روح‌الله عجمیان؛ پرونده‌ای برای انتقام از معترضان یا بنزینی روی آتش؟

پرونده پر مناقشه کشته شدن روح‌الله عجمیان، بسیجی طرفدار حکومت ایران، یک ساله شد. در بحبوحه اعتراضات «زن، زندگی، آزادی» دستگاه قضایی ایران ۱۶ نفر را به اتهام مشارکت در کشته شدن روح‌الله عجمیان در ۱۲ آبان‌ماه سال گذشته بازداشت کرد و در کوتاهترین زمان ممکن و در دادگاهی پرابهام و جنجالی، دو نفراز متهمان به نام‌های محمدمهدی کرمی و محمد حسینی را اعدام کرد.

همزمان با سالگرد کشته شدن روح‌الله عجمیان، تلویزیون دولتی ایران، دیروز (پنجشنبه)، میرزا ولی عجمیان، پدر او را به جام جم دعوت کرد تا در برنامه «صبح بخیر ایران» درباره مراسم سالگرد فرزندش صحبت کند. آقای عجمیان برخلاف انتظار دست‌اندرکاران برنامه، از میانجیگری علی‌اکبر ولایتی، مشاور علی خامنه‌ای، برای حل‌و‌فصل پرونده انتقاد کرد و گفت مانع ادامه اعدام‌ها شده است.

میرزا ولی عجمیان با ادبیاتی تند آقای ولایتی را «شریک دزد و رفیق قافله» خواند و گفت «ولایتی قاتل پسرم است. شما در صداوسیما می‌ترسید که این را بگویید. ترسی از این موضوع ندارم و رک و شفاف این موضوع را می‌گویم.»

پدر روح‌الله عجمیان در این یک سال با وجود اعدام دو نفر در پرونده فرزندش، همیشه از احکام صادره انتقاد داشت و خواهان اعدام افراد دیگری هم بود. او در این برنامه زنده تلویزیونی بازهم نارضایتی‌اش را نشان داد و مجری برنامه را به فریب و «پیچاندن» موضوع متهم کرد و در نهایت به حالت قهر از استودیو خارج شد.

اشاره آقای عجمیان به علی‌اکبر ولایتی، ظاهرا به تلاش آقای ولایتی و مسعود پزشکیان، نماینده مجلس به عنوان دو پزشک، برمی‌گردد. آنها برای کسب رضایت از خانواده آقای عجمیان و برای جلوگیری از حکم اعدام برای حمید قره‌حسنلو، پزشک رادیولوژی و از متهمان پرونده، دیدارها و رایزنی‌هایی داشتند.

پدر و مادر روح‌الله عجمیان از پنج نفری که در این پرونده حکم اعدام گرفتند، اصرار به اعدام آقای قره‌حسنلو داشتند. کانال خبری «خواص» از قول مادر روح‌الله عجمیان نوشته بود «در دادگاه بدوی حکم اعدام آن آقای دکتر آمد، اما آقای ولایتی و آقای پزشکیان پشت ماجرا در آمدند و از آن طرف حمایت کردند و در دادگاه دیگری حکم اعدامش لغو شد.»

عجمیان «مدافع امنیت»

در ۱۲ آبان‌ماه پارسال، همزمان با چهلمین روز کشته شدن حدیث نجفی، از طرفداران جنبش اعتراضی مهسا، مراسمی در بهشت سکینه کمال‌شهر کرج برگزار شد که در آن دو نفر از معترضان به دست نیروهای امنیتی کشته شدند و روح‌الله عجمیان، از بسیجیان «حوزه ۴۱۷ شهدای کمال‌شهر» کرج هم در بولوار اصلی شهرک براثر ضربات چاقو و جراحات وارده کشته شد.

دستگاه قضایی ایران دو روز پس از این ماجرا خبر داد که «عده‌ای از اراذل و اوباش» مرتبط با این پرونده دستگیر شدند و روز بعد، ۱۵ آبان‌ماه، تلویزیون ایران گزارشی از مراسم بازسازی صحنه جرم با حضور متهمان پخش کرد.

رسانه‌های نزدیک به حکومت ماجرای کشته شدن روح‌الله عجمیان را بسیار گسترده‌ منتشر کردند و از او به عنوان یک بسیجی نام بردند که دوره‌های آموزشی را دیده و برای اعزام به سوریه و منطقه مرزی زاهدان اعلام آمادگی کرده بود.

