شورای امنیت سازمان ملل متحد قرار است روز جمعه، ۳۰ خرداد جلسه اضطراری دیگری درباره ایران برگزار کند. پیشتر، خبرگزاری رویترز به نقل از یک منبع دیپلماتیک آلمانی گزارش کرد که وزرای خارجه آلمان، فرانسه و بریتانیا قصد دارند روز جمعه در ژنو با همتای ایرانی خود مذاکرات هستهای برگزار کنند. در همین حال رسانههای ایران از شنیده شدن صدای پنج انفجار در تهران خبر دادهاند. در مشهد نیز صدای انفجار شنیده شده است. وزارت خارجه ایران هم سفیران کشورهای آلمان و سوئیس را احضار کرده است.
فرزین ندیمی، پژوهشگر ارشد موسسه واشنگتن برای سیاست خاورمیانه در گفتوگو با بیبیسی گفته است که بدترین سناریو برای اسرائیل این است که ایران زیاد موشک داشته باشد و اسرائیل نتواند آنها را مهار کند.
منبع تصویر، Reuters
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل در ششمین روز جنگ این کشور با ایران، در یک سخنرانی خطاب به شهروندان اسرائیلی گفت: عملیات برای از بین بردن تهدید هستهای ایران در حال پیشرفت است و اسرائیل آسمان تهران، پایتخت ایران، را کنترل میکند.
نتانیاهو گفت «اگرچه تلفات دردناکی رخ داده است، اما جبهه داخلی اسرائیل همچنان قوی است.»
نخستوزیر اسرائیل همچنین تاکید کرد که همچنان متعهد به شکست دادن حماس و نجات گروگانهای باقیمانده است.
او در پایان هم از دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، به خاطر حمایتش تشکر کرد و افزود که رهبران دو کشور مرتبا در تماس هستند.
کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا جلسه اضطراری کمیته کبرا را برای بررسی وضعیت امنیتی در خاورمیانه برگزار کرد.
تشکیل این نشست پس از بازگشت آقای استارمر از اجلاس سران گروه هفت است که در کانادا برگزار شد.
سخنگوی دفتر نخستوزیری بریتانیا اعلام کرد که موضع این کشور همچنان بر «کاهش تنشها» استوار است.
«این یک وضعیت با سرعت تحولات زیاد است و ما با شرکای خود همکاری میکنیم تا بر لزوم بازگشت به دیپلماسی تأکید کنیم.»
دولت بریتانیا همچنین از اتباع خود در اسرائیل خواسته است تا «دستورالعملهای مقامات محلی درباره ماندن در نزدیکی پناهگاهها» را دنبال کنند.
وزارت امور خارجه بریتانیا هم اعلام کرده که اعضای خانواده کارکنان سفارت این کشور در تلآویو و کنسولگری در بیتالمقدس، بهطور موقت و به عنوان اقدامی احتیاطی از این مناطق خارج شدهاند.
سفارت و کنسولگری بریتانیا در اسرائیل همچنان در حال انجام فعالیتهای ضروری، از جمله ارائه خدمات به شهروندان بریتانیایی هستند.
سازمان عفو بینالملل که یک نهاد غیردولتی مدافع حقوق بشر است از اسرائیل و ایران خواسته است تا از آسیب زدن به غیرنظامیان در جریان تشدید درگیریها خودداری کنند.
اگنس کالامار، رئیس این سازمان، با ابراز نگرانی از افزایش شمار کشتهشدگان و مجروحان، از دو طرف خواست تا به تعهدات خود پایبند باشند و اطمینان حاصل کنند که غیرنظامیان در هر دو کشور بیش از این آسیب نبینند.
ایران یک روز پیش اعلام کرده بود که بر اثر حملات اسرائیل دستکم ۲۲۴ نفر کشته شدند. در اسرائیل هم به دنبال حملات ایران و بر اساس گزارشها دستکم ۲۴ نفر کشته و صدها نفر زخمی شدهاند.
