نوای رو به خاموشی در پاکستان؛ وقتی موسیقی از ترس افراطیون کمصدا میشود
این روزها تئاتر روباز "شکرپریان" در اسلامآباد، پایتخت پاکستان، که زمانی فعالترین محل برگزاری موسیقی زنده در پایتخت این کشور بود، دیگر آن شور و شوق گذشته را ندارد و تقریبا غیر فعال است.
کاهش فعالیت در این محل نشانگر تاثیر منفی ترس از حملات افراطیون مذهبی بر چنین مکانهایی است.
فعالان عرصه موسیقی میگویند که برای امرار معاش و گذران زندگی مجبور به روی آوردن به بازیگری و یا فعالیتهای تبلیغاتی شدهاند. این درحالی است که همزمان محافظهکاران در دانشگاههای دولتی تلاش دارند تا قوانین بیشتری در ممنوعیت استفاده از موسیقی اعمال شود.
اجرای موسیقی زنده در پاکستان هر روز کمتر و کمتر می شود و بیشتر محدود به تعدادی از مهمانان خاص و آن هم در محافلی مانند گردهماییهای شرکتها میشود.
مغازههای موسیقی، محل برگزاری موسیقی و حتی خوانندگان و آهنگسازان کشور هدف حمله ستیزهجویان قرار گرفتهاند.
بیش از ۱۰ مفازه فروش سیدی و دیویدیهای موسیقی و دستکم سه مرکز صوفیان که مراسم مذهبی همراه با موسیقی دارند، در پنج سال گذشته هدف حمله قرار گرفتهاند.
عامر احمد خان، دبیر بخش اردوی بیبیسی میگوید: "این نکته که چنین اتفاقات و تهدیدهایی بدینصورت خاص وجود دارد، وضعیت را بیشتر دشوار و ترسآور میکند و به عبارتی فضایی بوجود آورده است که حتی اگر به طور مثال دولت تمایل به برگزاری اجرای موسیقی زنده داشته باشد و حتی جواز آن را نیز صادر کند، خطر حمله و درگیری خشونتبار علیه آنها از سوی ستیزهجویان وجود دارد."
آنچه شاید وضعیت را برای فعالان موسیقی دشوراتر میکند این است که استفاده از ابزارهای اینترنتی نیز نمیتواند راهگشای تلاش فعالان جوانتر این عرصه باشد، چرا که دسترسی به یوتیوب از سال ۲۰۱۲ در پاکستان ممنوع است و محدودیتهای سختی برای استفاده از شبکههای اجتماعی اعمال میشود.
حتی هنرمندانی که قدیمیتر و شناخته تر هستند بطور روزافزونی برای اجرای برنامههای خود با مشکل روبرو هستند.
عاطف اسلم، از خوانندگان معروف پاکستان که قبلا محل اجراهای او از هوادرانش پر میشد و در سال حدود ۳۰ برنامه اجرا میکرد، اکنون فقط به همراه گروه نوازندگانش فقط سالی شاید دو برنامه اجرا میکند.
عزیر جاسوال از خوانندگان و آهنگسازهای جدید به نوشین عباس خبرنگار بیبیسی اردو میگوید: "از ترس افراطگرایی وضعیت اصلا برای اجرای زنده و بزرگ در مقابل مردم مناسب نیست. همه میترسند."
اما فقط تهدید از سوی افراطگرایان نیست که دنیای موسیقی و موسیقی پاکستان را به خاموشی کشانده است.
در بسیاری از مناطق پاکستان محافظهکاران درتلاش برای نهادینه کردن ممنوعیت موسیقی هستند.
عبدل مقیت از فعالان دانشجویی به بیبیسی میگوید: "موسیقی در دانشگاههای دولتی ممنوع است و نباید در مراکز خصوصی نیز اجرا شود. دانشجویان نبایستی تشویق به آمیختن دروسشان با موسیقی شوند؛ چنین اقدامی غیراسلامی است و لکه ننگی بر شخصیتشان محسوب میشود."
اما شاید فقط یک جای پاکستان باشد که موسیقی در آن درحال رشد است: شبکههای تلویزیونی خصوصی. همه این فعالیتها هم البته از برنامه موسیقی تلویزیونی موسوم به "شوی تلویزیونی کوک" شروع شد؛ برنامهای که از سوی شرکت کوکاکولا حمایت میشود. در این برنامه هنرمندان محلی در اجراهای زنده تلویزیونی شرکت میکنند.
"کوک" که در هفت سال گذشته برگزار شده است مشوق ایجاد برنامههای مشابه در بسیاری از شبکههای محلی شده و کالاهای تجاری مشهور دیگر از آنها حمایت کردهاند.
شاید اکنون فقط این استودیوهای تلویزیونی است که دستکم در حال حاضر صحنه موسیقی پاکستان را زنده نگه داشتهاند.
