੰਗੀ ਨਹੀਂ। ਤਾਲਿਬਾਨ ਸੜਕਾਂ ’ਤੇ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਹਨ, ਦੁਕਾਨਾਂ ਬੰਦ ਹਨ, ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੋਟੀਆਂ ਮਾਰਦੇ ਹਨ।”

  19. ਭਾਰਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਤਾਲਿਬਾਨ ਨੇ ਅੰਤਰ ਸਰਹੱਦੀ ਕਾਰੋਬਾਰ ਰੋਕਿਆ

    ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਅੱਗ ਦੇ ਸੇਕ ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਤਾਲਿਬਾਨ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਅੰਤਰ-ਸਰਹੱਦੀ ਕਾਰੋਬਾਰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

    ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਰਸਤਿਓਂ ਵਪਾਰ ਚੱਲਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ।

    ਹੁਣ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪੋਰਟ ਔਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ (ਐੱਫਆਈਈਓ) ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਟਰੱਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਲੱਖਾਂ ਡਾਲਰ ਦੀ ਆਮਦ-ਦਰਾਮਦ ਉੱਪਰ ਅਸਰ ਪਿਆ ਹੈ।

    ਭਾਰਤ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤਿਜਾਰਤੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਜਿਵੇਂ ਸਕੂਲ, ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ, ਬੰਨ੍ਹ ਅਤੇ ਸੜਕਾਂ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਤਿੰਨ ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਖ਼ਰਚ ਕੀਤੇ ਹਨ।

  20. ਸਾਰੇ ਅਮਰੀਕੀਆਂ ਦੇ ਨਿਕਲ ਜਾਣ ਤੱਕ ਫ਼ੌਜਾਂ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ’ਚ ਰਹਿਣਗੀਆਂ-ਬਾਇਡਨ

    ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜੋਅ ਬਾਇਡਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ੌਜਾਂ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਸਾਰੇ ਅਮਰੀਕੀਆਂ ਨੂੰ ਉੱਥੋਂ ਕੱਢ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਗੀਆਂ।

    ਬਾਇਡਨ ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੂੰ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਲਗਭਗ 15,000 ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਗਰਿਕ ਅਜੇ ਵੀ ਉੱਥੋਂ ਕੱਢੇ ਜਾਣੇ ਬਾਕੀ ਹਨ।

    ਲਗਭਗ 4500 ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ੌਜੀ ਕਾਬੁਲ ਦੇ ਹਾਮਿਦ ਕਰਜ਼ਈ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਵਿੱਚ ਤੈਨਾਅਤ ਹਨ।

    ਜਦਕਿ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਦੇ ਬਾਹਰ ਤਾਲਿਬਾਨ ਲੜਾਕੇ ਨਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਰਹੇ ਹਨ।

    ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਤਾਲਿਬਾਨ ਮੁਲਕ ਛੱਡ ਕੇ ਜਾਣ ਦੇ ਚਾਹਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਡੱਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।

    ਇਸ ਮਾਹੌਲ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਾਇਡਨ ਵੱਲੋਂ ਤੈਅ ਸਮਾਂ ਸੀਮਾ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੇਰ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਰੁਕਣਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।