واکنش‌ها به اذعان ایران به ساقط کردن هواپیمای اوکراینی

با اذعان ایران به ساقط کردن "غیرعمدی" هواپیمای مسافربری اوکراین بر فراز تهران، رهبران کانادا و اوکراین خواستار عدالت برای ۱۷۶ سرنشین هواپیما که در حادثه جان باختند شده اند.

همزمان تجمع های اعتراضی در ایران در واکنش به این خبر شکل گرفته و معترضان از جمله خواستار استعفای آیت الله خامنه ای رهبر این کشور شده اند.

هواپیما صبح چهارشنبه ساعاتی پس از حمله موشکی ایران به پایگاه های محل استقرار نیروهای آمریکایی در عراق سقوط کرد.

حمله موشکی ایران به تلافی کشته شدن قاسم سلیمانی فرمانده نیروی قدس سپاه در حمله موشکی آمریکا در بغداد در روز سوم ژانویه انجام شد.

ایران ابتدا گزارش ها از هدف گرفتن پرواز ۷۵۲ خطوط بین المللی اوکراین از تهران به کی یف را تکذیب می کرد و یک سخنگوی دولت حتی کشورهای غربی را به "دروغگویی و مشارکت در جنگ روانی" متهم کرد.

هواپیما دقایقی پس از برخاستن از فرودگاه امام خمینی تهران در جنوب غربی این شهر هدف قرار گرفت و سقوط کرد.

قربانیان شامل دهها ایران و کانادایی، و همچنین از افغانستان، اوکراین، بریتانیا و آلمان بودند.

واکنش ها به اذعان ایران

ولودیمیر زلنسکی رئیس جمهور اوکراین از ایران خواسته است "گناهکاران را محاکمه کند"، بقایای قربانیان را بازگرداند، غرامت بپردازد، دسترسی کامل به مقام های اوکراین بدهد و از طریق کانال های دیپلماتیک عذرخواهی کند.

او بعدا تلفنی با حسن روحانی رئیس جمهور ایران صحبت کرد و گفت به او اطمینان داده شده که "همه افراد دخیل در این فاجعه هوایی به دست عدالت سپرده خواهند شد."

جاستین ترودو نخست وزیر کانادا هم با رئیس جمهور ایران صحبت کرد.

او گفت که "منزجر و خشمگین" است و به آقای روحانی گفته است که باید تحقیقاتی کامل با "شفافیت کامل درباره اینکه چطور چنین فاجعه هولناکی ممکن است اتفاق افتاده باشد" انجام شود.

آقای ترودو گفت: "کانادا تا زمان پاسخگویی، عدالت و وداع مناسب با قربانیان که خانواده ها مستحق آن هستند از پا نخواهد نشست... آنها زخم خورده اند، خشمگین و عزادارند و خواهان توضیح هستند."

او گفت آقای روحانی قول "کاهش تنش" داده و افزود که محققان کانادایی به زودی وارد تهران خواهند شد.

مایک پومپئو وزیر خارجه آمریکا ویدئویی از اعتراضات در ایران را توییت کرد و نوشت: "صدای مردم ایران روشن است. آنها از دروغ ها، فساد، ندانم کاری رژیم و بی رحمی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی تحت فرمان حکومت فسادسالارانه خامنه ای دلزده اند. ما در کنار مردم ایران که مستحق آینده بهتری هستند ایستاده ایم."

بوریس جانسون نخست وزیر بریتانیا گفت که اذعان ایران "گام اول مهمی" است و اکنون رفع تنش ضروری است.

ملکه بریتانیا هم پیام تسلیتی کانادا ارسال کرده است.

ملکه الیزابت نوشت که او و دوک ادینبورو "عمیقا از این ضایعه تراژیک" و جان باختن مسافران اندوهگین هستند: "با مردم کانادا که چنین ضایعه شدیدی را تحمل کرده اند همدردی و برای آنها دعا می کنیم."

"من عمیق ترین مراتب تسلیت خود را به خانواده ها، دوستان و همکاران همه کانادایی، و در واقع همه ملیت هایی، که درگذشتند و دیگرانی که تحت تاثیر این رویداد هولناک قرار گرفتند ابراز می کنم."

