هریس یا ترامپ: بریتانیا چگونه برای رئیس‌جمهوری جدید آمریکا آماده می‌شود

    • نویسنده, کریس میسون
    • شغل, سردبیر سیاسی
  • منتشر شده در
  • زمان مطالعه: ۵ دقیقه

«در میان بُهت همگان، آن یاغی گستاخ پیروز شد!»

این عبارتی است که معاون وقت وزیر امور خارجه بریتانیا در۹ نوامبر سال ۲۰۱۶، پس از پیروزی دونالد ترامپ بر هیلاری کلینتون در انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا، در خاطرات خود نوشت.

«این اقدام بسیار شبیه سوء‌استفاده از قدرت بود.»

این جمله را نخست‌وزیر وقت بریتانیا در خاطراتش نوشت، پس از آنکه دریافت دولت ترامپ تصمیم گرفت بدون مشورت با بریتانیا و دیگر متحدانش که نیروهایشان در کنار آمریکا می‌جنگیدند، نیروهای آمریکایی را از میدان مبارزه با داعش در عراق و سوریه بیرون بیاورد.

سر آلن دانکن و ترزا مِی نویسندگان این اظهارات بودند؛ اظهاراتی که نخست‌وزیر کنونی، سر کی‌یر استارمر، بهتر است به آن‌ها توجه کند، به‌ویژه هنگامی که به تأثیر احتمالی ریاست‌جمهوری ترامپ یا کامالا هریس بر روابط به‌اصطلاح ویژه میان بریتانیا و آمریکا می‌اندیشد.

خانم مِی در کتاب خاطرات خود می‌نویسد: «تعامل با دونالد ترامپ و دولتش، با تعامل با هیچ رهبر جهانی دیگری قابل مقایسه نبود.»

«او رئیس‌جمهوری آمریکایی بود که نظیرش را ندیده بودیم.»

پیروزی معاون رئیس‌جمهور دموکرات نیز چالش‌هایی به همراه خواهد داشت. هریس تاکنون با کی‌یر استارمر دیدار نکرده و تمایل کمی به اروپا نشان داده است. اما، او در مقایسه با رقیبش رئیس‌جمهور بسیار متعارف‌تری خواهد بود.

اگر آقای استارمر امیدوار بود که در صورت پیروزی ترامپ در هفته آینده، اوضاع متفاوت خواهد بود، رویدادهای چند روز اخیر خلاف این تصور را ثابت کرد.

اتهام دخالت حزب کارگر بریتانیا در انتخابات که کارزار انتخاباتی ترامپ مطرح کرد - به لطف یک پست نسنجیده در لینکدین - به یک مناقشه تبدیل شد.

آقای استارمر به من گفت: «باید به این موضوع واقع‌بینانه نگاه کرد. در هر انتخاباتی چنین اتفاقی می‌افتد و همه احزاب سیاسی این کار را انجام می‌دهند». اشاره او به افرادی بود که داوطلبانه برای یکی از طرفین در انتخابات آمریکا فعالیت می‌کنند.

اما این بار تفاوت آشکاری وجود داشت. در گذشته چنین مواردی به جنجال بزرگی تبدیل نمی‌شد.

این رویداد یادآور آن شد که تیم ترامپ می‌تواند بی‌پروا و پیش‌بینی‌ناپذیر باشد، چیزهایی را که توهین‌آمیز می‌داند خیلی دیر از یاد می‌برد و ظاهراً اهمیت چندانی به روابطش با دولت بریتانیا نمی‌دهد.

در صورت پیروزی ترامپ، چه سرنوشتی در انتظار ارزشمندترین دوست خارجی بریتانیا خواهد بود؟

تا پیش از مناقشه اخیر، به نظر می‌رسید روابط نخست‌وزیر جدید با آمریکا در مسیر خوبی قرار دارد.

چند هفته پیش، آقای استارمر و دیوید لمی، وزیر امور خارجه، برای دیدار با رئیس‌جمهور سابق در نیویورک بودند و من نیز همراه آن‌ها بودم.

ما در پیاده‌رو خیابان پنجم ایستاده بودیم و برج ۵۸ طبقه ترامپ پشت سرمان بود. تلاش می‌کردیم بهترین زاویه را برای فیلمبرداری پیدا کنیم تا حتی اگر یک کامیون بزرگ هنگام صحبت من از خیابان عبور کند باز هم حروف طلایی درخشان «برج ترامپ» برای بینندگان قابل مشاهده باشد.

فکر می‌کنم موفق شدیم. اما آقای استارمر و لمی نیز با چالش مشابهی روبرو بودند. آنها برای شرکت در مجمع عمومی سازمان ملل به نیویورک آمده بودند، اما بیشتر گفتگوها نه درباره دیدار با رهبران جهان، بلکه درباره پیدا کردن وقتی برای ملاقات با نامزدی بود که امیدوار است دوباره یکی از آن رهبران شود: دونالد ترامپ.

