شما در حال مشاهده نسخه متنی وب‌سایت بی‌بی‌سی هستید که از داده کمتری استفاده می‌کند. نسخه اصلی وب‌سایت را که شامل تمام تصاویر و ویدیوهاست، مشاهده کنید.

بازگشت به وب‌سایت یا نسخه اصلی

اطلاعات بیشتر درباره نسخه لایت که برای مصرف کمتر حجم داده‌هاست

آنچه گذشت؛ روز اول حملات هوایی اسرائیل و ایران به یکدیگر

ایران در واکنش به حملات اسرائیل، با موشک به تل‌آویو حمله کرده است. پیشتر، رسانه‌های ایران از ادامه حملات اسرائیل و شنیده شدن صدای انفجار در چندین منطقه از جمله جنوب تهران، چیتگر، گرمدره، پارچین، پاکدشت خبر دادند. از بامداد امروز اسرائیل در حملاتی گسترده مناطق مسکونی، نظامی و هسته‌ای در نقاط مختلف ایران را هدف قرار داد. محمد باقری، حسین سلامی و امیرعلی حاجی‌زاده از جمله فرماندهان نظامی‌اند که در این حملات کشته شدند. بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، گفته است این حملات هر چند روز که لازم باشد، ادامه خواهد یافت. ایران گفت این حملات را تلافی می‌کند و عباس عراقچی حمله اسرائیل را «اعلان جنگ» خواند.

خلاصه

  • اسرائیل به مراکز نظامی و هسته‌ای ایران و مناطقی در تهران حمله کرده است
  • به گفته ارتش اسرائیل، این حملات تأسیسات هسته‌ای ایران را هدف قرار داد
  • در جریان این حملات، تعدادی از فرماندهان نظامی ایران از جمله حسین سلامی، فرمانده کل سپاه پاسداران، و امیرعلی حاجی‌زاده، فرمانده نیروی هوافضای سپاه کشته شدند
  • تلویزیون دولتی ایران گزارش داده که مناطق مسکونی در تهران هدف قرار گرفته‌اند و در میان کشته‌شدگان غیرنظامی، کودکان نیز هستند
  • بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، این حمله را بخشی از «عملیات شیر بر‌خاسته» خواند و گفت ایران تهدیدی برای «بقای اسرائیل» است
  • اسرائیل با اعلام وضعیت اضطراری گفته است انتظار دارد ایران به زودی حملات متقابل خود را آغاز کند

پوشش زنده

  1. اسرائیل ریسک بزرگی کرد, فرانک گاردنر، خبرنگار امنیتی بی‌بی‌سی

    اسرائیل با عملیاتی که آن را « شیر به پا خاسته» نامیده، ریسک بزرگی کرده است. آن‌ها می‌گویند چاره‌ای نداشتند چون ایران به سرعت به سمت ساخت بمب هسته‌ای پیش می‌رفت و این شاید آخرین فرصت برای جلوگیری از آن بود.

    اما دیدگاه مخالف امروز بیش از همیشه اهمیت دارد: وقتی گرد و غبار این درگیری بین ایران و اسرائیل بنشیند، هنوز بسیاری از رهبران ایران زنده خواهند بود تا با جدیت بیشتری به دنبال ساخت بمب بروند.

    شخصیت‌های تندرو در نظام امنیتی ایران معتقدند داشتن این سلاح حق ملی ایران است و بهترین بازدارنده در برابر حملات آینده خواهد بود.

    آن‌ها با دقت مسیر لیبی و کره شمالی را زیر نظر داشته‌اند. سرهنگ قذافی، رهبر لیبی در سال ۲۰۰۳ برنامه سلاح‌های کشتار جمعی‌ را کنار گذاشت، اما هشت سال بعد با حمایت نیروی هوایی غرب در جریان بهار عربی سرنگون و کشته شد.

    در مقابل، کره شمالی تحریم‌های غرب را نادیده گرفت و موفق شد زرادخانه‌ای قدرتمند از موشک‌های هسته‌ای بسازد. هیچ‌کس عجله‌ای برای حمله به کره شمالی ندارد.

  2. خبر فوری, جلسه ویژه هیئت دولت ایران؛ پزشکیان پیام صادر خواهد کرد

    هیئت دولت ایران جلسه ویژه تشکیل داده است.

