شما در حال مشاهده نسخه متنی وبسایت بیبیسی هستید که از داده کمتری استفاده میکند. نسخه اصلی وبسایت را که شامل تمام تصاویر و ویدیوهاست، مشاهده کنید.
بازگشت به وبسایت یا نسخه اصلی
اطلاعات بیشتر درباره نسخه لایت که برای مصرف کمتر حجم دادههاست
شورشیان مخالف بشار اسد، رئیس جمهور سوریه، میگویند شهر مرکزی حمص را «کاملا آزاد کردهاند» و ابومحمد جولانی، رهبر شورشیان اسلامگرا، آن را یک «لحظه تاریخی» خوانده است. این شورشیان همچنین از شمال و جنوب به سمت دمشق، پایتخت، در حال پیشروی هستند. این شورشیان، پیشتر کنترل استان جنوبی درعا را به دست گرفتند. از دمشق گزارش شده است که معترضان، مجسمه حافظ اسد، پدر بشار اسد را سرنگون کردهاند. دفتر ریاست جمهوری سوریه تاکید کرده است که بشار اسد در دمشق است.
گروه شورشی هیئت تحریر شام میگوید که حمص، سومین شهر بزرگ سوریه، را تصرف کرده است.
ابومحمد جولانی رهبر این گروه در پستی در تلگرام نوشت: «ما در لحظات پایانی آزادسازی شهر حمص قرار داریم... رویدادی تاریخی که فاصله میان حق و ناحق را مشخص خواهد کرد.»
حسن عبدالغنی از فرماندهان شورشیان در سوریه میگوید که نیروهای شورشی شهر مرکزی حمص را «کاملا آزاد کردهاند.»
ابومحمد جولانی، رهبر شورشیان اسلامگرا، میگوید که این یک «لحظه تاریخی» است و از جنگجویان خود خواست «به کسانی که سلاحها را زمین میگذارند» آسیب نرسانند.
ابومحمد جولانی رهبر این گروه در پستی در تلگرام نوشت: «ما در لحظات پایانی آزادسازی شهر حمص قرار داریم... رویدادی تاریخی که فاصله میان حق و ناحق را مشخص خواهد کرد.»
ما شاهد گزارشهای ضدونقیضی از گروههای شورشی و ارتش سوریه در مورد وضعیت در شهر حمص هستیم.
هر طرف چه میگوید؟
به گزارش دیدبان حقوق بشر سوریه که در بریتانیا مستقر است، جنگجویان مخالف بشار اسد وارد شهر حمص شدهاند و «کنترل چندین محله را به دست گرفتهاند.»
حسن عبدالغنی از فرماندهان شورشیان میگوید که نیروهای او درحال جستجو در محلات حمص پیش از اعلام «آزادی کامل» شهر هستند.
همزمان گزارش شده است که دهها جنگجوی یگان ویژه رضوان متعلق به گروه حزبالله لبنان از شهر حمص گریختهاند. یک افسر ارتش به رویترز گفت که این تصمیم با هماهنگی ارتش گرفته شد.
با این حال وزارت دفاع سوریه گفت که اخبار «مربوط به ورود تروریستها به شهر حمص بیپایه است» و افزود که «نیروهای مسلح در اطراف شهر مستقر هستند، و در خطوط دفاعی که با سلاحهای مختلف مستحکم شده، موضع گرفتهاند.»
ارتش سوریه گفت که در حال تقویت مواضع خود در اطراف پایتخت است، اظهاراتی که با گزارشها از عقبنشینی نیروهای ارتش از برخی نواحی شهر در تناقض است.
بیبیسی هنوز نتوانسته است ادعاها دایر بر افتادن کنترل حمص به دست شورشیان را تایید کند.
در پی برگزاری نشست روز شنبه در دوحه قطر برای بحث درباره بحران سوریه، پنج کشور عرب به علاوه روسیه، ایران و ترکیه میگویند که برای پایان نبردها و حفاظت از غیرنظامیان به یک راه حل سیاسی نیاز است.
این گروه در بیانیه مشترکی گفت که بحران کنونی تهدیدی برای امنیت منطقه و جهان است.
