آنچه گذشت؛ حملات هوایی سنگین اسرائیل به مراکز نظامی و تسلیحاتی سوریه

پوشش زنده

1. ۱۹ آذر ۱۴۰۳ - ۹ دسامبر ۲۰۲۴عباس عراقچی: ادامه نشست‌های صلح سوریه میان ایران، ترکیه و روسیه بستگی به تحولات آینده دارد

   عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، امروز برای توضیح درباره آخرین تحولات سوریه به مجلس ایران رفت؛ او پس از نشست غیرعلنی مجلس گفت: «ادامه کار نشست روند آستانه منوط به تصمیم ایران، روسیه و ترکیه است.»

   آقای عراقچی درباره احتمال حضور شورشیان در نشست‌های احتمالی ایران و ترکیه و روسیه هم گفت: «اساسا دولت سوریه هیچگاه در نشست روند آستانه حضور نداشت و روند آستانه بین ایران، ترکیه و روسیه بود. اینکه در آینده این روند به کار خود ادامه دهد یا خیر بستگی به تحولات و تصمیم سه کشور دارد، سایر کشورهای عربی نیز هیچگاه موضوع آستانه نبوده‌اند.»

   در سال‌های گذشته با حضور نمایندگان روسیه و ترکیه و ایران نشست‌هایی برای بررسی روند مذاکرات صلح در سوریه برگزار می‌شد. این نشست‌ها عمدتا در آستانه پایتخت قزاقستان برگزار می‌شد و به همین سبب به مذاکرات آستانه شهرت یافت.

   با سقوط حکومت بشار اسد مشخص نیست آینده این نشست‌های سه جانبه چه خواهد شد. اما پیش از این گزارش شده بود که در برخی از نشست‌ها نمایندگانی از گروه‌های مختلف سوریه نیز حضور یافته بودند.

2. ۱۹ آذر ۱۴۰۳ - ۹ دسامبر ۲۰۲۴موضع بازیگران اصلی جامعه بین‌المللی در سوریه چه بوده است؟

   

   منبع تصویر، Getty Images

   چندین کشور که منافع گسترده‌ای در سوریه و آینده آن دارند، از جمله متحدان بشار اسد، اعلام کرده‌اند که مایل به ایفای نقش و رابطه با دولت آینده‌اند.

   • روسیه که گفته می‌شود به آقای اسد و خانواده‌اش پناهندگی داده است، اعلام کرد که پایگاه‌های نظامی‌اش در سوریه در «حالت آماده‌باش» قرار دارند. با این حال، یک منبع ناشناس در کرملین به رسانه‌های روسی گفته است که شورشیان درباره امنیت این پایگاه‌ها به روسیه تضمین داده‌اند. مسکو خواستار برگزاری نشست اضطراری شورای امنیت سازمان ملل برای بررسی تحولات بعدی شده است.
   • ایران که از حکومت بشار اسد حمایت می‌کرد، می‌گوید انتظار دارد روابط «دوستانه» با سوریه ادامه یابد. وزارت خارجه ایران در بیانیه‌ خود اعلام کرد خواستار «پایان هرچه سریع‌تر درگیری‌های نظامی، ممانعت از اقدامات تروریستی و شروع گفت‌وگوهای ملی با مشارکت همه طیف‌های تشکیل‌دهنده جامعه سوریه» است.
   • ترکیه که از برخی گروه‌های شورشی حمایت می‌کند، اعلام کرده است تلاش‌های خود را برای تضمین صلح و ثبات سوریه در روزهای آینده «افزایش» خواهد داد. هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه، گفته است این تلاش‌ها شامل یافتن راهی برای بازگشت میلیون‌ها سوری است که در طول جنگ داخلی فرار کرده‌اند و بسیاری از آنها به ترکیه پناه برده‌اند.
   • آمریکا هم تحولات سوریه را با دقت زیر نظر دارد. جو بایدن، رئیس‌جمهور این کشور، گفته است سوریه در «لحظه‌ای تاریخی» و دوران گذار است اما نگرانی‌هایی نیز درباره خلاء قدرت در این دوره وجود دارد. آمریکا پیش‌تر مناطقی در شرق سوریه را هدف قرار داد که بنابر اعلام کاخ سفید «گروه تروریستی داعش» در آنجا در حال احیای خود بود.
   • چین و سایر کشورها نیز اعلام کرده‌اند تحولات سوریه را از نزدیک دنبال می‌کنند.

