آیت‌الله خامنه‌ای خواستار 'برخورد' با واردات کالاهای لوکس و خرید خانه در خارج شد

آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر ایران، با اشاره به کاهش ارزش پول ملی ایران خواستار برخورد با واردات کالاهای لوکس و خرید خانه در خارج از کشور شد. حساب اینستاگرام آقای خامنه‌‍‌ای از قول او به واردات "نیم میلیارد دلار گوشی لوکس آمریکایی در سال ۹۸" اشاره و از این اقدام انتقاد کرده است. در سال‌های اخیر، تغییر قوانین ترکیه که به خریداران ملک تابعیت اعطا می‌کند با افزایش خریداران ایرانی همراه بوده است.

رهبر ایران که به مناسبت هفته دولت از طریق ارتباط تصویری برای رئیس جمهور و اعضای دولت سخنرانی می‌کرد، بار دیگر خواستار ادامه رشد اقتصادی با وجود تحریم‌ها شد: "نباید برنامه ریزی اقتصادی برای کشور، معطل لغو تحریم‌ها یا نتیجه انتخابات فلان کشور شود. باید بنا را بر این گذاشت که تحریم‌ها به عنوان مثال تا ده سال دیگر ادامه دارد، بنابراین باید بر ظرفیت‌ها و امکانات داخلی تمرکز کرد."

اشاره رهبر ایران به انتخابات ریاست جمهوری پیش‌روی آمریکا است. به نظر می‌رسد دولت ایران که تحت فشار تحریم‌ها و سیاست‌های دولت دونالد ترامپ به بن‌بست رسیده، در انتظار نتایج انتخابات به امید پیروزی دموکرات‌ها است.

دیروز رئیس سازمان برنامه و بودجه ایران با اشاره به شدت تحریم‌های آمریکا گفت: "اگر قبلاً نفت در برابر غذا را به عنوان یک مجازات سنگین برای ایران پذیرفته بودند؛ در شرایط کنونی نه تنها نفت را در ازای غذا که حتی در ازای دارو هم نمی‌توانیم بفروشیم."

با این حال، رهبر ایران بارها تاکید کرده است که دولت‌های ایران باید اقتصاد را به شکلی متحول کنند که فشارهای بین‌المللی و تحریم‌ها اثری روی اقتصاد نداشته باشد. البته راه حلی که او در سخنانش مطرح کرده کاهش وابستگی به نفت بوده است. پیش از این هم در دوران تحریم‌های آمریکا در آغاز دهه ۱۳۹۰ آقای خامنه‌ای گفت که به دولت‌های قبلی گفته بوده در چاه‌های نفت را ببندند تا وابستگی به نفت کم شود اما به گفته او "آقایانِ به قول خودشان "تکنوکرات" لبخند انکار زدند که مگر می‌شود؟!"

او در سخنان امروز هم بار دیگر تکرار کرد :"اقتصاد کشور به هیچ وجه نباید به تحولات خارجی پیوند بخورد زیرا این یک خطای راهبردی است." با وجود تکرار این مواضع تحریم‌های یک دهه اخیر نشان داده است که اقتصاد ایران به تحریم و روابط خارجی وابسته است و دولت‌ها هم منابع مالی لازم را برای سرمایه گذاری و ایجاد زیرساخت‌های اقتصادی برای پیشبرد تحولات مورد نظر رهبر ایران در دست ندارند.

البته رهبر ایران هم تاکنون پیشنهاد مشخصی برای جایگزین کردن درآمدهای نفتی مطرح نکرده است و تنها در سال‌های اخیر جملاتی را مانند "تاکید بر توانایی‌های داخلی" یا "افزایش تولیدات داخلی" تکرار کرده است.

رهبر ایران در ادامه سخنانش در مورد اقتصاد از "خام فروشی و صادرات فله ای مواد خام" انتقاد کرد: "خام فروشی در سنگ های معدنی قیمتی و فرآوری آنها در خارج و بازگرداندن به کشور با چندین برابر قیمت، فروش خاک جزیره هرمز، فرآوری نشدن زعفران جنوب خراسان و خرمای مناطق گرمسیری از جمله مواردی است که نشان می دهد باید در این زمینه کار جدی صورت گیرد."

مرکز پژوهش‌های مجلس ایران یکی از دلایل عمده خام فروشی ایران را نبود برنامه‌ای کارآمد در ایجاد زیرساخت‌ها و صنایع لازم برای تبدیل مواد اولیه به محصولات نهایی عنوان کرده که برای نمونه اعث شده ایران مجبور به فروش مواد خام مانند سنگ آهن و واردات گسترده فولاد شده است.

رهبر ایران همچنین خواستار سرمایه‌گذاری در کشور شد اما اشاره‌ای به محل تامین سرمایه‌ها نکرد: "متاسفانه در سال‌های اخیر، سرمایه گذاری در کشور دچار اختلال شده و در این زمینه عقب هستیم که برای برطرف کردن این مشکل، ابتدا باید سرمایه گذاری های کلانی که در کشور رها شده و یا کُند پیش می روند، احیا شوند و هیچ طرح بزرگ سرمایه گذاری بلاتکلیف نماند."

ایران در یک دهه اخیر شاهد کاهش مداوم سرمایه‌گذاری داخلی و خارجی شده است. تحریم‌ها در مورد سرمایه گذاری خارجی و تورم بالا و فساد بالا در اقتصاد به عنوان عوامل عمده کاهش سرمایه گذاری در ایران شناخته می‌شوند.

فضای مجازی و آنچه رهبر ایران "هدایت این عرصه از خارج" می‌خواند بخش دیگری از سخنان او بود. آقای خامنه‌ای گفت قبول دارد که فضای مجازی "بخشی از زندگی مردم شده است" اما چون به گفته او فضای مجازی از خارج مدیریت می‌شود تاکید کرد که "ما نمی‌توانیم مردم را بی پناه رها کنیم." اشاره رهبر ایران به سانسور و محدود کردن دسترسی به اینترنت در ایران است که مقامات حکومت از آن به عنوان "محافظت از مردم در برابر بیگانگان" نام می‌برند.