رفتار استرالیا با مهاجران معلول؛ «اینجا کسی به شما خوش‌آمد نمی‌گوید»

دو سال پیش که لوکا در بیمارستان پرت به دنیا آمد زندگی مادر و پدرش را به طور غیر‌منتظره‌ای دگرگون کرد.

همراه با شادمانی تولد او تشخیص هولناکی همراه بود، لوکا مبتلا به فیبروز سیستیک بود. پس از آن به مدت هشت سال استرالیا خانه لارا کوری و همسرش دانته شد اما آنها نمی‌توانستند برای همیشه آنجا بمانند. به والدین لوکا گفتند که فرزندشان بار مالی برای این کشور دارد.

لارا کوری می‌گوید: «فکر کنم حدود یک هفته فقط گریه می‌کردم. بخاطر لوکا واقعاً غمگین و پریشان بودم. او فقط یک بچه مظلوم دو سال و نیمه بود و انصاف نبود که اینطور مورد تبعیض و ناروایی قرار بگیرد».

استرالیا که حدود یک سوم جمعیت آن خارج از این کشور به دنیا آمده‌اند از دیر زمان خود را «کشور مهاجران» می‌خواند؛ خانه‌ای برای مهاجران با فرهنگ‌های گوناگون که به آنها نوید زندگی عادلانه و شروعی تازه می‌داد. ایده‌ای کامل و بی‌نقص که اغلب در واقعیت به‌ویژه برای افراد معلول یا مبتلا به بیماری‌های حاد به صورت دیگری در‌می‌آید.

استرالیا یکی از کشور‌هایی است که روزانه بسیاری از درخواست‌های ویزا بر اساس نیازهای درمانی را رد می‌کند به‌ویژه اگر هزینه مراقبت و درمان در مدت زمان حداکثر ده سال بالاتر از ۸۶ هزار دلار استرالیا یا ۵۷ هزار دلار آمریکا باشد. نیوزیلند هم سیاستی مشابه دارد اما استرالیا سخت‌گیری بیشتری اعمال می‌کند.

دولت استرالیا برای کاهش هزینه‌های دولت و حفاظت از حق شهروندان برای استفاده از خدمات بهداشت عمومی از این قانون حمایت می‌کند. دولت می‌گوید ویزای این افراد به طور رسمی رد نشده است فقط ویزا به آنها داده نشده است. برخی افراد می‌توانند درخواست معافیت کنند اما چنین امکانی برای همه درخواست‌کنندگان ویزا‌ ممکن نیست. افراد همچنین می‌توانند درخواست تجدید‌نظر کنند اما چنین درخواستی مسیری طولانی و پر‌هزینه در پی دارد.

فعالان چنین وضعیتی را تبعیض‌آمیز می‌دانند که به‌ویژه با نگرش‌های جهان امروز به معلولیت تعارض دارد. پس از سال‌ها کارزار‌های گوناگون آنها امیدوارند که با تجدید نظر رسمی و قانونی ضرورت‌های درمانی در هفته‌های آینده تغییراتی در راه باشد.

لارا کوری و دانته وندیتلی از اسکاتلند به استرالیا آمده‌اند و هر دو شغل‌هایی داشته‌اند که استرالیا به آن نیاز دارد. لارا مربی مهد‌کودک است و دانته نقاش و طراح داخلی است. آنها پیش از تولد لوکا برای درخواست اقامت دائم خود اقدام کردند. اکنون آنها فکر می‌کنند زندگی که در این کشور بنا کرده‌اند و مالیات‌هایی که پرداخت کرده‌اند هیچ معنایی نداشته است.

«درست مثل این است که تا زمانی که استرالیا به ما نیاز دارد از ما استفاده می‌کند اما وقتی نقش‌ها عوض می‌شود و ما به آنها نیاز داریم پاسخ منفی است و می‌گویند ما هزینه اضافی بر آنها تحمیل می‌کنیم و باید به کشور خودمان برگردیم».

استرالیا به سیاست‌های مهاجرتی سخت‌گیرانه خود معروف است. این کشور روش خاص خود برای جلوگیری از آمدن «قایق‌های مهاجران» دارد. مهاجرانی که با قایق به ساحل استرالیا برسند به اردوگاه‌هایی در پاپوا گینه ‌نو و جزیره نائورو در اقیانوس آرام منتقل می‌شوند، روشی که باعث انتشار گزارش‌هایی جنجالی در سال‌های اخیر شده است. در حدود دهه ۱۹۷۰ بود که این کشور به طور کامل سیاست «استرالیای سفید» را که از سال ۱۹۰۱ با هدف منع مهاجرت افراد از نژاد‌های غیراروپایی وضع شده بود را لغو کرد.

جان گوتارد، وکیل مهاجرت می‌گوید:«تبعیض در مورد معلولان و بیماران هم که به سال ۱۹۰۱ بازمی‌گردد هنوز اجرا می‌شود. ما همچنان در مورد افراد معلول همان روش سال ۱۹۰۱ را در پیش می‌گیریم و فکر می‌کنیم چنین افرادی جایی در استرالیا ندارند».