3. ۱۹ آذر ۱۴۰۳ - ۹ دسامبر ۲۰۲۴درخواست‌های مخالفان اسد برای حضور همه طیف‌ها برای تعیین آینده سوریه

   

   منبع تصویر، Getty Images

   دیما موسى، معاون رئیس ائتلاف ملی نیروهای انقلاب و مخالفان سوری، می‌گوید سقوط حکومت بشار اسد فرصتی برای سیاستمداران سوری است که «بر سر یک میز بنشینند» و با یکدیگر به سوی آینده جدید قدم بردارند.

   خانم موسى که از سال ۲۰۱۳ در ترکیه زندگی می‌کند، به برنامه نیوزدی بی‌بی‌سی گفت: «گذار نیازمند اتحاد تمام مردم سوریه است، از جمله کسانی که سلاح به دست دارند.»

   او افزود: «ما دوره‌ای به‌شدت تاریک را در تاریخ سوریه پشت سر گذاشته‌ایم.»

   او در پاسخ به اینکه چگونه می‌توان گذار مسالمت‌آمیزی را تضمین کرد درحالیکه احزاب مخالف مواضع سیاسی متفاوتی دارند، گفت: «طبیعتا همه ما برای آنچه می‌خواهیم مبارزه خواهیم کرد. فقط می‌خواهیم این کار را به شیوه‌ای مسالمت‌آمیز انجام دهیم.»

   دیما موسى به دیدگاه‌های لیبرال و فمینیستی خود اشاره کرد. این در حالی است که ابومحمد جولانی، رهبر هیئت تحریر شام که رهبری ائتلاف نظامی در سرنگونی بشار اسد را بر عهده داشت، در گذشته با گروه‌های جهادی از جمله القاعده در تماس بوده است.

   خانم موسى می‌گوید «ما می‌خواهیم کارها را به شکلی متفاوت انجام دهیم... و فکر می‌کنم امروز اراده و توانایی برای سوری‌ها وجود دارد که کنار هم بنشینند.»

   او همچنین اعلام کرد که قصد دارد به سوریه بازگردد.

4. ۱۹ آذر ۱۴۰۳ - ۹ دسامبر ۲۰۲۴گزارش‌ها از گیرافتادن زندانیان در سلول‌های زیرزمینی زندان صیدنایا

   گروه دفاع مدنی سوریه که به کلاه سفیدها هم شهرت دارند می‌گوید در حال رسیدگی به گزارش‌هایی است که از گیر افتادن زندانیان در سلول‌های زیرزمینی مخفی زندان صیدنایا حکایت دارند.

   زندان صیدنایا یکی از زندان‌های مخوفی است که شورشیان پس از تسلط بر شهرهای سوریه و همچنین دمشق زندانیانش را آزاد کردند.

   کلاه سفیدها روز گذشته در شبکه اجتماعی ایکس نوشتند که «پنج تیم تخصصی ویژه» را به این زندان اعزام کرده‌اند که با نقشه زندان صیدنایا آشنایی دارند.

   در همین حال مقام‌ها در استان دمشق از کارمندان این زندان و کسانی که آنجا کار کرده‌اند خواسته‌اند که به نیروهای شورشی برای دسترسی به کدهای لازم برای باز کردن درهای برقی زیرزمینی کمک کنند.

   یک فرماندار حومه دمشق گفته است تلاش‌ها برای دسترسی و نجات حدود ۱۰۰ هزار زندانی که از طریق دوربین‌های اتاق‌های کنترل آنها را می‌بینند، ادامه دارد.

   در سالیان گذشته هزاران مخالف حکومت سوریه در این زندان که سازمان ملل زمانی آن را «اردوگاه مرگ» توصیف کرده بود، شکنجه و اعدام شده‌اند.

5. ۱۹ آذر ۱۴۰۳ - ۹ دسامبر ۲۰۲۴بایدن می‌گوید آمریکا اجازه نخواهد داد داعش از خلاء به وجود آمده در سوریه استفاده کند

   

   منبع تصویر، Reuters

   جو بایدن، رئیس جمهور آمریکا، می‌گوید رویکرد کاخ‌سفید در برابر تحولات سوریه به روی سه چیز متمرکز خواهد شد؛ «حمایت از متحدان، تحریم و دیپلماسی و استفاده از نیروی نظامی به طور هدفمند و در صورت ضرورت».

   آقای بایدن روز یکشنبه در کاخ‌سفید گفت: «ما با تیزبینی این واقعیت را که داعش می‌خواهد از خلاء به وجود آمده برای بازسازی خود استفاده کند و برای جولان مجدد ماوای جدیدی دست و پا کند زیر نظر داریم و نخواهیم گذاشت چنین چیزی روی دهد».

