بنا به اعلام ستاد انتخابات کشور از آن جایی که هیچ یک از چهار نامزد ریاست جمهوری بیش از نیمی از آرای صحیح را به دست نیاوردند، انتخابات به دور دوم کشیده شده و مسعود پزشکیان و سعید جلیلی جمعه آینده برای کسب آرای شهروندان رقابت میکنند. ستاد انتخابات وزارت کشور نرخ مشارکت را ۴۰ درصد اعلام کرد، که پایینترین نرخ مشارکت در تاریخ انتخابات ریاست جمهوری ایران است.
انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۳ به صورت زودهنگام و بعد از سقوط بالگرد حامل ابراهیم رئیسی و همراهانش برگزار میشود.
در این ویدیو رویدادهای منتهی به برگزاری انتخابات روز جمعه ۸ تیر در ایران را مرور کردهایم.
در این انتخابات، مقامهای حکومت و نامزدها و هوادارانشان مانند دورههای گذشته مردم را به رأی دادن تشویق کردند. اما گروهی دیگر، از جمله مخالفان جمهوری اسلامی و خانوادههای دادخواه از مردم خواستند که رأی ندهند.گفتگو با ابراهیم نبوی، نویسنده و طنزپرداز که در این انتخابات از مسعود پزشکیان حمایت کرده را ببینید.
خبرگزاریهای دولتی در ایران گزارش میدهند که جمعه شب بعد از پایان رایگیری، مهاجمان مسلح به یک وسیله نقلیه حامل صندوق رای که به مقر فرمانداری در راسک میرفت حمله کردهاند.
خبرگزاری تسنیم نوشت که در این حمله که در مسیر جکیگور به راسک در استان سیستان و بلوچستان روی داده دو مامور کشته و شمار دیگری مجروح شدند.
خبرگزاری مهر نوشته این صندوقها بعد از پایان رای گیری در این منطقه به فرمانداری برده میشدهاند که این حمله روی داده است.
سایت مستقل «حال وش» که اخبار سیستان و بلوچستان را پوشش میدهد شمار مجروحان را پنج نفر گزارش میکند.
این خبرگزاری نوشت: «هم اکنون بیمارستان راسک که مجروحین این حادثه را به آنجا انتقال دادهاند شلوغ بوده و نیروهای نظامی و امنیتی در آنجا حضور پر تعداد دارند.»
مهلت رایگیری انتخابات ۱۴۰۳ که به وقت تهران ۱۲ نیمه شب بود، به پایان رسیده و شمارش آرا در حوزهها شروع شده است.
در ادامه تصاویری از برگزاری انتخابات را ببینید:
منبع تصویر، TASNIM
منبع تصویر، TASNIM
منبع تصویر، MEHR
منبع تصویر، TASNIM
منبع تصویر، ILNA
منبع تصویر، Getty Images
منبع تصویر، MEHR
منبع تصویر، GE
منبع تصویر، REX/Shutterstock
کارولین هالی خبرنگار دیپلماتیک بیبیسی در گزارشی نوشت در انتخابات روز جمعه یک عنصر تعلیق و غیرقابل پیشبینی بودن وجود داشت.
او نوشت: «انتخابات در جمهوری اسلامی یک امر به شدت کنترل شده است – نامزدها جملگی از طرف یک کمیته قدرتمند از روحانیون (شورای نگهبان) تایید صلاحیت میشوند تا بتوانند در انتخابات شرکت کنند. و اخیرا بیاعتنایی گستردهای در میان رایدهنگان حاکم بوده است.»
«اما این بار یک کارت غیرقابل پیشبینی وجود دارد: یک جراح قلب و وزیر بهداشت سابق از جناح اصلاح طلب به نام مسعود پزشکیان که اقدامات گشت ارشاد را 'غیراخلاقی' توصیف کرد.»
خبرنگار بیبیسی اشاره کرد که مسعود پزشکیان همچنین قول بهبود روابط با غرب و احیای مذاکرات اتمی را داد. او از حمایت محمد خاتمی و حسن روحانی دو رئیس جمهور سابق که به اصلاح طلبان نزدیکتر بودند برخوردار شد.
کارولین هالی که با تماس از راه دور با شماری از شهروندان در تهران صحبت کرده اضافه کرد که «با این حال بسیاری از ایرانیان امید به تغییری موثر از طریق صندوق رای را از دست داده اند.»
منبع تصویر، IRNA
با پایان زمان رایگیری در ضعب مختلف استان تهران که پرجمعیتترین شهر و استان ایران است مقامها از آغاز شمارش آرا خبر دادهاند. معمولا تهران آخرین حوزه انتخاباتی است رای آن اعلام میشود و به علت جمعیت آن گاه جدول نتایج را تا حدود زیادی تغییر میدهد.