رئیس سازمان عفو بینالملل هشدار داد که تشدید این درگیریها میتواند «پیامدهای ویرانگر و گستردهای» برای غیرنظامیان در سراسر منطقه و فراتر از آن به همراه داشته باشد.
او از ایالات متحده و دیگر اعضای گروه هفت انتقاد کرد که «تأثیر فاجعهبار این تشدید درگیریها را بر غیرنظامیان در هر دو کشور نادیده گرفتهاند.»
ایران روز چهارشنبه برای ساکنان شهر اسرائیلی حیفا هشدار تخلیه صادر کرد.
صدا و سیمای تلویزیون اعلام کرد که «به منظور حفاظت از حملات موشکی ایران، برای شهرکنشینان صهیونیست در حیفا اطلاعیه تخلیه صادر شد.»
تلویزیون ایران منطقهای را که قرار است به آن حمله شود، همراه با متنی به زبان عبری نمایش داد که در آن نوشته بود: «لطفا فورا منطقه اعلامشده را ترک کنید. نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران در چند ساعت آینده برای حمله به زیرساختهای نظامی رژیم صهیونیستی در این منطقه عملیات انجام خواهند داد.»
حیفا در روزهای اخیر هدف حملات ایران قرار گرفته است. ارتش اسرائیل اعلام کرده که بیشتر این حملات رهگیری شده اما برخی از موشکهای ایران هم به نقاطی برخورد کرده است.
آرمان محمودیان، پژوهشگر موسسه امنیتی و بینالمللی از تامپا در فلوریدای جنوبی، در پاسخ به سوالی درباره تهدید ایران به بستن یا کنترل تنگه هرمز گفت با توجه به این که منافع چندین کشور تحت الشعاع قرار میگیرد ایران ظرفیت بستن یا کنترل این تنگه برای بیشتر از چند ساعت را ندارد.
بنابراین استراتژی ایران طولانی کردن جنگ، اخلال در زندگی مردم اسرائیل و کاهش ظرفیت دفاعی اسرائیل خواهد بود.
آقای محمودیان درباره گفتههای جلال موسوی، نایب رییس کانون کامیونداران ایران پیرامون نفوذ اسرائیل در ناوگان حملونقل این کشور گفت تعجب نخواهد کرد اگر روزی اعلام شود که صدها نفر در انجام عملیات اسرائیل در خاک ایران نقش داشتهاند.
او میگوید که برای استخدام جاسوس سه راه وجود دارد؛ یا از طریق تهدید و اجبار، یا از طریق تطمیع و پول و یا از طریق همسویی انگیزه و گرایش سیاسی. به باور آقای محمودیان شرایط ایران به گونهای است که امکان جذب جاسوس از هر سه راه وجود دارد.
شبکه خبر صدا و سیمای جمهوری اسلامی از تلاش برای هک شدن این کانال تلویزیون دولتی ایران خبر داد.
برای دقایقی این پیام روی صفحه شبکه خبر ظاهر شد: «اگر پیام نامربوطی در تلویزیون خود میبینید، ناشی از حملات سایبری دشمن صهیونیستی است.»
اما دقایقی بعد این شبکه پیام دیگری منتشر کرد که حاکی از رفع شدن این مشکل بود.
این شبکه در زیرنویس خبرهایش نوشت: «تلاش دشمن صهیونیستی برای فریب افکار عمومی با دانش متخصصان سایبری ایران شکست خورد.»
حکومت ایران دسترسی به اینترنت را در سراسر این کشور به شدت محدود کرده است.
منبع تصویر، AFP via Getty Images
به دنبال موجی جدیدی از حملات اسرائیل به تهران، ایران هم حملات موشکی متقابلی انجام داده است.