و آنها موفق به انجام این دیدار شدند - که نشان‌دهنده تلاش‌های گسترده دیپلمات‌های بریتانیایی در آمریکا و لندن و همچنین عزم راسخ آقای استارمر و آقای لمی برای ایجاد ارتباط با فردی است که ممکن است به زودی دوباره رئیس‌جمهور شود.

نخست‌وزیر بریتانیا بعداً در مصاحبه با بی‌بی‌سی گفت: «هر دو طرف خواهان اطمینان از داشتن رابطه‌ای خوب بودیم. به عنوان نخست‌وزیر، وظیفه من است که با هرکسی که رئیس‌جمهور باشد، رابطه خوبی برقرار کنم.»

«من به روابط شخصی بسیار اعتقاد دارم. باید بتوانیم در صورت نیاز با آنها تماس بگیریم و مسائل را حل کنیم یا درباره موضوعات مختلف گفتگو کنیم. شام خوبی بود و من واقعاً خوشحالم که توانستیم آن را برگزار کنیم.»

بدون شک، بخشی از این خرسندی به دلیل انبوه اظهارات نامطلوب درباره ترامپ است، به ویژه از سوی دیوید لمی که زمانی میزبان خود را «یک دیوانه زن‌ستیز و همدل با نئونازی‌ها» و «یک مستبد کلاه‌گیس‌دار» توصیف کرده بود.

حزب کارگر اظهارات نامطلوب فراوانی درباره مردی که ممکن است به زودی به کاخ سفید بازگردد، در کارنامه خود دارد.

از نظر سیاست‌گذاری، ریاست‌جمهوری ترامپ احتمالاً تغییرات سریعی در زمینه‌های تغییرات اقلیمی، تجارت بین‌المللی (افزایش مالیات‌ها و تعرفه‌های واردات) و مسئله اوکراین ایجاد خواهد کرد.

برخلاف دولت هریس، دولت ترامپ احتمالاً یک توافق تجارت آزاد به بریتانیا پیشنهاد خواهد داد، اما بعید به نظر می‌رسد که شرایط آن چندان جذاب باشد که لندن را به امضای آن ترغیب کند.

حال، وضعیت رقیب دموکرات ترامپ، کامالا هریس معاون رئیس‌جمهور فعلی، چگونه است؟

نزاکت دیپلماتیک حکم می‌کند که اگر با یکی از نامزدهای انتخابات خارجی دیدار می‌کنید، باید با دیگری نیز ملاقات داشته باشید.

اما علی‌رغم این که کی‌یر استارمر از ماه ژوئیه تا به حال سه بار به ایالات متحده سفر کرده، چنین دیداری با هریس صورت نگرفته است.

خانه شماره ۱۰ (دفتر نخست‌وزیری بریتانیا) دلیل این امر را فشردگی برنامه معاون رئیس‌جمهور در دوران مبارزات انتخاباتی می‌داند.

لازم به ذکر است که اگرچه آقای استارمر و خانم هریس تاکنون ملاقاتی نداشته‌اند، اما هریس چهره‌ای شناخته‌شده‌تر است و احتمالاً رویکردی متعارف‌تر نسبت به رقیبش در مقام ریاست‌جمهوری خواهد داشت.

و آقای استارمر در چهار ماه گذشته تلاش زیادی کرده است تا وقت زیادی را با رئیس‌جمهور بایدن بگذراند، از جمله دو سفر به کاخ سفید و یک دیدار اخیر در برلین.

این روش ناکاملی برای درک نحوه حکومت‌داری احتمالی معاون رئیس‌جمهور است - بدون فرصتی برای ایجاد رابطه‌ای شخصی - اما برای کسب شناختی نسبی از او کاملاً بی‌فایده نیست.

نکته مهم دیگری که باید در تصویر بزرگ‌تر به آن توجه کرد این است که فارغ از نتیجه انتخابات، تمرکز آمریکا به طور فزاینده‌ای بر ظهور شرق و به ویژه چین است. اهمیت اروپا برای واشنگتن کمتر از گذشته شده و این وضع صرف نظر از نتیجه انتخابات برقرار خواهد بود.

و اینگونه لندن و جهان در انتظار نتیجه هستند.

هر اتفاقی که بیفتد، انتظار می‌رود گفتگوها به سرعت به سمت احتمال و زمان دعوت زودهنگام نخست‌وزیر بریتانیا به واشنگتن در سال جدید سوق پیدا کند.

صفی از رهبران جهان برای دیدار با رئیس‌جمهور جدید در کاخ سفید تشکیل خواهد شد.

و چنان‌که دونالد ترامپ با لذت از سفرش در سال ۲۰۱۹ یاد کرده بود، سفر رسمی دولتی به بریتانیا برای رئیس‌جمهوری که دوباره به این منصب رسیده یا برای نخستین رئیس‌جمهور زن آمریکا چطور خواهد بود؟

باید منتظر ماند و دید.