پایان پوشش زنده
پوشش زنده ما از حمله بامداد شنبه اسرائیل به ایران و سایر تنشها در خاورمیانه در اینجا متوقف میشود. از همراهیتان سپاسگزاریم.
شما در حال مشاهده نسخه متنی وبسایت بیبیسی هستید که از داده کمتری استفاده میکند. نسخه اصلی وبسایت را که شامل تمام تصاویر و ویدیوهاست، مشاهده کنید.
بازگشت به وبسایت یا نسخه اصلی
اطلاعات بیشتر درباره نسخه لایت که برای مصرف کمتر حجم دادههاست
از حدود ساعت دو بامداد به وقت محلی صدای انفجار و فعالیت پدافند هوایی در نقاط مختلف تهران گزارش شد و کمی بعد ارتش اسرائیل از حمله به اهدافی نظامی در ایران خبر داد. قرارگاه پدافند هوایی ایران میگوید اهدافی در تهران، ایلام و خوزستان مورد حمله قرار گرفتند. ایران میگوید چهار سرباز در این حملات کشته شدهاند. جو بایدن گفته امیدوار است این حمله «نقطه پایان» تقابل مستقیم ایران و اسرائیل باشد.
پوشش زنده ما از حمله بامداد شنبه اسرائیل به ایران و سایر تنشها در خاورمیانه در اینجا متوقف میشود. از همراهیتان سپاسگزاریم.
مسعود پزشکیان، رئیس جمهور ایران، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس کشته شدن چهار سرباز در حمله بامداد شنبه اسرائیل به مراکز نظامی ایران را تسلیت گفته است.
او نوشت: «فرزندان ایران در دفاع از حریم میهن جان فدا کردند، شهادت دلیران وطن را به دلاوران ارتش، جان برکفان فراجا، خانوادههای معظم و مردم قهرمان تسلیت میگویم.»
او اضافه کرد: «دشمنان ایران بدانند این مردم سلحشور در دفاع از خاکشان بی هیچ هراسی ایستادهاند و پاسخ هر حماقتی را با تدبیر و هوشمندی خواهند داد.»
ارتش ایران ابتدا بعد از این حمله اعلام کرد که دو نیروی آن، سرگرد حمزه جهاندیده و استوار محمدمهدی شاهرخیفر، در ماهشهر خوزستان کشته شدهاند و ساعاتی بعد گفت که دو مجروح حملات به نامهای سجاد منصوری و مهدی نقوی که از آنها به عنوان کارکنار ارتش نام برد هم جان باختهاند.
روزنامهها و خبرگزاریهای دولتی در ایران عکسی از یک پوستر در میدان فلسطین تهران را منتشر کردهاند که روی آن با حروف درشت به زبان عبری و زیر آن به زبان فارسی نوشته شده: «طوفان دیگری در راه است.»
همزمان خبرگزاری مهر نوشت که «مردم ایران در نقاطی از کشور با برگزاری اجتماعاتی، ضمن تقدیر از نیروهای پدافند ارتش و ادای احترام به شهدای این حملات، اجرای وعده صادق ۳ را خواستار شدند.»
ایران در شش ماه اخیر دو عملیات نظامی علیه اسرائیل انجام داده که آنها را «وعده صادق» نامگذاری کرده است.
حکومت ایران در واکنش به حمله بامداد شنبه نگفته است که حتما آن را تلافی خواهد کرد.
وزارت خارجه این کشور در بیانیهای نوشت این کشور براساس منشور ملل متحد «خود را محق و موظف به دفاع در برابر اعمال تجاوزکارانه خارجی میداند» اما اضافه کرد که «حراست از صلح و ثبات منطقه» مسئولیت «همه کشورهای منطقه» است.
پیشتر خبرگزاری تسنیم، نزدیک به سپاه پاسداران، درحالی که حملات اسرائیل در جریان بود به نقل از منابع مطلع خود نوشت که «همچنان که از پیش اعلام شده، ایران آماده پاسخ به تعرض اسرائیل است.»
این منبع اضافه کرد: « ایران حق خود برای پاسخگویی به هرگونه تعرض را محفوظ میداند و تردیدی نیست که اسرائیل در برابر هر اقدامی واکنش متناسب دریافت خواهد کرد.»