گروههای شورشی – تحت هدایت هیئت تحریر شام – روز ۲۷ نوامبر عملیاتی غافلگیرکننده را شروع کردند و از آن زمان کنترل چندین شهر عمده در سوریه را به دست گرفتهاند. همچنین گزارش میشود که آنها درحال نزدیک شدن به پایتخت سوریه، دمشق، هستند.
نیروهای شورشی در سوریه – که هدف آنها سرنگون کردن رژیم رئیس جمهور بشار اسد است – میگویند که کنترل چندین محله در حمص، سومین شهر بزرگ کشور، را به دست گرفتهاند.
به گفته دیدبان حقوق بشر سوریه که در بریتانیا مستقر است، جنگجویان مخالف اسد وارد حمص شدند و «کنترل چندین محله را به دست گرفتند» که بعد از عقبنشینی نیروهای نظامی سوریه از مواضع خود بود.
این گروه ناظر بر جنگ همچنین میگوید که مقامها در زندان مرکزی حمص درهای زندان را باز کردهاند «چون نگرانند که نیروهای رژیم از زندانیان به عنوان سپر استفاده خواهند کرد.»
شورشیان از زمان تصرف شهر حلب در شمال غربی سوریه در حدود ده روز پیش، بخشهای وسیعی از این کشور از جمله حما و درعا را گرفتهاند.
با نزدیک شدن شورشیان به پایتخت سوریه، به نظر میرسد فضا امشب در دمشق آکنده از سردرگمی و ترس باشد، و خیلی از مردم قادر نیستند دریابند دقیقا چه اتفاقی در جریان است.
در چندین محله حومه، نمادهای قدرت دودمان اسد به زیر کشیده شده یا پاره شده است. وزارت کشور میگوید در حال ایجاد حلقهای فولادین در اطراف پایتخت است.
اما واضح است که نیروهای دولتی در ایجاد چنین استحکاماتی در سایر شهرها و روستاهایی که در سراسر کشور به دست شورشیان افتاده، ناکام ماندهاند.
شایعات درباره اینکه بشار اسد، رئیس جمهور سوریه، کجاست موج میزند و عدهای در پی جمعآوری اطلاعات پروازهای ورودی و خروجی از دمشق هستند تا بدانند آیا او شهر را ترک کرده است.
دفتر بشار اسد این گزارشها را رد کرده و گفته است که او مشغول کار در دمشق است، اما نشانی از او دیده نمیشود.
به گزارش رویترز گروه شورشی هیئت تحریر شام میگوید که «تحت هیچ شرایطی» قصد استفاده از سلاحهای شیمیایی تحت کنترل دولت سوریه را ندارد.
تهاجمی که کمتر از دو هفته پیش علیه نیروهای دولتی در شمال غرب سوریه شروع شد، تحت هدایت این گروه انجام شده است. شورشیان ابتدا در روز ۲۷ نوامبر شهر حلب و بعد از آن حما و درعا را گرفتند.
گزارشهای اخیر حاکیست که شورشیان درحال نزدیک شدن به دمشق، پایتخت، هستند و وارد حمص، سومین شهر بزرگ سوریه، شدهاند.
سازمان ملل متحد، آمریکا، ترکیه و سایر کشورها هیئت تحریر شام را یک گروه تروریستی شناسایی میکنند؛ گروهی که ابتدا با نام «جبهه نصرت» درحالی که مستقیما به القاعده وابستگی داشت، فعالیت خود را شروع کرد.
این گروه در سال ۲۰۱۶ از صفوف القاعده جدا شد و در سال ۲۰۱۷ در کنار سایر گروههای همفکر، با عنوان «هیئت تحریر شام» شروع به فعالیت کرد.
خبرگزاری رویترز به نقل از ساکنان، منابع شورشی و منابع آگاه در ارتش سوریه گزارش داده است که پرسنل نظامی سوریه از واحدهای مختلف از شهر مهم حمص – که شورشیان قبلا بخشی از آن را گرفتهاند – خارج شدهاند.
به گزارش ساکنانی که با این خبرگزاری گفتگو کردند پرسنل مستقر در ستاد اصلی امنیتی در حمص درحال فرار با موتورسیکلت مشاهده شدند.
به گفته منابع مطلع شورشی، همزمان دهها وسیله نقلیه ارتش درحال ترک شهر از طریق بزرگراه اصلی حمص دیده شدند. یک منبع آگاه در ارتش گفت کاروانی از این نیروها به پلی در جنوب شهر رسیده است.
