دونالد ترامپ، بار دیگر به حکومت ایران هشدار داد که اگر «مانند گذشته شروع به کشتن مردم» کنند، به شدت به جایی که دردشان بگیرد به آنها ضربه خواهیم زد. در همین حال گزارشها از ایران حاکی است که جمعیت کثیری از معترضان بار دیگر با وجود قطع گسترده اینترنت و نگرانی از سرکوب شدید، به خیابانها بازگشتهاند. همزمان نهادهای حقوق بشری نسبت به احتمال کشتار معترضان هشدار میدهند.
تصاویر جدیدی که از اعتراضات دوباره در ۱۹ دی منتشر شده است تجمع معترضان در منطقه اشرفی اصفهانی در غرب تهران را نشان میدهد.شاهزاده رضا پهلوی از معترضان خواسته بود تا در ساعت ۲۰ در دو شب ۱۸ و ۱۹ دی در خیابان یا از منازل خود شعار سردهند.گزارشهایی از کشته و زخمی شدن دهها معترض و تعدادی از نیروهای امنیتی در جریان اعتراضات ۱۸ دی منتشر شده است.
رهبران فرانسه، بریتانیا و آلمان در یک بیانیه مشترک کشتار معترضان در ایران را محکوم کردند و از مقامات ایرانی خواستند از خشونت با معترضان خودداری کنند.
در این بیانیه که روز جمعه ۱۹ دی ماه منتشر شد، آمده است: «مقامات ایران مسئولیت حفاظت از جان مردم خود را دارند و باید به آزادی بیان و حق برگزاری تجمع مسالمتآمیز بدون ترس از اقدام تلافیجویانه، را فراهم کنند.»
همزمان با گسترش اعتراضات در سراسر ایران، مقامات امنیتی با قطع اینترنت مانع انتشار اخبار شدند و فعالان حقوق بشر نسبت به کشتار معترضان ابراز نگرانی کردند.
فرزاد صیفیکاران، راستیآزمایی بیبیسیبر اساس گزارشها و اطلاعاتی که از شهرهای مختلف به دست بیبیسی فارسی رسیده، شب گذشته سطح خشونت در جریان اعتراضات سراسری بسیار بالا بوده که در نتیجه آن تعداد زیادی از معترضان بر اثر تیراندازی نیروهای امنیتی زخمی و کشته شدند.دو ویدیو به دست بیبیسی رسیده که گفته میشود مربوط به اعتراضات شب گذشته در فردیس کرج است. هر دو ویدیو توسط یک نفر گرفته شده.صدای فردی در ویدیو شنیده میشود که میگوید «امروز ۱۸ دی، فردیس، ببینید با مردم چه کار کردند، ساعت ۹ شب مردم را با تیر جنگی کشتن.د»بررسیهای ما نشان میدهد این ویدیو قبلا در اینترنت منتشر نشده و مربوط وقایع شب گذشته در ایران است، اما فعلا نمیتوانیم همه جزئیات آن را تایید کنیم.در این دو ویدیو حدود ۸ تا ۱۰ نفر دیده میشوند که با خونریزی شدید روی زمین افتادهاند. ویدیو در یک محوطه بسته شبیه به پارکینگ گرفته شده و چندین خودرو شبیه به پژو و تیبا دیده میشوند. مشخص نیست این افراد در همان محل زخمی شدهاند یا بعد از زخمی شدن به این مکان منتقل شدهاند.ما در تلاش هستیم بتوانیم درباره این حادثه اطلاعات بیشتری به دست بیاوریم.اما شب گذشته ویدیوهایی از اعتراضات و تیراندازی در فردیس کرج منتشر شده که ما توانستیم آنها را راستیآزمایی کنیم. دو تا از ویدیوها در بلوار شهدای فردیس گرفته شده که جمعیت زیادی را نشان میدهد.