دانیل هاگاری، سخنگوی ارتش اسرائیل، صبح امروز بعد از پایان عملیات هوایی این کشور علیه ایران گفت: «اگر رژیم ایران مرتکب اشتباه شود و دور تازهای از تنشها را آغاز کند، ما موظف خواهیم بود به آن پاسخ دهیم. پیام ما روشن است: همه کسانی که کشور اسرائیل را تهدید میکنند و به دنبال کشیدن منطقه به درگیری وسیعتر هستند بهای سنگینی خواهند پرداخت.»
خبرگزاریهای دولتی ایران به نقل از معاون بینالملل وزارت خارجه گزارش داده میدهند که ایران از شورای امنیت سازمان ملل خواسته است برای رسیدگی به حمله اسرائیل به ایران جلسه فوری تشکیل دهد.
آنها از این مقام نام نبردهاند اما این پست هماکنون در اختیار کاظم غریبآبادی است.
او گفت: «حملات رژیم صهیونیستی به ایران، ناقض اصول بنیادین حقوق بینالملل و منشور ملل متحد، به ویژه بند ۴ ماده ۲ است.»
او از دبیرکل سازمان ملل و شورای امنیت خواست حمله اسرائیل به ایران را «قویا و به طور صریح» محکوم کنند.
او گفت: «ایران از رئیس شورای امنیت درخواست میکند که برای رسیدگی به این نقض شدید و اقدامات غیرقانونی رژیم جنایتکار، نشست فوری تشکیل دهد.»
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، پیشتر با ابراز «نگرانی عمیق» از تنش فزاینده در خاورمیانه خواهان خویشتنداری طرفین شد.
به گفته سخنگوی دبیرکل سازمان ملل او از همه طرفها میخواهد که «تمام اقدامات نظامی را، از جمله در غزه و لبنان، متوقف کنند، حداکثر تلاش را برای پیشگیری از جنگ تمام عیار منطقهای و بازگشت به مسیر دیپلماسی به خرج دهند.»
سوال بزرگ اکنون این است که «قدم بعدی برای تهران چه خواهد بود؟»
در جنگ لفظی، برخی اظهارات ایران نشانگر توقف است. رسانههای دولتی ایران موفقیت در دفع حملات اسرائیل را ستایش میکنند و میگویند که این حملات تنها "خسارت محدودی" وارد کرده است.
وزارت امور خارجه اعلام کرد که تهران "مسئولیتهای خود را نسبت به صلح و امنیت منطقهای" به رسمیت میشناسد.
عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، اخیراً به برخی موفقیتهای دیپلماتیک دست یافت که شامل سفرهایی به پایتختهای عربی است که پیشتر با نگرانی از تهران فاصله میگرفتند.
با این حال، دیپلماتهای ایرانی تصمیمگیرنده اصلی در جمهوری اسلامی نیستند. کسانی که این تصمیمات را میگیرند، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی هستند که ممکن است خواهان پاسخی قاطعتر باشند.
اما حملات اخیر اسرائیل ممکن است به دفاع هوایی ایران آسیب زده و آسیبپذیریهای جدیدی ایجاد کرده باشد.
و واکنش متقابل در آستانه یک انتخابات غیرقابل پیشبینی در آمریکا ممکن است خطر وارد شدن این کشور به این رویارویی را افزایش دهد - تشدیدی که تهران میخواهد از آن اجتناب کند.
رئیسجمهور بایدن هفته گذشته گفت که فرصتی برای "مواجهه با اسرائیل و ایران به گونهای که به درگیری برای مدتی پایان دهند" وجود دارد.
اما حتی اگر ایران و اسرائیل تصمیم بگیرند فعلاً به این درگیری پایان دهند، مشخص است که این فصل خطرناک جدید هنوز به پایان نرسیده است.
حزبالله در بیانیهای حمله اسرائیل به ایران را «به شدت» محکوم کرده و آن را اقدامی برای «تشدید خطرناک تنشها» در سطح کل منطقه دانسته است.
حزب الله در این بیانیه گفته است: «ما براین باور هستیم که این حمله آشکار به حاکمیت ملی جمهوری اسلامی و موضع صریح و قاطع این کشور و حمایت کاملش از ملتهای فلسطین و لبنان در سطوح مختلف تاثیر نخواهد داشت.»
این گروه در بیانیهاش همچنین از «موفقیت نیروهای مسلح ایران در مقابله با حمله خائنانه» اسرائیل تمجید کرده است.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی گفته است که به تاسیسات هستهای ایران در حملات اسرائیل آسیبی وارد نیامده است.
