کوواکس اولین محموله واکسن اهدایی خود را به غنا فرستاد

غنا اولین کشوری است که با استفاده از برنامه سازمان بهداشت جهانی برای توزیع واکسن کرونا - کوواکس - مقادیری از این واکسن را دریافت کرده است.

سازمان بهداشت جهانی طرح کوواکس را با هدف اطمینان از تقسیم عادلانه واکسن در بین همه کشورها تدوین کرده و به اجرا گذاشته است.

براساس این برنامه، هدف این است که تا پایان سال میلادی جاری حدود دو میلیارد واحد واکسن کرونا در سطح جهانی توزیع شده باشد.

بسیاری از کشورهای ثروتمند که از ماه ها قبل واکسیناسیون خود را آغاز کرده اند، با انتقاد به خاطر خرید یا سفارش بیش از نیاز واکسن مواجه شده اند.

براساس این برنامه، روز چهارشنبه محموله ای شامل ششصد هزار واحد از واکسن مشترک شرکت بریتانیایی استرازنکا و دانشگاه آکسفورد که در بریتانیا یا توسط موسسه سرم هند تولید شده وارد پایتخت غنا شد.

انتظار می رود واکسیناسیون گروه های دارای اولویت در غنا از هفته آینده آغاز شود و کارکنان بخش بهداشت و درمان، افراد بالای ۶۰ سال و افراد مبتلا به بیماری های زمینه ای واکسینه شوند.

سازمان بهداشت جهانی و صندوق کودکان ملل متحد (یونیسف) در بیانیه مشترکی اعلام کردند که ارسال این محموله به غنا "یک مناسبت مهم برای پایان دادن به شیوع جهانی این بیماری است."

غنا کشوری در غرب آفریقا با ۳۰ میلیون نفر جمعیت است و از زمان شیوع کرونا تا کنون بیش از ۸۰۷۰۰ مورد ابتلا و ۵۸۰ مورد مرگ در اثر این بیماری را ثبت کرده است. نظر بر این است که به خاطر سطح نازل تست کرونا، این ارقام نشان دهنده ابعاد واقعی بیماری در این کشور نیست.

اگرچه واکسن کرونا به طور کلی برای کودکان در نظر گرفته نشده اما یونیسف به دلیل تخصص در تهیه و توزیع واکسن های مختلف نقشی را در این طرح برعهده گرفته است.

منابع سازمان بهداشت جهانی به بی بی سی گفته اند که غنا یکی از کشورهایی است که برای دریافت اولین محموله های واکسن ارسالی کوواکس در نظر گرفته شده "زیرا شرایط اولویت در دریافت واکسن را داشته است".

کوواکس چیست؟

تاکنون کشورهای ثروتمندتر توانسته اند بیش از کشورهای فقیر واکسن کرونا خریداری کنند.

طرح کوواکس توسط سازمان بهداشت جهانی، ائتلاف جهانی برای واکسیناسیون گوی Gavi و ائتلاف برای نوآوری جهت آمادگی به منظور مقابله با اپیدمی (CEPI) راه اندازی شده است. هدف این برنامه این است که مانع از آن شود که کشورهای فقیرتر جهان در دریافت واکسن "به ته صف رانده شوند."

براساس این برنامه، کشورهای ثروتمندتر که قادر به سفارش و خرید واکسن هستند موافقت می کنند که در این مورد به کشورهای فقیرتر کمک مالی کنند.

کواکس امیدوار است در کمتر از یک سال بیش از دو میلیارد دوز واکسن در ۱۹۰ کشور جهان توزیع کند و به خصوص اطمینان حاصل کند که ۹۲ کشور فقیرتر جهان همزمان با ۹۸ کشور ثروتمندتر به واکسن دسترسی خواهند داشت.

طبق محاسبات صندوق بین المللی پول (تخمین ۲۰۲۰) و بانک جهانی (آمار ۲۰۱۹)، ایران از لحاظ درآمد سرانه (براساس قدرت خرید) در میان ۱۸۶ کشور جهان در رده ۱۰۰ قرار دارد. صندوق بین المللی پول افغانستان را در رده ۱۸۴ قرار داده است و موقعیت تاجیکستان در رده بندی های صندوق بین المللی پول و بانک جهانی به ترتیب ۱۶۶ و ۱۶۹ است.

در حال حاضر، آمار منتشر شده توسط دولت های مختلف حاکی از آن است که برخی کشورهای ثروتمند بیش از نیاز خود واکسن سفارش داده یا خریداری کرده اند.

به عنوان مثال، کانادا ۵ برابر نیاز جمعیت خود واکسن خریده یا سفارش داده و این رقم برای بریتانیا ۳.۶ برابر جمعیت، برای اتحادیه اروپا ۲.۷ برابر، استرالیا ۲.۵ برابر و ایالات متحده ۲ برابر جمعیت است. در مقابل، کل سفارش واکسن اتحادیه آفریقا صرفا برا ی واکسینه کردن ۳۸ درصد جمعیت کفایت می کند و این رقم برای هند تنها ۴ درصد است.

هدف از برنامه کوواکس این است که تا ۲۰ درصد جمعیت کشورهای فقیر جهان به واکسن دسترسی پیدا کنند بی آنکه هزینه ای برای دولت ها داشته باشد.

بیشتر کشورهای آفریقایی در میان دریافت کنندگان مورد نظر کوواکس هستند اما تعدادی از آنها مانند سنگال به ابتکار خود به سفارش و خرید واکسن از خارج اقدام کرده اند.

بودجه تعیین شده برای این طرح تاکنون به ۶ میلیارد دلار افزایش یافته است اما سازمان بهداشت جهانی گفته است که برای رسیدن به هدف خود در سال جاری دست کم به ۲ میلیارد دلار دیگر نیاز است.

برنامه کوواکس با انتقاداتی هم روبرو بوده است از جمله اینکه که عملیات آن سرعت لازم را نداشته است.

دکتر کلمنس مارتین آئور از اتریش که در هیئت مدیره سازمان بهداشت جهانی عضویت دارد نیز گفته است که اقدامات سازمان در تکمیل سفارش و تحویل واکسن کند بوده است.

در بیانیه مشترک سازمان بهداشت جهانی و یونیسف در روز چهارشنبه آمده است که ارسال محموله واکسن به غنا "به منزله آغاز بزرگترین عملیات تهیه و توزیع واکسن در طول تاریخ است."