حمص از نظر استراتژیک مهم است چون در سر راه یک جاده مهم میان پایگاه اصلی رژیم بشار اسد در غرب و دمشق در جنوب قرار دارد.
در اینجا یک تغییر قابل توجه در نوع فیلمهای منتشر شده از سوریه در روزهای اخیر رخ داده است.
در هفته اول پیشروی شورشیان، ما عمدتاً شاهد بودیم که مردان مسلح در لباس نظامی، از خود در شهرهایی که به تازگی تصرف کرده بودند فیلم میگرفتند. اما در چند روز گذشته تصاویر بیشتری از حمله افراد ظاهراً غیرمسلح با لباسهای غیرنظامی به بناهای تاریخی خاندان اسد دیدهایم.
پنجشنبه شب در حما، زنان و مردان برای ساقط کردن مجسمه حافظ اسد، رئیس جمهور سابق سوریه، گرد هم آمدند.
در زیر این صفحه میتوانید تصویر تایید شده امروز را از تخریب مجسمه حافظ اسد توسط مردم در جرامانه، در کمتر از هشت کیلومتری مرکز دمشق، مشاهده کنید.
در دیگر تصاویر تایید شده، پرچم بزرگ سوریه در حال پاره شدن توسط مردم در معادمیه، درست در جنوب پایتخت، دیده می شود. این تغییر شاید نشانگر از دست رفتن کنترل کامل نیروهای دولتی بر اوضاع باشد.
تلویزیون «حلب تودی» که حامی مخالفان دولت سوریه است، در گزارشی به نقل از «انجمن زندانیان و مفقودشدگان زندان صیدنایا»، مستقر در ترکیه، درباره این زندان هشدار داده است، زندانی که گفته میشود محل شکنجه و اعدام هزاران تن از هواداران مخالفان بوده است.
بنا بر گزارشها، این انجمن گفته است هیچ گروه مخالف دولتی زندان را محاصره نکرده و به بستگان زندانیان هشدار داده که به آن نزدیک نشوند زیرا در اطراف ساختمان زندان، مینهای ضد تانک و ضد نفر وجود دارد.
این انجمن در گزارشی که در سال ۲۰۲۲ منتشر کرد، گفته بود که این زندان پس از آغاز جنگ داخلی در سوریه عملا به یک اردوگاه مرگ تبدیل شده است.
«انجمن زندانیان و مفقودشدگان زندان صیدنایا» در این گزارش برآورد کرد که بیش از سی هزار زندانی بین سال های ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۸ در نتیجه شکنجه، عدم مراقبتهای پزشکی یا گرسنگی در این زندان اعدام شده یا جان باختهاند.
این انجمن همچنین به نقل از زندانیان آزاد شده گفت که دستکم پانصد زندانی دیگر نیز در فاصله بین سال های ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۱ اعدام شدند.
این انجمن همچنین توضیح داد که چگونه «اتاقهای نمک» به عنوان سردخانههای بدوی برای نگهداری اجساد ساخته شدند تا بعد از آن، برای ثبت، به بیمارستان نظامی تشرین در دمشق انتقال یابند و در زمینهای نظامی دفن شوند. به گفته این انجمن، اجساد جانباختگان هرگز به خانوادههای آنها داده نشد.
لحظات سرنوشتساز زیادی در زندگی بشار اسد رئیس جمهور سوریه وجود دارد، اما شاید تأثیرگذارترین آنها یک حادثه رانندگی بود که هزاران کیلومتر دورتر از محل زندگی او رخ داد.
بشار اسد در ابتدا قرار نبود جانشین پدرش شود و قدرت را در سوریه در دست بگیرد. این مسیر تنها پس از مرگ برادر بزرگترش باسل در یک حادثه رانندگی در اطراف دمشق، در اوایل سال ۱۹۹۴ آغاز شد.
در آن زمان بشار در لندن مشغول تحصیل در رشته چشمپزشکی بود. پس از مرگ باسل، برنامههایی برای آمادهسازی بشار به عنوان وارث قدرت در سوریه آغاز شد. بعدها او کشور را در جنگی خونین رهبری کرد که صدها هزار کشته به جا گذاشت و میلیونها نفر را آواره کرد.