آقای گروسی در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس گفته است: «بازرسان آژانس در امنیت هستند و به فعالیتهای حیاتی خود ادامه میدهند.»
او همچنین خواستار رعایت «احتیاط و خودداری از اقداماتی شده است که می تواند ایمنی و امنیت مواد هستهای و سایر مواد رادیو اکتیو را به خطر بیندازد.»
تصاویری از آماده شدن جنگندههای اسرائیل برای حمله به ایران منتشر شده است. ارتش اسرائیل میگوید چهار افسر زن نیز به عنوان کمک خلبان در این حمله شرکت داشتهاند.
حمله اسرائیل به ایران سرانجام صورت پذیرفت. حملهای که محتوم مینمود: تلافی حمله ایران که خود حملهای تلافیجویانه بود به ترور رهبر سیاسی حماس در تهران که مهمان مراسم تحلیف رئیس جمهور جدید بود.
این حمله در نوع خود بیسابقه است: اولین حملهای به ایران که اسرائیل رسما مسئولیت آن را پذیرفته است.
هرچند بیانیه وزارت خارجه ایران حق تلافی این حمله را هم برای خود محفوظ میداند اما حالا که چند ساعت از پایان عملیات گذشته، به نظر میرسد، تهران، حمله اسرائیل را ناچیز و ناموفق میداند و شاید دستکم فعلا دست از تلافی بردارد و بسیاری که نگران درگرفتن یک جنگ تمامعیار منطقهای بین دو کشور بودند، لحظهای نفس راحت بکشند.
پیامدهای بلندمدت شکستن تابوی حمله صریح و آشکار دو کشور به یکدیگر اما میتواند دامنهدار باشد. در تنش بعدی که هیچ کس نمیداند، هفته آتی، یک سال دیگر یا ده سال دیگر رخ دهد، هر دو طرف، راهی را که یک بار رفتهاند پیش رو خواهند داشت: حمله به خاک یکدیگر.
جستن از تنش اخیر، اگر حقیقتا آتش تنش رو به فروکش باشد، پس از حملات «این به آن در» دو کشور به یکدیگر، شاید گام مثبتی باشد برای آغاز کاهش تنش و به سمت آتشبسهای احتمالی در غزه و لبنان.
اما اگر کشور یا نهادهای سوم، طرح میانجیگری بلندمدتتر بین ایران و اسرائیل را در نظر نداشته باشند و یک چارچوب کاهش تنش و مخاصمه قابل اطمینانتر طراحی نکنند، ممکن است تنش بعدی همان تنش خانمانسوزی باشد که بسیاری این روزها کابوسش را میدیدند.
ساعاتی پس از گزارش رسانههای ایران از افزایش شمار کشتهشدگان، ارتش جمهوری اسلامی ایران اعلام کرده است که سجاد منصوری و مهدی نقوی، دو نفر دیگر از کارکنان ارتش در پی حمله اسرائیل کشته شدهاند.
بنا به اعلام ارتش این دو مجروح بودند و عصر شنبه جانشان را از دست دادند.
ارتش ایران پیشتر کشته شدن حمزه جهاندیده و محمدمهدی شاهرخیفر را تایید کرده بود.
ایران از نظر جغرافیایی بسیار بزرگتر از اسرائیل است و جمعیتی نزدیک به ۹۰ میلیون نفر دارد، تقریباً ده برابر اسرائیل. اما این به معنای قدرت نظامی بیشتر نیست.
ایران سرمایه گذاری هنگفتی روی موشکها و پهپادها کرده است. این کشور زرادخانه وسیعی برای خود دارد و مقادیر قابل توجهی را نیز به نیروهای نیابتی خود - حوثیها در یمن و حزبالله در لبنان - میدهد اما چیزی که کم دارد سیستمهای دفاع هوایی و جتهای جنگنده مدرن است.
اعتقاد بر این است که روسیه در ازای حمایت نظامی که تهران در جنگ با اوکراین به مسکو داده است، برای بهبود این شرایط با ایران همکاری میکند، از جمله با ارائه جنگنده های سوخو ۳۵.
در مقابل، اسرائیل یکی از پیشرفتهترین نیروهای هوایی جهان را دارد.
بر اساس گزارش موسسه بینالمللی مطالعات استراتژیک (IISS) ، اسرائیل حداقل ۱۴ اسکادران جت شامل اف۱۶، اف۱۵ و جت رادارگریزه اف۳۵ را در اختیار دارد.