او بخشی از گروه حمایتی پذیرش معلولان است که بر دولت برای بازنگری قوانین در این زمینه فشار وارد می‌کنند. جالب اینجاست که قانون تبعیض معلولان استرالیا شامل این قانون نمی‌شود.

به زبان ساده باید بگوییم مهم نیست چند سال در استرالیا زندگی کرده باشید، در استرالیا به دنیا آمده باشید یا بیمه درمانی خصوصی داشته باشید یا حتی توان مالی پرداخت هزینه‌های درمانی خود را داشته باشید اگر به عنوان بار مالی بر کشور تشخیص داده شوید از خدمات بهداشتی درمانی محروم می‌شوید.

دولت می گوید ۹۹ درصد از متقاضیان ویزا شرایط مقرر در قانون را برآورده می کنند - طبق آمار رسمی، ۱۷۷۹ نفر از آنها بین سال های ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۲ این شرایط را برآورده نکردند.

اندرو گایلز، وزیر مهاجرت استرالیا که درخواست مصاحبه با بی‌بی‌سی را رد کرد، به تازگی گفته است:«هر کودکی که در استرالیا متولد شده باشد و قوانین بهداشت و درمان مهاجرت اثر منفی بر وضعیت او گذاشته باشد می‌تواند برای درخواست کمک به این وزارتخانه مراجعه کند». او شخصاً در مواردی «مداخله مثبت» کرده است.

خانواده‌‌ها می‌گویند این جریان در شرایط دشواری که هستند بسیار فرساینده است.

بهای ماندن

مهوش که از نزدیک این وضعیت را تجربه کرده است می‌گوید: «وقتی فرزند خانواده بیمار می‌شود مشکلات فراوانی برای خانواده به وجود می‌آید، مدام در حال مبارزه هستی و از همه درخواست کمک می‌کنی و از آنها می‌خواهی که کارزار‌های گوناگون برپا کنند».

او و همسرش قاسم سال‌هاست برای ماندن در استرالیا می‌جنگند و اقدامات آنها مورد توجه جهانی قرار گرفته است.

شفان پسر آنها در سال ۲۰۱۴ با بیماری نادر ژنتیکی آسیب نخاعی به دنیا آمد. او نیاز مداوم به نگهداری و درمان دارد. این زوج پاکستانی می‌خواستند به کشور خود بازگردند اما تولد پسرشان زندگی آنها را دگرگون کرد. اکنون سوار هواپیما شدن جان او را به خطر می‌اندازد.

سرانجام در سال ۲۰۲۲ به آنها گفتند که می‌توانند در استرالیا بمانند. در تمام این هشت سال قاسم که دانش‌آموخته رشته حسابداری است نتواست در حرفه مرتبط با رشته تحصیلی خود مشغول شود. در تمام هشت سال با کار در کافه‌ها و سوپر‌مارکت‌ها و خدمات تاکسیرانی زندگی خود را می‌گذراند.

مهوش می‌گوید: «آنها باید دریابند که خانواده‌ها در چه وضعیت دشواری قرار دارند و نباید آنها را چنین در کانون توجه قرار داد».

لارا و دانته هم از پا ننشسته‌اند. لوکا اکنون در استرالیا زندگی می‌کند و آن دو هم شغل‌هایی دارند که این کشور نیاز دارد. آنها امیدوارند این وضعیت برای پذیرش درخواست آنها کافی باشد. اگر درخواست آنها رد شود ۲۸ روز فرصت دارند تا استرالیا را ترک کنند.

برای لوکا موضوع مورد مناقشه داروی ترکیبی گران‌قیمتی به نام تریکافتا است. او از این دارو استفاده نمی‌کند و حتی با وضعیت او سازگار نیست اما اساس محاسبه استرالیا برای هزینه درمان او بوده که حدود ۱٬۸ میلیون دلار استرالیا و بیش از حد مجاز یعنی ۸۶ هزار دلار استرالیا در طول ده سال شده است.

هرچند فعالان برای تغییر قانون از افزایش آستانه هزینه قابل‌قبول از مبلغ ۵۱ هزار دلار استرالیا به ۸۶ هزار دلار استرالیا استقبال می‌کنند اما فکر می‌کنند هنوز حتی هزینه‌های متوسط بیماران را هم پوشش نمی‌دهد.

آمار رسمی دولتی نشان می‌دهد که سالانه حداقل ۱۷٬۶۱۰ دلار برای هر شهروند هزینه می‌شود. آخرین آمار از سال ۲۰۲۱ـ ۲۰۲۲ نشان می‌‌دهد ۹٬۳۶۵ دلار به ازای هر فرد برای خدمات بهداشتی درمانی هزینه شده است و ۸٬۲۴۵ دلار صرف هزینه‌های رفاه و بهزیستی هر فرد شده است. در طول بازه زمانی ده ساله، حداکثر زمانی که برای ویزا محاسبه می‌شود، این مقدار به حدود ۱۷۰ هزار دلار به ازای هر فرد می‌رسد. فعالان می‌پرسند چطور دولت به رقم آستانه هزینه قابل‌قبول رسیده است در حالی که فقط نیمی از هزینه سرانه برای هر شهروند استرالیایی است.

