جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، میگوید که «به هیچوجه احتمال ندارد» که حمله به ایران به یک جنگ طولانی در منطقه منجر شود. او همچنین انتقادها درباره احتمال گرفتار شدن آمریکا در یک باتلاق نظامی در صورت دستور ترامپ برای حمله به ایران را رد کرد. آقای ونس در عین حال گفت: «فکر میکنم همه ما گزینه دیپلماسی را ترجیح میدهیم، اما واقعا بستگی دارد ایران چه کاری انجام دهد و چه بگوید.» قرار است امروز آقای ونس با بدر بوسعیدی، وزیر خارجه عمان در واشنگتن دیدار کند. پیشتر عباس عراقچی، دور سوم مذاکرات ایران و آمریکا در ژنو را «یکی از بهترین و جدیترین مذاکرات با طرف آمریکایی» توصیف کرد.
خبرگزاری رویترز به نقل از دو منبع آگاه گزارش کرده است که عربستان در حال افزایش تولید نفت است تا درصورت حمله احتمالی آمریکا به ایران و اختلال در صادرات نفت از خاورمیانه، این اختلال را تعدیل کند.
اما عربستان چقدر ظرفیت تولید دارد و تا چه حد میتواند تاثیر پیامدهای جنگ احتمالی بین آمریکا و ایران بر بازار نفت را جبران کند؟
بهزاد احمدی نیا، روزنامهنگار حوزه انرژی در این مورد توضیح میدهد.
منبع تصویر، AFP via Getty Images
دو وکیل از ثبت شکایتی حقوقی علیه کاظم غریبآبادی، معاون وزیر خارجه ایران، در سوئیس خبر دادهاند که به گفته آنها مربوط به اعتراضات سالهای اخیر در ایران است.
این وکلا به خبرگزاری فرانسه گفتند که شاکی یک شهروند ایرانی-سوئیسی است که آقای غریبآبادی را به جنایت علیه بشریت متهم کرده و خواستار بازداشت او شده است.
آقای غریبآبادی هماکنون برای مذاکرات هستهای ایران و آمریکا در ژنو است. او روز دوشنبه هم در ژنو بود و در نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد سخنرانی کرد.
ویلیام بوردون و فیلیپین واگانی، دو وکیل فرانسوی، میگویند که این شکایت مربوط به اعتراضات پس از مرگ مهسا امینی در ایران است و در آن آمده است که آقای غریبآبادی «ممکن است در مغایرت با قوانین بینالمللی مرتکب جرایمی جدی شده باشد.»
این دو وکیل میگویند که از مقامات سوئیس انتظار دارند که آقای غریبآبادی را «در اسرع وقت» بازداشت کنند.
در متن شکایت آمده است که آقای غریبآبادی میتواند «شریک جرم» تلقی شود یا دستکم «به دلیل جایگاهش بهعنوان مقام مافوق» مسئولیتی متوجهش باشد.
این شکایت بر مبنای اصل «صلاحیت قضایی جهانی» ثبت شده است که اجازه میدهد کشورها اتهامهای جنایت علیه بشریت، جنایات جنگی و نسلکشی را فارغ از محل ارتکاب آنها تحت پیگرد قرار دهند.
مقامهای قضائی سوئیس در ایمیلی به خبرگزاری فرانسه تایید کردهاند که این شکایت را دریافت کردهاند و در حال حاضر «مطابق رویه معمول» مشغول بازبینی آن هستند.
در این ایمیل آمده است که ثبت یک شکایت کیفری لزوما به معنای آغاز روند رسیدگی قضایی به آن نیست.
منبع تصویر، Mehr
منبع تصویر، IRIB
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، که برای مذاکرات با آمریکا در ژنو حضور دارد، میگوید هر دو هیئت ایرانی و آمریکایی نیاز به مشورت با پایتختها برای ادامه مذاکرات داشتند و این مذاکرات پس از وقفهای کوتاه، حدود ساعت ۶ به وقت محلی (۱۷:۰۰ گرینویچ) از سر گرفته خواهد شد.