با نزدیکتر شدن مخالفان دولت سوریه به پایتخت این کشور، دیپلماسی نیز فشار بیشتری را حس میکند.
در دوحه، پایتخت قطر، گفتگوهای اضطراری در حال انجام است. وزرای خارجه مصر، اردن و عربستان سعودی به دوحه رفتهاند تا به همتایان ایرانی، ترک و روس خود بپیوندند و درباره تحولات سوریه گفتگو کنند.
روسیه و ایران، متحدان اصلی بشار اسد به همراه ترکیه که حامی کلیدی گروه های مخالف دولت سوریه است در گفتوگوهای آستانه درباره آینده سوریه و راههای احتمالی پیش رو مذاکره میکنند.
تاکید مذاکرات تا این لحظه بر نیاز فوری به یک فرایند سیاسی بوده است. چیزی که بشار اسد مدتها از پرداختن به آن پرهیز کرده.
گیر پدرسون، فرستاده ویژه سازمان ملل در امور سوریه نیز مشغول برگزاری جلسات اضطراری بوده است.
با این حال بسیاری از ناظران بر این باورند که سرنوشت بشار اسد و دولتش به زودی و در میدان نبرد داخل خاک این کشور رقم خواهد خورد.
بر اساس گزارشها از سوریه نیروهای مخالف بشار اسد به بدنامترین زندان نظامی سوریه، زندان صیدنایا، نزدیک شدهاند؛ جایی که گفته میشود هزاران نفر از مخالفان بشار اسد شکنجه و اعدام شدهاند و گمان میرود هزاران نفر دیگر در حال حاضر در آنجا زندانی باشند.
تصاویری که شورشیان میگویند که خودشان گرفتهاند و در شبکههای اجتماعی منتشر شده است، نشان میدهد که آنها به نزدیکی این زندان رسیدهاند. این زندان در حدود ۳۰ کیلومتری شمال دمشق واقع شده است.
رسانههای حامی مخالفان نیز گزارش دادهاند که نیروهای تیپ ۱۲۷ ارتش سوریه، که مأمور دفاع از این زندان هستند، از شهر نزدیک به آن، یعنی رنکوس، عقبنشینی کردهاند.
یکی از پستهای یک کانال تلگرامی حامی مخالفان نوشته است که صیدنایا «در تیررس آزادکنندگانش قرار دارد و به خواست خدا به زودی تمام زندانیان آزاد خواهند شد.»کاربر دیگری در تلگرام نوشته است:«کشتارگاه انسانی در تیررس مجاهدین است.»
در سال ۲۰۱۷، سازمان عفو بینالملل از عبارت «کشتارگاه انسانی» برای توصیف زندان صیدنایا استفاده کرد و در گزارشی ادعا کرد که بین پنج تا ۱۳ هزار نفر در این زندان در سکوت کامل و طی پنج سال نخست جنگ داخلی اعدام شدهاند.
این سازمان حقوق بشری همچنین گفت که این اعدامها با مجوز مقامات بلندپایه دولت بشار اسد انجام شده است و چنین اقداماتی معادل جنایات جنگی و جنایات علیه بشریت هستند.
دولت سوریه در آن زمان ادعاهای عفو بینالملل را«بیپایه» و «فاقد حقیقت» خواند و اصرار داشت که تمام اعدامها در سوریه مطابق با روال قانونی انجام شدهاند.
تصاویر هوایی، هواپیماهای رها شده را در فرودگاه نظامی شهر حما در سوریه نشان میدهد. شورشیان روز پنجشنبه گفتند که کنترل کامل شهر را به دست گرفتند.
حما محل زندگی یک میلیون نفر است و در جنوب حلب قرار دارد که شورشیان هفته گذشته پس از آغاز یک حمله غافلگیرانه از پایگاه خود در شمال غربی، آن را به تصرف خود درآوردند.
سفارت لهستان در دمشق با انتشار یک درخواست اضطراری به تمامی شهروندان لهستانی گفته است که فورا از سوریه خارج شوند.
این سفارتخانه امشب در پستی در شبکههای اجتماعی نوشت: «با توجه به سرعت تحولات سوریه که تمامی این کشور را فراگرفته، از تمامی شهروندان لهستانی میخواهیم فورا سوریه را ترک کنند.»