اسرائیل همچنین تجربه انجام حملات در عمق خاک طرف متخاصم را دارد. کمترین فاصله ایران و اسرائیل حدود هزار کیلومتر است.
جو بایدن، رئیسجمهور آمریکا دقایقی پیش درباره حملات اسرائیل به ایران صحبت کرد و گفت که به نظر میرسد تنها اهداف نظامی مورد حمله قرار گرفتهاند.
آقای بایدن گفت که امیدوار است این حملات «نقطه پایان» تقابل نظامی مستقیم ایران و اسرائیل باشد.
کشورهای زیادی خواهان خویشتنداری و تلاش برای کاهش تنش شدهاند.
در میان سؤالات مطرح مبنی بر اینکه آیا ایران به این حملات پاسخ خواهد داد یا نه، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران نیز حدود یک ساعت پیش گفت که «هیچ محدودیتی برای دفاع از منافع [ایران]، تمامیت ارضی و مردمش وجود ندارد».
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، با ابراز نگرانی عمیق از تنش فزاینده در خاورمیانه خواهان خویشتنداری طرفین شده است.
به گفته سخنگوی دبیرکل سازمان ملل او از همه طرفها میخواهد که «تمام اقدامات نظامی را، از جمله در غزه و لبنان، متوقف کنند، حداکثر تلاش را برای پیشگیری از جنگ تمام عیار منطقهای و بازگشت به مسیر دیپلماسی به خرج دهند.»
برخی چهرههای سیاسی در ایران حمله اسرائیل را کم اهمیت جلوه داده و برخی هم خواهان پاسخ شدید شدهاند.
ابراهیم رضایی سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی حمله شب گذشته اسرائیل به ایران را به پول خرد تشبیه کرده و در شبکه ایکس نوشت: «مثل پول خرد است. سروصدا دارد اما ارزش و تاثیری ندارد.»
حمید رسایی، نماینده تهران و عضو کمیسیون فرهنگی مجلس، این حمله را «از سر ناتوانی و ترس از واکنش ایران» دانسته و تلویحا خواستار واکنش ۱۰ برابری ایران به این حملات شد.
امیرحسین ثابتی، نماینده و عضو کمیسیون فرهنگی مجلس در واکنش به حمله شب گذشته اسرائیل به ایران، امنیت پایدار را در گرو «پاسخ قوی» دانسته و در شبکه اجتماعی ایکس نوشته است: «تعرض به خاک کشور باید در سطحی پاسخ داده شود که برای آنها غافلگیرکننده باشد.» آقای ثابتی بهترین زمان برای پاسخ ایران را نیز وقتی دانسته که اسرائیل درگیر «جنگی فرسایشی» در غزه و بیروت است.از سوی دیگر حشمتالله فلاحتپیشه، رئیس سابق کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس نیز در تحلیل حمله اسرائیل گفت: «به نظر میرسد آمریکا و اسرائیل به دنبال بازدارندگی و چرخه انتقامی جنگ هستند.» آقای فلاحتپیشه در ادامه افزود: «هم جنگ و هم دیپلماسی میتواند به غزه و لبنان محدود شود.»
وزارت امور خارجه لبنان حملات اسرائیل به ایران را محکوم کرده و خواستار اقدام بینالمللی برای توقف درگیریهای نظامی شده است.
امارات متحده عربی، قطر، مصر و عربستان سعودی هم پیشتر این حملات را محکوم کردند.
جویس مسویا، سرپرست امور بشردوستانه سازمان ملل، نیروهای اسرائیلی را به «بی اعتنایی به اصول اولیه انسانی» در عملیات اخیرشان در شمال غزه متهم کرده است.
او در بیانیهای در شبکههای اجتماعی گفته است: «آن چه نیروهای اسرائیلی در منطقه تحت محاصره شمال غزه انجام میدهند، نمیتواند ادامه پیدا کند.»
سرپرست امور بشردوستانه سازمان ملل همچنین گفته است که «مردان و زنان با کامیونها به جاهای دیگر منتقل میشوند. صدها فلسطینی کشته شده و دهها هزار نفر مجبور به فرار شدهاند.»
او همچنین گفته است که «کل جمعیت شمال غزه در معرض خطر مرگ قرار دارند.»
اسرائیل در اوایل این ماه با هدف جلوگیری از «تجدید قوای نیروهای حماس»، حملات جدیدی را در شمال غزه آغاز کرد.