منبع تصویر، REPYASSANSARI
یاسمین انصاری، نماینده ایرانیتبار کنگره آمریکا همزمان با گستردهتر شدن اعتراضات در ایران، درباره حمایت برخی از نمایندگان آمریکا از گروه مجاهدین خلق هشدار داده است. او در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس با اشاره به قطعنامه پیشنهادی کنگره آمریکا در حمایت از معترضان ایران نوشته است که این طرح با حمایت قابل توجه هر دو حزب در همبستگی با معترضان ایرانی در مطالبه حقوق بشر «هدفی مهم و ضروری است» اما افزوده که «حمایت صریح از مریم رجوی در متن این قطعنامه باعث شده من از امضای این قطعنامه خودداری کنم و همکاران دموکراتم را نیز به انجام همین کار تشویق میکنم».
خانم انصاری که در جریان انتخابات نوامبر ۲۰۲۴ وارد کنگره آمریکا شد گفته: «حمایت از مردم ایران هرگز نباید به معنای بالا بردن یک گروه حاشیهای و اقتدارگرا باشد که در میان اکثریت قاطع ایرانیان در داخل و خارج از ایران، مشروعیت ندارد.»
روز ۱۶ دسامبر گروهی از نمایندگان مجلس آمریکا از هر دو حزب این کشور در جلسهای که مریم رجوی رهبر سازمان مجاهدین خلق در آن به صورت ویدیو کنفرانس شرکت داشت حاضر شدند و صحبتهای او را درباره طرح ده مادهای او برای آینده ایران شنیدند.
خانم انصاری نوشته «پس از نزدیک به پنج دهه سرکوب تحت حاکمیت خونریز رژیم جمهوری اسلامی، مردم ایران شایسته آزادی هستند. اما آزادی پایدار باید از دل خود مردم ایران برخیزد. سازمان مجاهدین خلق یک فرقه است، نه یک اپوزیسیون مشروع در انتظار قدرت. آنها در طول جنگ ایران و عراق آشکارا در کنار صدام حسین ایستادند. خیانتی که جان ایرانیان بیشماری را گرفت.»
ایالات متحده آمریکا، گروه مجاهدین خلق را در سال ۱۹۹۷ در فهرست «سازمانهای تروریستی خارجی» ثبت کرد و سال ۲۰۱۲ نام آن گروه را از آن فهرست حذف کرد.
همزمان با حمایت بسیاری از معترضان در ایران از شاهزاده رضا پهلوی، ولیعهد سابق ایران و شعارهایی در حمایت از او، سازمان مجاهدین این ویدیوها را جعلی و صداگذاری شده خوانده است.
عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، احتمال دخالت نظامی در ایران را بعید دانسته است چرا که به گفته او «تجربهای شکست خورده است.»
اظهارات آقای عراقچی در حالی مطرح شده است که دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا به مقامهای حکومت ایران هشدار داده است که اگر معترضان را بکشد، آمریکا به آنها «ضربهای بسیار محکم» خواهد زد.
آقای عراقچی که در کنفرانسی خبری در بیروت صحبت میکرد اعتراضات اخیر در ایران را شبیه اعتراضات در لبنان دانست که به گفته او هر دو در واکنش به نرخ ارز بوده است.
اما او اضافه کرد که تفاوت این اعتراضات این است که در مورد ایران «آمریکا و اسراییل رسما اعلام کردهاند که در این آشوبها دخالت دارند و تلاش میکنند این اعتراضات صلحآمیز را به خشونت بکشند.»
وزیر خارجه ایران همچنین به عنوان شاهدی برای ادعای خود به توییت اخیر مایک مایک پومپئو، وزیر خارجه پیشین آمریکا اشاره کرد که «سال نو میلادی را به همه ایرانیانی که در خیابانها هستند و به مامورین موساد که در کنار آنها هستند تبریک میگویم.»
ویدیوهایی منتشر شده از وضعیت خیابان شریعتی رشت در ساعات اولیه جمعه ۱۹ دی، حاکی از سوختن تعدادی از اماکن و مغازهها است.