همچنین تلویزیون دولتی ایران مصاحبه‌های زیادی با پدر و مادر روح‌الله عجمیان داشتند. در ۱۹ اسفند پارسال، در حالی که دو متهم پرونده اعدام شده بودند و برای بقیه احکام سنگینی صادر شده بود، میرزا‌‌ ولی عجمیان در برنامه «بدون تعارف» اعلام کرد که در روز واقعه هفتاد نفر به فرزندش حمله کردند و از این عده، ۴۵ نفر مستقیم روح‌الله را زدند.

او در این برنامه گفت که «اغتشاشگران» می‌خواستند چادر دو زن محجبه را از سرشان بردارند اما فرزندش با آن‌ها گلاویز می‌شود و درگیری از اینجا شروع می‌شود اما نماینده دادستان در دادگاه روایت دیگری را از کشته شدن روح‌الله عجمیان داده بود و گفته بود «روح‌الله عجمیان جهت کنترل تجمعات و بازگشایی مسیر اتوبان و بدون هیچ ادوات و بدون این‌که کسی چنین ماموریتی به وی محول کند، در راستای کمک به رفع انسداد اتوبان در محل حضور می‌یابد» و در این میان رسانه‌های حکومتی نیز تلاش کردند تا بگویند او از طرف پایگاه بسیج «ماموریت» داشت که در محل حادثه حاضر شود.

خانواده عجمیان دیدارهای متعددی با مقام‌های حکومتی از جمله آقای خامنه‌ای داشتند. این مقام‌ها از او به عنوان «شهید مدافع امنیت» یاد می‌کنند. در یکی از همین دیدارها پدر روح‌الله عجمیان در گفت‌وگو با محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران، گفته بود که فرزندش کارگر گچ‌کار و روزمزد بود و کار ثابتی نداشت و در روز حادثه نیز او برای رفتن به سرکار از خانه خارج شده بود. برادر روح‌الله عجمیان در همین دیدار می‌گوید سرمنشاء این اعتراضات بیکاری جوانان است و اگر جوانان شغلی داشته باشند دست به اعتراض نمی‌زنند.

«پرونده عجمیان؛ بنزین روی آتش»

روند پرونده روح‌الله عجمیان از آغاز تا اعدام دو نفر از متهمان، نشان می‌دهد که اراده‌ای فراتر از دستگاه قضایی وجود داشته تا هرچه سریعتر احکامی صادر شود. علی شکوری‌راد، از فعالان اصلاح‌طلب، دی‌ماه پارسال در شبکه ایکس (توئیتر سابق) نوشته بود «روایت رسمی در مورد کشته شدن روح‌الله عجمیان که موجب این حکم قضایی شد، هرگز قابل باور نبوده است. گمان دارم اصل ماجرا توطئه بوده و همه گرفتار آن توطئه شده‌اند... غرض ترساندن است، اما بنزین روی آتش است.»

براساس گزارشی که قوه قضاییه ایران دیروز (پنجشنبه) بازنشر کرد در پرونده روح‌الله عجمیان در مجموع برای ۱۶ نفر از متهمان قرار جلب به دادرسی و کیفرخواست صادر و در تاریخ ۹ آذر جلسات دادگاه انقلاب اسلامی و دادگاه کیفری یک استان البرز برای رسیدگی به اتهام افراد دخیل در پرونده آغاز شد.

برای ۵ نفر به اتهام افساد فی‌الارض حکم اعدام صادر شد و ۱۱ متهم دیگر نیز با توجه به میزان تاثیر اقداماتشان در کشته شدن روح‌الله عجمیان به حبس‌های طویل المدت (تا ۲۵ سال) محکوم شدند. سه نفر از متهمان پرونده پانزده ساله بودند.

پس از اعتراض متهمان در دیوان عالی فرجام‌خواهی محکومان محمد مهدی کرمی و سید محمد حسینی موجه تشخیص داده نشد. این دو نفر به اعدام محکوم شدند و سه متهم دیگر به نام‌های حمید قره‌حسنلو، حسین محمدی و رضا آریا از تیغ اعدام رها شدند و پرونده به منظور رسیدگی مجدد و تکمیل تحقیقات و صدور رای به دادگاه صادر کننده حکم، اعاده شد.

حکم اعدام محکومان محمد مهدی کرمی و سید محمد حسینی پس از گذشت ۴۵ روز از زمان کشته شدن روح‌الله عجمیان، در ۱۷ دی ماه ۱۴۰۱ اجرا شد و‌برای سایر متهمان هم در نهایت احکام زندان از ۳ تا ۱۵ سال حبس صادر شد.