سخنگوی وزیر خارجه ایران در مصاحبه با تلویزیون دولتی ایران گفت که در این دور از مذاکرات «پیشنهادهای مهم و عملیاتی» در زمینه برنامه هستهای ایران و رفع تحریمها ارائه شده است.
او همچنین در پاسخ به سئوالی در مورد اخبار منتشر شده در رسانههای آمریکایی در مورد جزییات این مذاکرات گفت: «هیچکدام از گمانهزنیهایی که در رسانههای خارجی مطرح میشود مورد تایید نیست.»
منبع تصویر، Reuters
همزمان با برگزاری مذاکرات ایران و آمریکا در ژنو، گروهی از مخالفان جمهوری اسلامی در مقابل مقر سازمان ملل متحد در ژنو تجمع کردند.
این تجمع در اعتراض به مذاکرات دولت ایران و آمریکا برگزار شد که با میانجیگری کشور عمان در شهر ژنو در جریان است.
تجمعکنندگان پرچمهای شیرخورشید و عکسهای شاهزاده رضا پهلوی و پرچم اسرائیل را در دست داشتند و روی پلاکاردهایی نوشته بودند: «ایران خواهان تغییر رژیم است»
منبع تصویر، Reuters
منبع تصویر، Reuters
خبرگزاری ایسنا گزارش کرده که در پی تجمعات دانشجویان در روزهای اخیر در دانشگاه تهران، سه دانشجوی این دانشگاه به خاطر «بیاحترامی به پرچم ملی» به عنوان «متخلف شناسایی و به طور موقت از تحصیل محروم شدند.»
تلویزیون اینترنتی دانشگاه تهران گفته که این «سه دانشجوی جسارت کننده به نماد ملی» تا زمان «برگزاری جلسه شورای انضباطی با حکم رئیس دانشگاه منع موقت از تحصیل شدند.»
دانشگاه تهران نام این سه دانشجو را اعلام نکرده است.
در اعتراضات یک هفته اخیر، دانشجویان شعارهای ضد حکومتی سر داده و در برخی از این تجمعات پرچم شیر و خورشید را بالا برده و پرچم جمهوری اسلامی را پاره کرده و به آتش کشیدند.
علی واعظ، مدیر پروژه ایران در گروه بینالمللی بحران، در گفتوگو با کسرا ناجی، خبرنگار اعزامی بیبیسی فارسی به ژنو، درباره امکان وقوع جنگ در ایران گفت: «اگر این مذاکرات به گشایش دیپلماتیک نرسند و طرفین بعد از جلسه بگویند پیشرفتهایی بوده اما هنوز کافی نیست و باید برای مشورت به پایتختها برگردند، این نتیجهگیری در دولت آقای ترامپ صورت خواهد گرفت که ایران هنوز انعطاف کامل برای رسیدن به یک نتیجه دیپلماتیک را ندارد و به اهرم فشار و زور نظامی نیاز است.»
بدر بوسعیدی، وزیر خارجه عمان، اعلام کرد که هیئتهای ایران و آمریکا پس از رد و بدل کردن پیامها برای «استراحت» مذاکرات را متوقف کردهاند.
آقای بوسعیدی در حسابش در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «ما امروز در ژنو مشغول تبادل ایدههای خلاقانه و مثبت بودیم و اکنون مذاکرهکنندگان آمریکایی و ایرانی برای استراحت جلسه را متوقف کردهاند.»
او ضمن اشاره به این که مذاکرات، امروز مجددا ادامه خواهد یافت، نوشت: «امیدواریم پیشرفت بیشتری حاصل شود.»
مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، با رد آماری که دونالد ترامپ از تعداد کشتهشدگان اعتراضات و ناآرامیهای دیماه اعلام کرده یک بار دیگر روایت حکومت را از این وقایع تکرار کرده است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، آمار کشتهشدگان دیماه ۱۴۰۴ را حداقل ۳۲ هزار نفر اعلام کرده بود که بیش از ۱۰ برابر آمار رسمی دولت است.
