هشدار سازمان ملل متحد در مورد دریانوردان گرفتار در تنگه‌ هرمز

شورای عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد با هشدار درباره «بحران شدید انسانی و حقوق بشری» خواستار اقدام فوری برای رسیدگی به وضعیت هزاران دریانوردی شد که طی ماه‌های اخیر در تنگه هرمز گرفتار شده‌اند.

فولکر تورک،‌ کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد روز جمعه، ۲۴ ژوئیه ( ۲ مرداد) از طرف‌های درگیر جنگ خواست هر چه سریع‌تر گذرگاهی ایمن برای خروج دریانوردان گرفتار در تنگه هرمز و اطراف آن ایجاد کنند.

آقای تورک از همه دولت‌ها، مالکان کشتی‌ها و همه طرف‌های ذینفع خواسته است که فورا برای حفاظت از این دریانوردان اقدام کنند، از جمله برقراری دسترسی موثر آن‌ها به حمایت‌های کنسولی، تامین مایحتاج و خدمات ضروری و همچنین کمک به جابجایی و بازگرداندن آن‌ها به کشورهایشان.

بر اساس اطلاعات سازمان بین‌المللی دریانوری وابسته به سازمان ملل متحد، دست‌کم شش هزار دریانورد در حدود ۴۰۰ کشتی در داخل و اطراف تنگه‌هرمز سرگردان هستند. به گفته این سازمان این افراد در جریان آتش‌بس هم نتوانستند منطقه را ترک کنند.

سازمان ملل می‌گوید که این آمار کاملی نیست چون بسیاری از دریانوردانی که گمان می‌رود در شناورهای کوچکتر گرفتار شده‌اند، هنوز شناسایی نشدند یا محلشان مشخص نشده است.

کمیسیون حقوق بشر سازمان ملل همچنین می‌گوید که به اطلاعاتی دست یافته که نشان می‌دهد مالکان بعضی از کشتی‌ها دریانوردان و خدمه را بدون هیچگونه حمایت و کمک برای بازگشت به کشورشان و حتی بدون پرداخت دستمزد به حال خود رها کرده‌اند.

در بیانیه کمیسیون حقوق بشر سازمان ملل متحد آمده: «ما از وجود دست‌کم ۹ کشتی با ۹۳ خدمه مطلع هستیم که از زمان آغاز جنگ مالکانشان آن‌ها را رها کرده‌اند. این دریانوردان بدون غذا،‌‌ آب آشامیدنی، سوخت، خدمات درمانی، برق و حتی امکان برقراری ارتباط با خانواده‌هایشان هستند و مجبورند خودشان از خود مراقبت کنند.»

کمیسیون حقوق بشر سازمان ملل همچنین هشدار داد که این دریانوردان در معرض خطرات جانی ناشی از حملات نظامی قرار دارند: «در هفته‌های اخیر، دو دریانورد هندی در تنگه هرمز جان باخته‌اند. همچنین دست‌کم سه دریانورد دیگر هم در حمله به یک نفتکش در نزدیکی این تنگه کشته شده‌اند. شمار کل دریانوردانی که طبق گزارش‌ها از زمان آغاز درگیری‌ها کشته شده‌اند، به ۱۷ نفر رسیده است.»

سازمان ملل تاکید کرد که حمله به کشتی‌های غیرنظامی غیرقابل قبول است و باید فورا متوقف شود.

از زمان شروع جنگ اسرائیل و آمریکا با ایران در نهم اسفند گذشته (۲۸ فوریه۲۰۲۶)، صدها کشتی در تنگه هرمز گرفتارند و هزاران دریانورد در این منطقه سرگردان شده‌اند.

در پی امضای تفاهمنامه ایران و آمریکا و باز شدن دوباره تنگه هرمز، سازمان بین‌المللی دریانوردی،‌ سوم تیر (۲۴ ژوئن) اعلام کرده بود که عملیاتی گسترده‌ را با همکاری ایران، عمان، آمریکا و دیگر کشورهای ساحلی منطقه برای خارج کردن بیش از ۱۱ هزار دریانورد گرفتار در خلیج فارس آغاز کرده است.

آرسنیو دومینگز، مدیر این سازمان، آن زمان تخمین زده بود که تخلیه کشتی‌ها «عملیات زمان‌بر و بزرگی است که به همکاری ایران، آمریکا، عمان و بقیه کشورهای حوزه خلیج فارس نیاز دارد.»

اما دو روز بعد پس از اینکه یک کشتی باری در حین عبور از تنگه هرمز هدف حمله قرار گرفت، سازمان بین‌المللی دریانوردی اعلام کرد که عملیاتش را متوقف کرده است.

ایران اعلام کرد که تنگه هرمز به وضعیت پیش از جنگ باز نخواهد گشت و گذر کشتی‌ها فقط با مجوز این کشور و از مسیر تعیین‌شده از طرف ایران ممکن خواهد بود.

پس از آن آمریکا و ایران بار دیگر بر سر موضوع تنگه هرمز وارد درگیری نظامی شدند و تنش و درگیری شدید در منطقه دوباره به‌شدت بالا گرفته است.