انتخابات میان‌‌دوره‌ای مجلس خبرگان؛ پیروزی همه کسانی که اصلاح‌‌طلبان شکست‌شان داده بودند

همزمان با سیزدهمین انتخابات ریاست جمهوری، انتخابات میان‌دوره‎ای پنجمین دوره مجلس خبرگان نیز برگزار شد و تکلیف شش کرسی خالی این دوره از مجلس خبرگان که هنوز دو سال از عمرش باقی است، روشن شد.

انتخابات میان‎دوره‎‌ای خبرگان معمولا در رقابتی کمرنگ (گاهی نامزدهای تنها نامزد استان خود هستند) در هیاهوی انتخابات مجلس یا ریاست جمهوری گم می‎‌شوند. این دوره نیز استثنا نبود با این تفاوت که تعدادی از چهره‎های شاخص روحانیون محافظه‌کار که پنج سال پیش رای کافی برای ورود به مجلس خبرگان پیدا نکرده بودند، این بار بدون داشتن رقبایی از طیف اصلاح‌طلبان و میانه‌روها به راحتی پیروز شدند.

پنج سال پیش در جریان انتخابات مجلس خبرگان، تلاش اصلاح‌طلبان و میانه‌روها برای جلوگیری از ورود نامزدهای محافظه‌کار تندرو، نتیجه داد و ۱۵ نفر از فهرست ۱۶ نفره مورد تاییدشان وارد پنجمین دوره مجلس خبرگان شدند.

مشهورترین بازماندگان از ورود به مجلس خبرگان در آن سال محمد یزدی، رئیس وقت مجلس خبرگان و محمد تقی مصباح یزدی بودند.

احمد جنتی در فاصله‌ای اندک با نفر هفدهم آن انتخابات به عنوان نامزد آخر استان تهران وارد مجلس خبرگان شد که اکنون ریاست این مجلس را برعهده دارد.

جمله مشهور "تکرار می‌کنم" محمد خاتمی، رئیس جمهور پیشین مربوط به همان دوره از انتخابات بود که موکدا از مردم خواسته بود که به تمام نامزدهای هر دو فهرست اصلاح‌طلبان برای انتخابات مجلس دهم در تهران و مجلس پنجم خبرگان رهبری در استان تهران رای دهند.

اصلاح‌‌طلبان برای اینکه بتوانند از ورود کسانی چون محمد یزدی، رئیس مجلس خبرگان، محمد تقی مصباح یزدی و احمد جنتی به مجلس پنجم جلوگیری کنند، نیاز داشتند فهرست کامل ۱۶ نفره‌شان پیروز شود و به همین دلیل از آنجا که نامزدهای هم‌سو با خود برای تکمیل فهرست خود نداشتند، محمد ری‌شهری و قربانعلی دری نجف‌آبادی، دو وزیر پیشین اطلاعات را نیز در فهرست‌شان گنجاندند.

اصلاح‎‌طلبان با این سوال روبه‌رو شدند که چگونه می‌توانند از وزیر پیشین اطلاعات که مواضع تندی علیه اصلاح‌طلبان داشتند حمایت ‌‌کنند.

اما با توجه به رد صلاحیت تعدادی از چهره‌های مورد تایید اصلاح‌طلبان برای انتخابات خبرگان همچون حسن خمینی، هدف اصلی اصلاح‌طلبان این بود که به هر شکل بتوانند از ورود نامزدهای محافظه‌کاران تندرو به مجلس پنجم خبرگان جلوگیری کنند و مانع انتخاب رهبر بعدی منتخب این گروه از نمایندگان مجلس خبرگان شوند.

استدلال بسیاری از حامیان این فهرست این بود که با توجه به سن آیت‌الله خامنه‌ای و شایعاتی درباره بیماری او، به احتمال زیاد این دوره از مجلس خبرگان رهبر سوم جمهوری اسلامی را انتخاب خواهد کرد. با همین استدلال نامزدهای مورد حمایت اصلاح‌طلبان در استان‎های دیگرهم موفق شدند از ورود نامزدهای نزدیک به طیف محافظه‌کاران تندرو جلوگیری کنند.

اما با گذر زمان و درگذشت تعدادی از نمایندگان مجلس خبرگان از جمله اکبر هاشمی رفسنجانی که گزینه اصلی اصلاح‌طلبان و میانه‌روهای برای جایگزینی احتمالی آیت‌الله خامنه‌ای محسوب می‎شد، راه برای کسانی باز شد که در انتخابات سال ۹۴ به دلیل رای بالای نامزدهای اصلاح‌طلبان از ورود به مجلس خبرگان بازمانده بودند.

ابتدا در انتخابات میان‌دوره‌ای سال ۹۸، شش نفر از بازندگان انتخابات ۹۴ از جمله مصباح‎یزدی و محمد یزدی وارد مجلس خبرگان شدند (هر دو کمتر از یک سال بعد درگذشتند) و این بار هم پنج نفر دیگر؛ احمد دانش‌‎زاده مومن و علیرضا اعرافی (از استان تهران)، محمدرضا مدرسی یزدی (استان خراسان رضوی)، صادق پیش‌نمازی (مازندران) و محمد سعیدی گلپایگانی (استان قم) که سال ۹۴ موفق به ورود نشدند، به عضویت مجلس خبرگان درآمدند.

هنوز دو سال دیگر به پایان این دوره از مجلس خبرگان مانده است، اما به نظر می‌رسد دست اصلاح‌طلبان بر خلاف امیدی که در سال ۹۴ داشتند با ورود نامزدهای محافظه‌کار در دو دوره انتخابات میان‎دوره‎ای کاملا خالی شده است و بسیار بعید است حتی اگر این دوره مجلس خبرگان هم بدون انتخاب رهبر جدید جمهوری اسلامی پایان یابد، در دوره هفت‌ساله بعدی بتوانند موفقیت‌شان را سال ۹۴ را تکرار کنند.

بیشتر بخوانید:

اعضای جدید مجلس خبرگان

علیرضا اعرافی

حسینعلی سعدی

محمد دانش‌زاده مومن

او فرزند محمد مومن، عضو پیشین مجلس خبرگان و شورای نگهبان است که در سال ۹۷ درگذشت

محمدرضا مدرسی یزدی (مصلی)

محمد سعیدی گلپایگانی

صادق پیشنمازی