سازمان بین‌المللی صلح و عدالت انتقالی: طالبان هم دادستان‌های افغان را تهدید می‌کنند و هم دروغ می‌گویند

منتشر شده در

سازمان بین‌المللی صلح و عدالت انتقالی که مقر آن در نیویورک است با انتشار یک اعلامیه تازه حکومت طالبان را به ادامه تهدید دادستان‌های افغان، نادیده گرفتن نگرانی‌های آن‌ها و «دروغ‌گویی» متهم کرده است.

اخیرا این سازمان با راه‌اندازی کارزاری خواهان انتقال ۱۵۰۰ دادستان (سارنوال) افغان و خانواده‌هایشان به کشورهای سوم شده است.

دادستان‌هایی که قول این نهاد و مجموعه دیگری از نهاد‌های بین‌المللی با تهدید جدی در افغانستان و کشورهای همسایه آن روبرو هستند.

این سازمان پیشتر در بیانیه‌ای اعلام کرد که طالبان از زمان تسلط بر افغانستان، ۲۶ دادستان‌ و اعضای خانواده آن‌ها را شکنجه کرده یا کشته‌‌اند.

روز گذشته (یکشنبه، ۸ اسد‌/مرداد) اما حکومت طالبان نگرانی این نهادهای آمریکایی و بین‌المللی را «بی‌اساس» خواند و ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی حکومت طالبان در توییتی این اقدام آن‌ها را تلاشی برای «خروج کادرها از افغانستان و هموار کردن زمینه به قاچاق انسانی» عنوان کرد.

سازمان بین‌المللی صلح و عدالت انتقالی در واکنش به این اعلام موضع طالبان گفته است که «به مثابه یک سازمان بین‌المللی مدافع تامین عدالت، حقوق بشر و صلح است، به شدت این اتهامات بی اساس در برابر کارزار 'داستان‌ها برای داستان‌‌ها' را که در توییت سخنگوی حکومت طالبان بازتاب یافته رد می‌کنیم».

این سازمان در همین حال در سایت رسمی خود افزوده است که «طالبان همواره تهدیدات علیه دادستان‌های افغان را نادیده گرفته و اکنون اقدام به انتشار اتهامات بی‌اساس علیه این نهادها را کرده است».

سازمان بین‌المللی صلح و عدالت انتقالی با انتشار عکس‌هایی «از دادستان‌های افغان که مورد بازداشت، شکنجه و قتل از سوی طالبان قرار گرفته‌اند»، در اعلامیه خود افزوده است که «برعکس توییت سخنگوی طالبان گزارش‌ها و شواهدی انکارناپذیر» در دست دارد که حاکی از فهرست بلندی از «آزار و قتل دادستان‌های افغان» در زمان دولت سابق و پس از تسخیر قدرت از سوی گروه طالبان در افغانستان است.

این سازمان در همین حال گفته است که بیش از بیست و شش دادستان و اعضای خانواده‌های آن‌ها در افغانستان پس از بازگشت طالبان به قدرت، بازداشت، شکنجه و کشته شده‌اند.

ذبیح‌الله مجاهد سخنگوی طالبان اما گفته است: «متاسفانه بعضی از نهادهای خارجی مغرض، تحت نام‌های حقوق انسانی، صلح و عدالت، گزارشات نادرستی در مورد افغانستان پخش می‌کنند و برای فرار و خروج مردم از کشور‌ما، فعالیت دارند».

وی افزوده است: «به افغان‌ها صدا می‌کند که فریب این نهادهای مشکوک را نخورند و کشور خود را ترک نکنند.»

سازمان بین‌المللی صلح و عدالت انتقالی گفته است که «ماموریت این سازمان مبارزه علیه جنایات بین‌المللی، نقض حقوق بشری از طریق مستندسازی و روشن کردن جنایات انجام شده علیه گروه‌های آسیب پذیر مانند دادستان‌ها، زنان، فعالان حقوق بشر و غیرنظامیان است و در این مسیر با بی‌طرفی کامل عمل می‌کند».

این سازمان تاکید کرده است که در زمینه دادخواهی برای دادستان‌های افغانستان «عاری از هرگونه وابستگی سیاسی تنها با هدف پاسخگوسازی و عدالتخواهی عمل کرده و قاطعانه هر نوع دخالتی در امور قاچاق انسانی را رد می‌کند».

انتقال مسئولیت‌های حقوقی در اداره طالبان

حکومت طالبان پس از تسلط مجدد بر افغانستان بنا به گزارش‌ها صلاحیت‌های اداری تحقیق و نظارت را از دادستانی‌ کل افغانستان گرفته و برای مدتی به اداره استخبارات این گروه سپردند.

این بخش از انتقال مسئولیت‌های حقوقی و جزایی این اداره براساس دستور ملا هبت‌الله آخوندزاده، رهبر طالبان صورت گرفته بود.

همچنین بنابر نامه‌ای که در رسانه‌ها منتشر شده، رهبر طالبان بار دیگر در ماه حمل/فروردین سال جاری خورشیدی نام دادستانی کل افغانستان را از «لوی سارنوالی» به «ریاست عموی نظارت و تعقیب فرامین و احکام» تغییر داد.

حالا این اداره ویژه نظارت و تعقیب فرمان‌های رهبر گروه طالبان در نهادهای دولتی و خصوصی است.

بسیاری از دادستان‌های پیشین افغانستان می‌گویند که با حذف صلاحیت و مسوولیت دادستانی‌کل از روند دادگاه‌ها، اجراآت دادگاه‌های طالبان در پیوند به بررسی و فیصله پرونده‌های جزایی فاقد اعتبار و غیرمسلکی است.

شماری از حدود ۶ هزار نفر از دادستان‌های افغان هم که در دولت پیشین کار می‌کردند، نسبت به امنیت خود و از دست دادن کارهایشان در حکومت طالبان، ابراز نگرانی کرده‌اند.

به گفته برخی از حقوقدانان افغانستان تغییراتی را که حکومت طالبان در ساختار روند قانونی اجراآت به وجود آورده‌اند باعث «هرج‌ومرج و سردرگمی کامل» در نهادهای عدلی و قضایی شده و این نگرانی را دامن زده است که تمامی دادستان‌ها و قضات سابقه‌دار افغانستان جای خود را به افرادی واگذار کنند که همه وابسته به گروه طالبان و آموزش دیده در مدرسه‌های دینی هستند.

یک مقام پیشین وزارت عدلیه/دادگستری که نخواست اسمش فاش شود به بی‌بی‌سی گفت که: «طالبان ادارات و نهادهای مهم عدلی و قضایی که بر اساس عدالتخواهی استوار بودند مثل اداره لوی سارنوالی، انجمن مستقل وکلای مدافع افغانستان و انجمن دادستان‌های افغانستان را لغو کرده‌اند که با این کار، هزاران تن از دادستان‌ها سارنوالان و اعضای نهادهای عدلی و قضایی را بی سرنوشت ساخته‌اند.»

سازمان بین‌المللی صلح و عدالت انتقالی در تازه ترین بیانیه خود اعلام کرده است که در همبستگی کامل با دادستان‌های شجاع افغانستان که به خاطر تامین عدالت جان‌های خود را به خطر انداختند با سایر سازمان‌های متحد خود در داخل آمریکا و بیرون از آن می‌ایستند.

این سازمان خواستار جمع‌آوری ۱۵ میلیون دلار برای انتقال ۱۵۰۰ تن از دادستان‌های افغان و خانواده‌های آن‌ها از افغانستان و کشورهای همسایه، به کشورهای سومی شده است.