اولین مناظره انتخابات ریاست جمهوری ایران

شش نامزد انتخابات ریاست جمهوری ایران اولین مناظره زنده تلویزیونی را برگزار می‌کنند. موضوع این مناظره قرار بود مسائل اقتصادی باشد، اما به مسائل اجتماعی و فرهنگی تغییر کرد. بیشترین جدال لفظی میان حسن روحانی و معاون او با محمدباقر قالیباف بوده است.

پوشش زنده

  1. روحانی درباره ازدواج

     حسن روحانی به این سوال پاسخ داد: مشکل ازدواج جوانان را ناشی از چه عللی می‌دانید و برنامه شما برای افزایش ازدواج‌های موفق و پایدار چیست؟

     او گفت:  ازدواج از نیازهای طبیعی همه انسان‌ها و به ویژه جوانان ما است. امروز مشکلاتی وجود دارد در زمینه ازدواج. اولین مشکل در این خصوص مشکل اشتغال است و پس از آن مساله امید به آینده.

    اولین کاری که ما باید در زمینه ازدواج و سایر مسایل انجام بدهیم این است که جامعه به آینده خودش امید داشته باشد. اگر هر روز یک تهدید جدیدی و یک حصر جدیدی باشه و هر روز محدودیتی سلیقه‌ای فرای قانون برای جوان‌ها ایجاد کنیم، مردم را در زندگی و ازدواج و... دچار مشکل می‌کنیم.

    باید امید و اشتغال ایجاد کنیم. بین سال‌های 83 تا 93 جمعیتی معادل 6 میلیون و 600 هزار نفر آماده ورود به بازار کار بودند و درآمد ما هم خوب بود اما فقط 600 هزار نفر شغل پیدا کردند.

    امروز امید به آینده افزایش پیدا کرده. جوانان و مردم به آینده کاملا امیدوار هستند. شرایط کسب و کار بهبود یافته. از رتبه 152 رسیده به رتبه 120. اساس اشتغال شرایط کسب و کار است. اعتماد به سرمایه‌گذاری ایجاد شده.

    مردم به فضای مجازی دست پیدا کرده‌اند. اگر دولت ما نبود این فضا بسته می‌شد و دوستان هم نمی‌توانستند از آن برای تبلیغاتشان استفاده کنند.

  2. راستی‌آزمایی؛ افزایش یارانه‌های نقدی

    آقای رئیسی گفته که راهکار برون رفت از افزایش فاصله طبقاتی، افزایش سه برابری یارانه‌های سه دهک پایین است.

    دولت در چهار سال اخیر بارها گفته است ابزار لازم برای شناخت کم درآمدهای جامعه را ندارد. حسن روحانی دلیل این مشکل را نبود اطلاعات کافی از درآمد مردم و ضعیف بودن زیرساخت‌های مالیاتی کشور اعلام کرده است. به همین دلیل شناخت کم درآمدها که در دهکهای پایین قرار دارند، تاکنون عملا ممکن نشده است.

    اما هزینه بالای پرداخت یارانه‌های نقدی در حال حاضر، برآورد امکان افزایش پرداخت‌ها را حتی برای سه دهک یا حدود ۲۴ میلیون نفر دشوار می‌کند. دولت تا کنون حدود ۶۶ میلیارد دلار یارانه نقدی پرداخت کرده است که چهار برابر بودجه عمرانی کشور در سال جاری است.در نتیجه حتی اگر دهک‌های پایین شناسایی شوند، پرداخت این بودجه نیاز به منابعی دارد که دولت ممکن است به سختی قادر به تامین آن باشد. 

    اقتصاد ایران
  3. روحانی: عدالت واقعی از بین بردن رانت‌ها است

    توضیح ویدئو، اولین مناظره انتخابات ریاست جمهوری ایران
  4. هاشمی طبا: همه انتظارها متوجه دولت است

    آقای هاشمی طبا گفت که دغدغه ای که در مورد مسکن وجود دارد، برای مشکلات دیگر هم وجود دارد. اما همه انتظارها متوجه دولت است در حالی که دولت به هر حال از جایی جلوتر نمی تواند برود. گاهی که ما که عضو نظام هستیم مثل اپوزیسیون حرف می زنیم. مسئله اصلی حفظ کشور است. اما در داخل کشور از مشکلات غافل شده ایم. می گویند که در ده سال آینده حاشیه نشین ها به ده میلیون نفر خواهد رسید. توانمند شدن انسانها با اعانه دادن ممکن نیست. مشکل این است که همه چیز را با هم می خواهیم. باید مشکل کلان اقتصاد را حل کرد و مردم خودشان خواهند توانست مشکل مسکن را حل کنند. قانون بانکداری ما طوری است که کسانی می توانند از آن سوءاستفاده کنند. دولت باید به ضعیفان رسیدگی کند، اما باید علت ها را رفع کرد.