طی اعتراضات شامگاه ۱۸ دی در خیابان تختی در حوالی میدان شهرداری این شهر، تصاویری از سنگباران یک پایگاه بسیج بهدست معترضان منتشر شده بود.
بنابر گزارشها، در جریان اعتراضات ۱۸ دی در پی فراخوان شاهزاده رضا پهلوی، دهها معترض کشته و صدها نفر زخمی شدند. منابع قضایی ایران هم از کشته شدن چندین مامور خبر دادهاند اما تعداد دقیق آن را مشخص نکردند.
مناطق مختلفی در ۱۸ دی در شهرهای کوچک و بزرگ ایران صحنه اعتراضات سراسری و پرشمار بود که در پی فراخوان شاهزاده رضا پهلوی به خیابانها آمده بودند؛ اعتراضاتی سراسری که با اعتصاب گروهی از بازاریان تهران در اعتراض به سقوط شدید ارزش ریال آغاز شد.
ویدیویی که ۱۹ دی از یکی از دانشجویان خوارزمی واحد حصارک کرج مستقر در خوابگاه دختران این دانشگاه به بیبیسی رسیده حکایت از اعلام تخلیه فوری خوابگاه دارد. پیشتر و در پی اعلام مجوز وزارت علوم، چندین دانشگاه با اعلام غیرحضوری شدن کلاسها از تعویق امتحانات خبر دادند.
او میگوید پیامی که از بلندگو پخش میشود از دانشجویان میخواهد «حداکثر تا ساعت ۵ بعد از ظهر امروز ۱۹ دی ۱۴۰۴ سریعا خوابگاه را ترک کنند.» این دانشجو به بیبیسی گفت: «این تخلیه فوری بعد از آن صورت میگیرد که دانشجویان دو روز در اعتراضات دی ماه ۱۴۰۴ شرکت کردند. مسئولان از ترس گسترش این اعتراضات اول امتحانات دانشگاهها را مجازی کردند و بعد این روند را هم به تعویق انداختند و حالا همه را مجبور به تخلیه خوابگاهها میکنند.»
منبع تصویر، Mizan
علی صالحی دادستان عمومی و انقلاب تهران گفت که کسانی که اموال عمومی و خصوصی را تخریب کردند و آتش زدند حکمشان محاربه است.
او روز جمعه در مصاحبه با خبرگزاری صدا و سیما با اشاره به اینکه پنجشنبه شب تعدادی آمبولانس، اتوبوس و مسجد در تهران به آتش کشیده شده است، گفت: «کسانی که با تخریب و آتش زدن اموال عمومی و خصوصی و با درگیری و تمرد از ماموران حکومت، چه با سلاح سرد و چه با سلاح گرم ایستادند، اتهامشان محاربه است و طبق قانون با آنها قاطعانه برخورد میکنیم تا درس عبرتی باشد برای سایرین.»
او گفت که دستگاه قضایی هیچ مماشاتی نخواهد کرد.
این مقام قضایی استان تهران گفت که معترضانی که به خیابان میآیند «در زمین دشمن حرکت میکنند.»
صبح روز جمعه و پس از شبی ناآرام در بسیاری از نقاط ایران، آیت الله علی خامنهای، در سخنرانی تندی گفت که «جمهوری اسلامی در مقابل کسانی که تخریبگر هستند کوتاه نخواهد آمد.»
آقای خامنهای به خسارتهای وارد شده در جریان اعتراضات اشاره کرده و گفته بود: «دیشب در تهران یک مشت تخریبگر آمدند ساختمان متعلق به خودشان را خراب کردند برای اینکه دل رئیسجمهور آمریکا خوش بیاید.»
وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات ایران با انتشار یک بیانیه اعلام کرد قطعی اینترنت «تصمیم مراجع امنیتی است و با توجه به شرایط پیش آمده در کشور اتخاذ شده است.»در اطلاعیه وزارت ارتباطات درباره وضعیت و اختلال پیش آمده برای اینترنت آمده: «درپی تماسهای مکرر رسانهها، مردم و کسب و کارها با وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات در خصوص اختلالات پیش آمده در زیرساختهای ارتباطی و خدماتی و بروز برخی مشکلات برای مردم بزرگوار به اطلاع میرساند که تصمیمگیری راجع به قطعیها مذکور توسط مراجع امنیتی ذیصلاح و شرایط پیش آمده کشور اخذ شده است.»
در ادامه این اطلاعیه آمده « این وزارتخانه مجدانه درحال پیگیری برای ارتباطات و ازسرگیری خدمات مذکور است و نتایج اقدامات و پیگیریها متعاقبا اطلاعرسانی خواهد شد.»
از شامگاه ۱۸ دی و اعتراضات گسترده سراسری در شهرهای مختلف ایران، اینترنت به طور کامل قطع شد و امروز دسترسی به سایتهای داخلی از خارج ایران حتی با ویپیان هم امکانپذیر نبود.
نتبلاکس، شامگاه جمعه در پیامی در شبکه ایکس نوشت: اکنون ۲۴ ساعت از قطعی سراسری اینترنت در ایران میگذرد و اتصال به اینترنت به «یک درصد از میزان معمول» ثابت مانده است.
این گروه که کار نظارت بر ترافیک اینترنت را انجام میدهد، میگوید: «قطعی مداوم اینترنت، حقوق و آزادیهای اساسی ایرانیها را نقض میکند و در عین حال خشونت رژیم را پنهان میکند.»
منبع تصویر، netblocks
گروهی از ایرانیان در لندن امروز با تجمع مقابل سفارت ایران از اعتراضات سراسری در ایران حمایت کردند و شعارهایی در طرفداری از خاندان پهلوی سر دادند و با در دست داشتن پرچم شیر و خورشید طرفداری خودشان از شاهزاده رضا پهلوی را اعلام کردند.
ناصر مدنی از محل این تجمع بیشتر توضیح میدهد.
منبع تصویر، NurPhoto via Getty Images
کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد در بیانیهای خواستار انجام تحقیقات «مستقل و شفاف» در مورد کشتهشدگان اعتراضات ایران شد.
فولکر تورک در این بیانیه همچنین در مورد قطع شدن اینترنت در ایران ابراز نگرانی کرد.
آقای تورک گفت که «از گزارشهای خشونت (در اعتراضات سراسری) عمیقا متاثر شده است.»
او تاکید کرد که مسئولین هرگونه تخلف، باید «در چارچوب موازین و استانداردهای بینالمللی پاسخگو باشند.»
ویدیوهایی از اعتراضات پنجشنبه ۱۸ دی از شهر داراب در استان فارس نشان میدهد که در آن معترضان دروازه «حسینیه امام خامنهای» در بلوار جمهوری را میشکنند و یک فروشگاه «افق کوروش» را به آتش کشیدهاند. مناطق مختلفی در ۱۸ دی در شهرهای کوچک و بزرگ ایران صحنه اعتراضات سراسری و پرشمار بود که در پی فراخوان شاهزاده رضا پهلوی به خیابانها آمده بودند؛ اعتراضاتی سراسری که با اعتصاب گروهی از بازاریان تهران در اعتراض به سقوط شدید ارزش ریال آغاز شد.
یک شهروند ساکن شیراز روز جمعه ۱۹ دی ماه درباره وضعیت محل زندگیاش به بیبیسی فارسی گفت: «همه ریختند در صف بنزین و نان»
او توانسته برای دقایقی از طریق ویپیان به اینترنت وصل شود و گفت: «کلا اینترنت قطع است و عابربانکها کار نمیکند.»
او میگوید که دستگاههای کارتخوان هم کار نمیکند و آنها برای خرید کردن «در به در به دنبال پول نقد هستند.»
