ایران، ناتو و دیوان عالی؛ هفته «پیروزی‌های عظیم» ترامپ در داخل و خارج آمریکا

هفته دونالد ترامپ با گفتن یک ناسزا در پخش زنده رسانه‌ها آغاز شد، زمانی که در واکنش به ناکامی‌های فزاینده‌اش در قبال ایران و آتش‌بس متزلزل با اسرائیل از کوره در رفت.

اما هفته رئیس‌جمهور آمریکا با دو نشست خبری در کاخ سفید و چهره‌ای خندان به پایان رسید، در حالی که پیروزی‌های سیاسی بزرگی را هم در داخل و هم در عرصه بین‌المللی جشن می‌گرفت.

ترامپ در حال و هوای پیروزی بود و در یک نشست خبری که به فهرستی از دستاوردهای او تبدیل شد، بیش از یک ساعت به سوالات خبرنگاران پاسخ داد.

در اینجا نگاهی داریم به چهار موفقیت بزرگ او در این هفته و البته یادآوری چند مورد که مطابق میل رئیس‌جمهور آمریکا پیش نرفت.

۱. حمله «باورنکردنی» و آتش‌بس

حمله موفق آمریکا به تاسیسات هسته‌ای ایران در روز ۲۱ ژوئن، تنها سه روز بعد با اعلام «آتش‌بس کامل و جامع» میان اسرائیل و ایران از سوی ترامپ برای توقف جنگی همراه شد که او از آن با عنوان «جنگ ۱۲ روزه» یاد کرد.

این آتش‌بس اما آغازی پرتنش داشت. مدت کوتاهی پیش از آن، ایران موشک‌های بالستیک به پایگاه نظامی آمریکا در قطر شلیک کرد و این اقدام نگرانی‌ها درباره آغاز جنگی گسترده‌تر در خلیج فارس را دوچندان کرد.

حتی پس از اعلام آتش‌بس نیز وضعیت شکننده بود. دو طرف به سرعت متهم به نقض آن شدند و این امر باعث شد ترامپ در برابر خبرنگاران در محوطه کاخ سفید عصبانی شود و با ناسزا گفتن واکنش نشان دهد.

ترامپ، به گفته خودش، تنها با تلاش فراوان توانست بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، را متقاعد کند که از ادامه حمله به ایران صرف نظر کند.

اما در نهایت آتش‌بس برقرار ماند، دستاوردی که به ترامپ اجازه داد مدعی شود قمار نظامی‌اش، یعنی حمله «باورنکردنی» به ایران، نتیجه داده و نشان دهد که او «صلح‌طلب» است. چنین تصویری با توجه به ناموفق بودن او در پیشبرد صلح در غزه و اوکراین، برایش حیاتی بود.

۲. تعهد ناتو

ترامپ در راه سفر به هلند برای شرکت در نشست ناتو بود که پیامی از مارک روته، دبیرکل ناتو دریافت کرد. این پیام پر از تمجید از ترامپ به دلیل حمله آمریکا به ایران بود و ترامپ هم با خوشحالی تمام آن را عمومی کرد.

در جریان این سفر پرشتاب، متحدان آمریکا متعهد شدند که ۵ درصد از بودجه خود را به امور دفاعی اختصاص دهند؛ خواسته‌ای که ترامپ بارها و با صدایی بلند مطرح کرده بود.

سپس در یک نشست خبری مشترک، روته با لحنی شوخ‌طبعانه ترامپ را «ددی» (بابا) خطاب کرد، اشاره‌ای به توانایی رئیس‌جمهور در میانجی‌گری آتش‌بس میان ایران و اسرائیل.

ترامپ هم ظاهرا از این لقب بدش نیامد.

او در نشست خبری گفت: «فکر کنم مرا دوست دارد. اگه این طور نباشد... برمی‌گردم و محکم می‌زنمش… خیلی با محبت گفت.» مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، در کنارش می‌خندید.

کمی بعد، کاخ سفید ویدیوهایی مختلفی از ترامپ، با حالتی پیروزمندانه منتشر کرد با این توضیح که «بابا برگشته است».

۳. «پیروزی بزرگ» در دیوان عالی

هفته ترامپ با این خبر خوش برای او به پایان رسید که دیوان عالی در حکمی قدرت قضات برای توقف سراسری دستورات اجرایی رئیس‌جمهور آمریکا را محدود می‌کرد.

اگرچه موضوع این پرونده مربوط به تلاش ترامپ برای لغو حق تابعیت خودکار کودکان برخی مهاجران بود، اما حکم آن تبعات گسترده‌ای دارد. اکنون دادگاه‌های پایین‌تر به سختی می‌توانند با صدور احکام تعلیقی، برنامه‌های داخلی او را متوقف کنند. پم باندی، دادستان کل آمریکا، این احکام را «سیلی بی‌پایان از احکام بازدارنده» توصیف کرده بود.