روابط عمومی سپاه در اطلاعیهای از آغاز «موج دوازدهم عملیات وعدهٔ صادق ۳» با شلیک «موشکهای فوق سنگین، دوربرد و ۲ مرحلهای سجیل» خبر داده است.پیشتر ارتش اسرائیل اعلام کرد که ایران اقدام به حملات موشکی جدیدی کرده است.
یک گروه هکری معروف به نام «گنجشک درنده» بیش از ۹۰ میلیون دلار از بزرگترین شرکت رمزارز ایران را با موفقیت به سرقت برده و سپس این دارایی را به مکانی منتقل کردهاند که قابل بازگشت نیست و عملا سرمایه سرقتشده را دور انداختهاند.
گروه گنجشک درنده گروهی حرفهای و ماهر است که پیش از این نیز هدفهای ایرانی را مورد حمله قرار داده بود.
این باند هکری بیش از یک سال عملیات عمدهای انجام نداده بود، اما همزمان با حمله اسرائیل به ایران دوباره به صحنه بازگشته است.
این تصور وجود دارد که این گروه ارتباط نزدیکی با اسرائیل دارد و گفته میشود حمله سهشنبه به نوبیتکس، بزرگترین شرکت رمزارز ایران، بخشی از موج جدیدی از هکها بوده است.
آنها در پیامهایی در تلگرام و ایکس نوشتند: «نوبیتکس ابزار کلیدی رژیم برای تامین مالی تروریسم و نقض تحریمها بود.» و این را توجیهی برای سرقت رمزارز اعلام کردند.
آنها همچنین با تهدید گفتهاند که قصد دارند کدهای منبع و اطلاعات داخلی این شرکت را منتشر کنند.
علاوه بر هک نوبیتکس، گنجشک درنده ادعا کرده که روز دوشنبه بانک سپه، یکی از بانکهای دولتی ایران، را نیز هک کرده است.
در پیام آنها که همراه با ویدیویی از مدارک سرقت شده منتشر شد، آمده است: «بانک سپه نهادی بود که از تحریمهای بینالمللی عبور میکرد و با استفاده از پول مردم ایران، از پروکسیهای تروریستی رژیم، برنامه موشکی بالستیک و برنامه نظامی هستهای آن حمایت میکرد.»
تاثیر دقیق این حمله مشخص نیست، اما برخی گزارشها نشان میدهد در چند شعبه بانکی اختلالاتی رخ داده است.
گنجشک درنده سالهاست حملاتی پیچیده و بالقوه خطرناک به زیرساختهای سایبری ایران انجام میدهد.
همزمان با بالا گرفتن تنش میان ایران و اسرائیل، بسیاری از ایرانیان خارج از کشور میخواهند به جنگی اعتراض کنند که آنها را هم مانند ایرانیان داخل غافلگیر و نگران کرده است.
اما بسیاری از آنها میگویند تریبونی مستقل برای تظاهرات ضد جنگ ندارند.
در شبکههای اجتماعی و محافل خصوصی، شماری از ایرانیان خارج از کشور که نه با جمهوری اسلامی همراهند، نه از هواداران مجاهدین خلق یا سلطنتطلبان هستند، و نه وابسته به هیچیک از جریانهای فعال اپوزیسیون، میگویند صدای مستقل آنها در تظاهرات ضدجنگ شنیده نمیشود.
آنها میگویند در گردهماییهایی که معمولاً از سوی گروههای سیاسی پرنفوذ برگزار میشود – با بنرهای بزرگ، سیستمهای صوتی و منابع مالی – جای چندانی برای صدای معترضانی نمیماند که تنها با دستی خالی و بغضی در گلو آمدهاند تا مخالفتشان را با جنگ اعلام کنند.
در چند روز گذشته هم ایرانیان لندن با نگرانی و پریشانی در شبکههای اجتماعی میگردند تا شاید فراخوان مناسبی برای تجمع بدون وابستگی به احزاب و گروههای مختلف پیدا کنند و صدای اعتراضٰشان به جنگ، زیر سایه شعارهای گروههای سیاسی گم نشود. حالا عدهای امیدوارند بتوانند تجمعی مستقل سازماندهی کنند، فقط برای گفتن «نه به جنگ.»
