شما در حال مشاهده نسخه متنی وبسایت بیبیسی هستید که از داده کمتری استفاده میکند. نسخه اصلی وبسایت را که شامل تمام تصاویر و ویدیوهاست، مشاهده کنید.
بازگشت به وبسایت یا نسخه اصلی
اطلاعات بیشتر درباره نسخه لایت که برای مصرف کمتر حجم دادههاست
ربهای «ایتالیایی» احتمالا حاوی گوجهفرنگی چینی هستند
- نویسنده, مایک رودین و سارا باکلی
- شغل, بخش تحقیقات بیبیسی
- منتشر شده در
- زمان مطالعه: ۸ دقیقه
بیبیسی دریافته است که ربهای گوجهفرنگی ایتالیایی احتمالاً حاوی گوجهفرنگیهای چینی و محصول کار اجباری کارگران است.
بنا به تحقیقات بیبیسی، احتمالاً ربهای گوجهفرنگی ایتالیایی که در بسیاری از فروشگاههای بزرگ بریتانیا فروخته میشود، حاوی گوجهفرنگیهایی است که در چین و توسط کارگرانی که در شرایط کار اجباری بودهاند، کاشته و چیده شدهاند.
در نام بعضی از این محصولات کلمه ایتالیایی به کار رفته است مانند آنچه در فروشگاه تسکو به نام «رب گوجهفرنگی ایتالیایی» فروخته میشود. بعضی دیگر در توضیح محصول، به ایتالیایی بودن اشاره میکنند مانند رب دو برابر غلیظ شده فروشگاه ازدا که در بخش توضیح آن نوشته شده است: «حاوی گوجهفرنگیها پرورشیافته در ایتالیا». فروشگاه ویتروز هم رب گوجهفرنگی خود را رب گوجهفرنگیهای ایتالیایی معرفی میکند.
درمجموع ۱۷ محصول در بریتانیا و آلمان که بیشتر آنها بهعنوان محصول خود فروشگاهها به فروش میرسند، احتمالاً حاوی گوجهفرنگیهای چینی است.
این اطلاعات توسط آزمایشهایی که به سفارش سرویس جهانی بیبیسی انجام شدهاند، به دست آمده است.
بیشتر گوجهفرنگیهای چینی از ناحیه سین کیانگ هستند. تولید این محصولات در سین کیانگ وابسته به کارگیری نیروی کار اجباری است که بیشتر از اقلیت قومی اویغور و دیگر اقلیتهای مسلمان هستند.
سازمان ملل متحد دولت چین را که این اقلیتهای قومی را نوعی تهدید امنیت ملی تلقی میکند، متهم به شکنجه و سوءاستفاده از آنها کرده است. چین این اتهام را که افراد را محکوم به کار اجباری در صنعت کشت گوجهفرنگی میکند، رد میکند و میگوید «حقوق کارگران در قانون محافظت شده است.» این کشور میگوید گزارشهای سازمان ملل بر اساس «اطلاعات جعلی و دروغ» است.
تمام فروشگاههایی که محصولاتشان آزمایش شده، یافتههای بیبیسی را رد کردهاند.
چین تقریباً یک سوم گوجهفرنگی جهان را تولید میکند. ایالت سین کیانگ در شمال غربی این کشور، بهترین آبوهوا برای پرورش گوجهفرنگی را دارد.
این منطقه در ضمن جایی است که دولت چین از سال ۲۰۱۷ بازداشتهای دست جمعی را شروع کرد. گروههای حقوق بشر میگویند بیش از یک میلیون نفر از قوم ایغور در بازداشتگاههایی که دولت چین به آنها نام «کمپهای بازپروری» داده است، نگهداری میشوند.
بیبیسی با ۱۴ نفر که میگویند در ۱۶ سال گذشته یا خود به کار اجباری محکوم شده یا شاهد کار اجباری دیگران در مزارع گوجهفرنگی بودهاند، صحبت کرده است.
احمد (این نام اصلیاش نیست) میگوید: «مسئولان زندان به ما گفتند گوجهفرنگیها به کشورهای خارجی صادر میشوند.» او اضافه میکند اگر کارگران نمیتوانستند به سقف تعیین شده روزانه خود – معادل ۶۵۰ کیلوگرم در روز- برسند، با باتومهای برقی به آنها شوک داده میشد.