    مسعود پزشکیان، رئیس جمهور ایران قرار است به زودی پیامی صادر کند.

    حساب کاربری او در پیامی نوشته است «به محض وقوع حمله جنایتکارانه رژیم صهیونی تاکنون، رئیس‌جمهور و تیم دولت مدیریت صحنه را برعهده گرفته و جلسه ویژه هیات دولت هم در این زمینه برگزار شده است؛ دکتر پزشکیان بزودی با مردم صحبت خواهد کرد.»

  3. شاهزاده رضا پهلوی: این جنگ مردم ایران نیست

    شاهزاده رضا پهلوی، آخرین ولیعهد ایران در پیامی در واکنش به این حملات گفت که «این جنگ ایران و ملت ایران نیست و جنگ جمهوری اسلامی و خامنه‌ای است.»

    او از نیروهای نظامی،‌ انتظامی و امنیتی خواست که «راهشان را از آنها جدا کنند و به مردم بپیوندند.»

    او در پیامی در شبکه ایکس نوشت که «بار دیگر علی خامنه ای رهبر نابخرد رژیم ضد ایرانی جمهوری اسلامی ایران ما را درگیر جنگ کرده است.»

    آقای پهلوی در ادامه «راه حل» را سرنگونی جمهوری اسلامی از طریق اعتراضات خیابانی و اعتصابات سراسری خواند.

  4. خبر فوری, ببینید: تصویر از لحظه حمله به تاسیسات هسته‌ای نطنز

    تصاویری در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که گفته می‌شود مربوط به لحظه حمله اسرائیل به تاسیسات هسته‌ای نطنز است.

    نطنز در استان اصفهان میزبان تاسیسات هسته‌ای مهم ایران است.

    بامداد ۲۳ خرداد اسرائیل به ایران حمله کرد و اهداف متعددی در نقاط مختلف کشور را هدف قرار داد.

    عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران نوشته است تأسیسات هسته‌ای نطنز از جمله اهداف بوده است.

    وزیر خارجه ایران نوشته است «یکی از سایت‌های اصلی هسته‌ای ایران که تحت نظارت و پادمان کامل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی فعالیت می‌کند. این حمله بی‌ملاحظه، نه تنها جان غیرنظامیان ایرانی را به خطر انداخته است، بلکه با ایجاد خطر یک فاجعه رادیولوژیکی، تهدیدی نگران‌کننده برای صلح و امنیت منطقه‌ای و بین‌المللی بوجود آورده است. هرگونه حمله نظامی عمدی علیه تأسیسات هسته‌ای تحت پادمان‌های بین‌المللی، نقض فاحش حقوق بین‌الملل محسوب می‌شود.»

  5. کرملین حمله اسرائیل را محکوم کرد و به شهروندان روسیه هشدار داد به ایران و اسرائیل سفر نکنند

    کاخ کرملین روز جمعه حمله اسرائیل به ایران را محکوم و درباره افزایش شدید تنش‌ها ابراز نگرانی کرد.

    گزارش رسانه‌های دولتی روسیه حاکی است که سفارت‌های این کشور از شهروندان روس خواسته‌اند از منطقه دور بمانند.

    دیمتری پسکوف، سخنگوی کرملین، به خبرگزاری‌های دولتی گفت: «روسیه نگران است و افزایش شدید تنش‌ها را محکوم می‌کند.»

    سفارت روسیه در تل‌آویو از روس‌هایی که در اسرائیل هستند خواست در صورت امکان کشور را ترک کنند و به شدت توصیه کرد تا زمانی که «وضعیت به حالت عادی بازگردد»، از سفر به اسرائیل خودداری کنند.

    نمایندگی روسیه در تهران نیز هشدار مشابهی داد و از شهروندان خواست از سفر به ایران خودداری کنند، به تأسیسات نظامی نزدیک نشوند و از گرفتن عکس یا فیلم در هر نقطه‌ای از کشور اجتناب کنند.

