'نتفلیکس از عکسم استفاده کرد و باید پولش را می‌داد'

شان هیوی به محض دیدن عکس خود در یکی از سریال‌های پربیننده نتفلیکس، آن را تشخیص داد.

او داشت به همراه پسرش سریال "چیزهای عجیب"را تماشا می‌کرد که گفت:‌ "خدایا، این طوفان چقدر برایم آشناست."

اما وقتی مستند مربوط به ساخت سریال را تماشا کرد، مطمئن شد درست فکر کرده است.

آقای هیوی می‌گوید: "آن‌ها این عکس را از گوگل برداشتند، یک منظره جلوی آن گذاشتند و از آن به عنوان یک اثر هنر مفهومی استفاده کردند."

تصویر این توفان تندری چرخشی توسط هیچ عکاس دیگری ثبت نشده و هیچ ماشین دیگری هم آن روز در تعقیب این پدیده طبیعی از یک سو به سوی دیگر دشت مونتانا نرانده است.

آقای هیوی چهار تصویر پانوراما از این طوفان گرفت، آن‌ها را به هم وصل کرد و نام اثرش را " کشتی مادر "(The Mothership ) گذاشت. او می‌گوید: "باید نامم را می‌بردند و بابت آن به من پول می‌دادند."

آقای هیوی سعی کرد با نتفلیکس (شرکت آمریکایی پخش آنلاین فیلم و سریال) تماس بگیرد اما این پاسخ را از آن‌ها دریافت کرد: " شما نمی‌توانید برای مام طبیعت کپی‌رایت تعیین کنید. " پرونده او در نهایت بسته شد.

تعقیب طوفان‌ها برای آقای هیوی یک سرگرمی نیست. برای ثبت این تصاویر بی عیب و نقص او سالانه هزاران دلار پول بنزین می‌دهد. در این مسیر او "تگرگ‌هایی به بزرگی توپ گلف" و بادهایی به سرعت ۱۶۰ کیلومتر بر ساعت را از سر می‌گذراند و به مسافران در راه مانده کمک می‌کند.

بعد از این که آقای هیوی شکایت خود را در شبکه‌های اجتماعی مطرح کرد، شرکتی به نام پیکسی که به عکاسان در مبارزه با نقض کپی‌رایت کمک می‌کند، با او تماس گرفت. آقای هیوی هم با دیدن اشتیاق این شرکت برای کمک، پذیرفت با آن‌ها کار کند.

پیکسی فردی به نام دیوید دیل را به عنوان وکیل او منصوب کرد و آن‌ها دریافتند نتفلیکس در ۶ مورد دیگر هم از عکس آقای هیوی استفاده کرده است. طبق اسنادی که بی‌بی‌سی آن‌ها را مشاهده کرده، این دادخواست در دسامبر ۲۰۱۸ توسط نتفلیکس حل و فصل شده است .

اما این شرکت به درخواست بی‌بی‌سی برای اظهار نظر در این زمینه پاسخی نداد.

در بریتانیا، محکوم شدن به نقض کپی‌رایت در یک دادگاه بدوی ممکن است مجازات ۶ ماه زندان یا جریمه‌ای تا سقف ۵۰ هزار پوند به همراه داشته باشد. محکومیت در دادگاه عالی کیفری هم می‌تواند به ۱۰ سال حبس و/یا جریمه مالی نامحدود ختم شود.

در آمریکا، هر بار تصویری به شکلی غیرقانونی استفاده شود، جریمه‌ها می‌تواند تا ۱۵۰ هزار دلار (۱۱۵ هزار پوند) هم بالا رود.

در رابطه با پرونده‌های موفق، شرکت‌هایی نظیر پیکسی ۵۰ درصد مبلغ مورد مصالحه یا جریمه در نظر گرفته شده توسط دادگاه را دریافت می‌کنند.

آقای دیل در مورد پرونده‌های مربوط به نقض کپی‌رایت می‌گوید: "همه‌شان حل و فصل می‌شوند. " به گفته او دلیلش هم این است که قانون در این رابطه کاملا روشن و صریح است.

پیکسی یکی از معدود شرکت‌‌هایی است که برای کنترل و پیگیری نقض کپی‌رایت آثار عکاسان، دست به ساخت فناوری جستجوی تصاویر زده است.