  5. ابراهیم رئیسی: یک نفر کاخ نشین و یک نفر کوخ نشین

    توضیح ویدئو، اولین مناظره انتخابات ریاست جمهوری ایران
  6. راستی آزمایی؛ آمار بی‌سوادی

    مصطفی میرسلیم، یکی از نامزدهای انتخابات در سخنان خود گفت که بیش از ۱۰ میلیون بی‌سواد در ایران وجود دارد. 

     در سال ۱۳۹۰ تعداد بی‌سوادهای مطلق در ایران ۹ میلیون و ۷۲۰ هزار نفر اعلام شد. در سال ۱۳۹۵ سرشماری جدید در ایران، از ۸۴/۸ درصد به ۸۷/۶ درصد رسید که از افزایش حدود سه درصدی شمار باسوادها خبر می‌دهد گرچه جمعیت هم در این مدت افزایش یافته است. 

    مرکز آمار ایران هنوز جزئیات آمارگیری سراسری پارسال را اعلام نکرده است اما با توجه به داده‌های قبلی آمار حدودا ١٠ میلیون بی‌سواد مطلق در کشور به آمار رسمی نزدیک است.

    سوادآموزی
  7. واکنش میرسلیم به اظهارنظر هاشمی طبا درباره مسکن

    جناب هاشمی طبا شما پاسخ دقیقی ندادید.

    سرمایه‌گذارانی داریم که سرمایه‌شان را برای مسکن‌های تجملی صرف می‌کنند که به گواه بزرگواران خالی هم مانده است.

    سوال این است که چه طور می‌توان برای زوج‌های جوان مسکن ارزان تامین کرد؟ چرا به گرانی زمین اشاره نمی‌کنید؟ آیا دولت نباید زمین را رایگان تامین کند؟ چرا راه حل اجاره به شرط تملیک را مطرح نمی‌کنید؟

    شما چه تجربه‌ای از کشورهای دیگر برای مسکن زوج‌های جوان دارید؟

  8. رئیسی: باید به زوجهای جوان تسهیلات ارائه کرد

    ابراهیم رئیسی گفت: باید مردم را توانمند کرد تا مسکن تهیه کنند و بافت فرسوده را خودشان بازسازی کنند. اما مشکل زوجهای جوان را باید با ارائه تسهیلات کاهش داد. طرح مسکن مهر با اشکالاتی که داشت، ایجاد شد و کارش شش درصد پیش رفته و باید زودتر آنها را تمام کرد و تحویل متقاضیان داده شود.

  9. اظهار نظر جهانگیری درباره مسکن

    متاسفانه به دلیل صدور پروانه‌های بی حساب و کتاب در شهرها با تعداد قابل توجهی واحد مسکونی خالی داریم. ۲۵۰ میلیارد دلار ارزش واحد مسکونی خالی داریم. یعنی سرمایه کشور که راکد مانده. ما تلاش کردیم با ساخت مسکن اجتماعی برای کسانی مثل معلولان یا افراد تحت پوشش بهزیستی کمک کنیم. 

     مسکن روستایی سالانه ۲۰۰ هزار مسکن روستایی باید استحکام بخشی بشود که اینها کمتر در سیل و زلزله آسیب می‌بینند. سقف وام مسکن افزایش داده شده و صندوق پس انداز برای خانه اولی‌ها درست شده است. به جز افزایش سرمایه در بانک مسکن، به بقیه بانک‌ها هم اجازه داده شد که در زمینه مسکن وام بدهند.

  10. #مناظره ترند چهارم توییتر

    هشتگ #مناظره در توییتر ترند چهارم شده است. یعنی در یک مقطع از زمان شروع مناظره تا کنون چهارمین موضوع کاربران توییتر بوده است. 