ارتباط با این شهروند به دلیل قطع اینترنت قطع شده است.
مولوی عبدالحمید اسماعیلزهی، امام جمعه اهل سنت زاهدان، اعتراضات جاری در ایران را «خیزش ملت» برای شکلگیری «تغییرات بزرگ» توصیف کرده است.
مولوی عبدالحمید در خطبههای نماز جمعه امروز گفت که مردم ایران احساس میکنند که کشور به «بنبست» رسیده است و «بهجز ایجاد تغییرات بزرگ در کشور راه برونرفتی وجود ندارد.»
او افزود که آنها خواهان «بازگرداندن منافع و سرمایههای ملی» به خود مردم هستند و میخواهند ایران با «تمام دنیا روابط حسنه داشته باشد.»
مولوی عبدالحمید با اشاره به اینکه «اعتراض مسالمتآمیز» «حق قانونی» مردم است از معترضان خواست که از «تخریب» و «درگیری» پرهیز کنند.
او از ماموران امنیتی هم خواست که مقابل مردم نایستند و به «اراده ملی» احترام بگذارند.
ویدیوهایی از اعترضات شامگاه پنجشنبه ۱۸ دی از منطقه قیطریه در شمال تهران منتشر شده، که حضور پرشمار معترضان را نشان میدهد. در این ویدیوها، فرد فیلمبردار خطاب به جمعیت میگوید «زنده باد» و شعار «آخوند باید گم بشه» شنیده میشود و بعضی هم با به صدا درآوردن بوق خودروهایشان اعتراضشان را نشان میدهند.
در ویدیویی دیگر، بیلبوردی با تصاویر فرماندهان کشتهشده سپاه از جمله قاسم سلیمانی، فرمانده پیشین نیروی قدس سپاه به آتش کشیده شده است.
مناطق مختلفی در ۱۸ دی از تهران و صدها نقطه در شهرهای کوچک و بزرگ ایران ازجمله مشهد و گنبد کاووس، رشت و آمل، تبریز و اردبیل، بوشهر و خرمآباد و دزفول و کیش صحنه اعتراضات سراسری و پرشمار بود که در پی فراخوان شاهزاده رضا پهلوی به خیابانها آمده بودند؛ اعتراضاتی سراسری که با اعتصاب گروهی از بازاریان تهران در اعتراض به سقوط شدید ارزش ریال آغاز شد.
سازمان اطلاعات سپاه پاسداران در واکنش به اعتراضات ضد حکومتی گسترده در ایران گفته که «تداوم این وضعیت غیرقابل پذیرش است.»
این نهاد با انتشار اطلاعیهای «هشدار» داده است که «خون جانباختگان حوادث تروریستی اخیر بر گردن طراحان آن است.»
سازمان اطلاعات سپاه در بخش دیگری از این اطلاعیه با اشاره به این که حفاظت از دستاوردهای انقلاب را «خط قرمز» خود می داند، افزوده است که تا «خنثی شدن کامل توطئههای دشمن و تأمین امنیت شهروندان، در کنار مردم ایران خواهد ایستاد.»بعد از اعتراضات گسترده و سراسری ۱۸ دی در شهرهای مختلف ایران و در قطع کامل اینترنت، مقامها و رسانههای ایران گزارشهایی از تخریب و حمله به خودروها و ساختمانهای دولتی و انتظامی و همچنین کشته شدن مقامهای اداری و قضایی خبر میدهند. علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی هم امروز گفت «در مورد تخریبگران کوتاه نخواهیم آمد.»
در اعتراضات جاری در ایران که از ۱۳ روز پیش از بازار تهران آغاز شد، مقامهای حکومت ایران، بیش از هر زمان دیگر بر لزوم تفکیک معترض و «اغتشاشگر» تاکید کردهاند؛ هرچند «اغتشاشگر» واژهای است که حکومت ایران در اعتراضات سراسری گذشته بارها بدون تمایز به معترضان نسبت داده است.