  6. مشاور نخست‌وزیر عراق: «بغداد تلاش دارد وارد یک درگیری جدید نشود آن هم برای کشوری دیگر», نفیسه کوهنورد، خبرنگار ارشد خاورمیانه بی‌بی‌سی، دوحه

    تابلوی اطلاعات پرواز در فرودگاه قطر نشان می‌دهد که نه تنها پروازها به ایران، بلکه پروازها به کشور همسایه‌اش، عراق نیز یکی پس از دیگری لغو می‌شوند.

    ایران به‌طور رسمی حریم هوایی خود را پس از مجموعه‌ای بی‌سابقه از حملات اسرائیل بسته است. با این حال، به نظر می‌رسد بسیاری از خطوط هوایی نیز به دلیل نگرانی‌های شدید امنیتی از عبور از آسمان عراق خودداری می‌کنند.

    ایران و گروه‌های شبه‌نظامی عراقی متحد با تهران بارها هشدار داده‌اند که هرگونه حمله به ایران، چه از سوی اسرائیل و چه از سوی آمریکا، منافع و پایگاه‌های آمریکا در منطقه، به‌ویژه در عراق، را به اهداف «مشروع» تبدیل خواهد کرد.

    شب گذشته من با یکی از مشاوران نخست‌وزیر عراق، محمد شیاع سودانی، صحبت کردم. او به من گفت دولت عراق در حال انجام گفت‌وگوهای فشرده با گروه‌های مورد حمایت ایران است تا آن‌ها را از انجام حملات تلافی‌جویانه در صورت حمله به ایران منصرف کند، چرا که بغداد تلاش دارد وارد یک درگیری جدید نشود آن هم برای کشوری دیگر.

    یکی دیگر از مشاوران سیاست خارجی آقای سودانی پیش‌تر در گفت‌وگو با من هشدار داده بود که اگر اتفاقی برای ایران بیفتد، «چیزی نخواهد بود که پیش‌تر تجربه کرده باشیم.»

    او درست می‌گفت. اگرچه پیش‌تر شاهد تبادل حملات میان ایران و اسرائیل بوده‌ایم، اما ایران از زمان جنگ ایران و عراق تاکنون شاهد عملیات نظامی در این مقیاس در خاک خود نبوده است.

    حمله اخیر تنها دو روز پیش از ششمین دور مذاکرات ایران و آمریکا انجام شده است، مذاکراتی که قرار بود این یکشنبه در مسقط برگزار شود و من هم اکنون در مسیر این شهر هستم. اما اکنون بلاتکلیفی حاکم است. حالا احتمال برگزاری این نشست بسیار کمرنگ به نظر می رسد و پیش‌بینی آینده منطقه از همیشه دشوارتر شده است.

  7. خبر فوری, وزیر خارجه ایران خطاب به سازمان ملل: این تجاوز به منزله اعلان جنگ علیه ایران است

    عباس عراقچی وزیر خارجه ایران در نامه‌ای به سازمان ملل متحد نوشت «این تجاوز به منزله اعلان جنگ علیه ایران است.»

    او در این نامه نوشت «این حملات فجیع، نقض آشکار ماده ۲ منشور سازمان ملل متحد است که به صراحت تهدید یا استفاده از زور علیه تمامیت ارضی یا استقلال سیاسی هر کشوری را ممنوع می‌کند.»

    عباس عراقچی در ادامه نامه‌اش نوشت «این اقدامات هماهنگ به منزله اعلام جنگ علیه جمهوری اسلامی ایران است. درخواست ‌دارم که این نامه به عنوان سند شورای امنیت منتشر و به اطلاع همه کشورهای عضو برسد.»

  8. خبر فوری, خبرگزاری فارس: دقایقی پیش صدای انفجار جدید در تبریز شنیده شد

    رسانه‌های داخلی ایران از حملات جدید اسرائیل به اطراف فرودگاه تبریز در شمال شرق ایران خبر می‌دهند.

    صبح امروز به وقت محلی نیز حدود ۱۰ نقطه در استان آذربایجان شرقی هدف حملات اسرائیل قرار گرفته بود.

  9. وزیر کشور ایران: ستاد مدیریت بحران فعال و خدمات‌رسانی در سراسر کشور عادی است

    اسکندر مومنی، وزیر کشورایران اعلام کرد که خدمات‌رسانی در سراسر کشور به طور کامل و عادی ادامه دارد و همه استانداران در محل کار خود مستقر هستند.