مموتجان، معلم مدرسه و از قوم ایغور است. او در سال ۲۰۱۵ به دلیل مشکلی که در مدارک مسافرتیاش موجود بود دستگیر شد. او میگوید به دلیل نرسیدن به سقف تعیین شده چیدن گوجهفرنگی مورد ضرب و شتم قرارگرفته است.
او میگوید: «در یک سلول تاریک، زنجیرهایی از سقف آویزان بود. آنها مرا از زنجیر آویزان کردند و گفتند چرا کارت را درست انجام نمیدهی؟ آنها به باسنم محکم ضربه زدند و همینطور به قفسه سینهام زدند. هنوز جایش روی بدنم باقیمانده است.»
راستی آزمایی این موارد مشکل است اما همه این گزارشها با شواهدی که در گزارش سال ۲۰۲۲ سازمان ملل ذکرشدهاند، همخوانی دارند. در این گزارش شواهدی درباره شکنجه و کار اجباری در مراکز بازداشت ایالت سین کیانگ منتشرشده است.
بیبیسی با کنار هم قرار دادن دادههای حملونقل کالا در سراسر جهان توانست اطلاعات زیادی درباره اینکه بیشتر گوجهفرنگیهای سین کیانگ به اروپا فرستاده میشوند به دست آورد. این گوجهفرنگیها با قطار از قزاقستان و جمهوری آذربایجان عبور کرده ، به گرجستان میرسند و ازآنجا به ایتالیا فرستاده میشوند.
در دادههای موجود نام یک شرکت به بارها بهعنوان دریافتکننده این گوجهفرنگیها تکرار شده است. نام این شرکت آنتونیو پتی است که خود بخشی از شرکت بزرگتر فرآوری گوجهفرنگی در ایتالیا است. این شرکت بین سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۳ بیش از ۳۶ میلیون کیلوگرم گوجهفرنگی پوره شده از شرکتی در سین کیانگ به نام گوان نونگ و شرکتهای زیرمجموعه آن دریافت کرده است.
شرکت پتی، تولیدکننده محصولات مختلفی از گوجهفرنگی است که با نام برند خود در بازار میفروشد اما همزمان به سوپرمارکتهای مختلف در سراسر اروپا که محصولاتی با نام خود میفروشند هم محصولات گوجهفرنگی میفروشد.
ما ۶۴ نوع پوره و رب گوجهفرنگی که در بریتانیا، آلمان و ایالاتمتحده آمریکا به فروش میرسند را آزمایش کرده و نمونههای آنها را با آنچه از چین و ایتالیا داشتیم مقایسه کردیم. این نمونهها شامل محصولات درجه یک ایتالیایی و محصولات با نام فروشگاهها میشد و بیشتر آنها را شرکت پتی تولید کرده بود.
ما از شرکت سورس سرتن که شرکتی معتبر درزمینهٔ تأیید و ردیابی منبع مواد در استرالیا است خواستیم برچسب روی این محصولات را بررسی کند و به ما بگوید آیا اطلاعات آنها درست است یا نه. این شرکت کار خود را با ساختن چیزی شروع کرد که به قول کامرون اسکادین مدیر شرکت، یکجور «اثرانگشت» و مخصوص کشور منبع محصول است. با کمک این اثرانگشت، رد ذراتی که گوجهفرنگیها از خاک و آب محل پرورش خود جذب کردهاند، بررسی میشود.
آقای اسکادین میگوید: «اولین هدف ما این بود که بفهمیم نمایه عناصر برای محصولی که در چین پرورش یافته، چگونه است. قدم بعدی این بود که بدانیم نمایه عناصر برای ایتالیا چه شکلی دارد. ما متوجه شدیم ترکیب عناصر این دو بسیار از یکدیگر قابل تمایز است.»
بعد از این مرحله، شرکت سورس سرتن، نمایههای به دست آمده از دو کشور را با ۶۴ محصول گوجهفرنگی که ما میخواستیم مورد آزمایش قرار بگیرند، مقایسه کرد. بیشتر این محصولات ادعا میکردند حاوی گوجهفرنگیهای ایتالیایی هستند یا لااقل تلاش میکردند این طور به نظر برسند. تعداد کمی از آنها اطلاعات یا ادعایی در مورد منبع گوجهفرنگی نداشتند.