مقامهای ایران گفتهاند در استان تهران ۶ هزار و ۶۹۴ شعبه اخذ رای دایر شده بود که از این تعداد ۴۸۲ شعبه به صورت سیار بوده است.
وزارت کشور ایران میگوید اگر هیچ کدام از نامزدها در مرحله اول به حدنصاب نرسند، مرحله دوم را یک هفته دیگر، یعنی جمعه ۱۵ تیرماه برگزار خواهد کرد.
منبع تصویر، IRNA
در انتخابات روز جمعه ریاست جمهوری ایران بیش از ۶۱ میلیون شهروند ۱۸ ساله بالا واجد شرایط بودند که حدود ۱۸ میلیون نفر آنها ۱۸ تا ۳۰ سال دارند.
رسانههای دولتی در ایران تصاویری را منتشر کردند که ظاهرا صف رایدهندگان را در برخی شهرهای بزرگ ایران نشان می داد.
از جمله تلویزیون دولتی ایران تصاویری را از سراسر کشور پخش کرد که صفهای معمولی را نشان میداد.
در مقابل بسیاری از شهروندان با انتشار فیلم و عکس در شبکههای اجتماعی از خلوت بودن مراکز رایگیری خبر دادند.
انتخابات سال ۱۴۰۰ که ابراهیم رئیسی در آن پیروز شد یکی از کمرایترین انتخابات در تاریخ جمهوری اسلامی ایران بود و درصد بزرگی از آرا در آن انتخابات هم باطله اعلام شد.
مقامهای جمهوری اسلامی از رهبر این کشور گرفته تا محمد جواد ظریف وزیر سابق خارجه در روز جمعه هم همچنان شهروندان را به رای دادن تشویق میکردند.
آیتالله خامنهای در حسابش در شبکه اجتماعی ایکس نوشت «...برای اثبات صحت و صداقت نظام جمهوری اسلامی حضور مردم لازم و واجب است.»
در مقابل بسیاری از جمله نرگس محمدی برنده جایزه صلح نوبل و بسیاری از مخالفان حکومت ایران در خارج از جمله شاهزاده رضا پهلوی خواستار تحریم انتخابات شدند.
همچنین گزارش شد که میرحسین موسوی و همسرش زهرا موسوی هم از دادن رای خودداری کردند.
منبع تصویر، IRNA
محسن اسلامی، سخنگوی ستاد انتخابات وزارت کشور ایران گفته «به محض آنکه آراء از شعب به ستاد انتخابات کشور اعلام شد به تدریج نتایج را اعلام میکنیم».
خبرگزاری دولت ایران - ایرنا - به نقل از آقای اسلامی نوشته «افراد میتوانند تا پایان زمان اخذ رای، شمارش آرا و تنظیم صورت جلسه بدون دخالت در امور اجرایی و نظارت در محل شعبه حضور داشته باشند».
ساز و کار شمارش آرا و نظارت شهروندان، ناظران مستقل و نمایندگان نامزدها بر این فرآیند در خلال انتخاباتهای سه دهه اخیر ایران بارها مناقشه برانگیز شده است.
یکی از علل این مناقشات آن است که ایران به ناظران و نهادهای بینالمللی اجازه حضور و نظارت مستقیم بر انتخاباتها را نمیدهد و در دوران برگزاری انتخابات هم معمولا به تعداد محدودی از رسانههای خارجی مجوز ورود و پوشش رای گیری را میدهد هر چند این خبرنگاران هم معمولا اجازه تردد آزادنه و دسترسی کامل به رای دهندگان، شخصیتها یا اماکن مختلف را پیدا نمیکنند.
منبع تصویر، Reuters
بر اساس گزارشها شماری از زندانیان سیاسی در ایران اعلام کردند که در انتخابات ریاست جمهوری ایران شرکت نکردهاند و رای خود را به صندوق سیاری که ماموران به زندان بردهاند، نیانداختهاند.
همچنین زندانیان سیاسی سابق خبر دادند که شمار زیادی از زندانیان سیاسی بند زنان و بندهای ۴ و ۸ اوین انتخابات را تحریم کردند؛ از جمله آنها نرگس محمدی، مصطفی تاجزاده، فائزه هاشمی، عبدالله مومنی، مجید توکلی، گلرخ ایرایی، امیرسالار داودی، رضا شهابی، کیوان رحیمیان، محمد نجفی، رسول بداقی، کیوان مهتدی، حسن سعیدی ، داوود رضوی، بهاره هدایت و چندین زندانی دیگر.
احمدرضا حائری، فعال سیاسی و مدنی زندانی در قزلحصار در یک فایل صوتی که به دست بیبیسی فارسی رسیده است، در دلایل خود برای تحریم انتخابات به احتمال «نقض گسترده شدیدتر حقوق بشر» اشاره کرده است.خلاصهای از فایل صوتی او را بشنوید.