    او با اشاره به این که ستاد مدیریت بحران فعال بوده و شرایط کشور به دقت رصد می‌شود، به مردم توصیه کرد که آرامش خود را حفظ کرده، از اقدامات شتاب زده و ترددهای غیرضروری پرهیز کنند و اخبار را فقط از منابع رسمی دنبال کنند.

  10. نتانیاهو خطاب به مردم ایران: جنگ ما با شما نیست

    بنیامین نتانیاهو،‌ نخست وزیر اسرائیل ساعتی پس از این حملات در پیامی ویدئویی خطاب به مردم ایران گفت: «جنگ ما با شما نیست. جنگ ما با دیکتاتوری وحشی است که ۴۶ سال است بر شما ظلم کرده است.»

    او گفت که معتقد است که «روز آزادی» مردم ایران نزدیک است.

    او اسرائیلی‌ها و ایرانی‌ها را دو ملت باستانی خواند و گفت که به زودی شاهد اتحاد این دو خواهند بود.

    نخست‌وزیر اسرائیل اضافه کرد: «ما از جهان آزاد در برابر تروریسم و ​​وحشیگری که جمهوری اسلامی پرورش می‌دهد و به سراسر جهان صادر می‌کند، دفاع می‌کنیم.»

    آقای نتانیاهو حملات کشورش را اقدامی برای جلوگیری از دستیابی ایران به بمب هسته‌ای خواند و آن را «لحظه تعیین کننده» توصیف کرد.

    او همچنین گفت که این عملیات تا زمانی که لازم باشد ادامه خواهد داشت، « تا زمانی که خطررا از بالای سرمان برداریم.»

    به گفته دفتر آقای نتانیاهو او روز گذشته در یادداشتی جمله‌ای از تورات را نقل کرد:‌ «مردمی که مانند شیر قیام کنند،‌ مانند یک شیر خود را بلند می‌کنند.»

    اسرائیل نام عملیات خود را «شیر به‌پاخاسته» گذاشته است.

  11. گروسی: تأسیسات هسته‌ای نباید هرگز هدف حمله قرار گیرند, بتانی بل، خبرنگار بی‌بی‌سی در مقر آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، وین

    رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی حملات اسرائیل به تأسیسات هسته‌ای ایران را «بسیار نگران‌کننده» خواند.

    آقای گروسی در بیانیه‌ای گفت: «من بارها تأکید کرده‌ام که تأسیسات هسته‌ای هرگز نباید مورد حمله قرار گیرند، زیرا این کار می‌تواند به مردم و محیط‌زیست آسیب برساند.»

    او افزود: «چنین حملاتی پیامدهای جدی برای ایمنی، امنیت و تضمین‌های هسته‌ای، همچنین صلح و امنیت منطقه‌ای و بین‌المللی دارد.»

    مدیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی از «تمام طرف‌ها خواست تا نهایت خویشتن‌داری را به خرج دهند تا از تشدید بیشتر تنش‌ها جلوگیری شود» و گفت: «هر اقدام نظامی که ایمنی و امنیت تأسیسات هسته‌ای را به خطر بیندازد، می‌تواند پیامدهای وخیمی برای مردم ایران، منطقه و فراتر از آن داشته باشد.»

    رافائل گروسی همچنین تأکید کرد: «با وجود اقدامات نظامی کنونی و تنش‌های فزاینده، واضح است که تنها راه پایدار برای ایران، اسرائیل، کل منطقه و جامعه بین‌المللی، مسیر گفت‌وگو و دیپلماسی برای تضمین صلح، ثبات و همکاری است.»

    آقای گروسی گفت پس از آنکه اسرائیل اعلام کرد که «قلب» برنامه هسته‌ای ایران را هدف قرار داده است، با بازرسان آژانس در ایران در تماس نزدیک است.

    روز پنج‌شنبه، آژانس برای اولین بار در ۲۰ سال گذشته به طور رسمی ایران را به نقض تعهدات منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای متهم کرد.