خدمات این فناوری شامل هوش مصنوعی است که برای تطبیق اثر یک هنرمند با نمونه‌های روی وب، آموزش دیده است. این فناوری همچنین می‌تواند به تشخیص دستکاری‌های انجام شده روی عکس‌ از جمله برش‌ها، تغییر رنگ، لایه‌های اضافه شده یا برداشته شده از آن هم کمک کند.

هر عکسی که توسط یک انسان‌ گرفته شود، از همان لحظه اول تحت حمایت قوانین مالکیت معنوی قرار می‌گیرد.

بنا بر مطالعه شرکت کپی‌ترک که در زمینه جستجو و اجرای کپی‌رایت فعالیت می‌کند، روزانه بیش از ۲/۵ میلیارد تصویر دزدیده می‌شوند که بسیاری از آن‌ها با استفاده از فناوری به نام جستجوی معکوس تصویر پیدا می‌شوند.

این موتور جستجو مثل گوگل یا بینگ عمل می‌کند اما برای یافتن اطلاعات مرتبط، به جای استفاده از کلمات، تصاویر را با هم تطبیق می‌دهد.

برخی از موتورهای رایگان جستجوی تصویر از جمله تین‌آی و گوگل همچنین می‌توانند مشخص کنند عکس چه زمانی و کجا گرفته شده و آیا دستکاری شده است یا نه.

شرکت‌های فعال در زمینه نقض کپی‌رایت از همین فناوری استفاده می‌کنند اما علاوه بر آن یک وکیل هم به خدمت می‌گیرند و مخارج اقامه دعوی را پرداخت می‌کنند.

شرکت پیکسی طی ۵ سال گذشته نزدیک به ۱۰۰ هزار پرونده نقض کپی‌رایت تشکیل داده و در حال حاضر بر حدود ۱۰۰ میلیون عکس نظارت دارد.

کین جونز، مدیر عامل این شرکت می‌گوید: " آگاهی از همه این موارد و نظارت بر آن‌ها، برای هر انسانی غیرممکن است. ما به این موضوع به عنوان مشکلی بسیار بزرگ برای صاحبان و تولید کنندگان عکس‌ها نگاه می‌کنیم."

او می‌گوید حق مولف برای بسیاری از عکاسان حکم " نان شب" را دارد: " به همین دلیل است که ما وارد عمل می‌شویم و خوشحالیم که آدم بد داستان هستیم."

با این حال، چیپ استوارت، استاد حقوق رسانه در دانشگاه تگزاس کریستین می‌گوید از آن‌جایی که بسیاری از این موارد خارج از دادگاه حل و فصل می‌شوند، راه‌های سوءاستفاده از این سیستم بسیار باز است.

چندی پیش یکی از دانشجویان او تصویری را در روزنامه دانشکده چاپ کرد که از یکی از وب‌سایت‌های موسسه کرییتیو کامنز (Creative Commons) گرفته بود. این موسسه برای حمایت از پدیدآورندگانی که آثار خود را به طور رایگان در وب در اختیار عموم قرار می‌دهند، مجوز‌های قانونی و رایگان صادر می‌کند. این دانشجو نیازی نداشت کپی‌رایت پرداخت کند اما بر خلاف شرایط ذکر شده در زیر عکس، نه نامی از عکاس برده و نه به وب‌سایتش ارجاع داده بود.

عکاسی که آن عکس را گرفته بود از طریق شرکت پیکسی این دانشجو را پیدا کرد و در یک نامه ۷۵۰ دلار پول بابت حق مولف از او درخواست کرد.

استوارت می‌گوید:‌ " دانشجوی ۲۰ ساله از دریافت نامه درخواست پول به شدت وحشت کرد و گفت:‌ 'من فکر کردم همه کارها را درست انجام داده‌ایم'. من هم به او گفتم: 'الان می‌توانم بگویم که این‌طور نبوده اما این اشتباهی است که به راحتی می‌توان مرتکب آن شد.' "

پس از بررسی اسناد و مدارک عمومی معلوم شد این عکاس طی آن سال بیش از ۴۰ پرونده شکایت باز کرده است. آن‌ها با او مذاکره کردند و در نهایت بر سر پرداخت ۵۰۰ دلار به توافق رسیدند.

دعوا بر سر چنین هزینه ناچیزی در دادگاه می‌‌توانست بسیار گران تمام شود.