  11. قالیباف: باید با چهار درصد رانتخوار و برخوردار برخورد کرد

    محمدباقر قالیباف گفت: چهار درصد در جامعه ما برخورداند که با استفاده از رانت برخورداند. در مسکن هم وضعیت همین است. بیش از سه میلیون واحد مسکونی خالی داریم که متعلق به همین چهار درصد است که در جاهای مختلف خانه و ویلا دارد. برنامه بوده که دولت هر سال ده درصد از بافت فرسوده را احیاء کند که پیشرفت لازم نکرده است. در کشور هفت تا هشت درصد است اما در شهر تهران که مسئولیتش با شهرداری است بیش از سی درصد است. باید با آن چهار درصد برخوردار برخورد شود. باید دید وام ها به چه کسانی داده شده. اگر سیستم و مدیریت را درست نکنیم، مشکلات حل نخواهد شد.

  12. روحانی؛ دلیل حاشیه‌نشینی بیکاری است

    توضیح ویدئو، اولین مناظره انتخاباتی ریاست جمهوری ایران
  13. راستی‌آزمایی؛ آیا آستان قدس رضوی مالیات می‌دهد؟

    ابراهیم رئیسی، از نامزدهای انتخابات و تولیت آستان قدس رضوی گفته است که مالیات دهک‌های بالا را افزایش می‌دهد و در مالیات افرادی که درآمد زیر سه میلیون تومان دارند، تجدید نظر می‌کند. 

    اما آیا آستان قدس رضوی به عنوان یکی از نهادهای مذهبی ایران خود مالیات می‌دهد؟ در دی ماه ۱۳۹۵ پس از مناقشه‌ای طولانی میان نهادها از جمله مجلس رهبر ایران دستور داد که درآمدهای آستان و شرکتها و مؤسسات وابسته این نهاد از پرداخت هرگونه مالیات معاف شوند. 

    البته این حکم شامل مالیات های تکلیفی و مالیات بر ارزش افزوده نمی شود اما رهبر ایران فرمان داد که مالیات های شرکت ها و موسسات این سازمان محاسبه و به آستان بازگردانده شود. گستره مالی آستان قدس رضوی را در این نمودار قابل کلیک ببینید. 

  14. اظهار نظر روحانی درباره مسکن

    برنامه‌های مختلفی در دولت‌های قبل برای مسکن اجرا شد. در دولت قبل برای مسکن مهر سرمایه‌گذاری شد.  با همه اشکالات آن دولت حاضر هم به آن متعهد بود و تقریبا تمام مسکن مهر تکمیل می‌شود. به غیر از حدود 100 هزار واحد. مسکن مهری که جایی ساخته شده که کسی خواهان آن نیست.

    منتها اساس مشکل این است که مردم خودشان محل مسکونی را انتخاب کنند و برای ساخت یا خرید آن کمکشان کنیم.

    تلاش کردیم وام لازم برای خانه اولی‌ها در نظر بگیریم. 80 میلیون زوجین خانه اولی می‌توانند وام بگیرند. برای شروع زندگی‌شان هم دو تا 10 میلیون در نظر گرفته شده است.

    باید به جای ساختن مسکن مهر به بافت‌های فرسوده توجه کنیم. این می‌توانست تحول بسیار مثبتی باشد.

  15. ابراهیم رئیسی؛ نوسازی و بهسازی مسکن حاشیه‌نشیان

    توضیح ویدئو، ائلین مناظره انتخابات ریاست جمهوری ایران
  16. راستی آزمایی؛ عدالت اجتماعی و تقسیم ثروت

    ابراهیم رئیسی گفته همزمان با پرداخت یارانه‌ها ضریب جینی پایین آمد (فاصله طبقانی کمتر شد) و بعد به تدریج بالا رفت.

    این دعای آقای رئیسی در سال‌های اول پرداخت یارانه‌ها درست است. بعد از بالارفتن تورم قدرت خرید یارانه های نقدی پایین آمد و عملا اثرش بر ضریب جینی از بین رفت.

    با این حال ضریب جینی از پنج سال پیش به زیر چهار دهم درصد آمده است. 

