واکنش‌ها به تغییر نام چاریکار به امام ابوحنیفه؛ «فارسی‌ستیزی طالبان است»

طالبان نام تاریخی شهر چاریکار مرکز ولایت پروان را به «امام ابوحنیفه» تغییر داده است که واکنش‌های گسترده‌ای در پی داشته است، برخی آن را «آغاز روند تغییر نام شهرها» و «فارسی‌ستیزی» طالبان خوانده‌اند.

شهر چاریکار در حدود ۶۴ کیلومتری شمال کابل واقع شده است و از شهرهای پرجمعیت اطراف پایتخت افغانستان است.

چاریکار منطقه سرسبز تفریحی مردم کابل است و نام آن قدمت باستانی دارد.

عبیدالله امین زاده والی طالبان در پروان، پیشنهاد تغییر نام شهر چاریکار و چهارراه این ولایت به نام «امام ابوحنیفه» را تایید کرده است.

لطیف پدرام، نماینده پیشین پارلمان و رهبر حزب کنگره ملی آن را «آغاز جعل‌کاری و فارسی‌ستیزی» طالبان خوانده است.

او در توییتی نوشته است: «تغییر نام چاریکار به ابوحنیفه، با وجود احترام ما به این امام هم‌تبار، آغاز جعل‌کاری و فارسی‌ستیزی» است.

آقای پدرام افزوده که «نام‌های بسیاری را تغییر خواهند داد.»

شیوای شرق، معاون پیشین وزارت اطلاعات و فرهنگ افغانستان در توییتی نوشته است که برخلاف طالبان، امام ابوحنیفه «زنان و عقلانیت» را می‌ستوده است.

«ارج گزاری واقعی به پیشوای دین امام ابوحنیفه رح عمل عقلانی و روا مدار با فکر و روش اوست. طالبان هیچگاه پیرو امام بوده نمی‌توانند. امام زنان را و عقلانیت را می‌ستود.»

ضیا ورسجی، فعال مدنی نیز گفته که امام ابوحنیفه «بنیانگزار شهر چاریکار» نیست.

او در توییتی نوشته است: «امام ابوحنیفه نه بنیانگذار شهر چاریکار است، نه ارباب محلی و نه هم کدام فرمانده بانفوذ، او بانی مکتبی است که میلیون‌ها پیرو دارد، برای اینکه جامعه افغانستان مذهبی است، روپوش بگذارید روی فارسی ستیزی‌تان راه که می‌روید به ترکستان است. برای منی پیرو امام ابوحنیفه چاریکار بود و خواهد ماند.»

پیشنهاد تغییر نام این شهر باعث طنز نیز در میان برخی کاربران شده است.

کاربران حامی طالبان از تغییر نام این شهر استقبال کرده و آن را برای شناخت بهتر پیشوای مکتب فقهی مسلمانان ضروری خوانده‌اند.

مقام‌های حکومت طالبان در کابل در مورد تغییر نام شهر چاریکار تاهنوز رسما اظهار نظری نکرده‌اند.

کبیر حقمل، استاد پیشین دانشگاه کابل در توییتی نوشته است: «طالبان اسم چاریکار مرکز ولایت پروان را به شهر امام اعظم تغییر دادند. والی این گروه می گوید که چاریکار منشا علمی/تاریخی نداشته و به پیشنهاد مردم تغییر شده است. چاریکار یکی از شهرهای زیبای افغانستان بوده که جایگاه مهم در فرهنګ-ادبیات ما دارد و دارای تاریخ دیرینه/با افتخار می‌باشد.»

امام ابوحنیفه چه ربطی به چاریکار دارد؟

نعمان بن ثابت، معروف به امام ابو حنیفه فقیه و متکلم  قرن هشتم و بنیان‌گذار مکتب فقهی حنفی یکی از چهار مکتب فقهی اهل سنت است.

بیشتر مردم افغانستان و آسیای میانه پیرو مذهب سنی حنفی هستند.

ابوحنیفه تنها فقیه فارسی زبان بنیانگذار یک مکتب بزرگ فقهی مسلمانان است. او متولد شهر کوفه عراق در سال ۸۰ هجری برابر با ۶۹۹ میلادی در دوران معاویه است و در مکه و مدینه تحصیل کرده است و در سال ۱۵۰ هجری، ۷۶۷ میلادی در بغداد درگذشته است.

برخی منابع تاریخ اسلام محل تولد پدر امام ابوحنیفه را کابل ذکر کرده‌اند، برخی می‌گویند او متولد روستای نعمان در حومه شهر چاریکار بوده و طالبان برای تغییر نام تاریخی چاریکار را به نام او به همین دلیل دانسته‌اند.

 دانشنامه معتبر بریتانیکا در شرح حال او نوشته که ابوحنیفه فرزند یک تاجر بود که با کار و تجارت ابریشم به ثروتی متوسط رسید. او در نوجوانی مجذوب بحث‌های کلام اسلامی شد، بعدها از علم کلام دلزده شده و به فقه روی آورد و حدود ۱۸ سال شاگرد حمد، یکی از مشهورترین فقیهان عراق بود و پس از مرگز استادش، ابوحنیفه جانشین او شد.

به گفته این دانشنامه او همچنین مدتی شاگرد جعفر صادق، امام ششم شیعیان نیز بوده است.

ابوحنیفه در مکتب فقهی خود که مشهور به «مکتب خراسانی» نیز است به شیوه متفاوت فقهی روی آورد از جمله سخت‌گیری زیاد در صحت احادیث و تکیه بر تحقیق، عقل و قیاس است.

ابن خلدون در کتاب مشهور مقدمه خود گفته است «ابوحنیفه تنها ۱۷ حدیث را قبول داشت.»