با پایان یافتن مهلت رای گیری که به وقت تهران ۱۲ نیمه شب بود، تصاویری از آغاز شمارش آرا در حوزههای مختلف ارسال شده است. آن طور که مقام های برگزاری انتخابات گفتهاند انتظار میرود نتایج حوزه های انتخاباتی کوچکتر با توجه به تعداد آرای کمتری که برای شمارش دارند، زودتر اعلام شود.
بنابر اعلام مقامها در ایران در انتخابات روز جمعه ۵۸ هزار و ۶۴۰ شعبه اخذ رای در سراسر ایران دایر شده بود که از این تعداد ۳۴ هزار و ۵۲۲ شعبه شهری، ۲۴ هزار و ۱۱۸ شعبه روستایی، ۴۳ هزار و ۴۲۵ شعبه ثابت و ۱۵ هزار و ۲۱۵ شعبه سیار بود.
همچنین مقامهای وزارت کشور در ایران گفتهاند ۳۴۴ شعبه اخذ رای در نقاط مختلف جهان در سفارتخانهها و نمایندگیهای جمهوری اسلامی در سایر کشورها در نظر گرفته شده بوده است.
منبع تصویر، YJC.ir
احمد وحیدی، وزیر کشور ایران تاکید کرد که آمارها و نتایج فقط از وزارت کشور و وزارت خارجه که مسیر قانونی اعلام نتایج است منتشر میشود.
به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، آقای وحیدی در ستاد انتخابات خارج از ایران حاضر شد و گفت: «در بعضی سایتها آمارهایی داده میشود که با آمارهای ما نمیخواند و عزیزان سعی کنند آمارها را مطرح نکنند.».
همزمان با رایگیری در شهرهای مختلف جهان، مخالفان جمهوری اسلامی ایران و تحریمکنندگان انتخابات ریاست جمهوری در این کشور در مقابل این مراکز تجمع کردند و در مواردی هم به درگیری انجامید.
در ویدیویی که از لندن منتشر شده، در تجمع مخالفان رای دادن مقابل کنسولگری ایران دیده میشود که یکی از موافقان رای دادن با حرکت دستش، مخالفان را به مرگ تهدید میکند.یکی از موافقان رای دادن هم با ارسال پیام صوتی برای بیبیسی فارسی گفت بعد از اینکه در فضای آنلاین از قصدش برای رای دادن خبر داده است، تهدید شده است.
او میگوید سطح تهدید و توهین در فضای آنلاین افزایش یافته است.
پلیس لندن بازداشت هفت نفر را در مقابل کنسولگری ایران در لندن تایید کرده است. پلیس لندن به بیبیسی فارسی گفت که این بازداشتها در ارتباط با حمله، ایجاد خسارت و بر هم زدن نظم انجام شده است
منبع تصویر، Getty Images
رایگیری انتخابات ریاستجمهوری ۱۴۰۳ از ساعت ۸ صبح (به وقت تهران) جمعه هشتم تیرماه ر در ایران آغاز شد و پس از سه بار تمدید در ساعت ۱۲ شب پایان یافت.
در ۳۴۴ شعبه اخذ رای در خارج از ایران رایگیری انجام شد. در مقابل برخی از این شعب درگیریهایی میان مخالفان جمهوری اسلامی ایران و رای دهندگان صورت گرفت.
دولت کانادا مجوز برگزاری انتخابات را نداد. دفتر حفاظت منافع جمهوری اسلامی در واشنگتن صندقهای اخذ رای را بین آمریکا و کانادا قرار دادند. در یمن و سودان هم انتخابات ایران برگزار نشد.
به گفته رئیس ستاد انتخابات در ایران بیش از ۶۱ میلیون و ۴۵۲ هزار و ۳۲۱ نفر واجد شرایط رای دادن در داخل و خارج ایران بودند.
به گفته ستاد انتخابات ایران اگر نامزدها در مرحله اول اکثریت مطلق آرا را بدست نیاورند، انتخابات به مرحله دوم میرود و دو نفری که بیشترین آرا را بدست آوردند، به مرحله دوم میروند.
سخنگوی ستاد انتخابات ایران اعلام کرد که پس از ساعت ۲۴، پلمب صندوقها باز شده و شمارش آرا آغاز می شود. شمارش آرا با حضور نماینده نامزدها و بدون دخالت آنها انجام میشود.
سلام
با پایان زمان قانونی رایگیری، شمارش آرا در ایران آغاز شده است.
پوشش تازهترین اخبار و تحلیلها از اعلام نتایج چهاردهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری را از صفحه زنده و تلویزیون بیبیسی فارسی دنبال کنید.
