تحقیقات مشترک ایران و افغانستان بر سر ادعای 'به رودخانه انداخته شدن شهروندان افغان'

وزارت خارجه افغانستان خبر داده که تحقیقات مشترک هیات‌های این کشور و ایران بر سر موضوع "به رودخانه انداخته شدن شهروندان افغان"، "در یک فضای مساعد" آغاز شده و کمیساران سرحدی/مرزی دو کشور در حال کار بر روی اسناد، مدارک و شواهد محل حادثه هستند.

اما کاظم صمدی، فرمانده هنگ مرزی تایباد ایران پیشتر با رد ادعای "به رودخانه انداختن شهروندان افغان"گفت مسئولان مرز غربی افغانستان در روزهای اول به سه مکاتبه رسمی مرزی و دو تقاضای ملاقات اضطراری او برای بررسی موضوع پاسخ نداده‌ بودند.

فرمانده هنگ مرزی تایباد در ایران گفته است: پس از حادثه "به منظور شفاف‌سازی ماجرا با گلبدین الکوزی، مرزبان سرحدی غرب افغانستان تماس گرفتم اما با عدم پاسخگویی وی مواجه شدم".

چند روز پیش خبری منتشر شد که به نقل از برخی مقامات افغانستان و شاهدان گفته شده بود که مرزبانان ایرانی پس از شکنجه ۴۶ مسافر افغان، آنها را در روز ۱۲ اردیبهشت ۱۳۹۹ وادار به پریدن به داخل رودخانه کردند. محمد حمید طهماسی، رئیس هیات حقیقت‌یابی که دولت افغانستان تعیین کرده در بررسی اولیه گفته بود یافته‌های اولیه از غرق شدن ۱۰ نفر و ناپدید شدن ۱۵ نفر دیگر حکایت دارد.

وزارت خارجه ایران این روایت را "قویا" تکذیب کرده است.

دو روز پیش عباس موسوی، سخنگوی وزارت خارجه ایران گفت "در تاریخ مورد نظر و در محدوده ادعایی چنان واقعه‌ای رخ نداده و مواجهه‌ای از هیچ نوع میان نیروهای جمهوری اسلامی ایران با اتباع افغان گزارش نشده است".

امروز فرمانده هنگ مرزی تایباد نیز ضمن رد این موضوع گفته "شخصاً نقطه به نقطه رودخانه هریرود و حاشیه آن را بررسی کردم، اما هیچ آثار و علایمی مبنی بر وقوع چنین اتفاقی را مشاهده نکردم".

این مقام هنگ مرزی ایران با تکرار موضع وزارت خارجه گفت "وضعیت جغرافیایی، شیب و قوس رودخانه هریرود به گونه‌ای است که اگر چیزی بر روی آب شناور باشد باید به سمت ساحل ایران بیاید".

او همچنین گفته "این خبر، روز ۱۳ اردیبشهت ۹۹ در شبکه های اجتماعی افغانستان منتشر شد و با وجود اینکه آن روز، اتفاق خاصی را در مرز نداشتیم برایم تعجب آور بود، بنابراین از مرزبانان افغانستانی درخواست مجدد برای بازدید مشترک و میدانی و شفاف سازی بیشتر را کردم".

به گفته کاظم صمدی درخواست‌های او برای بررسی موضوع از سوی افغانستان بی‌جواب مانده است.

با این حال او می‌گوید "روابط ما با مرزبانی افغانستان و مرزنشینان همیشه حسنه بوده و مطابق حسن همجواری همه امورات با دوستی و تعامل پیگیری می‌شد.

در مقابل اما افغانستان اعلام کرده "انتظار دارد با اصل حسن همجواری و همچنین سابقه تاریخی که ایران و افغانستان دارند این موضوع بررسی و برآیند آن نیز به مردم اعلام شود".

گزارش بی‌بی‌سی از از روایت‌ خانواده‌های قربانیان افغان

چند روز پیش محمد قاضی‌زاده خبرنگار بی‌بی‌سی در هرات گزارشی تهیه کرد از روایت‌ خانواده‌های قربانیان افغان که ادعا می‌شود توسط مرزبانان ایرانی به رودخانه انداخته شدند.

آن گونه که بازماندگان این حادثه روایت کرده اند این گروه از کارگران که اکثرشان جوانان و تعدادی هم کودکان زیر هجده سال بودند روز پنج‌شنبه (١١ اردیبهشت/ثور) وارد خاک ایران می‌شوند. آنان در تاریکی شب از سوی مرزبانان ایرانی دستگیر و در اتاقی حبس شدند.

شماری از نجات‌یافتگان می‌گویند مرزبانان ایرانی از بامداد تا ظهر جمعه این افراد را "وادار به کارهای شاقه" کرده، و در عین زمان آنان را لت و کوب و حتی چند تن‌شان را "لخت کردند".

بر اساس گفته های این افراد، لحظه مرگبار بعد ازظهر جمعه فرا رسیده است.

احمد یکی از شاهدان این حادثه خبرنگار بی بی سی گفت مرزبانان ایرانی آنان را در امتداد هریرود به نقطه‌ای منتقل کردند که آب عمیق داشت و بعد دستور دادند که "همه باید خودشان را به آب بیندازند".

کرزی یکی دیگر از نجات یافتگان گفت وقتی آنان از این دستور سرباز زدند، مرزبانان ایرانی شروع به "تیراندازی بر روی زمین نزدیک پاهای" این افراد کردند و به این صورت یکی یکی مجبور شدند خودشان را به آب بزنند.

گزارش کامل را اینجا بخوانید: روایت‌ خانواده‌های قربانیان افغان که ادعا می‌شود توسط 'مرزبانان ایرانی به رودخانه انداخته شدند'