منبع تصویر، Netblocks
دادههای گروه نتبلاکس که دسترسی اینترنتی را در سراسر جهان رصد میکند نشان میدهد که در ششمین روز جنگ ایران و اسرائیل، دسترسی اینترنت در سراسر ایران به قطع کامل نزدیک شده است.
از زمان شروع جنگ دسترسی به اینترنت تا این حد کم نشده بود.
این اقدام در پی یک سری اختلالات جزئی قبلی بود اما تا این حد کم نشده بود.
وزارت ارتباطات جمهوری اسلامی ایران در اعلامیهای گفته است، اتصال به اینترنت را با «تصمیم مراجمع ذیصلاح» و به دلایل امنیتی «موقتاً» محدود کرده است.
در این اعلامیه آمده است: «با توجه به سوء استفاده دشمن متجاوز، از شبکه ارتباطی کشور برای اهداف نظامی و تهدید جان و مال مردم مظلوم، با تصمیم مراجع ذیصلاح، موقتا محدودیتهایی در دسترسی کاربران به شبکه اینترنت اعمال گردیده است.»
در اعلامیه این وزارتخانه اما آمده است که دسترسی به خدمات ارتباطی عمومی و سکوهای خدماتی داخلی برقرار است.
پیشتر هم در مواردی حکومت ایران اقدام به قطع تقریبا کامل اینترنت کرده بود بهخصوص در اعتراضات آبان ۱۳۹۸که با افزایش ناگهانی قیمت بنزین شروع شد و بعد ابعادی گسترده یافت، اینترنت حدود یک هفته قطع بود.
دفتر نمایندگی ایران در سازمان ملل در شبکه ایکس اظهارات دونالد ترامپ را تکذیب کرد که مقامهای ایران درخواست ملاقات در کاخ سفید را دادهاند.
در این پیام آمده است: «هیچ مقام ایرانی تاکنون درخواست نکرده است که در دروازههای کاخ سفید زانو بزند. تنها چیزی که از دروغهای او نفرتانگیزتر است، تهدید بزدلانهاش برای [از بین بردن] رهبر ایران است.»
در ادامه این پیام آمده است که «ایران با اجبار مذاکره نمیکند، صلح اجباری را نمیپذیرد و مطمئناً با یک جنگطلب که به جایگاه خود چسبیده است، مذاکره نخواهد کرد.»
«ایران به هر تهدیدی با تهدید متقابل و به هر اقدامی با اقدامات متقابل پاسخ خواهد داد.»
دونالد ترامپ امروز گفت ایران پیشنهاد داده بود که مقاماتی را برای مذاکره به کاخ سفید بفرستد اما اکنون «خیلی دیر شده است.»
دونالد ترامپ همچنین گفت دیروز با ولادیمیر پوتین حرف زده و رئیسجمهور روسیه به او پیشنهاد میانجیگری در جنگ اسرائیل و ایران را داده است.
رئیسجمهور آمریکا گفت: «به پوتین گفتم، ولادیمیر تو بهتر است در مورد روسیه و وضعیت اوکراین میانجیگری کنی.»
همزمان با گزارش رسانههای ایران از صدای انفجارهای مهیب در تهران و بلند شدن ستونهای دود در نقاط مختلف، ارتش اسرائیل اعلام کرد نیروی هواییاش در حال حملاتی به اهداف نظامی در پایتخت ایران است.
اسرائیل کاتس، وزیر دفاع اسرائیل، در شبکه ایکس نوشت ساختمان فرماندهی انتظامی ایران (فراجا) که «بازوی مرکزی سرکوب رژیم» است «نابود» شده است. تصاویری از دود هم در اطراف محل ساختمان فرماندهی فراجا در نزدیکی میدان ونک در فضای مجازی منتشر شده است. ساختمان هلال احمر هم در همین منطقه قرار دارد و اگرچه برخی گزارشها از هدف قرار گرفتن این ساختمان حکایت داشت اما کانال رسمی هلال احمر حالا میگوید به ساختمانش حمله نشده است.