آقای پزشکیان گفت: «رئیسجمهور آمریکا اعلام کرده که ایران ۳۲ هزار نفر را قتلعام کرده است. ما قتلعام کردهایم؟ ما که آمار اعلام کردهایم و حتی کد ملی افرادی را که گفتهایم ارائه دادهایم؛ هر کس میگوید بیش از این است، اعلام کند.»
این در حالی است که هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، این هفته در گزارشی اسامی و هویت هفت هزار و هفت نفر از کسانی را که میگوید در اعتراضات دیماه کشته شدهاند منتشر کرده است. این سازمان حقوق بشری همچنین میگوید که در حال بررسی ۱۱ هزار و ۷۴۴ مورد گزارش کشتهشده دیگر است.
آقای پزشکیان همچنین در اظهاراتی که ظاهرا واکنشی به انتقادات بینالمللی از سرکوب خونین اعتراضات در ایران بود گفت: «باید میان اعتراض مسالمتآمیز و اقدام خشونتآمیز تفاوت قائل شد. کسی که کوکتل مولوتوف یا سلاح به دست میگیرد و قصد حمله و تخریب دارد، در چارچوب اعتراض آرام نمیگنجد.»
«در کشور ما، عدهای نیروهای انتظامی، امنیتی و بسیجی را به قتل میرسانند یا اموال عمومی را آتش میزنند و سپس همانها، ایران را متهم به تروریسم میکنند؛ در حالی که ما خود قربانی ترور بودهایم.»
آقای پزشکیان بدون ارائه آمار دقیق از نیروهای امنیتی کشته شده گفت که «۳۰۰ تا ۴۰۰ نفر نیروهای نظامی» در دیماه کشته شدند. در آماری که هرانا از کل کشتهشدگان اعتراضات دیماه منتشر کرده است، ۲۰۷ نفر از «نیروهای نظامی و حکومتی» هستند.
روایت حکومت ایران از اعتراضات و ناآرامیهای دیماه و سرکوب خونین آن با واکنشهای انتقادآمیز بینالمللی مواجه شده و از جمله مورد انتقاد سازمان ملل قرار گرفته است.
مای ساتو، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در امور ایران، حدود یک ماه پیش در ژنو گفت: «لفاظیهای خطرناک مقامات ایران که معترضان مسالمتآمیز را 'تروریست'، 'آشوبگر' یا 'مزدور' میخوانند، با هدف توجیه سرکوبهای وحشیانه است و ماهیت داخلی و ارگانیک این قیام را نادیده میگیرد.»
سعید جعفری، پژوهشگرروابط بینالملل درباره سناریوهای محتمل در دور سوم مذاکرات ایران به بیبیسی میگوید: « همزمان با ارسال هرچه بیشتر تسلیحات آمریکا به منطقه، شاهد تلاشها برای گفتوگوها و ابراز خوشبینی بیشتر از طرف ایران و کمتر از طرف آمریکا بودیم بنابراین من شانس به نتیجه رسیدن این دور مذاکرات را دستکم کمتر از درگیری نظامی میبینم.»
منبع تصویر، FMofOman
وزارت خارجه عمان تایید کرده است که رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در محل مذاکرات ایران و آمریکا در ژنو حضور دارد.
حساب وزارت خارجه عمان در شبکه اجتماعی ایکس تصویری از دیدار بدر بوسعیدی، وزیر خارجه عمان و آقای گروسی را منتشر کرده و نوشته است که در راستای «بخشی از رایزنیها و تبادل نظر در مورد مسائل فنی مربوط به پرونده هستهای ایران» گفتوگوهایی با مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی انجام شده است.
آقای بوسعیدی در این دیدار «بر اهمیت نقش حرفهای و فنی آژانس بینالمللی انرژی اتمی در تضمین شفافیت، اعتبار و مدیریت رویههای مربوطه تاکید» کرده است.
پیشتر اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، هم از احتمال حضور آقای گروسی در دور سوم مذاکرات خبر داده بود.