  12. خبر فوری, عبدالرحیم موسوی به عنوان رئیس ستاد کل نیروهای مسلح ایران و محمد پاکپور به عنوان فرمانده سپاه پاسداران انتخاب شدند

    آیت‌االله خامنه‌ای رهبر ایران سرلشکر عبدالرحیم موسوی را به عنوان رئیس جدید ستاد کل نیروهای مسلح و محمد پاکپور را به عنوان فرمانده جدید سپاه پاسداران منصوب کرد.

    رهبر حکومت ایران علی شادمانی را هم عنوان فرمانده جدید قرارگاه خاتم الانبیا معرفی کرد.

    شب گذشته در حمله اسرائیل سرلشکر محمد باقری، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح، حسین سلامی، فرمانده کل سپاه و غلامعلی رشید، فرمانده قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا کشته شدند.

  13. ببینید: حمله به خانه شمخانی

    تصاویری از خانه علی شمخانی مشاور نظامی رهبر ایران منتشر شده است.

    رسانه‌های ایران حال او «وخیم» گزارش کرده‌اند.

  14. طالبان حمله اسرائیل به ایران را محکوم کرده و آن را ناقض قوانین بین‌المللی دانستند

    مقامات طالبان افغانستان روز جمعه حملات گسترده اسرائیل به ایران را محکوم کردند و گفتند این حملات ناقض قوانین بین‌المللی بوده و ناامنی منطقه‌ای را تشدید می‌کند.

    ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی طالبان در بیانیه‌ای در شبکه اجتماعی ایکس گفته است: «این حملات نقض آشکار اصول بنیادین حقوق بین‌الملل به‌ویژه حاکمیت ملی است.»

    او افزود: «ادامه چنین اقدامات تحریک‌آمیز، وضعیت منطقه را شکننده‌تر و نگران‌کننده‌تر کرده است.»

    آقای مجاهد با اشاره به این که طالبان اسرائیل را به رسمیت نمی‌شناسند، از همه طرف‌ها خواست که «این مسئله را حل و از گسترش ناامنی و بی‌ثباتی بیشتر در منطقه جلوگیری کنند.»

  15. داده‌های ردیابی پروازها نشان می‌دهد که هیچ پروازی بر فراز ایران، اردن، عراق و اسرائیل انجام نمی‌شود

    اسرائیل، ایران، اردن و عراق پس از حملات شب گذشته اسرائیل به ایران، حریم هوایی خود را بسته و تمامی پروازها را متوقف کرده‌اند.

    بر اساس داده‌های وب‌سایت ردیابی پرواز فلایت رادار۲۴، در حال حاضر هیچ پروازی بر فراز این چهار کشور انجام نمی‌شود.

  16. ایرفرانس پروازهایش به تل‌آویو را تا اطلاع ثانوی متوقف کرد

    شرکت هواپیمایی فرانسه، ایرفرانس، روز جمعه اعلام کرد که به دنبال بسته شدن حریم هوایی اسرائیل پس از حملات این کشور به ایران، پروازهای خود به مقصد و از مبدأ تل‌آویو را «تا اطلاع ثانوی» به حالت تعلیق درآورده است.

    سخنگوی این شرکت هواپیمایی به خبرگزاری فرانسه گفت: «ایرفرانس به‌صورت لحظه‌ای وضعیت خاورمیانه را از نزدیک دنبال می‌کند» و تأکید کرد: «ایمنی مسافران و خدمه بالاترین اولویت ماست.»

  17. سازمان انرژی اتمی ایران از آسیب رسیدن به بخش‌هایی از مجتمع غنی‌سازی نطنز خبر داد

    سازمان انرژی اتمی ایران در واکنش به حمله امروز صبح اسرائیل در بیانیه‌ای گفته است که در این حمله آسیب‌هایی به مجتمع غنی سازی «احمدی روشن» در نطنز وارد شده است.

    در این بیانیه گفته شده که میزان آسیب‌های وارده در دست بررسی است و تاکنون مشخص شده که هیچ‌گونه آلودگی پرتوی و شیمیایی به بیرون از سایت نشت نکرده است.

    در بخش دیگری از این بیانیه هم گفته شده تاکنون هیچ گونه گزارشی از خسارات جانی به نیرو‌های مستقر در این مجمتع دریافت نشده است.