نتیجه آزمایشها نشان داد بسیاری از محصولات واقعاً حاوی گوجهفرنگی ایتالیایی هستند. ازجمله تمام محصولاتی که در ایالاتمتحده آمریکا به فروش میرسند و برندهای بسیار معروف ازجمله موتی و ناپولینا و همینطور بعضی از محصولات فروشگاههای آلمان و بریتانیا ازجمله فروشگاههای سینس بریز و مارکساند اسپنسر.
اما ۱۷ محصول نشانههایی از گوجهفرنگی چینی داشتند. ۱۰ محصول ساخت شرکت پتی هستند. همان شرکت ایتالیایی که نامش به تکرار در دادههای حملونقلهای بینالمللی دیده شده بود.
تمام این ۱۰ محصول ساخت شرکت پتی ، بین ماه آوریل تا اوت سال ۲۰۲۴ که ما آزمایش را انجام دادیم در فروشگاههای بریتانیا به فروش میرسیدند.
تمام این فروشگاهها در پاسخ به نتیجه آزمایشها گفتند این اتهامها را بهشدت جدی گرفتهاند و بررسیهای داخلی انجام دادهاند اما این بررسیها ردی از گوجهفرنگی چینی نشان نداده است. بسیاری از این فروشگاه روشی که متخصصان ما برای انجام آزمایش به کار بردهاند را زیر سؤال بردهاند. فروشگاه تسکو فروش محصولات ذکرشده را متوقف کرد و فروشگاه روی در آلمان هم این محصولات را از قفسهها جمع کرد. فروشگاههای ویتروز، ادکا، و روی گفتند که آزمایشهای داخلی خود را روی این محصولات انجام دادهاند و نتایج آنها با ما متفاوت بوده است و ردی از گوجهفرنگی چینی در این محصولات دیده نشده است.
اما یک فروشگاه بزرگ استفاده از گوجهفرنگی چینی را تأیید کرد. فروشگاه لیدل به ما گفت در نوع قدیمیتر محصول بارسا توماتنمارک که توسط تولیدکننده ایتالیایی جیاگورو و به دلیل مشکلاتی کوتاه مدت چرخه پخش، تأمین میشده است، از گوجهفرنگیهای چینی استفاده شده است و این شرکت در حال بررسی این موضوع است. شرکت جیاگورو میگوید تمام تأمینکنندههای مواد اولیه، به حقوق کارگران احترام میگذارند و این شرکت در حال حاضر از گوجهفرنگی چینی برای محصولات لیدل استفاده نمیکند. تحقیقات بیبیسی نشان میدهد گوجهفرنگیهای چینی از ایالت سین کیانگ و شرکت کوفکو تونه تأمین شدهاند. این شرکت از ماه دسامبر گذشته به دلیل استفاده از نیروی کار اجباری تحت تحریم ایالاتمتحده آمریکا است.
در سال ۲۰۲۱، پلیس نظامی ایتالیا به یکی از کارخانههای تحت شرکت پتی به ظن کلاهبرداری حمله کرد. در مطبوعات ایتالیایی نوشته شد که این شرکت گوجهفرنگیهای چینی و کشورهای خارجی دیگر را بهجای گوجهفرنگی ایتالیایی معرفی میکند.
اما یک سال بعد از این حمله، پرونده این اتهام به شکلی خارج از مسیر دادگاه حل و مختومه شد. شرکت پتی اتهامها در مورد گوجهفرنگیهای چینی را رد کرد و اتهامها متوقف شدند.
ما در ادامه تحقیقات خود درباره شرکت پتی، از یک خبرنگار مخفی بیبیسی خواستیم بهعنوان یک تاجر، سفارش بزرگی به شرکت پتی بدهد. آنها خبرنگار مخفی ما را به کارخانه شرکت که در ناحیه توسکانی است دعوت کردند و او با پاسکال پتی، مدیر ایتالین فود که بخشی از شرکت بزرگ پتی فود است ملاقات کرد و از او پرسید آیا آنها از گوجهفرنگی چینی هم استفاده میکنند؟
او گفت: «بله...در اروپا هیچ کس گوجهفرنگی چینی نمیخواهد. اما اگر شما مشکلی با آن ندارید، ما میتوانیم راهی پیدا کنیم سفارش شما را با بهترین قیمت آماده کنیم و حتی از گوجهفرنگی چینی استفاده کنیم.»