امروز دور سوم مذاکرات ایران و آمریکا به میانجیگری عمان در ژنو در جریان است.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا و مشاور امنیت ملی دونالد ترامپ، دیشب گفت علاوه بر برنامه هستهای ایران، موشکهای بالستیک و توان دریایی این کشور هم برای آمریکا خطری جدی محسوب میشود.
منبع تصویر، FMofOman
وزارت خارجه عمان در آخرین به روز رسانی در خصوص مذاکرات ایران و آمریکا گفته است که پیشنهادات ایران را که شب گذشته دریافت کرده بود، با هیئت مذاکره کننده آمریکایی در میان گذاشته است.
وزارت خارجه عمان در پستی در شبکه اجتماعی ایکس نوشته است: «در این جلسه، دیدگاهها و پیشنهادات طرف ایرانی، به همراه پاسخها و سوالات تیم مذاکرهکننده آمریکایی در مورد نحوه مدیریت عناصر کلیدی برنامه هستهای ایران و تضمینهای لازم برای دستیابی به توافق مطلوب برای این پرونده مهم از همه جنبههای فنی و نظارتی آن، بررسی شد.»
وزارت خارجه عمان گفته که بدر بوسعیدی، وزیر خارجه این کشور در تلاش است تا «با جدیت و روحیهای سازنده» با استفاده از «ایدهها و راهحلهای جدید و خلاقانه» شرایط «پیشرفت و دستیابی به توافقی منصفانه با تضمینهای پایدار» فراهم شود.
سومین دور مذاکرات ایران و آمریکا با میانچیگری عمان و با محوریت برنامه هستهای در ژنو سوئیس در حال برگزاری است. در زمانی که وزیر خارجه آمریکا چند ساعت پیش از آغاز مذاکرات درباره توانمندیهای موشکی و دریایی ایران هم ابراز نگرانی کرده، هیئت ایرانی با پیشنهادهای جدید که مورد تائید آیتالله خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی ایران است، به ژنو رفته است.گزارش کسری ناجی از ژنو را ببینید.
ظهر ژنو و حالا نزدیک به سه ساعت است که مذاکرهکنندگان ایرانی و آمریکایی در حال مذاکره هستند. نشانهای شاید از توافق برای ادامه کار روی پیشنهادهای دو طرف تا اختلافات کمتر شود.
هرچند که هنوز رسماً هیچ اظهار نظر رسمی در این باره از هیچ کدام طرفها نشنیدهایم.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی هم هنوز در محل مذاکرات است: شاید نشانهای دیگر از ادامه رایزنیهای بیشتر.
مذاکرات اوکراین هم همزمان در ژنو قرار است ادامه پیدا کند و طرف آمریکایی که درگیر مذاکرات اوکراین هم هست، برنامه فشردهای دارد. زمزمههای این احتمال اما در محل شنیده میشود، که اگر تا حدودی پیشرفت در این چند ساعت مذاکره حاصل شود، ممکن است طرفها تصمیم بگیرند خیلی زود دوباره سر میز بنشینند تا بعضی موارد را نهایی کنند. گمانهزنیهایی وجود دارد که طرفها ممکن است حتی فردا به این جا بازگردند. تا این لحظه ما این جا در محل مذاکرات دیدیم که غذا به محل آورده شد، به جای وقفه در مذاکرات، تا احتمالاً با صرف غذا حین ادامه رایزنی در زمان هم صرفهجویی شود. ایران میگوید عباس عراقچی را با حمایت و اختیار کامل به ژنو فرستاده است.
هر چه هست برای بسیاری ادامه مذاکرات تا همین ساعت هم خودش نشانهای از عدم شکست گفتوگوست: دستکم تا این لحظه.
منبع تصویر، Isna
در موج تازه مجازی شدن فعالیت دانشگاهها، دانشگاه علامه طباطبایی تهران نیز اعلام کرده که کلاسهایش به صورت مجازی خواهد شد.