    ضریب جینی
  17. پرسش سوم؛ مشکل مسکن

    سئوال از مصطفی هاشمی طبا این بود که مشکل مسکن ناشی از چه مولفه هایی است و چه طرحی برای حل مشکل مسکن بویژه برای زوجهای جوان در نظر دارید؟

    آقای هاشمی طبا گفت: اگر فقط معلول ها را دائم مورد توجه قرار دهیم راه به جایی نمی بریم و باید علت ها را برطرف کرد. گفته های نامزدها نوعا در مورد کارهایی است که دولت باید انجام دهد. اما حقیقت این است که امکان بزرگتر شدن دولت بدون اینکه اقتصاد توانمند بشود و درآمد ملی را افزایش دهیم، وجود ندارد. مشکل مسکن برای زوج های جوان باید از طریق پرداخت وام کاهش یابد. مسکن های ارزانی برای این منظور ساخته شده و باید ساخته شود. اما مهمتر مسئله اشتغال و کار است که بدون توجه به ابعاد مختلف ایجاد سرمایه گذاری قابل حل نیست. اگر زوجی شغل داشته باشند، می توانند وام بگیرند و مشکل مسکن خود را حل کنند. در حال حاضر، دست کم در اطراف شهرهای بزرگ، امکان ایجاد و خرید مسکن هست. اگر مشکل بیکاری حل شود، مشکل مسکن قابل حل و فصل است. 

  18. رئیسی: می‌خواهیم حق محرومان را بدهیم

    نمی‌خواهیم ابعاد مختلف عدالت را مطرح کنیم. اینجا سوال عدالت در زمینه اقتصادی و طبقاتی بود.

    شاهدیم برنامه پنجم اجرا شده و شاهد بیکاری بسیاری از جوانان تحصیلکرده و تعطیلی واحدهای تولیدی هستیم. شاهد مشکلات اقتصادی هستیم که فاصله طبقاتی را بیشتر و بیشتر کرده است.

    در برخی روستاها و شهرهایی که سرکشی کردم همه درآمدشان همین 45 هزار تومان و پرداخت بهزیستی است.

    حتما باید این وضعیت تغییر کند. آن روزی که 45 هزار تومان تعیین شد قدرت خرید چه قدر بود و الان چه قدر است؟

    درباره رانت‌ها و وام‌ها که اشاره کردند، 50 درصد مردم که وامی نمی‌گیرند. در میان آن 50 درصد باقی هم چند نفری هستند که آقای جهانگیری اشاره کردند (که وام‌های کلان گرفتند). چرا جوانان برای وام ازدواج مشکل داشته باشند اما اینها وام بگیرند.

    از سرمایه‌گذاری و کارآفرینی حمایت کنیم اما محرومان هم باید حقشان را بگیرند.

    برنامه‌ریزی‌ها و اجرای آنها باید به گونه‌ای باشد که در عمل شاهد کاهش فاصله طبقاتی باشیم.

    ما می‌خواهیم حق محرومان را بدهیم. اصلا این نیست که می‌خواهیم دولت را بزرگ کنیم. تولید باید رشد کند، بله. اما تا آن موقع محرومان چه کنند؟

  19. جهانگیری عدالت سیاسی و قضایی هم مهم است

    اسحاق جهانگیری گفت که عدالت از آرمان های مهم است. محدود کردن عدالت به عدالت اقتصادی ظلم است. عدالت آموزشی و سیاسی و قضایی هم باید مورد توجه قرار گیرد. احساس عدم عدالت در کشور بالا رفته است و باید این را رسیدگی کرد. در اقتصاد، عده ای به ثروتهای بادآورده دست یافته اند. فساد و زد و بند باعث شده عده ای به ثروت برسند. یارانه ها در سال اول ظریب جینی را تغییر داد، اما افزایش یارانه سه دهک پایین باعث می شود دهک چهارم ضربه ببیند.

  20. واکنش قالیباف به رئیسی

    عدالت اجتماعی از اهداف نظام بوده. هنگام بحران اقتصادی تحقق عدالت سخت است.

    ما در تهران تلاش کردیم که فاصله شمال و جنوب را کم کنیم.

    بحث بیکاری و شغل، به عنوان حق شهروندان می‌تواند به آن پرداخته شود. ما اشتغال حمایتی و اشتغال پایدار می‌توانیم داشته باشیم.

    شکاف طبقاتی در جامعه ما بیشتر شده، فرصت‌های اجتماعی نابرابرند، چهار درصد بالاتر بهره‌ای می‌برند که 96 درصد باقی نمی‌برند. آیا برنامه پنجم توانسته در راه رفع فاصله طبقاتی موفق باشد؟