تنش در مرز میان تاجیکستان و قرقیزستان

در پی نزاع میان ساکنان مناطق مرزی تاجیکستان و قرقیزستان، رفاء‌الدین تیشه‌اف، ساکن ۳۷ ساله شهر اسفره تاجیکستان به ضرب گلوله کُشته و دو تن دیگر زخمی شده‌اند. براساس گزارشها این حادثه بعد از ظهر امروز پنج‌شنبه‌،( ۱۴ مارس/۲۳ اسفند) رخ داده است.

در همین رابطه گزارش شده است که یک پلیس قرقیز هم در این حادثه زخمی شده است. نزاع میان ساکنان مناطق مرزی دو کشور دیروز چهارشنبه، ۱۳ مارس رخ داد. در حادثه دیروز هم براساس گزارشها حسین حکیم‌اف، ساکن ۴۳-ساله روستای ‌"خواجه ‌اعلا" شهر اسفره کشته شده بود.

در همین رابطه امامعلی رحمان، رئیس جمهور تاجیکستان با سورنبای جئن بیک‌اف، همتای قرقیزش وضعیت در مرز دو کشور را تلفنی بررسی کردند. آنها به توافق رسیدند که نزاع در مرز باید از راه مسالمت‌آمیز حل و فصل شود.

به گفته دفتر مطبوعات رئیس جمهور تاجیکستان، رهبران دو کشور خواستار تحقیق همه جانبه این نزاع شده‌اند.

پیشتر نیروهای مرزبانی تاجیکستان با انتشار بیانیه‌ای، قرقیزستان را در بروز نزاع اخیر متهم کردند.

در این بیانیه آمده که "قرقیزستان برخلاف پروتکل امضاشده به صورت یک‌جانبه احداث راه کوکتاش - آقسای - تمدیق را از سر گرفت" که این امر باعث درگیری ساکنان روستاهای مرزی شد.

تنش اخیر میان دو کشور از آن جا آغاز شد که قرقیزستان هفته گذشته احداث راه "کوکتاش - آقسای - تمدیق"- را از سر گرفت. ساخت این راه به ساکنان محلات قرقیز‌نشین امکان می‌دهد که بدون عبور از روستای "واروخ" تاجیکستان به قسمتهای دیگر ناحیه "بادکند" کشورشان رفت و آمد کنند.

اما ساکنان روستای واروخ تاجیکستان می‌گویند، در صورت ساخت این راه، آنها دیگر نمی‌توانند به مزار "خواجه‌غار" یا "غاربابا" بروند. به این دلیل، گروهی از ساکنان واروخ دیروز تجمع کردند و مانع ساخت راه شدند.

ساکنان محله‌های قرقیز‌نشین نیز دست به تجمع زدند. به گفته منابع رسمی دو کشور، در اثر سنگ‌اندازی، از هر دو جانب دستکم ۲۰ نفر زخمی شد‍ه‌اند

واروخ تاجیکستان که بیش از ۳۰ هزار جمعیت دارد، از چهار طرف در احاطه خاک قرقیزستان قراردارد. تنها یک راه اتوموبیل‌رو، واروخ را به روستای ‌خواجه ‌اعلا می‌پیوندد که نزدیکترین محل مسکونی در مرز تاجیکستان است.

تاجیکستان و قرقیزستان ۹۷۰ کیلومتر مرز مشترک دارند. با گذشت بیش از ۲۷ سال از استقلال این دو جمهوری سابق شوروی، تا حالا تنها ۵۰۰ کیلومتر خطوط مرز میان آنها علامت‌‌گذاری شده است. در مناطق باقیمانده مورد بحث هر سال نزاع‌هایی رخ می‌دهد که گاها منجر به دعوای ساکنان مناطق مرزی و حتی شلیک گلوله میان مرزبانان تاجیک و قرقیز می‌شود.