روزنامه فرهیختگان، وابسته به دانشگاه آزاد در خبری نوشته که «هیئت رئیسه دانشگاه علامه طباطبائی در اطلاعیهای از مجازی شدن کلاسهای نیمسال دوم سال تحصیلی ۱۴۰۵–۱۴۰۴ دانشگاه تا پایان اسفند ماه خبر» داده است.
بر این اساس «کلیه کلاسهای درسی در تمامی مقاطع تحصیلی» این دانشگاه تا پایان اسفند ماه ۱۴۰۴ مجازی خواهد شد.
در روزهای گذشته دانشگاه علامه طباطبایی یکی از دانشگاههایی بود که دانشجویان معترض در آن دست به اعتراضات ضد حکومتی زده بودند.
پیش از این دانشگاه آزاد هم اعلام کرده بود که کلاسهای «واحدهای نظری» این دانشگاه «از شنبه ۹ اسفند تا پایان سال به صورت مجازی برگزار میشود.»
پیشتر، کانال تلگرامی دانشجویان متحد گزارش کرده بود که دانشگاههای «کردستان، زنجان، علموفرهنگ و خوارزمی نیز اعلام کرده بودند که تا پایان سال کلاسها به طور مجازی برگزار میشود.»
در یک هفته گذشته اعتراضات دانشجویی در دانشگاههای مختلف ایران گسترش یافته و تصاویری از درگیری بین طرفداران حکومت و معترضان منتشر شده بود.
منبع تصویر، Irannewspaper
۳۵۳ تن از مقامهای سابق جمهوری اسلامی، و فعالان سیاسی و مدنی بیانیهای در مخالفت با «جنگ علیه ایران» منتشر کردهاند.
امضا کنندگان این بیانیه نوشتهاند که جنگ «زیرساختها را نابود میکند، فقیر میکند، بیگناهان را قربانی میکند، خشونت میپرورد، مسائل و بحرانها را تشدید میکند و ظرفیت حلشان را میکاهد و افق توسعه، دموکراسی، عدالت و بهروزی در ایران را تیره میکند.»
نویسندگان گفتهاند که هدف «نتانیاهو و دیگر جنگطلبان واشنگتن» از جنگ «کلنگی کردن» ایران است.
به اعتقاد نویسندگان این بیانیه، «داغ ِجانکاهِ جانباختگان دیماه ۱۴۰۴ و هیچ دلیل دیگری، جنگ و داغدار کردن تعداد بیشتری از هموطنان و ویرانی ایران در هر حدی را موجه نمیکند.»
در میان امضاکنندگان این بیانیه نامهایی چون عبدالکریم سروش، اسحاق جهانگیری، محمدجواد ظریف، بهزاد نبوی، محمدجواد آذریجهرمی، علی جنتی و برخی مقامات دولت ابراهیم رئیسی از جمله محمد مهدی اسماعیلی، وزیر ارشاد او را میتوان دید.
منبع تصویر، IRNA
غلامحسین محسنی اژهای، رئیس قوه قضاییه ایران با اشاره به تعطیلی زندان رجاییشهر خواستار «تغییر کاربری» فوری آن شد.
آقای اژهای که به استان البرز سفر کرده گفته است: «تعطیلی و تخلیه زندان رجاییشهر یک مطالبه مردمی بود که تحقق یافت.»
او در ادامه گفت که «ضرورت دارد فرایند تغییر کاربری و بهبود فضای فیزیکی آن و تغییر ظاهر آن، هرچه سریعتر عملیاتی شود.»
رئیس قوه قضاییه ایران در ادامه در خصوص زندانهای قزلحصار و شهید کچویی نیز گفته که «موافق» تغییر کاربری آنها است «اما ضرورت دارد در این رابطه همه جوانب امر لحاظ شود.»
در مرداد ۱۴۰۲ خبرگزاری میزان وابسته به قوه قضائیه ایران اعلام کرد که زندان رجاییشَهر (یا زندان گوهردشت) در گوهردشت، در شمال شهر کرج در استان البرز تعطیل خواهد شد.
