طرح آتش‌بس ۱۰ روزه میانجی‌ها همزمان با آماده شدن آمریکا برای گسترش احتمالی حملات به ایران

درحالی‌که وزیر کشور ایران در اسلام‌آباد در یک سفر رسمی در راس یک هیئت بلندپایه با شهباز شریف و فیلد مارشال منیر عاصم، دو میانجی اصلی ایران و آمریکا، دیدار کرده است، گزارش‌هایی از یک طرح آتش‌بس ۱۰ روزه‌ منتشر شده که کشورهای میانجی پیشنهاد کرده‌اند.

سایت خبری اکسیوس به نقل از منابع منطقه‌ای و مقامات آمریکایی گزارش داد که آمریکا در حال بررسی این طرح است. این رسانه همچنین با اشاره به گزارش‌ها از اعزام هواپیماهای نظامی بیشتر آمریکا به منطقه نوشته است که واشنگتن همزمان برای احتمال شکست دیپلماسی هم آماده می‌شود. منابع اسرائیلی هم به اکسیوس گفته‌اند که اسرائیل در حال آماده باش است تا در صورت لزوم به صورت «هماهنگ» وارد «جنگی تمام عیار» شود.

گزارش اکسیوس درحالی منتشر شده است که زمزمه‌هایی از واشنگتن و تهران به گوش می‌رسد که دو طرف راه حل دیپلماتیک را کاملا کنار نگذاشته‌اند.

دیروز اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، در پاسخ به پرسشی در مورد «طرح آتش‌بس ۱۰ روزه میانجی‌ها» گفت:

«پیشنهادهای مطرح‌شده از طریق میانجی‌ها به ما اعلام شده و آن‌ها را دریافت کرده‌ایم اما در حال حاضر اجازه دهید وارد جزئیات آن‌ها نشوم. با این حال، اصل موضوع که در این روزها دستگاه دیپلماسی فعال بوده و ایده‌هایی از سوی برخی میانجی‌ها به جمهوری اسلامی ایران واصل شده است، بله، تأیید می‌شود.»

یک روز قبل از اظهارات آقای بقایی، وزیر خارجه آمریکا هم گفته بود که ایالات متحده با وجود ادامه حملاتش به ایران، برای یافتن راه حل دیپلماتیک آمادگی دارد.

مارکو روبیو البته تاکید کرد که هرگونه توافقی باید «واقعی» باشد و مقام‌های ایران به آن «پایبند» بمانند.

آقای روبیو در توضیح گفت: «یک هفته پیش قرار بود آنها (ایران) در بیانیه‌ای اعلام کنند که تنگه هرمز باز است و دیگر به کشتی‌ها حمله نمی‌کنند، اما در عوض به سه کشتی حمله کردند. بنابر این رفتار آنها باید تغییر کند تا ما هم تغییر رفتار بدهیم.»

اشاره آقای روبیو ظاهرا به درخواستی است که بنابر گزارش‌ها کمتر از دو هفته پیش آمریکا از ایران کرده بود؛ در آن زمان از مقام‌هایی آمریکایی نقل شد که واشنگتن از تهران خواسته است تا شنبه ۱۱ ژوئیه (۱۰ روز پیش) علنی اعلام کند تنگه هرمز برای کشتیرانی باز است و حمله به کشتی‌های تجاری را متوقف خواهد کرد.

در همان تاریخ، (۱۱ ژانویه) عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، برای گفت‌و‌گو با مقام‌های عمان در مورد «ترتیبات اداره تردد و کشتیرانی در تنگه هرمز» به مسقط رفت.

در آن زمان اکسیوس از مقام‌های آمریکایی نقل کرد که آنها انتظار دارند ایران پس از این دیدار، علنی توقف حملات و باز بودن مسیرهای کشتیرانی در تنگه هرمز را اعلام کند.

ایران اما چنین بیانیه‌ای صادر نکرد و بعد از هدف قرار گرفتن چند کشتی در تنگه هرمز، آمریکا موجی از حملات را به ایران آغاز کرد که همچنان ادامه دارد.

اکسیوس به نقل از منابع منطقه‌ای گزارش داده است که میانجی‌گران سعی دارند بر پایه پیشنهادهایی که عمان، ایران و قطر در دیدار ۱۱ ژوئیه در مسقط بررسی کردند، راه حلی دیپلماتیک پیدا کنند.

بنابر گزارش اکسیوس، در صورت عملی شدن این پیشنهادها، تنگه هرمز کاملا باز می‌شود، یعنی هم کریدوری که عمان در آب‌های سرزمینی خود اعلام کرده و هم کریدورهایی که سمت ایران قرار دارند.

در طی ۱۰ روز آتش‌بس احتمالی، ایران و آمریکا در مورد توافقی بلندمدت در مورد تردد در تنگه هرمز مذاکره می‌کنند.