منبع تصویر، JACK GUEZ / AFP via Getty Images
شاهزاده رضا پهلوی از دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، خواست که برای کمک به مردم ایران مداخله کند.
ولیعهد سابق ایران که پیشتر فراخوانی برای اعتراضها منتشر کرده بود، در پیامی به زبان انگلیسی در شبکه ایکس نوشت: «این یک درخواست فوری و ضروری برای توجه، حمایت و اقدام شماست. دیشب میلیونها ایرانی شجاع را در خیابانها دیدید که با گلولههای جنگی روبرو شدند.»
او با اشاره به قطع شدن اینترنت و تهدیدهای مقامهای ایران هشدار داد که حکومت جمهوری اسلامی میخواهد از سکوت خبری برای کشتن «قهرمانان جوان» استفاده کند.
آقای پهلوی خطاب به آقای ترامپ گفت: «من مردم را به خیابانها فراخواندهام تا برای آزادی خود بجنگند و با حضور و تعداد زیاد، نیروهای امنیتی را در هم بشکنند. دیشب آنها این کار را کردند.»
شاهزاده رضا پهلوی تهدیدهای دونالد ترامپ را موثر دانست و نوشت: «تهدید شما به این رژیم جنایتکار، اراذل و اوباش رژیم را نیز دور نگه داشته است. اما زمان بسیار مهم است. مردم تا یک ساعت دیگر دوباره به خیابانها خواهند آمد. از شما میخواهم کمک کنید. شما ثابت کردهاید و من میدانم که شما مرد صلح و مردی هستید که به حرف خود عمل میکنید. لطفاً آماده باشید تا برای کمک به مردم ایران مداخله کنید.»
رئیس کل دادگستری استان خراسان شمالی اعلام کرده است که دادستان اسفراین و شماری پرسنل انتظامی و امنیتی دیشب در این شهرستان، کشته شدهاند.
رضا براتیزاده گفت که علی اکبر حسینزاده، دادستان اسفراین به همراه پرسنل انتظامی و امنیتی «به عنوان مدعیالعموم و به منظور نظارت میدانی» در سطح شهر حاضر شده بود که «عدهای اغتشاشگر... کانکس محل حضور دادستان و عوامل انتظامی را به آتش کشیدند و اجازه امدادرسانی به عوامل امدادی را ندادند.»
غلامحسین محسنی اژهای، رئیس قوه قضائیه، هم در واکنش هشدار داد: «مجازات عناصر آشوبگر و اغتشاشگر، قاطعانه، حداکثری و بدون هیچگونه ارفاق قانونی خواهد بود.»
از دیروز که اعتراضات در ایران گسترش چشمگیری یافت اینترنت در ایران عملا قطع شده است و حتی دسترسی به وبسایت خبرگزاریهای داخلی ایران امکانپذیر نیست.
در این شرایط راستیآزمایی روایت مقامهای ایران از تحولات بیش از پیش دشوار شده است.
ویدیوهایی از اعترضات شامگاه پنجشنبه ۱۸ دی از شاهرود در استان سمنان منتشر شده، که حضور پرشمار معترضان را نشان میدهد.
آنچه در این ویدیودیده میشود بلند شدن دود سیاه ناشی از سوخته شدن ماشینی در خیابان است.
مناطق مختلفی در ۱۸ دی در شهرهای کوچک و بزرگ ایران از مشهد و گنبد کاووس، رشت و آمل، تبریز و اردبیل، بوشهر و خرمآباد و دزفول و کیش صحنه اعتراضات سراسری و پرشمار بود که در پی فراخوان شاهزاده رضا پهلوی به خیابانها آمده بودند؛ اعتراضاتی سراسری که با اعتصاب گروهی از بازاریان تهران در اعتراض به سقوط شدید ارزش ریال آغاز شد.