دولت بریتانیا می گوید چهار بریتانیایی سرنشین هواپیمای خطوط اوکراین از تهران به مقصد کی یف بودند.

از آنها به عنوان محمدرضا کدخدازاده صاحب یک خشکشویی در وست ساسکس، مهندس سام ذکایی از توییکنهام، سعید طهماسبی مهندس و دانشجوی دکتری و همسرش نیلوفر ابراهیم ساکن دارتفورد به عنوان بریتانیایی های مسافر هواپیما نام برده شده است.

بیانیه ستاد نیروهای مسلح ایران در مورد ساقط شدن هواپیما

اذعان ایران به ساقط کردن "اشتباهی" هواپیمای مسافربری اوکراین صبح شنبه از تلویزیون این کشور پخش شد.

براساس این بیانیه پرواز پی اس ۷۵۲ بعد از برخاستن از فرودگاه "درهنگام چرخش، کاملاً در حالت نزدیک شونده به یک مرکز حساس نظامی سپاه و در ارتفاع و شکل پروازی یک هدف متخاصم قرار می‌گیرد که در این شرایط بر اثر بروز خطای انسانی و به صورت غیر عمد، هواپیمای مذکور مورد اصابت" می گیرد.

امیرعلی حاجی‌زاده فرمانده هوا فضای سپاه هم گفت که یک اپراتور موشک به طول مستقل و منفرد عمل کرد و هواپیما را با یک "موشک کروز" اشتباه گرفت.

او گفت این اپراتور "در آن شرایط نتوانسته ارتباط بگیرد. ۱۰ ثانیه فرصت تصمیم گیری داشته است. در این شرایط این تصمیم بد را می‌گیرد و موشک شلیک می شود".

او گفت که نیروهای مسلح سیستم های خود را برای جلوگیری از "اشتباهات" مشابه روزآمد خواهند کرد.

او گفت که با شنیدن خبر سقوط هواپیما "آرزوی مرگ" کرده است.

او همچنین گفت که درخواست شده بود در منطقه پرواز ممنوع اعلام شود اما به دلایلی که روشن نیست این درخواست رد شد.

او گفت که مقام ها را از حادثه آگاه کرد، که این سوال را پیش می آورد که چرا ایران تا سه روز آن را انکار می کرد.

واکنش مقام های ایران

آیت الله خامنه ای گفت که این حادثه محصول "خطای انسانی" بود و او از مقام های مربوطه خواسته گام های لازم را برای جلوگیری از "حوادث مشابه" بردارند.

حسن روحانی گفت: "ایران عمیقا از این اشتباه فاجعه بار متاسف است" و قول داد که مسببان تحت پیگرد قرار گیرند.

محمد جواد ظریف وزیر خارجه ایران از خانواده های قربانیان عذرخواهی کرد اما بخشی از گناه را متوجه آمریکا دانست: "خطای انسانی در لحظات بحرانی که آمریکا موجب آن شده بود منجر به فاجعه شد."

لیز دوست خبرنگار ارشد بی بی سی در امور بین المللی می گوید که اذعان رهبران ایران بسیار غیرعادی است و در لحظه ای حیاتی اتفاق می افتد. ایران به این نتیجه رسیده مجبور است مسئولیت این فاجعه را به عهده گیرد تا از دامن زدن به جنگ لفظی تازه ای با غرب یا خشم بیشتر مردم خود پرهیز کند.

آیا اوکراین توضیحات را پذیرفته؟

چندین مساله همچنان باعث خشم این کشور می شود. ایگور سوسنووسکی معاون خطوط بین المللی اوکراین گفت که ایران باید در آن زمان فرودگاه را می بست، و ادامه فعالیت پروازها "مطلقا غیرمسئولانه" بود.

او همچنین گفت که هشدار در مورد خطری بالقوه وجود نداشت.

این خط هوایی از این حرف ایران که هواپیما از مسیرش منحرف شده بود ابراز انزجار کرد و گفت که هواپیما در مسیری که مسئولان فرودگاه تعیین کرده بودند حرکت می کرد.

به گزارش خبرگزاری تسنیم سازمان هوانوردی ایران بعدا در روز شنبه گفت هیچ دلیلی برای این تصور وجود ندارد که هواپیما منحرف شده بود.