اکسیوس به نقل از یک منبع منطقه‌ای، گزینه‌هایی برای یک توافق بلندمدت مطرح کرده است از جمله اینکه ایران اجازه خواهد یافت «هزینه معقولی را برای ارائه خدمات» مانند تامین امنیت دریایی و حفاظت از محیط زیست، دریافت کند.

این منبع به مثال تنگه مالاکا اشاره کرده است که مالزی، اندونزی و سنگاپور به جای دریافت عوارض ثابت از کشتی‌ها، مبالغی را برای ارائه خدمات دریافت می‌کنند.

یک ایده دیگر هم واریز کردن مبالغ دریافتی به یک صندوق مشترک است که سازمان بین‌المللی دریانوردی وابسته به سازمان ملل، در مدیریت آن نقش خواهد داشت.

اکسیوس نوشته است که نخست‌وزیر قطر، فرمانده کل قوای پاکستان، وزیر خارجه مصر و وزیر خارجه عمان از جمله مقام‌هایی هستند که در حال میانجی‌گری هستند.

یک منبع منطقه‌ای هم به اکسیوس گفت که تلاش‌های میانجی‌گران برای برقراری آتش‌بس روز شنبه در حال شتاب گرفتن بود که حمله موشکی ایران به اردن باعث کشته شدن حداقل دو نظامی آمریکایی شد.

اکسیوس از یک مقام باندپایه آمریکا بدون ذکر نام، نقل کرده است که «گفت‌و‌گوها ادامه دارد ولی ترامپ باید اول عملیات تلافی‌جویانه خود را به خاتمه برساند.»

یک منبع منطقه‌ای هم به اکسیوس گفت که کاخ سفید ممکن است پیش از آنکه پیشنهادهای میانجی‌گران را جدی بررسی کند، به تلافی کشته شدن نظامیان آمریکایی، چند روز دیگر بمباران ایران را ادامه دهد.

در همین حال سفر اسکندر مومنی، وزیر کشور ایران، به پاکستان که میانجی اصلی بین تهران و واشنگتن است، زیر ذره بین رسانه‌هاست.

او امروز در اسلام‌آباد با شهباز شریف، نخست‌وزیر، و فیلد مارشال ژنرال عاصم منیر، فرمانده کل قوای پاکستان دیدار کرد.

گزارش‌ها از تقویت حضور نظامی آمریکا در منطقه و احتمال گسترش جنگ

همزمان با تلاش میانجی‌گران برای یافتن راه حلی دیپلماتیک برای پایان دادن به درگیری‌های ایران و آمریکا، گزارش‌ها از تقویت حضور نظامی آمریکا در منطقه و آماده شدن آمریکا برای گزینه احتمالی گسترش جنگ حکایت دارد.

محمد باقر قالیباف، رئیس مجلس ایران، دیروز آمریکا را متهم کرد که همزمان با ادعای تمایل به صلح، حضور نظامی خود را در منطقه تقویت می‌کند.

آقای قالیباف که مذاکره کننده ارشد ایران در گفت‌و‌گو با آمریکا است، درشبکه ایکس نوشت:

«آمریکایی‌ها مدام تجهیزات نظامی جدید به منطقه می‌آورند و ادعا می‌کنند دنبال توقف جنگند. روی هوش ما اندازهٔ آی کیوی مختصر خودشان حساب کرده‌اند. ما در شناخت این آمریکایی‌بازی‌ها به مرحلهٔ استاد تمامی رسیده‌ایم و بر این اساس آماده شده‌ایم. اقدامات باید مؤید ادعاها باشد نه ناقض آن‌ها.»

اظهارات آقای قالیباف در حالی مطرح شده است که برخی رسانه‌های آمریکایی گزارش داده‌اند که ایالات متحده در حال اعزام هواپیماهای نظامی بیشتر به منطقه برای «جنگ تمام‌عیار» با ایران است.

نیویورک تایمز به نقل از مقام‌های آمریکایی که نخواستند نامشان فاش شود، گزارش داده است که آمریکا در حال ارسال جنگنده‌های اف۱۶، اف۳۵ و سوخت‌رسان‌های بیشتر به خاورمیانه است که به‌نوشته این روزنامه نشانه احتمال تشدید حملات امریکا به ایران است.

روزنامه واشنگتن پست هم از یک مقام آمریکایی، نقل کرده است که «آمریکا در حال برنامه‌زیزی برای جنگی گسترده‌تر» با ایران است.

این مقام آمریکایی که به دلیل نداشتن مجوز صحبت با رسانه‌ نامش فاش نشده، در عین حال به این روزنامه گفت که «گسترش عملیات‌های آمریکا به دلیل کاهش ذخایر پدافند هوایی و مهمات دوربرد و همچنین محدودیت توانایی اعزام نیرو و هواپیمای بیشتر به منطقه به‌دلیل خسارات جنگ، محدود خواهد بود.»

«ما برای ادامه عملیات‌ها به صورت ایمن، کمبود داریم و فکر نمی‌کنم کاخ سفید متوجه این موضوع باشد.»