سقوط پهپاد آمریکایی؛ لحظه‌ای پر از خطر

پل آدامز، خبرنگار دیپلماتیک بی‌بی‌سی

برخورد میان جت‌های روسی و پهپاد آمریکایی که منجر به ساقط شدن یک پهپاد در دریای سیاه شده گویا مهم‌ترین تقابل رسمی میان آمریکا و روسیه پس از حمله تمام‌عیار روسیه به اوکراین از یک سال پیش است.

از این جهت این تقابل پرسش‌های زیادی ایجاد می‌کند و آبستن انواع خطرات است.

جان کربی از شورای امنیت ملی ایالات متحده آمریکا می‌گوید که مداخلات دیگری هم «حتی در هفته‌های اخیر» صورت گرفته است ولی این مورد فرق دارد.

ممکن است این یک سانحه صرف باشد؟

داوری سرتیپ نیروی هوایی پت رایدر، دبیر مطبوعاتی پنتاگون، این بود که: «بر اساس اقدامات خلبان‌های روسی، روشن است که این کاری ناامن و غیرحرفه‌ای بوده است.»

«فکر می‌کنم این اقدامات به خودی خود گویا هستند.»

آیا رفتار خلبان‌های روسی – که ظاهراً در مسیر حرکت پهپاد سوخت رها کرده‌اند و بعد با آن برخورد کرده‌اند – نشان‌دهنده بالا گرفتن تنش است؟

به گفته پنتاگون، کل حادثه حدود ۳۰ تا ۴۰ دقیقه طول کشیده است.

در طی این مدت به گفته سرتیپ رایدر هیچ ارتباط مستقیمی میان نیروهای نظامی روسی و آمریکایی وجود نداشته است.

مقامات آمریکایی می‌گویند که فکر می‌کنند جت‌های سوخو-۲۷ روسی دخیل در این کار «احتمالاً» آسیب‌هایی دیده‌اند که نشان می‌دهد تصادم تعمدی نبوده است.

او افزود: «می‌دانم که وزارت خارجه نگرانی‌های ما را درباره حادثه به طور مستقیم با دولت روسیه در میان گذاشته است.»

چنین اتفاقی اصلاً چه معنایی برای آینده عملیات پهپادی آمریکا بر فراز دریای سیاه و برای نظارت و شنود حیاتی ضروری این عملیات‌ها برای اوکراین می‌تواند داشته باشد؟

آقای کربی به خبرنگار صدای آمریکا گفت: «اگر پیام این است که می‌خواهند ما را از پرواز در حریم هوایی بین‌المللی بالای دریای سیاه باز دارند یا منصرف کنند، این پیام ناکام می‌ماند چون چنین اتفاقی رخ نخواهد داد.»

جای تعجب نیست که روسیه می‌خواهد انجام دادن چنین کاری را برای متحدان اوکراین تا حد ممکن دشوار کند.

واشنگتن درباره اتفاقی که برای این پهپاد افتاده است سکوت کرده است.

پس از برخورد، خلبان‌های از راه دور آمریکایی مجبور شدند پهپاد را در دریای سیاه ساقط کنند.

سرتیپ رایدر نگفت که پهپاد در کجا فرود آمده است و آیا نیروی دریایی روسیه تلاشی برای بازیابی آن کرده است یا نه.

صداهای ضبط‌شده‌ای که در رسانه‌های اجتماعی دست به دست می‌شود گویا حاکی از انجام نوعی عملیات بازیابی روسی است. اما چنین چیزی تا کنون تأیید نشده است.

روشن است که واشنگتن از افتادن این فناوری حساس نظارت و شنود به دست روس‌ها ناخشنود خواهد بود.

برای جو بایدن، که مصمم است به حمایت از اوکراین «تا هر زمانی که لازم باشد»، این لحظه حساسی است.

فقط سلاح‌های غربی نیست که به مقاومت اوکراین در برابر روسیه کمک می‌کنند.

بلکه میزان عظیمی از اطلاعاتِ در لحظه از هر جنبه از عملیات نظامی روسیه از جمله تحرکات کشتی‌ها در دریای سیاه و پرتاب موشک‌هایی که اهدافی در سراسر اوکراین دارند، بخشی از آن است.

از دفاع از زیرساخت‌های حساس ملی اوکراین گرفته تا برنامه‌ریزی برای حملات آفندی خودش، کی‌یف اتکای زیادی به گردش مستمر اطلاعات دارد.

به دلایل آشکاری مقامات آمریکایی نمی‌خواهند درگیر رعایت احتیاط‌هایی شوند که عملیات‌های نظارتی و شنودش حالا مستلزم آن است.

واشنگتن می‌خواهد این عمليات‌ها ادامه پیدا کنند ولی نگرانی پرهیز از استفاده از زور را دارد و با این خطر روبروست که درگیر رویاویی مستقیم بیشتری با روسیه شود.