آقای استوارت می‌گوید:‌ "ارزش ندارد که برای احتمال اندک برد، دو سال وقت و ده‌ها هزار دلار پول بابت هزینه دادرسی صرف کنی. اگر ببازی، باید هزینه وکیل را هم بدهی. چیزی که شرکت‌های کپی‌رایت ترول متوجه شده‌اند این است که سیستم بیشتر به نفع صاحبان حق مولف عمل می‌کند." ( شرکت‌های کپی‌رایت ترول، از طریق طرح شکایت علیه ناقضان حق مولف آثار‌شان به شکلی بی جهت پرخاشجویانه یا فرصت‌طلبانه، کسب درآمد می‌کنند. این شرکت‌ها معمولا علاقه چندانی به توزیع آثار به شکل قانونی ندارند و پدید‌آورنده آن‌ها نیستند.)

شرکت پیکسی در پاسخ گفت: " یکی از معیارهای کلیدی ما برای کار روی یک پرونده، استفاده تجاری از تصویر است. در مثال شما از یک دانشگاه خصوصی، بحث یک سازمان درآمدزا مطرح است که از قانون کپی‌رایت معاف نیست. این پرونده به خود دانشگاه مربوط می‌شود، نه یک دانشجوی به خصوص. "

اما برخی وکلای فعال در این زمینه باعث بدنامی افرادی شده‌اند که به دنبال دریافت حق خود به عنوان پدیدآورنده اثر هستند. به عنوان مثال یک وکیل پرکار به نام ریچارد لیبوویتز لقب "کپی‌رایت ترول" را گرفته چون از سال ۲۰۱۷، ۱۲۸۰ پرونده شکایت در دادگاه منطقه جنوبی نیویورک مطرح کرده است.

اما جدای از تعداد زیاد پرونده‌های شکایت، رفتار او هم به مذاق دادگاه‌ها خوش نیامده است. به تازگی یک قاضی به دلیل رفتار نامناسب از جمله " نقض مکرر احکام دادگاه و دروغگویی آشکار و در بعضی موارد بعد از ادای سوگند" او را به پرداخت جریمه نقدی ۱۰۳ هزار و پانصد دلاری محکوم کرد.

جو نیلر، مدیرعامل شرکت ایمج‌رایتز اینترنشنال است. این شرکت هم مثل پیکسی برای کمک به عکاسان در پیگیری نقض کپی‌رایت آثارشان از تکنولوژی بهره می‌گیرد. به اعتقاد او وجود وکلایی مثل لیبوویتز به ضرر این صنعت است.

آقای نیلرمی‌گوید:‌ " این مساله به دارندگان کپی‌رایت که سعی در حفظ حقوق خود دارند، آسیبی عمیق و اساسی می‌زند. "

یک عکاس باید همیشه امکان پیگیری کپی‌رایت اثر خود را داشته باشد. اما آقای نیلر می‌گوید شرکت او به عکاسان توصیه می‌کند به دنبال گرفتن این پول از وبلاگ‌های غیرانتفاعی و روزنامه‌های دانشجویی نباشند.

آقای نیلر می‌‌پزیرد که از این دست اتفاقات می‌افتد اما می‌گوید شرکتش بیشتر علاقمند است از عکاسان حرفه‌ای نظیر شان هیوی دفاع کند.

" به معنای واقعی کلمه، هیچ حرفی به این اندازه که به عکاسان به دلیل پیگیری حق‌شان لقب ترول داده شود من را عصبانی نمی‌کند. "

شان هیوی هنوز هم با موارد استفاده بدون اجازه از اثرش روبرو می‌شود. البته اگر نامش را به عنوان گیرنده عکس برده باشند، "کاری به آن‌ها ندارد "، به ویژه اگر هیچ منفعتی در میان نباشد.

او اخیرا متوجه شد یک زن نسخه‌های چاپی عکس‌اش را به عنوان اثر خودش می‌فروشد. یک اینفلوئنسر اینستاگرام هم بارها ادعا کرده عکس "کشتی مادر" را او گرفته است.

آقای هیوی می‌گوید: " خوب است که می‌توانم حقوقم را بشناسم و از آن‌ دفاع کنم، چون با این کار می‌توانم شکم خانواده‌ام را سیر نگه دارم."