در اطلاعیه صادره تاکید شد که اتهام متهمان این پرونده «قتل عمد» نبوده بلکه حسب مورد «افساد فی‌الارض» و «محاربه» بوده است و هیچ یک از متهمان فقط به صرف دخالت در ضرب و جرح به روح‌الله عجمیان به اعدام محکوم نشدند.

روایتی از شکنجه و دردهای متهمان یک پرونده

در جریان اعتراضات سال گذشته، محمدمهدی کرمی و محمد حسینی بعد از محسن شکاری و مجیدرضا رهنورد، سومین و چهارمین نفری بودند که دستگاه قضایی ایران آن‌ها را اعدام کرد. هریک از اعدامی‌ها ویژگی خاصی داشتند که در شبکه‌های اجتماعی بسیار به آنها پرداخته شد. در این میان تنهایی محمد حسینی و نداشتن پدر و مادر از یک سو و از سوی دیگر جمله معروف محمدمهدی کرمی «به مامان چیزی نگو، حکمم اعدامه»، از آن‌ها چهره‌هایی شاخص در اعتراضات سال گذشته ساخت.

علاوه بر اینکه احکام دستگاه قضایی ایران در پرونده روح‌الله عجمیان با انتقادات جدی صاحب نظران و حقوقدانان روبرو شد، موضوع شکنجه و اذیت و آزارهای متهمان در این پرونده‌ هم مطرح شد.

در ۲۸ آذر ماه سال گذشته علی شریف‌زاده اردکانی، وکیل محمد حسینی در توییتر نوشته بود: «با سید محمد حسینی در زندان کرج ملاقات کردم روایتش همه اشک بود. از شکنجه ، ضرب وشتم با چشم و دست و پای بسته تا لگد به سر و بیهوشی ، از میله آهنی به کف پا و شوکر در قسمت‌های مختلف بدن، مردی که اقرارهایش تحت شکنجه بوده و هیچ وجاهت قانونی ندارد».

رئیس کل دادگستری البرز در واکنش به اظهارات وکیل محمد حسینی گفته بود «ادعاهای مطرح شده بررسی خواهد شد، اما تاکنون هیچ شواهدی مبنی بر صحت آن‌ها وجود ندارد».

در سوم شهریورماه امسال، یک روز پس از اعلام احکام قطعی هشت نفر از متهمان پرونده روح‌الله عجمیان «کمیته پیگیری وضعیت بازداشت‌شدگان» روایت تازه‌ای از اعترافات اجباری متهمان این پرونده و بازجویی‌ها و همچنین شب اعدام محمدمهدی کرمی و سیدمحمد حسینی منتشر کرد.

این کمیته از قول «یک منبع آگاه» گفت متهمان را به روش‌های مختلف شکنجه می‌کردند و «جوجه کردن» یکی از آن‌ها بود در این روش فرد را، در حالی که دست و پاهایش از عقب به هم بسته شده، با زنجیر از سقف آویزان می‌کنند.

این منبع به نقل از سایر متهمان این پرونده گفته بود که «محمدمهدی کرمی و محمد حسینی بیش از دیگران مورد شکنجه قرار گرفتند به طوری که مثلا اگر سایرین را ۲۰ دقیقه در حالت جوجه کردن نگه می‌داشتند، در مورد محمد حسینی این زمان به ۵۰ دقیقه می‌رسیده است»

گفته شده اعدام‌های مصنوعی، استفاده از شوکر و کتک زدن از جمله شکنجه‌های دیگری بوده که بعضی از متهمان این پرونده تحمل کرده‌اند و در نهایت گفته شده که روز پیش از اعدام محمدمهدی کرمی و محمد حسینی به آنها گفته بودند که «عفو شدند» و تا آخرین ساعت نیز مورد شکنجه روحی و روانی قرار گرفتند.

همچنین براساس گزارش‌ها، این فشارها و شکنجه‌ها متوجه خانواده متهمان هم بوده است چنان‌که هفتاد روز از بازداشت ماشالله کرمی، پدر محمدمهدی کرمی، می‌گذرد و گزارش‌ها حاکی از افزایش فشار به خانواده کرمی است. طبق خبرها، خانواده، شامل همسر و پسر او در پی هجوم‌های پی‌در‌پی ماموران امنیتی به خانه و فشارهای بی‌سابقه محل زندگی خود را به مقصدی نامعلوم ترک کرده‌اند.