رجایی شهر زندانی بود که ابتدا برای حبس مجرمان به اصطلاح «خطرناک»، مانند محکومان پروندههای قتل، تجاوز یا سرقت مسلحانه مورد استفاده قرار میگرفت، اما حکومت ایران عدهای از زندانیان سیاسی و عقیدتی به خصوص پس از اعتراضات گسترده ۹۶ و ۹۸ و ۱۴۰۱ را نیز در این زندان نگهداری میکرد.
سومین دور مذاکرات میان تهران و واشنگتن با میانجیگری عمان امروز در ژنو در جریان است.
گزارش کسری ناجی، خبرنگار ارشد بیبیسی فارسی را از محل مذاکرات ببینید.
خبرگزاری دولتی ایرنا گزارش کرده که هیئت مذاکرهکننده ایرانی وارد ساختمان متعلق به سفارت عمان که قرار است مذاکرات میان تهران و واشنگتن در آن برگزار شود، شده است.
خبرگزاری فرانسه هم به نقل از یک منبع دیپلماتیک اعلام کرده که دور سوم مذاکرات ایران و آمریکا آغاز شده است.
پیشتر هم اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه ایران گفته بود «احتمالا» رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی نیز به این مذاکرات بپیوندد.
صبح امروز وزارت خارجه عمان اعلام کرد که در چارچوب سومین دور مذاکرات، نظرات ایران را که شب گذشته در دیدار وزرای خارجه دو کشور دریافت کرده، به تیم ایالات متحده منتقل خواهد کرد.
منبع تصویر، UN News
مای ساتو، گزارشگر ویژه شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد در امور ایران، با اشاره به بازداشت چندین وکیل دادگستری در اعتراضات دیماه امسال هشدار داده است که عدم دسترسی به وکیل «خطر شکنجه و اخذ اعترافات اجباری» را افزایش میدهد.
خانم ساتو در پستی در شبکه اجتماعی ایکس به بهانه هفتم اسفند، روز استقلال کانون وکلای دادگستری ایران، نوشته است: «وکلای دادگستری صرفا به دلیل پذیرش و دفاع از موکلانی که در فعالیتهای مدنی و اعتراضی مشارکت داشتهاند، با آزار، بازداشت و محرومیت از وکالت مواجه میشوند؛ روندی جدی و مستمر که همچنان ادامه دارد.»
او در ادامه گفته است: «در پی اعتراضات سراسری که از دی ۱۴۰۴ آغاز شد، گزارشهایی از بازداشت وکلای دادگستری در استانهای مختلف دریافت کردهام. وکلایی که آزاد هستند و تمایل به دفاع از معترضان دارند، در پروندههای موسوم به امنیتی عملاً از انجام این وظیفه محروم میشوند.»
به گفته خانم ساتو «پروندههایی که در آنها، به موجب تبصره ماده ۴۸ قانون آیین دادرسی کیفری، حق انتخاب وکیل برای متهمان به فهرست وکلای مورد تأیید دولت محدود شده است. این محدودیت، بهطور جدی خطر شکنجه، اخذ اعترافات اجباری و برگزاری دادگاههایی را افزایش میدهد که بهصورت ساختاری، با استانداردهای بینالمللی دادرسی عادلانه انطباق ندارند.»
گزارشگر ویژه شورای حقوق بشر سازمان ملل در امور ایران در پایان نوشته است: «هنگامی که وکلا هدف قرار میگیرند یا از انجام وظایف حرفهای خود بازداشته میشوند، فضای مدنی بهطور جدی خدشهدار میشود.»
پیش از این هم جمعی از وکلای دادگستری ایران در اعتراض به «نقض حقوق بازداشتشدگان اعتراضات ۱۴۰۴» با انتشار بیانیهای بر لزوم پایبندی مراجع قضایی به اصول دادرسی منصفانه تاکید کردند.
گزارشها از ایران حاکی از آن است که گروهی از وکلا از سوی حکومت تحت فشار و تهدید هستند و دستکم پنج وکیل دادگستری پس از اعتراضات دیماه امسال بازداشت شدهاند.