ترامپ در یک نشست خبری که بدون برنامه قبلی برگزار شد، این حکم را «پیروزی بزرگ برای قانون اساسی، تفکیک قوا و حاکمیت قانون» توصیف کرد.

این تصمیم دیوان عالی به او اجازه می‌دهد تا بسیاری از طرح‌هایی را که پیشتر با احکام قضایی متوقف شده بودند، دوباره پیگیری کند: از جمله قطع بودجه شهرهای موسوم به «پناهگاه»، تعلیق اسکان پناه‌جویان، و جلوگیری از استفاده از مالیات برای جراحی‌های تغییر جنسیت.

رئیس‌جمهور آمریکا با لبخند و شوخی‌های پیاپی، خبرنگاران را به طرح سوالات بیشتر تشویق می‌کرد. کارولین لویت، سخنگوی مطبوعاتی‌اش، با لبخندی بر لب در کنار او نشسته بود.

ترامپ در پایان گفت: «این یک پیروزی عظیم بود. ما پیروزی‌های عظیم زیادی داشتیم، ولی این یکی، واقعا عظیم بود.»

روز جمعه بعدازظهر، ترامپ با وزرای خارجه رواندا و جمهوری دموکراتیک کنگو دیدار کرد. این دو کشور همان روز توافقنامه صلحی برای پایان دادن به دهه‌ها درگیری میان خود امضا کردند.

جزئیات بیشتری از توافق جدید منتشر نشده و توافقنامه‌های صلح پیشین در آن منطقه شکست خورده‌اند، اما این موضوع مانع از آن نشد که روسای جمهور آمریکا و کنگو این توافق را یک پیروزی تاریخی قلمداد کنند.

ترامپ گفت: «امروز خشونت و ویرانی پایان می‌یابد و کل منطقه فصل جدیدی از امید و فرصت را آغاز می‌کند.»

این توافق همچنین به دولت آمریکا و شرکت‌های آمریکایی امکان دسترسی به منابع معدنی حیاتی منطقه را می‌دهد.

ترامپ گفت: «من توانستم آنها را کنار هم بنشانم و راضی‌شان کنم. نه تنها این، بلکه حقوق معدنی زیادی از کنگو نصیب آمریکا شد.»

ترامپ در نشست خبری قبلی خود اذعان کرد که درباره این درگیری، که برای بیشتر آمریکایی‌ها هم موضوع مهمی نیست، اطلاعات چندانی ندارد.

او گفت: «به نوعی در این زمینه تازه‌کارم... چون خیلی درباره‌اش نمی‌دانم. فقط یک چیز می‌دانم، آنها سال‌ها بود با قمه به جان هم افتاده بودند.»

برخی نگرانی‌ها در کاخ سفید

هفته گذشته برای ترامپ سراسر پیروزی و خوشحالی نبود.

اولویت اصلی قانون‌گذاری او – لایحه عظیم مالیاتی که خودش آن را «یک لایحه بزرگ، زیبا و منحصر به فرد» نامیده – با موانعی روبرو شده است.

ترامپ بارها از قانون‌گذاران خواسته این لایحه را تا چهارم ژوئیه، روز استقلال آمریکا، برای امضا به دفترش بفرستند.

اما در اوایل این هفته، الیزابت مک‌دانو، مشاور پارلمانی سنا، اعلام کرد برخی مفاد لایحه مغایر با قوانین سناست و میلیاردها دلار کاهش مالیاتی در هاله‌ای از ابهام قرار گرفت.

کارولین لویت درباره این موضوع گفت: «این بخشی از فرآیند است. این بخشی از روند کار سنا در آمریکاست. اما رئیس‌جمهور اصرار دارد که این لایحه تا روز استقلال روی میزش در کاخ سفید باشد.»

و اگرچه ترامپ آتش‌بس‌ها در ایران، مرکز آفریقا و ماه گذشته بین پاکستان و هند را پیروزی خوانده، اما هنوز در تحقق دو وعده بزرگ صلح خود در غزه و اوکراین ناکام مانده است.

او در نشست خبری روز جمعه درباره جنگ روسیه و اوکراین گفت: «روی آن کار می‌کنیم.» او در این نشست از غزه نامی نبرد.

حتی پایان دخالت نظامی آمریکا در ایران هم قطعی نیست.

در جریان نشست خبری، خبرنگار بی‌بی‌سی از او پرسید اگر به این نتیجه برسد که ایران برنامه هسته‌ای خود را از سر گرفته، آیا دوباره به ایران حمله می‌کند یا نه.

ترامپ پاسخ داد: «البته، بدون تردید، قطعا.»