پیشتر تصاویری هم از دود ناشی از انفجار در حوالی شمال شرق تهران منتشر شده بود.
برخی منابع از حمله هوایی به لویزان تهران خبر داده بودند.
سایت خبری تابناک گزارش کرد که نقاطی در شرق و غرب تهران و همچنین کرج هدف حمله اسرائیل قرار گرفته است.
منبع تصویر، AFP via Getty Images
دونالد ترامپ که در بیرون کاخ سفید صحبت میکرد در پاسخ به پرسشی درباره جنگ اسرائیل و ایران گفت مذاکرهکنندگان ایران پیشنهاد دادهاند که «ممکن است به کاخ سفید بیایند» اگرچه «این کار دشوار است.»
او همچنین گفت مطمئن نیست که این جنگ «تا چه زمانی» طول خواهد کشید، با توجه به اینکه «پدافند هوایی ایران نابود شده است.»
آقای ترامپ در پاسخ به سوال دیگری در این مورد گفت ایران حتی پیشنهاد داده بود که مقاماتی را برای مذاکره در مورد برنامه هستهای تهران به کاخ سفید بفرستد تا به حمله هوایی اسرائیل پایان دهند، اما افزود که اکنون «خیلی دیر شده است.»
او افزود: «اما من گفتم که برای صحبت کردن خیلی دیر شده است. ما ممکن است ملاقات کنیم. بین الان و یک هفته پیش تفاوت زیادی وجود دارد، اینطور نیست؟ تفاوت زیادی.»
او بر حرف قبلیاش تاکید کرد: «دو کلمه بسیار ساده: تسلیم بیقید و شرط.»
او همچنین گفت که معتقد است نیت ایران در برنامه هستهایش مثبت نیست.
او در پاسخ به سوالی درباره مشارکت آمریکا در حملات اسرائیل به ایران گفت: «نمیتوانم این را بگویم. ممکن است این کار را بکنم، ممکن است نکنم. هیچکس نمیداند من میخواهم چه کار کنم. اما این را میتوانم بگم که ایران کلی دردسر دارد و میخواهد مذاکره کند.»
او گفت: «هفته آینده، هفته مهمی خواهد بود»
او بار دیگر تایید کرد که ایران باید قبل از حمله اسرائیل تمایل بیشتری برای مذاکره نشان میداد.
یک منبع آگاه در وزارت خارجه ایران به بیبیسی فارسی گفت «ایران در هیچ شرایطی از دیپلماسی گریزان نبوده» و «بهزودی» به آمریکا درباره دیدار احتمالی جیدیونس، معاون دونالد ترامپ و عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، پاسخ خواهد داد.
دونالد ترامپ دیروز پس از ترک زود هنگام نشست سران گروه هفت در کانادا درباره احتمال اعزام استیو ویتکاف، نماینده آمریکا در امور خاورمیانه، یا معاونش جیدی ونس برای دیدار با مقامهای ایران گفت «شاید این کار را بکنم» اما به این «بستگی دارد وقتی برگردم چه اتفاقی بیفتد.»
او گفت هدفش نه فقط برقراری آتشبس که «پایان واقعی» برنامه هستهای ایران و «کنار گذاشتن کامل» تلاش برای رسیدن به سلاح هستهای است.
ساعتی بعد آقای ترامپ در شبکه احتماعی خود نوشت هیچ تلاشی برای «گفتوگوهای صلح» در جنگ اسرائیل و ایران انجام نداده است.
آقای ونس نیز دیروز گفت که دونالد ترامپ «شاید تصمیم بگیرد اقدامات بیشتری برای پایان دادن به برنامه هستهای ایران انجام دهد.»