  18. واکنش کشورهای مختلف به حملات شبانه اسرائیل به ایران

    • کی‌یر استارمر، نخست‌وزیر بریتانیا با ابراز نگرانی از همه طرف‌های درگیر خواست که فورا تنش‌ها را کاهش دهند و گفت «تنش شدید در منطقه به نفع هیچکس نیست.» او گفت که ثبات در خاورمیانه باید اولویت باشد و از شرکای بریتانیا خواست که برای کاهش تنش مداخله کنند. او افزود: «زمان خویشتن‌داری،‌‌ آرامش و بازگشت به دیپلماسی است.»
    • آنتونیو گوترش، دبیر کل سازمان ملل متحد تشدید هر گونه تنش نظامی را در خاورمیانه محکوم کرد. سخنگوی دبیرکل سازمان ملل متحد گفت که آقای گوترش از هر دو طرف خواسته که خویشتن‌داری حداکثری نشان دهند و به هر قیمتی از فرورفتن دردرگیری عمیق‌تر خودداری کنند، وضعیتی که منطقه به سختی قادر به تحمل آن است.»
    • عمان که میانجی مذاکرات هسته‌ای ایران و آمریکاست این حملات را تشدید خطرناک و بی‌پروا می‌داند. پادشاهی عمان این حملات را «نشان‌دهنده نقض آشکار منشور سازمان ملل متحد،‌ اصول حقوق بین‌الملل و رفتاری غیرقابل قبول» خواند و آن را باعث بی‌ثباتی بیشتر منطقه و صلح و امنیت دانست. پادشاهی عمان اسرائیل را مسئول این امر خواند و در فراخوانی از جامعه جهانی خواست که برای توقف این اقدام خطرناک،‌ موضعی قاطع و صریح اتخاذ کنند.
    • پنی وانگ، وزیر خارجه استرالیا هم با ابراز نگرانی از همه طرفهای درگیر خواست که از اقدامات و لفاظی‌هایی که تنش‌ها را بیشتر می‌کند خودداری کنند. «همه ما تهدید هسته‌ای ایران را درک می‌کنیم و برنامه موشکی بالستیک این کشور را تهدیدی برای صلح و امنیت بین المللی می‌دانیم . از طرفین می‌خواهیم که اولویت را گفتگو و دیپلماسی بگذارند.»
    • تاکشی ایوایا، وزیر خارجه ژاپن خواستار خویشتن‌داری همه طرف‌ها شد. او گفت: «ما شدیداً این اقدام را که به تشدید اوضاع منجر می‌شود، محکوم می‌کنیم.» وزیر خارجه ژاپن همچنین افزود: «صلح و ثبات در منطقه خاورمیانه برای ژاپن اهمیت بسیار زیادی دارد و از همه طرف‌های درگیر می‌خواهیم نهایت خویشتن‌داری را به خرج داده و به آرام‌سازی اوضاع کمک کنند.»
    • اتحادیه آفریقا که ۵۵ کشور این قاره را نمایندگی می‌کند، با انتشار بیانیه‌ای حمله اسرائیل به ایران را «تهدیدی جدی برای صلح بین‌المللی» خواند.
  19. ببینید: تصاویری از حمله اسرائیل به نقاط مختلف ایران

  20. کارشناس دفاعی: واکنش تلافی‌جویانه ایران اجتناب‌ناپذیر است

    شاشانک جوشی، سردبیر بخش دفاعی اکونومیست، می‌گوید ادعاهای اسرائیل درباره تسریع فعالیت‌های ایران در ارتباط با تسلیحات، «نیازمند بررسی بسیار دقیق است.»

    جوشی در برنامه رادیو ۴ بی‌بی‌سی می‌گوید «برای بسیاری از ایرانیانی که امروز صبح از خواب بیدار شدند، حملات شبانه اسرائیل تلاشی برای بی‌ثبات‌کردن حکومت به نظر می‌رسد، نه یک حمله هدفمند به تأسیسات هسته‌ای.»

    او گفت که «در انتظار هفته‌های سخت و پر التهابی خواهد بود.»

    «ما در مراحل ابتدایی کارزار اسرائیل هستیم که چندین روز ادامه خواهد داشت تا به تأسیسات ایرانی آسیب جدی وارد کند، اما هم‌زمان باید گفت پاسخ ایران نیز اجتناب‌ناپذیر است.»