فعالان همچنین می‌خواهند هزینه حمایت تحصیلی هم از این محاسبه حذف شود. این موضوع برای خانواده‌‌هایی مهم است که فرزند آنها مبتلا به سندرم داون یا اوتیسم یا بیش‌فعالی است.

این مشکلی است که برنامه‌های کلر دی را هم برای پیوستن به برادرش که چند سال پیش به استرالیا رفته را به هم زده است.

دختر کوچک او دارسی ۱۰ ساله سندرم داون دارد. کارشناسان مهاجرت به او گفته‌اند به دلیل این موضوع احتمال کمی دارد که بتواند ویزای استرالیا بگیرد.

در یک بعد‌از‌ظهر مه‌آلود در کنت واقع در جنوب شرقی انگلستان او با حسرت و اشتیاق از زندگی که در استرالیا می‌تواند داشته باشد سخن می‌گوید. او می‌گوید:« البته آفتاب تابان موهبتی است اما شیوه زندگی هم برای من مهم است، می‌خواهم فرزندانم در محیط بهتری بزرگ شوند».

او که به مدت ۲۱ سال در خدمت نیروی پلیس متروپولیتن لندن بوده است می‌خواهد از موقعیت استخدام در نیرو‌های پلیس استرالیا استفاده کند. شبکه‌های اجتماعی پر از ویدئو‌‌های تبلیغاتی است که نیرو‌های سابق پلیس انگلستان در پی رؤیای زندگی در استرالیا به استخدام نیروی پلیس استرالیا درآمده‌اند و در سواحل شنی گشت‌زنی می‌کنند و هنگام استراحت کاری موج‌سواری می‌کنند. بر مبنای آمار دولتی سال گذشته بیش از ۳۰ هزار نفر از اهالی بریتانیا به استرالیا رفته‌اند.

کلر دو پیشنهاد کاری از پلیس استرالیا دریافت کرده بود یکی از نیروی پلیس کوئینزلند و دیگری از ایالت استرالیای جنوبی. با پذیرش این موقعیت‌های شغلی او ویزای دائم دریافت می‌کند اما حالا چندان مطمئن نیست.

«من امیدوارم بودم که این موضوع مشکل‌ساز نباشد چون دارسی هیچ بیماری خاصی ندارد. او سالم و سرحال است و به مدرسه می‌شود و در کلوپ‌های مختلف شرکت می‌کنند و فعالیت‌ها و سرگرمی‌های خودش را دارد».

چنین داستان‌ها و ماجرا‌هایی فعالان را مجاب کرده است که این سیاست در بطن خود توانمند‌گرایی یا تبعیض به دلیل ناتوانی‌های جسمی و ذهنی است.

دکتر گوتارد می‌گوید:«اگر به افراد معلول بگوییم شما حق ندارید به این کشور بیایید به طور غیر مستقیم به افراد معلول ساکن در این کشور هم گفته‌ایم که شما حق زیستن در این کشور را ندارید».

«ما به آنها می‌گوییم اگر فرصت و امکان آن را داشته باشیم نمی‌خواهیم شما در این کشور باشید».

عایشا شیزلین، مددکار اجتماعی می‌گوید از قانون ضرورت‌های بهداشتی درمانی استرالیا «مات و مبهوت» مانده و تجربه دشواری با این قانون داشته است.

او که پیش از این در سازمان ملل کار می‌کرد برای ادامه تحصیل به استرالیا رفت و قصد داشت پس از پایان تحصیلات به مالدیو بازگردد اما در سال ۲۰۱۶ به دلیل وضعیت اضطراری پسرش کیبان را با عمل سزارین به دنیا آورد.

در جریان زایمان از فورسپس هم استفاده کردند. کیبان مبتلا به هموفیلی بود و دچار خونریزی شدید مغزی شد. اکنون او نیاز به مراقبت‌های درمانی شبانه‌روزی دارد و خانواده تصمیم گرفتند در استرالیا بمانند.

اما به کیبان ویزا ندادند چون هزینه‌های درمانی او باری بر کشور تحمیل می‌کرد. هرچند خانواده دارای بیمه درمانی خصوصی هستند و از امکانات درمانی کشور استفاده نمی‌کنند. باقی اعضای خانواده موفق به دریافت ویزا شدند.

عایشا می‌گوید: « در این مورد معلولیت تنها عاملی است که جلوی مهاجرت تو را می‌گیرد. هیچ دلیل دیگری در این مورد نیست».

پس از مدت طولانی درخواست ویزای کیبان هم پذیرفته شد و به او اجازه دادند در استرالیا بماند. خانواده او اکنون آماده پرواز به استرالیا هستند تا برای همیشه آنجا بمانند.