روز جهانی آزادی رسانهها؛ چه تعداد روزنامهنگار در سال ۲۰۱۸ کشته شدهاند؟
منبع تصویر، Getty Images
براساس گزارش فدراسیون بینالمللی روزنامهنگاران( IFJ)، حداقل ۱۹۵ روزنامهنگار در حین انجام فعالیتهای رسانهای در سال ۲۰۱۸ کشته شدهاند.
آمار کشته شدهها در سال گذشته میلادی به نسبت سال ۲۰۱۷ افزایش یافته، اما همچنان به نسبت تعداد کشتهشدگان در سالهای گذشته و در اوج جنگهای داخلی عراق و سوریه کمتر است.
در سال ۲۰۱۶ میلادی، ۱۵۵ روزنامهنگار و فعال رسانهای کشته شدند، که این بیشترین تعداد در یک سال بوده است.
این آمار شامل همه افرادی میشود که به نحوی با رسانهها همکاری داشته و کشته شدهاند.
قتل جمال خاشقچی، روزنامهنگار شناخته شده عربستان سعودی، یکی از خبر سازترین اتفاقات سال ۲۰۱۸ بود که واکنشهای بینالمللی فراوانی را در پی داشت.
آقای خاشقچی در ماه مهر سال ۱۳۹۶، پس از ورود به کنسولگری عربستان سعودی در استانبول ترکیه به قتل رسید.
منبع تصویر، Getty Images
در نتیجه این اتفاق روابط دو کشور ترکیه و عربستان رو به وخامت نهاد و اکثریت کشورهای جهان این اقدام را محکوم کردند.
ماه گذشته در بریتانیا هم لایرا مککی، خبرنگار ۲۹ ساله هنگامی که نظارهگر درگیری در منطقه کریگان لاندندری بود، به دلیل اصابت گلوله به سرش کشته شد.
یک گروه شبهنظامی مخالف توافق صلح ایرلند مسئولیت کشته شدن این روزنامهنگار را برعهده گرفت.
کدام کشورها برای روزنامه نگاران خطرناکاند؟
افغانستان همچنان یکی از خطرناکترین کشورهای جهان برای روزنامهنگاران با ۱۶ کشته در سال گذشته میلادی است.
سال گذشته ۹ روزنامهنگار افغان که برای گزارش از یک حادثه بمبگذاری به محل حادثه رفته بودند در اثر انفجار بمب دیگری کشته شدند.
بمب دوم توسط فردی منفجر شد که خودش را یک خبرنگار معرفی کرده بود و به میان آنان رفته بود.
در شرق افغانستان هم احمد شاه، خبرنگار بیبیسی در درگیریهای ولایت خوست کشته شد.
چندین روزنامهنگار هم سال گذشته در ایالات متحده آمریکا کشته شدند.
پنج روزنامهنگار به ضرب گلوله در دفتر روزنامه 'کپیتال ' در شهر مریلند، توسط فردی که سالها قبل سعی کرده بود از این روزنامه شکایت کند به قتل رسیدند.
به گفته فدراسیون بینالمللی روزنامهنگاران، پایین آمدن آستانه تحمل نسبت به گزارش رسانهها، عوامگرایی و همچنین فساد و جرم و جنایت از عوامل بالا رفتن آمار قتل روزنامهنگاران است.
براساس گزارش این نهاد مدافع حقوق روزنامهنگاران: "روزنامهنگارانی که در سال گذشته کشته شدهاند، بیشتر در کار تهیه و انتشار گزارش در شهرها، کشورها و مناطق زندگی خودشان بودند، تا اینکه در مناطق جنگی مشغول کار بوده باشند".
کمیته دفاع از روزنامهنگاران، هر سال در ماه دسامبر اقدام به انتشار لیستی از روزنامهنگاران زندانی میکند.
این آمار شامل همه کسانی میشود که بعنوان روزنامهنگار فعالیت میکردند و بخاطر همین هم زندانی شدهاند.
در این آمار کشورهای زیر دارای بیشترین تعداد روزنامهنگار زندانی در سال ۲۰۱۸ بودهاند:
- ترکیه با ۶۸ نفر
- چین با ۴۷ نفر
- مصر با ۲۵ نفر
- عربستان سعودی و اریتره هر کدام ۱۶ نفر
رسانه و دمکراسی
سازمان ملل متحد امسال تصمیم دارد تا نقش رسانههای آزاد در دمکراسی و به طور خاص در جریان انتخابات را برجسته کند.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل در بیانیهای نوشت: "دمکراسی بدون دسترسی آزاد و شفاف به اخبار و اطلاعات موثق کامل نمیشود".
کورتنی راسچ از کمیته دفاع از روزنامهنگاران میگوید، ضد رسانه بودن تبدیل به یک روال و بیماری در بسیاری از کشورها شده و در آمریکا و فلیپین نمونههایی از آن را شاهد هستیم.
سازمان گزارشگران بدون مرز در گزارش سالانه خود، وضعیت موجود در آمریکا برای رسانهها را "حیرتآور" خوانده است.
در این گزارش نوشته شده: "هیچگاه در ایالات متحده سابقه نداشته که روزنامهنگاران به این اندازه تهدید به مرگ شوند و یا برای حفاظت از جانشان از محافظ شخصی استفاده کنند".
در گزارش سالانه این نهاد، ایالات متحده با نزول رتبه در آزادی بیان مواجه شده و دو دمکراسی بزرگ دنیا یعنی هند و برزیل نیز با کاهش رتبه روبرو بودهاند.
کشورهایی مانند ونزوئلا، روسیه و چین هم که در وضعیت بسیار بدی از نظر آزادی بیان قرار داشتند، در سال گذشته میلادی وضعیتشان وخیمتر شده است.