این سفارتخانه همچنین از شهروندان لهستانی خواسته است که از سفر به سوریه خودداری کنند.
آدم عبدالمولا، معاون هماهنگی کمکهای بشردوستانه سازمان ملل گفت که این سازمان در حال خارج کردن پرسنل غیرضروری خود از خاک سوریه است.
او تاکید کرده است که سازمان ملل در این کشور فعال خواهد بود و گزارشها مبنی بر خروج کامل نیروهای این سازمان از سوریه را تکذیب کرد. آقای عبدالمولا افزود: «این صرفا یک حرکت برای تامین امنیت نیروهای ما با توجه به تحولات سوریه است اما حضور ما در این کشور و تعهد ما در کمک به مردم سوریه به قوت خود باقیست.» او در ادامه گفت تنشهای اخیر باعث بیجا شدن بیش از ۳۷۰ هزار شهروند سوریه شده و بسیاری در خطوط مقدم درگیری گرفتار شدهاند.
معاون هماهنگی کمکهای بشردوستانه سازمان ملل همچنین با اشاره به افزایش آمار قربانیان به ویژه زنان و کودکان از هر دو طرف خواست تا به قوانین بینالمللی پایبند باشند.
گزارشها از سوریه حاکی است قیمت اکثر مواد غذایی در شهر ساحلی لاذقیه بدون هیچ کنترلی بین ۶۰ تا ۱۰۰ درصد افزایش یافته است.
همزمان با پیشرفت نیروهای مخالف بشار اسد از جنوب به سمت دمشق، لاذقیه شاهد ازدحام بیش از حد و افزایش تقاضا برای مواد غذایی است.
شهر ساحلی لاذقیه در فاصل ۲۳۰ کیلومتری شمال دمشق در سواحل دریای مدیترانه واقع شده است. پایگاه هوایی حمیمیم که در اختیار نیروهای روسیه است، در این منطقه قرار دارد.
بر اساس گزارشها، قیمت یک بسته دو کیلوگرمی گوشت از ۷۰ هزار پوند سوریه به ۱۰۰ هزار پوند (۵/۲ دلار) و یک لیتر روغن سرخ کردنی از ۲۷ هزار پوند سوریه به ۵۰ هزار پوند سوریه افزایش یافت.
با سقوط شهرهای سوریه، لحن و ادبیات رسانههای ایران نیز تغییر کرده است. در چند روز گذشته رسانههای ایران بخصوص در تلویزیون دولتی اخبار و تصاویر موفقیت مخالفان بشار اسد و لگدمال کردن عکسهای او را پوشش میدهند و به جای به کار بردن واژههایی مانند «تروریست»، آنها را «مخالفان مسلح» معرفی میکنند.
چرخش نحوه انعکاس اخبار منتشره در رسانههای رسمی ایران باعث تعجب فعالان شبکههای اجتماعی شده و تغییر ادبیات رسانهها و بخصوص تلویزیون دولتی موجب گمانهزنیهای زیادی درباره تغییر استراتژی جمهوری اسلامی ایران نسبت به ادامه حیات دولت بشار اسد و سقوط احتمالی حکومت او شده است.
گیر پدرسن، فرستاده ویژه سازمان ملل متحد در امور سوریه میگوید: «نیاز به انتقال کنترل شده و منظم قدرت، هرگز به اندازه حالا فوریت نداشته است.»
آقای پدرسن در حاشیه نشست دوحه خواستار آغاز روندی شد که به تحقق آرمانهای مشروع مردم سوریه منجر شود.
به دنبال پیشرفت سریع مخالفان حکومت سوریه، فرستاده سازمان ملل متحد بر خواسته خود برای « کاهش تنش، برقراری آرامش، پرهیز از خونریزی و حفاظت از غیرنظامیان مطابق با قوانین بشردوستانه بینالمللی» تاکید کرد.
تصاویری از شهرهای تصرف شده توسط نیروهای مخالف حکومت در سوریه منتشر شده است. شورشیان مخالف بشار اسد از شمال و جنوب به سمت دمشق، پایتخت، در حال پیشروی هستند.این تحولات پس از آن رخ داد که شورشیان امروز کنترل استان جنوبی درعا را به دست گرفتند.