دوربین مخفی گزارشگر ما جزییاتی حیاتی کشف کرد. دهها بشکه آبی رنگ پوره گوجهفرنگی در داخل کارخانه ردیف شده بودند. روی برچسب آنها بهوضوح خوانده میشد: محصولات گوجهفرنگی شرکت گوان نونگ از سین کیانگ، تاریخ تولید ۲۰ اوت ۲۰۲۳.
شرکت پتی در پاسخ درنتیجه تحقیقات ما گفت از سال ۲۰۲۰ که شرکت گوان نونگ به دلیل استفاده از نیروی کار اجباری تحت تحریم ایالاتمتحده قرارگرفته است، از آن خرید نکرده است اما گفت از شرکت چینی دیگری به نام باژو رد فروت، بهطور مرتب پوره گوجهفرنگی میخرد.
شرکت پتی میگوید این شرکت از نیروی کار اجباری استفاده نمیکند. اما تحقیقات بیشتر ما نشان داد شرکت باژو رد فروت شماره تلفن یکسانی با شرکت گوان نونگ سین کیانگ دارد. مدارک دیگری از دادههای حملونقل هم نشان میدهند شرکت باژو، شرکتی تحت اختیار گوان نونگ است.
شرکت پتی اضافه کرد: «در آینده از محصولات گوجهفرنگی تولید چین وارد نخواهیم کرد و سطح نظارت بر منابع مواد اولیه و اطمینان از رعایت حقوق بشر و حقوق کارگران را بالا خواهیم برد.»
با اینکه ایالاتمتحده آمریکا، قوانین سختگیرانهای در مورد ممنوعیت ورود محصولات سین کیانگ وضع کرده است، اروپا و بریتانیا روش ملایمتری در این مورد پیش گرفتهاند و به شرکتها اجازه میدهند خودشان در این مورد قوانین و مقررات داخلی داشته باشند و اجازه ندهند مواد به کار رفته در چرخه تولید، به دست کارگران اجباری تولید شده باشد.
کلویی کرانستون، از سازمان غیردولتی مبارزه با بردهداری بینالمللی میگوید قرار است این رویه در اروپا تغییر پیدا کند و قانونهای سختگیرانهتری درباره آن طراحی شود. اما او هشدار میدهد سختگیرانهتر شدن قوانین اروپا میتواند باعث شود بریتانیا تبدیل به محلی برای صدور محصولاتی که حاصل کار اجباری هستند، شود.
او میگوید: «متأسفانه قانون بردهداری مدرن بریتانیا، برای برخورد با این موارد مناسب نیست.»
سخنگوی سازمان کار و تجارت بریتانیا به ما گفت: «ما موضع شفافی در این مورد داریم که هیچ شرکتی در بریتانیا نباید در چرخه تولید، با منابعی که از کار اجباری استفاده کردهاند، کار کنند. ما رویکرد خود را در مورد اینکه بریتانیا چطور میتواند به بهترین شکل ممکن باکار اجباری مبارزه کند و از آسیبهای محیط زیستی در چرخه تولید جلوگیری کند ادامه خواهیم داد و با تغییر شرایط آن را به روز خواهیم کرد و با همکاریهای بینالمللی سعی خواهیم کرد استانداردهای نیروی کار در سطح جهانی را بهبود بخشیم.»
دایو دانگو، خبرنگار و وکیل حوزه غذا است. او میگوید یافتههای ما مشکل گستردهتری را آشکار میکند: « مشکل قیمت واقعی غذا است.»
او توضیح میدهد: «هر وقت خوراکی را میبینیم که قیمت آن زیادی پایین است، باید از خودمان بپرسیم چطور این اتفاق افتاده است. چه چیزی میتواند پشت این قیمت ارزان باشد؟ قیمت واقعی تولید این محصول چقدر میتواند باشد؟ چه کسی هزینه این قیمت ارزان را پرداخته است؟»