   روز یکشنبه ستاد فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا از انجام ۷۵ حمله هوایی علیه مواضع داعش در داخل خاک سوریه خبر داد.

   این حملات در صحرای بادیه - بیابان شام - در شرق سوریه روی داد جایی که به گفته یکی از مقام‌های ارشد دولت آمریکا داعش در تلاش برای بازسازی خود است.

6. ۱۹ آذر ۱۴۰۳ - ۹ دسامبر ۲۰۲۴روسیه برای رسیدگی به تحولات سوریه درخواست جلسه اضطراری در شورای امنیت کرد

   روسیه که یکی از اعضای دارای حق وتو در شورای امنیت سازمان ملل از این شورا خواسته روز دوشنبه - ۱۹ آذر، ۹ دسامبر - یک جلسه اضطراری تشکیل دهد.

   این خبر را دیمیتری پولیسانسکی، معاون اول سفیر دایمی روسیه در سازمان ملل در تلگرام نوشته و گفته انتظار دارد این جلسه روز دوشنبه برگزار شود.

   در همین حال، خبرگزاری فرانسه به نقل از منابع دیپلماتیک نوشته که احتمالا این جلسه شورای امنیت روز دوشنبه برگزار خواهد شد.

   آقای پولیانسکی در تلگرام نوشته «عمق و پیامدهای» سقوط بشار اسد برای روسیه (که حامی اصلی رژیم بشار اسد بود) و باقی خاورمیانه نامشخص است.

   او به طور ویژه از اهمیت بحث درباره مرزهای اسرائیل با سوریه در بلندی‌های جولان نوشته و بر پیامدهای احتمالی این که اسرائیل به طور موقتی کنترل این مناطق را از صلح بانان سازمان ملل گرفته تاکید کرده است.

7. ۱۹ آذر ۱۴۰۳ - ۹ دسامبر ۲۰۲۴جشن و پایکوبی سوری‌ها در نقاط مختلف دنیا برای سرنگونی بشار اسد

   شهروندان سوری در شهرهای مختلف اروپا روز گذشته سرنگونی حکومت بشار اسد را جشن گرفته و اقدام به پایکوبی کردند.

   براساس تصاویر منتشر شده در شهرهای برلین در آلمان، پاریس در فرانسه، لندن و بیرمنگام در بریتانیا، استکهلم در سوئد و ترکیه، سوری‌های مقیم این شهرها و کشورها ساقط شدن حکومت خاندان اسد را جشن گرفته‌اند.

   بامداد روز گذشته حکومت خاندان بشار اسد پس از نزدیک به نیم قرن در سوریه توسط شورشیان مسلح به رهبری هیئت تحریر شام سرنگون شد.

8. ۱۹ آذر ۱۴۰۳ - ۹ دسامبر ۲۰۲۴آمریکا: رژیم اسد خود مقصر اصلی سقوطش بود

   

   منبع تصویر، Reuters

   آنتونی بلینکن، وزیرخارجه آمریکا، می‌گوید اجتناب رژیم بشار اسد از ورود به هر گونه «پروسه سیاسی معتبر» و تکیه کردن بر حمایت روسیه و ایران «نهایتا موجب سقوطش شد».

   آقای بلینکن گفته آمریکا تحولات در سوریه را «به دقت زیرنظر دارد» و رهبران شورشیان را نه بر اساس کلام آنها که بر معیار اقدامات آنها ارزیابی خواهد کرد. وزیر خارجه آمریکا به رهبران شورشیان توصیه کرده که همه «اقدامات تدبیری» برای جلوگیری از آسیب رسیدن به شهروندان را در نظر بگیرند.

   آقای بلینکن گفت: «در دوران گذار مردم سوریه حق تام دارند که خواستار حفظ ساختارهای اداری و حکومتی شوند و انتظار داشته باشند که خدمات عمومی و کلیدی از سر گرفته شود و همچنین توقع داشته باشند که از جوامع آسیب‌پذیر محافظت شود».

   وزیرخارجه آمریکا همچنین گفته کاخ‌سفید از هرگونه روندی برای به دادگاه کشاندن و مواخذه کردن بشار اسد به علت سوء استفاده از قدرت آنچه علیه مردم سوریه کرده، استقبال می کند.

   «بعد از ۱۴ سال درگیری، بالاخره مردم سوریه دلیلی برای امیدواری یافتند».