ارتش اسرائیل گفته است که نیروهایش «صدها تروریست» را کشته و «۴۵ هزار نفر را هم از اردوگاه جبالیا تخلیه کرده است.»
اسرائیل مدتهاست که سازمان ملل را به جانبداری از فلسطینیان متهم کرده و میگوید که به قوانین بین المللی پایبند است.
پس از اینکه کشورهای حوزه خلیج فارس و اردن اعلام کردند اجازه نخواهند داد از حریم هوایی آنها علیه ایران استفاده شود، در یک هفته گذشته حدس و گمانهای زیادی درباره مسیری مطرح بوده است که احتمالا اسرائیل برای حمله استفاده میکند.
با نگاهی به نقاطی که امروز هدف حملات اسرائیل بودند، آشکار می شود که اسرائیل بی دردسرترین راه را برای حمله به ایران انتخاب کرده است: سوریه و عراق.
پدافند دفاع هوایی سوریه بامداد امروز فعال شده بود. به نظر میآید جنگندههای اسرائیل ابتدا از حریم هوایی سوریه گذشته، سپس از عراق برای این حمله استفاده کردهاند.
پایگاههای نظامی هر سه استان تهران، ایلام و خوزستان که هدف حملات بودند در مقایسه با بسیاری از نقاط حساس نظامی ایران به مرز عراق نزدیکتر هستند.
حریم هوایی دو کشور عراق و سوریه بارها توسط جنگندههای اسرائیل و آمریکا نقض شده است. به همین جهت استفاده از حریم این دو کشور کمترین مشکلات دیپلماتیک را برای اسرائیل به دنبال دارد.
از گزارشهای مختلف این طور برمیآید که پدافند هوایی ایران و از جمله سیستم دفاع موشکی آن یکی از اهداف حمله اسرائیل بوده است. هدف قرار دادن سیستم دفاع موشکی ایران می تواند این پیام را برای ایران داشته باشد که اگر اسرائیل می تواند سیستم دفاع موشکی را هدف گیرد، پس از آن هدف گرفتن سایر نقاط بسیار آسانتر خواهد بود.
حزبالله لبنان میگوید به پایگاه هوایی اسرائیل در جنوب تلآویو حمله پهپادی کرده و همزمان یک مقر اطلاعاتی در شمال اسرائیل را نیز هدف قرار داده است.
حزبالله گفت صبح امروز «اسکادرانی از پهپادهای تهاجمی» را به سمت پایگاه هوایی تلنوف روانه و با «موفقیت» به اهدافش حمله کرده است.
حزبالله همچنین گفته است که حملاتی نیز به پایگاه نظامی مشار انجام داده که آن را «مقر اصلی اطلاعات برای منطقه شمالی در صفد» توصیف کرد.
اکنون پس از یک رشته اظهارات از سوی حزبالله، گزارشهایی دریافت کردهایم که نشان میدهد حزبالله مجموعهای از راکتها را به پنج منطقه مسکونی در شمال اسرائیل از جمله حومه کرایوت در نزدیکی حیفا شلیک کرده است.
حزبالله که از حمایت ایران برخوردار است همچنین میگوید «رگباری از راکت» را به منطقه کریوت شامونا در شمال حیفا و روستای مرزی عیتالشعب شلیک کرده و حملاتی هم به منطقه المشرفه در ناقوره انجام داده است.
ارتش اسرائیل پیشتر گفته بود صبح امروز تعدادی پرتابه و چهار پهپاد را در مناطق غربی و الجليل علیا رهگیری کرده است.
روسیه ضمن ابراز نگرانی نسبت به افزایش خشونتها در خاورمیانه «از تمام طرفهای درگیر خواست که خویشتنداری کنند.»
روسیه همچنین از خواستار توقف خشونتها شده است.
برخی رسانههای ایرانی مانند خبرگزاری رکنا گزارش میدهند که دو نفر دیگر به شمار کشتهشدگان حمله اسرائیل اضافه شده است. عکس و اسامی این دو نفر هم منتشر شده است.
ارتش ایران صبح امروز از کشته شدن دو نظامی خود خبر داد. منابع رسمی هنوز هویت این دو و آمار جدید را تایید نکردهاند.
رکنا نوشته است: «با توجه به وخامت حال تعدادی دیگر احتمال افزایش تعداد شهدا وجود دارد.»