گزارش تحقیقی شرق و تین‌نیوز: عددسازی در هواشناسی ایران و امکان رانت‌خواری در تعرفه برق و گاز

سازمان هواشناسی ایران متهم شده است که با سهل‌انگاری یا دست‌کاری در داده‌های هواشناسی باعث خسارت به منابع عمومی شده یا حتی در فساد و رانت‌خواری همدست بوده است.

روزنامه شرق و تین‌نیوز، وبسایت خبری تخصصی اخبار حمل‌ونقل، با استناد به یک نامه سازمان هواشناسی به شرکت توانیر، مسئول عمده فروش برق در ایران، این اتهام را علیه سازمان هواشناسی مطرح کرده‌اند و گفته‌اند به دلیل اطلاعات نادرست آن خسارت هنگفتی به صنعت انرژی وارد آمده است.

سازمان هواشناسی ایران تاکنون درباره این اتهام موضعی نگرفته است.

در نامه مورد استناد، که تاریخ مرداد ۱۴۰۱ را دارد، جدولی از اطلاعات متوسط ماهانه حداکثر دما و درجه حرارت تر منتشر شده که شرق و تین‌نیوز می‌گویند ستون دمای تر آن خلاف اطلاعات موجود در بانک داده سازمان هواشناسی است.

دمای تر یک شاخص هواشناسی است که علاوه بر درجه حرارت، رطوبت را هم در نظر می‌گیرد. در شرایط کاملا مرطوب دمای خشک و تر با هم برابرند، اما در رطوبت پایین، به دلیل امکان تبخیر، دمای تر پایین‌تر از دمای خشک گزارش می‌شود.

گزارش‌های سازمان هواشناسی از دمای هوا و درجه حرارت تر مبنای طبقه‌بندی اقلیمی مناطق است که سوبسید برق یا گاز هر منطقه بر اساس آن تعیین می‌شود.

مناطق بسیار سرد و سرد مانند سراب یا تبریز یارانه گاز می‌گیرند و مناطق بسیار گرم و خشک مثل زاهدان یا بسیار گرم و مرطوب مثل بندرعباس سوبسید برق دارند.

تین‌نیوز تصویر نامه‌ای از علی‌اکبر محرابیان، وزیر نیرو، را خطاب به محمد مخبر منتشر کرده که پس از نامه سازمان هواشناسی نوشته شده و مطابق آن طبقه گرمسیری شهر جهرم در ماه های خرداد، تیر، مرداد، شهریور به گرمسیر ۱ تغییر می یابد.

این تازه‌ترین مورد از افشای اطلاعات نادرست یک سازمان تخصصی عمومی در ایران است. پیش از این فاش شده بود که وزارت بهداشت با وجود گردآوری اطلاعات آمار مرگ‌ومیر کرونا را کمتر از میزان واقعی گزارش می‌کرد. سازمان هواپیمایی کشوری هم پس از سرنگونی هواپیمای مسافربری اوکراینی سه روز در دروغ حکومت و لاپوشانی واقعیت ماجرا همدستی کرده بود.

در گزارش شرق و تین‌نیوز مشخص نیست که عامل گزارش نادرست دمای هوا در جهرم چه بوده است.

هرچند هر دو تاکید کرده‌اند که دمای خشک منطبق بر داده واقعی بوده و دمای تر در همه موارد بالاتر از واقعیت بوده و چنین اشتباه سیستماتیکی نمی‌تواند «سهوی» بوده باشد.

تین‌نیوز نوشته اختلاف با واقعیت چنان فاحش بوده که «با یک نگاه می توان قبل از ارسال به آن پی برد و اینکه در همه ماه‌ها اشتباه صورت گرفته است سهوی بودن آن غیر ممکن و به نظر عمدی می باشد.»

این سایت با اشاره به برگزاری انتخابات مجلس شورای اسلامی در ماه‌های آتی گمانه‌زنی کرده است که یکی از نمایندگان پرنفوذ مجلس از این طریق بهای برق مصرفی در جهرم را پایین آورده و محبوبیت کسب کرده است.

تین‌نیوز نوشته: « این رانت اطلاعاتی سازمان هواشناسی به جز استفاده از نفوذ این نماینده مجلس در دولت مردمی آقای رییسی هیچ دستاورد دیگری برای سازمان هواشناسی نداشته و باعث شرمندگی پرسنل خدوم این سازمان می باشد.»

این سایت خسارت ناشی از سوبسید انرژی نالازم را «چندین هزار میلیارد تومان» برآورد کرده است.

یک کارشناس سازمان هواشناسی هم که خواسته نامش فاش نشود در مصاحبه با شرق احتمال دستکاری عمدی آمار را تایید کرده است.

این کارشناس گفته اگر عمدی بودن ارائه آمار اشتباه ثابت شود، «عواقب غیرقابل جبرانی خواهد داشت که مهمترین آن سلب اعتماد به سازمان هواشناسی است.»

ابراهیم رئیسی از زمان ریاستش بر قوه قضاییه تبلیغات فراوانی درباره مبارزه با فساد و ناکارآمدی کرده است اما دولتش در رسوایی‌های واگذاری خودروهای شاسی‌بلند به نمایندگان مجلس و رانت اطلاعاتی تغییر خوراک پتروشیمی‌ها گرفتار شده و وعده‌های غیرواقعی همچون ساخت یک میلیون واحد مسکونی در سال در کنار تداوم تورم بالا اعتبارش را زیر سوال برده است.