9. ۱۹ آذر ۱۴۰۳ - ۹ دسامبر ۲۰۲۴سرنوشت سوریه آینده منطقه را رقم خواهد زد، حالا چه می‌شود؟, جرمی بوئن، سردبیرارشد بین المللی بی‌بی‌سی

   

   منبع تصویر، Reuters

   رفتن بشار اسد یکی دیگر از سرنگونی‌های خشن در خاورمیانه بود که همسو با رسم و نظم قدیمی در این منطقه است و اگر چه جدیدترین آنهاست اما آخری نخواهد بود؛ به ویژه با توجه به پس لرزه‌های سیاسی که از زمان حمله هفتم اکتبر پارسال حماس به اسرائیل آغاز شده است. به لحاظ استراتژیک، سوریه دقیقا در مرکز خاورمیانه واقع شده است.

   هر چه در سوریه روی دهد منطقه را متحول خواهد کرد و پیامدهای آن حتی بر جهان هم تاثیر خواهد گذاشت. یک مثال بارز این که یک چهارم جمعیت سوریه پس از آغاز جنگ داخلی در این کشور تبدیل شد به یکی از بزرگترین جوامع مهاجر جهان.

   در خلال ۱۴ سال جنگ داخلی در سوریه کشورهای بسیاری وارد این منازعه شدند از جمله روسیه، ترکیه، امارت متحده عربی، عربستان سعودی، آمریکا و ایران - موضوعی که درگیری‌ها در سوریه را از یک جنگ داخلی به یک جنگ جهانی کوچک بدل کرده بود.

   اکنون چالش اصلی برای رهبر شورشیان، ابومحمد جولانی، برای همه مردم سوریه و قدرت‌های خارجی این است که چه طور به جنگ و درگیری‌ها در سوریه بدون راه افتادن خونریزی‌های جدید خاتمه دهند.

   بهترین سناریو این خواهد بود که شورشیان از حملات انتقامی پرهیز کنند و نظم و قانون را برقرار کرده و روند سیاسی برای شکل‌گیری حکومت جدید بر اساس مشارکت همه مردم سوریه را فراهم کنند. قدرت‌های خارجی هم باید بر اساس منافع سوریه اقدام کنند و از سودجویی از اوضاع شکننده فعلی پرهیز کنند.

   بدترین سناریو کابوس‌وار هم این خواهد بود که سوریه هم به همان راهی برود که دیگر دیکتاتوری‌های جهان عرب رفتند - مانند عراق بعد از صدام حسین یا لیبی بعد از معمر قذافی که برای سال‌ها درگیری خونریزی و هرج و مرج شدند.

   رژیم اسد مدعی بود که سوریه قلب تپنده جهان عرب است. بشار اسد سال گذشته که اتحادیه عرب سوریه را دوباره به عضویت پذیرفت همین موضوع را مجددا عنوان کرد. او امیدوار بود که با پیروزی کامل بر شورشیان حکومت و قدرت خود را احیاء و بازتوانی کند. اما در عوض این شورشیان بودند که توانستند رژیم او را در کمتر از دو هفته سرنگون کنند.

10. ۱۹ آذر ۱۴۰۳ - ۹ دسامبر ۲۰۲۴جولانی، رهبر تحریر شام: اسد سوریه را جولانگاه امیال ایران کرده بود

    همان طور که همینجا برایتان گزارش کردیم، ابومحمد جولانی، رهبر هیئت تحریر شام که با سرنگونی بشار اسد اکنون شخص اول سوریه محسوب می‌شود، امروز بدون هماهنگی قبلی، از مسجد بزرگ اموی در دمشق قدیم بازدید کرد، لحظه‌ای که هیچکس نمی‌توانست ۲۴ ساعت قبل از آن تصورش را بکند.

    او که در میان فریاد شادی مردم سخنرانی می‌کرد در بخشی از اظهاراتش گفت در دوران بشار اسد «سوریه رها شده بود و به جولانگاهی برای امیال ایران بدل شده بود اما امروز همه می‌توانند - اینجا - آزادنه نفس بکشند».

    آقای جولانی در این سخنرانی از کشته‌شدگان جناح مخالف دولت بشار اسد که از سال ۲۰۱۱ تاکنون در نقاط مختلف سوریه مبارزه کرده بودند به عنوان «شهید» یاد کرد و از آنها قدردانی کرد.

    او فتح دمشق و سرنگونی بشار اسد را متعلق به «همه مسلمانان» دانست و گفت که اکنون «برگ جدیدی از تاریخ در منطقه رقم خورده» است.