او در شبکههای اجتماعی نوشت که ایران «اورانیوم را بسیار فراتر از میزان مورد نیاز برای هر کاربرد غیرنظامی غنیسازی کرده است» و رئیسجمهور آمریکا «شاید تصمیم بگیرد برای پایان دادن به غنیسازی ایران اقدامات بیشتری انجام دهد.»
جنگ اکنون به مقطعی حساس رسیده است. اتفاقات بعدی در خاورمیانه را تصمیم دونالد ترامپ رقم میزند؛ اینکه چه کاری بکند یا نکند.
بیانیه تلویزیونی امروز آیتالله علی خامنهای هرگونه امید واهی را که جمهوری اسلامی در شرف درخواست صلح است، از بین برد.
آیتالله سالمند، ترامپ را به چالش کشید و تهدید کرد که در صورت پیوستن آمریکا به حملات اسرائیل، انتقام سختی خواهد گرفت.
ایران ممکن است بهشدت تضعیف شده باشد؛ نه فقط به دلیل حملات هوایی مداوم چند روز گذشته اسرائیل، بلکه به دلیل این که نیروهای نیابتیاش در منطقه، در لبنان، سوریه و غزه را یا از دست داده است یا از بین رفتهاند.
با اینحال ایران هنوز هم میتواند خسارت زیادی وارد کند. در صورت حمله آمریکا به ایران، پایگاههای متعددش در سراسر خلیج فارس در صدر فهرست اهداف قرار خواهند گرفت. ستاد ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا در مینا سلمان در بحرین یک هدف آشکار است، همچنین پایگاههای آمریکا در عراق و کویت.
اما ماجرا به اینجا ختم نمیشود. حمله گسترده پهپادی در سپتامبر ۲۰۱۹ به صنایع پتروشیمی عربستان سعودی درس عبرتی بود که داراییهای اقتصادی کشورهای خلیج فارس چقدر در برابر موشکها و پهپادهای ایران آسیبپذیر هستند.
اگر حاکمیت ایران احساس کند بقایش در خطر است یا همسایگان عربش در اطراف خلیج فارس همدست حملات هستند، ممکن است وسوسه شود به کارخانههای آب شیرینکن و پایانههای صادرات نفت حمله کند یا حتی تنگه استراتژیک هرمز را مینگذاری کند و راه عبور تقریباً ۳۰ درصد از منابع نفت دنیا را مسدود کند.
همزمان با گزارش رسانههای ایران از صدای انفجارهای مهیب در تهران، ارتش اسرائیل اعلام کرده است که نیروی هوایی آن کشور در حال انجام حملاتی به اهداف نظامی در پایتخت ایران است.
تصاویر دریافتی نشان میدهد که بار دیگر در حوالی شمال شرق تهران دود ناشی از انفجار به هوا برخاسته است.
برخی منابع از حمله هوایی به لویزان تهران خبر دادهاند.
سایت خبری تابناک گزارش کرد که نقاطی در شرق و غرب تهران و همچنین کرج هدف حمله اسرائیل قرار گرفته است.
جزئیات بیشتری هنوز در دست نیست.
محمدصادق معتمدیان، استاندار تهران، با صدور بخشنامهای اعلام کرد که کارکنان دستگاههای اجرایی استان بهویژه بانوان شاغل تا دوشنبه ٢ تیر میتوانند از ظرفیت آئیننامه دورکاری استفاده کنند.
او در مورد بانکها نیز گفت: «واحدهای پشتیبان و فنی ستاد بانکها در شهر و استان تهران، حداقل ٥٠ درصد شعب به صورت کشیک، شعب ارزی و شعب دارای صندوق امانات به منظور خدمت رسانی به عموم مردم عزیز دایر خواهند بود.»
واحدهای عملیاتی دستگاههای خدماترسان، شهرداریها، مراکز درمانی، نظامی، انتظامی و امنیتی شامل این بخشنامه نیستند.