11. ۱۹ آذر ۱۴۰۳ - ۹ دسامبر ۲۰۲۴شماری از نیروهای افغان فاطمیون در لاذقیه «گیر افتاده‌اند»

    یک منبع آگاه به بی‌بی‌سی فارسی گفته گروهی از افغان‌هایی که با حمایت ایران و در قالب لشکر فاطمیون در سوریه و در حمایت از دولت بشار اسد علیه مخالفان می جنگیدند، اکنون با سرنگونی و فرار رئیس‌جمهور از دمشق در بندر لاذقیه گیر افتاده‌اند.

    لشکر فاطمیون متشکل از شبه‌نظامیان شیعه افغان است که با حمایت ایران در سوریه جنگیدند و یکی از گروه‌هایی بودند که در شکست داعش در سوریه «نقش عمده‌ای» داشتند.

    در همین حال، علی حسینی، خبرنگار بی‌بی‌سی که در چند روز گذشته با شماری از افغان‌ها در تماس بوده می‌گوید: «حضور نیروهای شیعه افغان فاطمیون در جنگ سوریه که ایران آنها را به جنگ سوریه می‌برد، این نگرانی را ایجاد کرده است که شبه‌نظامیان تندرو سنی‌مذهب که حالا وارد دمشق شده‌اند و حکومت بشار اسد را ساقط کرده‌اند، در انتقام‌گیری از فاطمیون، به شیعیان افغان آسیب بزنند.»

    بیشتر بخوانید:

    • نگرانی افغان‌های شیعه در سوریه: ما با فاطمیون ارتباطی نداشتیم

12. ۱۹ آذر ۱۴۰۳ - ۹ دسامبر ۲۰۲۴در ۲۴ ساعت پر تحول سوریه چه گذشت...

    تنها ظرف ۲۴ ساعت گذشته سیر تحولات در سوریه به حدی بوده که تقریبا همه کارشناسان و ناظران مسایل منطقه را غافلگیر و شگفت‌زده کرده است. خلاصه مهمترین آنها را در زیر بخوانید:

    • در ساعات اولیه صبح یکشنبه بشار اسد، رئیس‌جمهور سرنگون شده سوریه، پس از آن که نیروهای تحریر شام وارد دمشق شدند از پایتخت گریخت.
    • روسیه تایید کرده بشار اسد، همسر او و سه فرزندشان اکنون در مسکو هستند و درخواست پناهندگی سیاسی آنها پذیرفته شده است.
    • ابومحمد جولانی، رهبر شورشیان امروز در حالی که جمعیت فریاد شادی سر می‌کشیدند در مسجد اموی دمشق گفت «این پیروزی متعلق به همه سوری‌هاست».
    • گزارشگران ما که تنها خبرنگاران غربی حال حاضر در دمشق‌اند می‌گویند شاهد جشن‌های خیابانی مردم سوریه بوده‌اند و همچنین از نزدیک غارت کاخ بشار اسد و محل اقامت رئیس‌جمهور سابق این کشور را مشاهده کرده‌اند.
    • همزمان گزارشگران از شنیده شدن صدای انفجار در دمشق خبر دادند که گزارش‌های تایید نشده آن را به حملات هوایی اسرائیل نسبت داده‌اند اما این کشور در این باره اظهارنظر نکرده است.
    • عصر یکشنبه جو بایدن، رئیس جمهور آمریکا، گفت که به دستور او نیروهای آمریکایی حملات هوایی برای هدف قرار دادن دقیق مواضع داعش در خاک سوریه انجام داده‌اند. پنتاگون کمی بعد از اظهارات آقای بایدن گفت که ۷۵ حمله هوایی صورت داده است.
    • کشورهای غربی از سرنگونی بشار اسد و پایان حکومت او بر سوریه استقبال کرده‌اند اما تاکید کرده‌اند که اینده سوریه اکنون در «لحظات پرمخاطره و غیرقابل پیش‌بینی» قرار گرفته است.
    • عصر یکشنبه به وقت واشنگتن یک مقام آمریکایی گفت که حنثی کردن تسلیحات شیمایی سوریه «اولویت اول» پنتاگون است اما برای این کار هنوز آمریکا به گزینه اعزام مستقیم نیرو فکر نمی‌کند اما با متحدان خود در منطقه در ارتباط است تا اطمینان یابد که این تسلیحات به دست کسی نمی‌افتد.

13. ۱۹ آذر ۱۴۰۳ - ۹ دسامبر ۲۰۲۴پوشش زنده تحولات سوریه

    سلام،

    با پوشش زنده تحولات سوریه همراه ما باشید. سعی خواهیم کرد تازه‌ترین خبرهای مربوط به تسلط مخالفان بشار اسد بر دمشق را در اینجا برای شما گزارش دهیم.

    می‌توانید خبرهای روز قبل را اینجا بخوانید.